← Ana sayfaya dön

Fed tutanakları yetkililerin neredeyse tamamının daha fazla faiz artışı beklediğini gösterdi

Bloomberg
19.11.2026
Haber görseli

🔹 Federal Açık Piyasa Komitesi’nin 27-28 Ekim toplantısına ait tutanaklarda, neredeyse tüm yetkililer enflasyonu zamanında yüzde 2 hedefine döndürmek için önümüzdeki aylarda federal fon faiz hedef aralığının yükseltilmesinin uygun olacağını belirtti.

🔹 İki yetkili, enflasyon verilerinin olumsuz gelmesi halinde aralık ayında 25 baz puandan daha büyük bir faiz artışının gerekebileceğini söyledi.

🔹 Fed yetkilileri ekim ayında faizleri değiştirmeme kararını 10’a karşı 2 oyla aldı. Lisa Cook ve Cleveland Fed Başkanı Beth Hammack, faizin 25 baz puan artırılması yönünde oy kullandı.

🔹 Fed, eylülde faizleri 25 baz puan artırmıştı. Bu artış, üç yıl içindeki ilk faiz artırımı olmuştu.

🔹 Faizlerin sabit tutulmasını destekleyen bazı yetkililer için ekim kararı kıl payıydı. Çoğunluktaki diğer yetkililer, piyasanın aralık ve 2027 yılı faiz artışı beklentilerinin uygun para politikası değerlendirmeleriyle genel olarak uyumlu olduğunu söyledi.

🔹 Christopher Waller, aralık ayında 50 baz puanlık faiz artışını destekledi. Waller, aralık ve ocak aylarına bölünmüş bir artışın ancak ocakta yeni bir artış yapılacağına dair piyasalara güvenilir sinyal verilmesi halinde işe yarayacağını söyledi.

Habere ait ek görsel

🔹 Faiz vadeli işlemleri yatırımcıların aralık ve ocak aylarında 25 baz puanlık artış, nisana kadar da bir artış daha beklediğini gösteriyor.

🔹 San Francisco Fed Başkanı Mary Daly, faiz artışlarında ölçülü bir yaklaşım izlenmesi gerektiğini söyledi. Fed Yönetim Kurulu üyesi Michael Barr, daha yüksek faizlerin uygun olabileceğini açıkladı.

🔹 New York Fed Başkanı John Williams, Fed’in olağandışı büyüklükte bir faiz artışını değerlendirmesi gerektiği görüşünü reddetti.

🔹 Ekim tüketici fiyatları verileri enflasyonun günlük mal ve hizmetlerin geneline yayıldığını gösterdi. Toptan fiyatlar ekimde yıllık bazda 2022’den bu yana en hızlı artışı kaydetti.

🔹 Daha yüksek borçlanma maliyetlerine duyarlı konut piyasasında ikinci el konut satışları geçen ay 16 yılın en düşük seviyesine geriledi.

← Ana sayfaya dön Sonraki haber

Dünya Mahkemesi’ndeki Rohingya Müslümanlarına yönelik soykırım davası hakkında bilinmesi gerekenler

New York Times
19.11.2026
Salı günü, Uluslararası Adalet Divanı kararından iki gün önce Bangladeş’in Cox’s Bazar kentindeki bir Rohingya mülteci kampı. Fotoğraf: The New York Times için Lam Yik Fei
Salı günü, Uluslararası Adalet Divanı kararından iki gün önce Bangladeş’in Cox’s Bazar kentindeki bir Rohingya mülteci kampı. Fotoğraf: The New York Times için Lam Yik Fei

🔹 Uluslararası Adalet Divanı, Myanmar’ın Rohingya Müslümanlarına soykırım uygulayıp uygulamadığı konusunda karar verecek.

🔹 Karar, Myanmar’ın 1948 Soykırım Sözleşmesi’ni ihlal ettiği gerekçesiyle devlet olarak sorumlu tutulup tutulmayacağını belirleyecek. Myanmar suçlu bulunursa, birey dışında soykırım sözleşmesini ihlal etmekten sorumlu tutulan ilk devlet olacak.

🔹 Gambiya, İslam İşbirliği Teşkilatı’nın desteğiyle davayı 2019’da Uluslararası Adalet Divanı’na taşıdı. O tarihten bu yana 11 ülke davaya resmen destek verdi; ABD ise Myanmar güvenlik güçlerinin Rohingyalara yönelik kampanyasını soykırım olarak nitelendirdi.

