ASEAN ve Kanada, Trump nedeniyle ticaret anlaşmasını hızlandırıyor; ancak ABD’ye bağımlılığı azaltabilir mi?
South China Morning Post
🔹 Kanada ve Güneydoğu Asya Ülkeleri Birliği (ASEAN), beş yıllık müzakerelerin ardından ASEAN-Kanada Serbest Ticaret Anlaşması (ASEAN-Canada Free Trade Agreement, ACAFTA) için görüşmelerin büyük ölçüde tamamlandığını duyurdu.
🔹 Anlaşmanın gelecek yıl Singapur’un ASEAN dönem başkanlığı sırasında imzalanması bekleniyor. İmza ve onay süreci, ticaret ve yatırım alanlarında çözülmemiş konularda tarafların daha fazla taviz vermesine bağlı olacak.
🔹 Kanada Başbakanı Mark Carney ve ASEAN liderleri, anlaşmanın ekonomik bütünleşmeyi, ticaret ve yatırımı artıracağını ve ekonomik bağlantıları güçlendireceğini açıkladı.
🔹 Yürürlüğe girmesi hâlinde anlaşma, ticaret engellerini azaltabilir, tedarik zincirlerini güçlendirebilir ve şirketler ile yatırımcılara daha fazla kesinlik sağlayabilir.
🔹 ASEAN, Kanada’nın geçen yılki beşinci büyük mal ticareti ortağı oldu; ancak ABD, Ottawa’nın açık ara en önemli ticaret ortağı olmayı sürdürdü. Anlaşma, Kanada’ya yaklaşık 700 milyon tüketiciye erişim ve tarım, imalat, kaynaklar ile hizmetler alanlarında yeni fırsatlar sağlayabilir.
🔹 Anlaşmanın Kanada’nın ABD tarifelerine ve politika değişikliklerine maruz kalmasını azaltması mümkün olsa da ekonomik ilişkileri ABD’den uzaklaştırma etkisinin sınırlı kalabileceği belirtildi. Anlaşma, ASEAN’ın bir Kuzey Amerika ekonomisiyle yaptığı ilk ticaret anlaşması olacak.

🔹 Ortak çerçeve, Kanada ile mevcut ticaret anlaşmaları kapsamında bulunmayan Kamboçya ve Laos gibi ülkelere tercihli pazar erişimi sağlayabilir. Brunei, Malezya, Singapur ve Vietnam Kanada’yla Trans-Pasifik Ortaklığı için Kapsamlı ve İlerici Anlaşma (Comprehensive and Progressive Agreement for Trans-Pacific Partnership) kapsamında ticaret ortağı durumda.
🔹 Menşe kurallarının birikimli uygulanması, farklı ASEAN üyelerinden gelen malzeme ve üretim süreçlerinin tercihli tarife koşullarına dâhil edilmesine olanak tanıyabilir. Bu düzenleme elektronik, otomotiv parçaları, yarı iletkenler ve işlenmiş tarım ürünlerinde bölgesel tedarik zincirlerini destekleyebilir.
🔹 Yatırımcılara sağlanacak daha fazla kesinlik, şirketleri Kanada ve ASEAN’da faaliyet kurmaya teşvik edebilir. Tarım ürünlerine ilişkin sağlık ve bitki sağlığı önlemleri, hizmetler ve enerji anlaşmanın öncelikli alanları arasında yer alabilir.
🔹 Kanada, bölgedeki elektrik bağlantısını geliştirmeyi amaçlayan ASEAN Elektrik Şebekesi girişimine destek vermekle ilgileniyor. Bu girişim, Kanadalı teknoloji ve mühendislik şirketleri için fırsatlar oluşturabilir.
🔹 Anlaşmanın tam potansiyelinin ortaya çıkması için fiziksel altyapı yatırımları gerekecek. ASEAN’ın Kanada’dan az miktarda petrol alması, bölgedeki rafinerilerin Kanada petrolünü yüksek miktarlarda işlemek için uygun yapı ve metalürjiye sahip olmamasıyla ilişkilendirildi.


