Vize engelleri ve güvenlik incelemeleri artarken ABD-Çin bilimsel bağları zayıflıyor
South China Morning Post
🔹 Peking University’de sinir sinyallerini tespit etmeye yönelik araştırma yürüten altı bilim insanından dördü, Washington’daki Society for Neuroscience’ın 56. yıllık toplantısına katılmak için ABD vizesi aldı.
🔹 Li Yulong, vize sorunlarının uluslararası bilimsel alışverişin ne kadar kolay kesintiye uğrayabileceğini gösterdiğini söyledi.
🔹 Li, geçmişte ekibinin ABD’deki araştırma gruplarıyla çok sayıda ortak projesi bulunduğunu ve çalışmalarının bir bölümünün ABD Ulusal Sağlık Enstitüleri’nin (NIH) 2013’te başlattığı Beyin Girişimi (Brain Initiative) tarafından finanse edildiğini söyledi. ABD’li üniversitelerin çoğu artık araştırmacıları Çinli meslektaşlarıyla ortak makale yazmaya teşvik etmiyor.
🔹 ABD Temsilciler Meclisi, mayıs ayında ABD-Çin üniversite ortaklıklarını kısıtlayan iki partili bir yasa tasarısını kabul etti. Pentagon da üniversitelerden yabancı ortaklıklarını incelemelerini ve güvenlik riski taşıdığını değerlendirdiği ilişkileri sonlandırmalarını istedi.
🔹 ABD Dışişleri ve Eğitim bakanlıkları, üniversite yöneticilerinden hükümetin izleme listelerinde bulunan kuruluşlarla mali bağlarını denetlemelerini istedi. Denetimler, izinsiz teknoloji transferlerini önlemeyi ve vergi mükellefleri tarafından finanse edilen araştırmaları korumayı amaçlıyor.
🔹 Pentagon’un 30 ABD üniversitesindeki denetimleri, güvenlik endişesi taşıdığı değerlendirilen yabancı kuruluşlarla 80’den fazla ilişkinin sona erdirilmesine yol açtı. Güncellenen araştırma güvenliği izleme listesinde Çin, Rusya ve İran’daki 130 akademik ve araştırma kurumu bulunuyor.
🔹 Li, ekibinin geliştirdiği sinir sinyali tespit araçlarına ABD’li ekiplerin artık makaleler yayımlandıktan ve kamuya açık atıflar yapıldıktan sonra erişebildiğini söyledi. Bu değişiklik, teknolojiye erişimi geciktiriyor.
🔹 Society for Neuroscience toplantısı, 80’den fazla ülkeden 20 binden fazla kişinin katıldığı dünyanın en büyük bilimsel konferansları arasında yer alıyor. Katılım 2023’te 25.808 kişiden 2024’te 22.359’a, geçen yıl ise 21.093’e geriledi.

🔹 Case Western Reserve University Tıp Fakültesi’nden Yu Congrong, yüz yüze bilimsel alışverişin yayımlanmış makalelerle tam olarak edinilemeyen bilgileri sağladığını söyledi. Bazı ABD üniversiteleri öğretim üyelerinin akademik amaçlarla Çin’e gitmesine izin vermiyor.
🔹 Yu, iş birliğinin sınırlandırılmasının araştırmacıların kariyerlerinin ilk dönemlerinde iletişimin azalmasına ve bir “kayıp nesil” oluşmasına yol açabileceği uyarısında bulundu. Kısıtlamaların Çinli akademisyenlerin ülkelerine dönmesine de neden olabileceğini söyledi.
🔹 Academy of Management, 2026’daki Philadelphia toplantısından sonra düzenlenecek dört yıllık toplantıyı ABD dışına taşıma kararı aldı. Derneğin yıllık toplantılarına yaklaşık 13.500 kişi katılıyor ve yaklaşık 21.300 üyesinin yüzde 63’ü ABD dışında yaşıyor.
🔹 Washington’daki toplantıda bazı araştırmacılar vize ve seyahat sorunlarını anlattı. Endonezyalı doktor Heni Pristiwa Oktaviani, şirketinin üst yöneticisine vize verilmediği için sunumu onun adına yaptı; İranlı araştırmacı Toktam Samiei ise sıkı incelemeler nedeniyle Avrupa’daki konferanslara gidemediğini söyledi.
🔹 Geçerli vizesi bulunan bazı doktora öğrencileri, vize yenileme işlemlerinin aylar sürebileceği ve giriş sorunlarının araştırmalarını geciktirebileceği endişesiyle Avrupa veya Çin’deki konferanslara gitmedi.
🔹 Çin Sinirbilim Derneği’nin gelecek yıl Hangzhou’da düzenlenecek 20. toplantısında oturumların yüzde 70’inden fazlasının İngilizce yapılması ve Kanada, Almanya, Japonya ile Güney Kore’yle ortak sempozyumlar düzenlenmesi planlanıyor. Toplantıya yaklaşık 5.000 kişinin katılması bekleniyor.
🔹 Çin, çoğu Avrupa ülkesi için vizesiz giriş uyguluyor. Li, bu uygulamanın Çin’deki konferanslara uluslararası katılımı artırabileceğini söyledi ve genç akademisyenleri küresel bilimsel rekabet ile iş birliğine katılmayı sürdürmeye çağırdı.