🔹 Rohingyalar, Myanmar’ın 1948’de bağımsızlığını kazanmasının ardından ülkedeki etnik gruplardan biri olarak siyasi seçimlere katıldı, öğrenci birlikleri kurdu ve büyük işletmeler yönetti. Ancak Rakhine Eyaleti’nde artan baskıyla karşılaştı.

🔹 Myanmar’ın askeri yönetimi 1982’de Rohingyaları fiilen vatansız bıraktı. Rohingyalar 2012’ye gelindiğinde seyahat ve toplanma özgürlüklerini kaybetti; bir bölümü kamplara kapatıldı ve köy yakmalarıyla karşılaştı.

🔹 Myanmar güvenlik güçleri, Rohingya militanlarının polis noktalarına ve bir askeri üsse saldırmasının ardından 2017’de “temizleme operasyonları” başlattı. Güvenlik güçleri ve Rakhine çeteleri Rohingya yerleşimlerinde öldürme, yakma ve cinsel saldırılar gerçekleştirdi; yaklaşık 400 köy ortadan kaldırıldı.

🔹 Birleşmiş Milletler araştırmacıları, operasyonlarda en az 10 bin kişinin öldüğünü belirledi. Katliamlar, yaklaşık 1,2 milyon Rohingyanın Bangladeş’teki mülteci kamplarına sığınmasına yol açtı.

Salı günü, Uluslararası Adalet Divanı kararından iki gün önce Bangladeş’in Cox’s Bazar kentindeki bir Rohingya mülteci kampı.
Lam Yik Fei for The New York Times
Salı günü, Uluslararası Adalet Divanı kararından iki gün önce Bangladeş’in Cox’s Bazar kentindeki bir Rohingya mülteci kampı. Lam Yik Fei for The New York Times

🔹 Myanmar’da 2021’de iç savaşın başlamasının ardından Rohingyaların yaşadığı bölgelerin önemli bir bölümü, yüzlerce Rohingyayı öldürmekle suçlanan bir Rakhine milisinin kontrolüne geçti. Myanmar ordusu da Rohingyaları zorla askere aldı.

🔹 Soykırım, ulusal, etnik, ırksal veya dinsel bir grubu tamamen ya da kısmen yok etme amacı taşıyan öldürme, fiziksel veya zihinsel zarar verme ve grubun fiziksel yok oluşuna yol açacak koşulları dayatma eylemlerini kapsıyor. Soykırım suçunun oluşması için yok etme niyetinin kanıtlanması gerekiyor.

🔹 Uluslararası Adalet Divanı kararlarını uygulama gücüne sahip değil ve Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin desteğine ihtiyaç duyabilir. Çin ve Rusya’nın Myanmar’ı koruması muhtemel görülüyor.

🔹 Myanmar’ın soykırımdan sorumlu tutulması Rohingya mağdurları için tazminat sürecinin önünü açabilir ve devam eden şiddetin durdurulması emrini doğurabilir; ancak bu kararların uygulanması mümkün olmayabilir.

🔹 Uluslararası Ceza Mahkemesi, devletler yerine kişiler hakkında yürüttüğü yetki kapsamında, Myanmar’ın eski askeri lideri ve mevcut devlet başkanı U Min Aung Hlaing’in de aralarında bulunduğu kişiler hakkında Rohingyalara yönelik soykırım dosyasını inceliyor.

← Ana sayfaya dön Sonraki haber

ABD paneli uyardı: Çin, Trump-Şi ‘istikrarını’ stratejik üstünlük kurmak için kullanıyor

Nikkei Asia
19.11.2026
Haber görseli

🔹 ABD-Çin Ekonomik ve Güvenlik İnceleme Komisyonu, Donald Trump ile Şi Cinping arasındaki yoğun temasların Pekin’in ABD’yi ekonomik, teknolojik ve askerî alanlarda geride bırakma çabalarını gölgelediğini açıkladı.

🔹 ABD ve Çin, ilişkilerini “yapıcı stratejik istikrar” temelinde yürütme konusunda anlaştı. Komisyon, Çin’in bu toplantıları ABD ile ilişkisini yönetmek ve stratejik alanlarda kapasitesini artırmak için kullandığını bildirdi.

🔹 Komisyon Başkanı Randall Schriver, Çin’in stratejik istikrar yaklaşımını kendi çıkarlarını ilerletmek ve ABD’yi sınırlamak için hareket alanı olarak gördüğünü söyledi.

🔹 Komisyon, Kongre’den Çin’in gelişmiş çiplere erişimini daha fazla kısıtlayan, Çin kaynaklı açık ağırlıklı yapay zekâ modelleri üzerindeki denetimi artıran ve ABD verilerini Çin ile diğer rakiplere karşı koruyan yasalar çıkarmasını istedi.

🔹 Trump ile Şi mayısta Pekin’de, eylülde Washington’da bir araya geldi. Liderlerin aralıkta Miami’deki G20 zirvesinde bu yıl dördüncü kez görüşmesi bekleniyor.

🔹 Ekim 2025’teki Busan anlaşması bazı gümrük vergilerini düşürdü veya durdurdu; Çin’in nadir toprak elementleri ve kritik mineraller ihracatındaki kısıtlamaları hafifletmesi çağrısı yaptı. Washington’daki son zirvede taraflar, karşılıklı olarak 30 milyar dolarlık hassas olmayan ürün için gümrük vergisi indirimi üzerinde anlaştı.

🔹 Busan anlaşmasından sonraki 11 ayda ABD’nin nadir toprak bileşikleri ve metallerindeki ortalama aylık ithalatı yaklaşık yüzde 75 azaldı.

🔹 Çin, küresel nadir toprak madenciliği ve işleme kapasitesinin büyük bölümünü, ayrıca galyum gibi çip üretiminde kullanılan bazı kimyasalların tedarikini kontrol ediyor. Komisyon, Pekin’in ilaç etken maddeleri, olgun düğüm çipleri, batarya malzemeleri ve öncül kimyasallar gibi alanlarda da benzer bağımlılık noktaları oluşturmaya çalıştığını açıkladı.

🔹 Komisyon, Çin’in Batı Pasifik’i yeniden şekillendirmeye ve Tayvan’la birleşmeyi zorlamaya yönelik eylemlerinin yoğunlaştığını, ABD’nin acil durum planlamasının ise büyük ölçekli işgal senaryolarına fazla odaklandığını bildirdi.

🔹 Temsilciler Meclisi Başkanı Mike Johnson, Çin’e çip satışlarının daha fazla kısıtlanmasının Kongre için önemli bir konu olduğunu ve bu yönde iki partili bir uzlaşmanın geliştiğini söyledi.

🔹 Eski Nvidia Üst Yöneticisi Jensen Huang aynı gün istifa etti. Huang’ın 1 Aralık’ta Temsilciler Meclisi’nin üç komitesi önünde ifade vermesi planlanıyor.

← Ana sayfaya dön Sonraki haber

Yapay zekâ korsanlığı araçlarının ürkütücü yükselişi

Axios
19.11.2026
Haber görseli

🔹 Yaygın olarak erişilebilen yeni yapay zekâ araçları, bilgisayar korsanlarının günün her saati siber saldırılar düzenlemesine, kurumsal ağlara saatler içinde sızmasına ve savunma ekiplerini zorlamasına yardımcı oluyor.

🔹 Ücretsiz indirilebilen açık kaynaklı araçlar, siber suçun ekonomik yapısını değiştiriyor. Yapay zekâ destekli korsanlık henüz başlangıç aşamasında bulunuyor.

🔹 Bilgisayar korsanları, saldırı planlarını kendi kendine değiştirebilen yapay zekâ ajanlarıyla güvenlik açıklarını bulabiliyor ve kimlik bilgilerini çalabiliyor. Ajanlar, insan savunucular sistemlerinin tarandığını fark etmeden önce harekete geçebiliyor.

🔹 FBI, Artex adlı yapay zekâ çerçevesinin dünya genelindeki kuruluşlara yönelik saldırılarda kullanıldığını açıkladı. Bazı saldırılarda ilk hedeflemeden ayrıcalıklı erişime geçiş üç saatten kısa sürdü.

🔹 Amazon, saldırganların Artex kullanarak yapay zekâ modeli kimlik bilgilerini çaldığını ve bu kaynakları yeni saldırıları güçlendirmek için kullandığını açıkladı. Railway ve Chainstack de Artex bağlantılı saldırılar bildirdi.

🔹 Palo Alto Networks, Çince konuşan bilgisayar korsanlarının Cairn adlı başka bir açık kaynaklı çerçeveyi ağustos ve eylül aylarında en az 19 kuruluşa karşı 25 operasyonda kullandığını açıkladı. Google, Cairn’in ABD havacılık ve uzay sektörüne yönelik bir sızmada kullanıldığını duyurdu.

🔹 CrowdStrike, bir grubun geçen ay 11 gün içinde Artex kullanarak dünya genelinde 200’den fazla kuruluşu hedef aldığını tespit etti.

🔹 Artex ve Cairn, bilgisayar korsanlarının daha önce manuel yaptığı görevleri yapay zekâ ajanlarıyla otomatikleştiriyor. Ajanlar saldırı planları geliştiriyor, güvenlik açıklarını arıyor, giriş noktalarını test ediyor ve başarısız olan yöntemlerin ardından taktiklerini değiştiriyor.

🔹 Amazon’ın bulguları, saldırganların yapay zekâ modellerine erişim sağlayan kaynakları çalarak daha fazla kimlik bilgisi bulabildiğini ve bilgi işlem gücü için ödeme yapmadan operasyonlarını genişletebildiğini gösteriyor.

🔹 Palo Alto Networks’ten Sam Rubin, aktif saldırıların şimdiye kadarki en yüksek seviyeye ulaştığını söyledi. Google tehdit istihbarat grubundan John Hultquist, olay müdahale şirketlerinin kapasitesinin zorlandığını ve bazı vakaları kaynak yetersizliği nedeniyle kabul etmediğini açıkladı.

🔹 Yapay zekâ destekli saldırılar her zaman gizlenemeyebilir; ancak finansal amaçlı saldırganlar, savunma ekipleri müdahale etmeden önce değerli bilgileri çalabilir. Devlet destekli gruplar da kritik sistemleri savunma ekipleri müdahale edemeden kesintiye uğratabilir.

🔹 Güvenlik ekiplerinin otomatik saldırılara ayak uydurabilmek için savunma yöntemlerini köklü biçimde değiştirmesi gerekebilir.

← Ana sayfaya dön Sonraki haber

Rusya tarafından atanan vali, Kırım Köprüsü’ne yeniden saldırı düzenlendiğini söyledi

Guardian
19.11.2026
Haber görseli

🔹 Kırım’ı Rusya’ya bağlayan Kırım Köprüsü’ne, Rusya tarafından atanan Kırım Valisi Sergey Aksyonov’un açıklamasına göre yeniden saldırı düzenlendi. Trafik geçici olarak durduruldu ve hasar tespiti başlatıldı.

🔹 Çarşamba günkü saldırı, köprüye bu hafta düzenlenen üçüncü saldırı oldu. Kerç Boğazı üzerindeki yolun 227 metrelik bölümü yıkıldı; hasar gören demiryolu hattı ise kullanılabilir durumda görünüyor.

🔹 Saldırı, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ve ABD Başkanı Donald Trump’la Çin’de yapacağı toplantıdan birkaç saat önce gerçekleşti.

🔹 Ukrayna silahlı kuvvetlerinden bir kişi, saldırıların Putin’i uluslararası sahnede zor durumda bırakmayı amaçladığını söyledi. Kırım Köprüsü, Putin’in yönetiminin sembolü olarak nitelendirildi.

16 Kasım’da çekilen Kırım Köprüsü’nün uydu görüntüsü. Yarımadayı Rusya’ya bağlayan kilit köprüye üçüncü kez saldırı düzenlendi. Fotoğraf: Airbus DS 2026/AP
16 Kasım’da çekilen Kırım Köprüsü’nün uydu görüntüsü. Yarımadayı Rusya’ya bağlayan kilit köprüye üçüncü kez saldırı düzenlendi. Fotoğraf: Airbus DS 2026/AP

🔹 Ukrayna, 2014’te Rusya’nın ilhak ettiği Kırım’a uzanan köprünün yasa dışı olduğunu savundu. Kiev, köprüye 2022’de kamyon bombasıyla, ertesi yıl ise deniz dronuyla saldırdı.

🔹 Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, önceki saldırıyı köprüyü yıkmaya yönelik uzun ve karmaşık bir operasyonun sonucu olarak tanımladı. Palianytsia dronları yol bölümünü, Neptune ve diğer füzeler ise demiryoluna bitişik bölümü hedef aldı.

← Ana sayfaya dön Sonraki haber

BJP, kadro huzursuzluğu ve müttefiklerin baskısı üzerine Mathura tapınağı meselesine yöneliyor

Hindu
19.11.2026
Haber görseli

🔹 BJP lideri ve Uttar Pradeş Başbakan Yardımcısı Keshav Prasad Maurya, Mathura’daki Shri Krishna Janmabhoomi’de büyük bir tapınak inşa edilmesinin yaklaşan Uttar Pradeş Meclis seçimlerindeki kampanyanın merkezinde olacağını açıkladı.

🔹 BJP, Samajwadi Partisi’nin geri sınıflar, Dalitler ve azınlıklara dayalı “PDA” söylemine kültürel milliyetçilik ile karşılık vermeyi planlıyor. Parti, kalkınma ve hukuk düzeni alanlarında “çift motorlu” hükümetin başarılarını da öne çıkaracak.

🔹 Üniversite Hibe Komisyonu’nun (University Grants Commission, UGC) eşitlik düzenlemeleri, özel yoğunlaştırılmış seçmen listesi revizyonu (Special Intensive Revision, SIR) çalışması ve ittifak ortaklarıyla sandalye paylaşımı BJP kadrosundaki rahatsızlık başlıkları arasında yer aldı.

🔹 Ocak 2026’da kampüslerde eşitliği teşvik etmek ve ayrımcılığı önlemek amacıyla duyurulan UGC düzenlemeleri daha sonra Yüksek Mahkeme tarafından durduruldu. Brahmin, Vaishya, Rajput ve Kayastha topluluklarından parti çalışanları, düzenlemelerin eyalet seçimleri öncesinde neden getirildiğini sorguladı.

🔹 SIR çalışmasının partiye zarar verdiği yönündeki görüşler güçlendi. Yerel parti yöneticileri, seçmen kaydı yapmak yerine örgütsel görevler için Lucknow’a yapılan ziyaretlerle meşgul oldu.

🔹 BJP içinde daha önce seçim kazanamayan liderlerin milletvekili adaylarının belirlenmesinde söz sahibi olmaması gerektiği yönünde tartışmalar yaşandı. Parti yönetimi, seçmenlerin karşısına çıkmadan önce hatalarını düzelteceği sözünü verdi.

Habere ait ek görsel

🔹 Uttar Pradeş Başbakanı Yogi Adityanath, seçmen listelerinden çıkarılan kişilerin yeniden kazanılması için çalışma çağrısı yaptı ve “Booth par youth” sloganını kullandı.

🔹 Adityanath, Mathura’daki parti toplantısının ardından Delhi’ye giderek Birlik İçişleri Bakanı Amit Shah ile görüştü. İki lider, Ulusal Demokratik İttifak (National Democratic Alliance, NDA) ortaklarıyla sandalye paylaşımı formülünü ele aldı.

🔹 BJP’nin müttefikleri daha fazla sandalye talep ediyor. Rashtriya Lok Dal 30, Suheldev Bharatiya Samaj Partisi ise 20 sandalye istiyor.

🔹 NDA’nın eski müttefiklerinden NISHAD Partisi, topluluğu için vaat edilen Planlanmış Kast rezervasyonunda ilerleme sağlanmaması nedeniyle 36 sandalye talep etti. Apna Dal (Sonelal) lideri Anupriya Patel ise 2022’de yarıştığı 17 sandalyenin 12’sini kazandıklarını hatırlattı.

🔹 Sandalye paylaşımı görüşmeleri, müttefiklerin talepleri ile BJP kadrosundaki olası rahatsızlık arasında yürütülecek. RLD Genel Sekreteri Trilok Tyagi, BJP ile ittifaklarını “evlilik değil, dostluk” olarak niteledi.

← Ana sayfaya dön Sonraki haber

“Uçurumun kenarında” emeklilikten geri adım atmanın zamanı

Financial Times
19.11.2026
Uydu görüntüsü: Working It yapımcısı Claire Justin ve film yapımcısı Petros Gioumpasis, Astroscale’de
Uydu görüntüsü: Working It yapımcısı Claire Justin ve film yapımcısı Petros Gioumpasis, Astroscale’de

🔹 60’lı yaşlardaki çalışanların emekliliğe geçişi yeniden şekilleniyor; birçok kişi çalışma saatlerini veya işini değiştirerek çalışma hayatını uzatıyor.

🔹 Standard Life Emeklilik Geleceği Merkezi ile İstihdam Araştırmaları Enstitüsü’nün ortak çalışması, yıllık geliri 26.000-59.000 sterlin arasındaki 60-69 yaş grubundan 20 kişinin çalışma hayatını inceledi.

🔹 60 yaşındaki yetişkinlerin yüzde 68’i çalışırken 70 yaş civarında yaklaşık yüzde 80’i emekli oluyor.

🔹 Kamu sektörü emekliliği veya bu emekliliğe sahip bir eş, 60’lı yaşlarda çalışma düzenini kişinin tercihleri doğrultusunda kurmasını kolaylaştırıyor.

🔹 Victoria Tomlinson, kurumsal çalışma hayatının son yıllarının yeni seçeneklere hazırlık dönemi olarak kullanılabileceğini söyledi. Bu dönemde kişiler yönetim kurulu üyeliği, danışmanlık, yazarlık, yeni girişimler, gönüllülük, mentorluk ve koçluk gibi alanlara yöneliyor.

🔹 Harwell Bilim ve İnovasyon Kampüsü’nde 200’den fazla kuruluş bulunuyor. Kampüste Ulusal Kuantum Hesaplama Merkezi (National Quantum Computing Centre) ve yörüngedeki insan yapımı uzay çöplerini temizlemek için uzay araçları geliştiren Astroscale yer alıyor.

🔹 Boston merkezli bir yatırım şirketinde çalışan Kerry Richards, yapay zekâyı müşteri ve potansiyel müşteri anketlerine yanıt hazırlamak, veri analizini düzenlemek ve proje yönetimini hızlandırmak için kullanıyor.

Hâlâ çalışıyor, sadece haftada 60 saat değil
Hâlâ çalışıyor, sadece haftada 60 saat değil

🔹 Richards, yapay zekânın kişisel yaşamda insanların kendi bakış açılarını geliştirme ve eleştirel düşünme becerilerinin yerini almaması gerektiğini söyledi.

🔹 BBC’nin St Denis Medical dizisi, Oregon’daki yetersiz kaynaklara sahip bölgesel bir hastanenin acil servis çalışanlarını konu alıyor. Dizinin iki sezonu yayımlandı ve üçüncü sezon için yenilendi.

🔹 Birleşik Krallık’ta yaklaşık 1 milyon genç eğitimde, istihdamda veya mesleki eğitimde bulunmuyor.

🔹 Milburn incelemesi, 16-24 yaş grubunda eğitimde, istihdamda veya mesleki eğitimde bulunmayanların oranını yüzde 13’ten yüzde 5’e indirmeyi hedefliyor.

🔹 İncelemede, öğrencilerin eğitim, istihdam veya ileri eğitime geçiş için gerekli deneyim, beceri ve özgüvene sahip olup olmadığını ölçen yeni bir “işe hazır” standardı öneriliyor.

← Ana sayfaya dön Sonraki haber

Pew’e göre İslam 2035’te dünyanın en büyük dini olacak

Axios
19.11.2026
Haber görseli

🔹 Pew Araştırma Merkezi projeksiyonları, İslam’ın 2035’e kadar Hristiyanlığı geride bırakarak dünyanın en büyük dini olmasının beklendiğini gösteriyor.

🔹 Değişimin temel nedeni din değiştirme değil, Müslüman nüfusun doğumlarla daha hızlı artması olarak öne çıkıyor.

🔹 Müslüman nüfusun 2020-2070 arasında doğumların ölümlerden fazla olmasıyla 1,6 milyar kişi artması bekleniyor. Hristiyan nüfusun aynı dönemde doğal nüfus artışıyla 792 milyon kişi büyümesi öngörülüyor.

🔹 Müslüman kadınların 2020-2025 dönemindeki ortalama doğurganlık oranı 3,1 çocuk oldu. Bu oran Hristiyan kadınlarda 2,5, diğer kadınlarda ise 1,6 olarak hesaplandı.

🔹 Hristiyanlığın nüfus merkezi Afrika’ya kayıyor. 2070’te dünya genelindeki Hristiyanların yüzde 54’ünün Sahra Altı Afrika’da yaşaması bekleniyor.

🔹 Demokratik Kongo Cumhuriyeti’nde Hristiyan nüfusun 2070’te yaklaşık 300 milyona ulaşması bekleniyor. ABD’deki Hristiyan nüfusun ise 2020’deki 217 milyondan 174 milyona gerileyeceği öngörülüyor.

🔹 Hristiyanlık ve İslam’ın, dini değişimler yoluyla kazandıklarından daha fazla takipçi kaybetmesi bekleniyor. Hristiyanlığın kayıplarının daha büyük olması öngörülüyor.

🔹 İslam’ın dünyanın en büyük dini haline gelmesi, orta vadede küresel siyasi veya kültürel güç dengesinde büyük bir değişiklik yaratmayabilir.

← Ana sayfaya dön Sonraki haber

“Amerikalılara ve Çinlilere böyle bir savaşın nasıl görüneceğini anlatmalıyız”

DER SPIEGEL
19.11.2026
Haber görseli

🔹 Eski Avustralya Başbakanı Kevin Rudd, Tayvan için çıkabilecek bir savaşın küresel sonuçları konusunda uyardı. Rudd, ABD Başkanı Donald Trump, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in Çin’deki görüşmesi öncesinde orta büyüklükteki güçleri liberal dünya düzenini savunmaya çağırdı.

🔹 Rudd, Çin ile ABD arasında stratejik farklılıkların çok büyük olduğunu ve iki ülke arasında kalıcı bir anlaşma ihtimalini düşük gördüğünü söyledi. ABD’de Çin konusunda sert tutum alan Demokrat senato komitesi başkanlarının Trump’ın Çin politikasını daha kararlı biçimde sorgulaması bekleniyor.

🔹 Çin’in kritik mineraller ve nadir toprak elementleri konusundaki tutumu, Trump’ın gelecekteki Çin politikasını etkileyebilir. Çin’in ABD ve Japonya’ya sevkiyatları yeniden tam kapasiteye çıkarması bu politikanın belirlenmesinde önemli bir faktör olabilir.

🔹 Rudd, Şi Cinping’in kolayca risk almayan ancak hesaplanmış risklere başvuran bir lider olduğunu söyledi. Şi’nin Tayvan’ı Çin egemenliği altına alma konusunda Mao Zedong’dan bu yana diğer Çinli liderlerden daha kararlı olduğunu belirtti.

🔹 Rudd, Çin’in 2028’deki Tayvan başkanlık seçimini bir saldırı için tetikleyici olarak kullanmasının riskli olacağını söyledi. Çin’in 2028’den önce Tayvan’a karşı askeri harekâta girişmesini olası görmeyen Rudd, saldırı riskinin arttığını belirtti.

🔹 Rudd, Çin liderlerini Tayvan’a saldırmaktan bugüne kadar alıkoyan temel unsurun ABD’nin caydırıcılık gücü olduğunu söyledi. Şi Cinping bu caydırıcılığı inandırıcı bulduğu sürece Çin yönetiminin riski göze almayacağını belirtti.

🔹 Rudd, Tayvan’ın yalnızca abluka altında siyasi direncini kaybetmeyeceğini ve ablukanın zamanla askeri şiddete dönüşebileceğini söyledi. ABD’nin müdahalesi olmasa bile bir Tayvan savaşının on binlerce, hatta yüz binlerce sivilin ölümüne yol açabileceğini belirtti.

Habere ait ek görsel

🔹 Tayvan Boğazı’nın Manş Denizi’nin dört katı genişliğinde olması, askeri geçişi zorlaştırabilir. Rudd, böyle bir harekâtın kayıplarının çok yüksek olacağını söyledi.

🔹 Tayvan merkezli TSMC’nin yüksek performanslı çip sevkiyatını durdurması, küresel ekonomiyi ve Çin’i de etkileyebilir. Rudd, Tayvan çevresinde çıkacak bir savaşın en az küresel resesyona, hatta daha ağır sonuçlara yol açabileceğini belirtti.

🔹 Rudd, Çin’in teknoloji ve sanayi stratejisinin bilinçli biçimde planlandığını söyledi. Çin yönetimi üretim ve yatırımı tüketime tercih ediyor; yapay zekâ başta olmak üzere teknoloji yarışında ABD’yi geride bırakmayı hedefliyor.

🔹 Çin, iç talebin karşılayabileceğinden yaklaşık yüzde 25 daha fazla üretim yapıyor. Bu üretim ya azaltılacak ya da dünya pazarlarında, zaman zaman maliyetin altında fiyatlarla satılacak; bu durum Almanya ve Avrupa’nın imalat sanayisi üzerinde baskı oluşturuyor.

🔹 Çin’in 2026’da 1,2 trilyon doların üzerinde dış ticaret fazlası vermesi bekleniyor. Rudd, Güneydoğu Asya, AB ve ABD’nin bu ekonomik modelle ancak ortak ve kararlı bir tutumla başa çıkabileceğini söyledi.

← Ana sayfaya dön Sonraki haber

Trump, Venezuelalıların sınır dışı edilme korumaları nedeniyle üçüncü kez Yüksek Mahkeme’ye başvurdu

Reuters
19.11.2026
Haber görseli

🔹 Donald Trump yönetimi, ABD’deki yüz binlerce Venezuelalı göçmenin insani sınır dışı edilme korumalarını kaldırma kararının yürürlükte kalması için Yüksek Mahkeme’den talepte bulundu. Bu, yönetimin uyuşmazlık kapsamında mahkemeye üçüncü başvurusu oldu.

🔹 Adalet Bakanlığı, eski Başkan Joe Biden döneminde verilen Geçici Koruma Statüsü’nü (Temporary Protected Status, TPS) sona erdirmek için yetkili makam bulunmadığı yönündeki federal mahkeme kararının durdurulması amacıyla acil başvuru yaptı.

🔹 San Francisco’daki ABD Bölge Yargıcı Edward Chen’in kararı, federal temyiz mahkemesi veya Yüksek Mahkeme yeni bir erteleme kararı almazsa 20 Kasım’da yürürlüğe girecek. Yüksek Mahkeme, Chen’in kararını Ekim 2025’te daha önce geçici olarak durdurmuştu.

🔹 Adalet Bakanlığı, yargısal müdahale olmazsa İç Güvenlik Bakanlığı’nın 19 aylık aranın ardından yüz binlerce Venezuelalı için TPS’yi yeniden yürürlüğe koymak zorunda kalacağını bildirdi.

🔹 TPS’nin yeniden yürürlüğe girmesi, kesin sınır dışı kararları bulunan yüzlerce kişinin gönderilmesini engelleyebilir ve gözaltındaki yaklaşık 1.800 Venezuelalının derhal serbest bırakılmasını gerektirebilir.

🔹 Davacılar, Venezuelalı TPS sahiplerinin gözaltına alındığını, ABD vatandaşı çocuklarından ayrıldığını, Venezuela’ya gönderildiğini ve bağlarının bulunmadığı üçüncü ülkelere sevk edildiğini söyledi.

🔹 TPS, savaş, doğal afet veya başka felaketlerden etkilenen ülkelerin vatandaşlarının, ülkelerine dönmeleri güvenli hale gelene kadar ABD’de yaşamasına ve çalışmasına izin veren bir statü.

🔹 Biden yönetimi Venezuela’yı 2021 ve 2023’te TPS kapsamına aldı; 2023 kapsamındaki korumayı Ekim 2026’ya kadar uzattı. Yönetim siyasi baskı, ekonomik çöküş ve sağlık krizlerini gerekçe gösterdi.

🔹 Trump’ın atadığı eski İç Güvenlik Bakanı Kristi Noem uzatmayı iptal etti ve TPS kapsamlarını sona erdirme sürecini başlattı. Trump yönetimi, bu korumaların her zaman geçici olması gerektiğini söyledi.

🔹 Yargıç Chen, geçen yıl Noem’in federal kurumların işlemlerini düzenleyen bir yasayı ihlal ettiğine hükmetti. San Francisco merkezli 9. Temyiz Dairesi kararı onadı; Yüksek Mahkeme’nin Ekim 2025’te koyduğu durdurma kararı bu ay sona erdi.

🔹 Yüksek Mahkeme, 9. Temyiz Dairesi’nden Haitili ve Suriyeli TPS sahipleriyle ilgili kararını Venezuelalı göçmenlerin davasına uygulamasını istedi. Mahkeme haziranda Haitililer ve Suriyeliler için TPS’nin sona erdirilmesine yönelik ayrı yönetim işlemlerini desteklemişti.

🔹 Adalet Bakanlığı, 9. Temyiz Dairesi’nin hükümeti neredeyse aynı argümanlarla üçüncü kez Yüksek Mahkeme’ye dönmeye zorladığını savundu.

← Ana sayfaya dön