İran Savaşı Küresel Enerji Düzenini Nasıl Yeniden Şekillendirecek
New York Times
🔹 Uluslararası Enerji Ajansı (International Energy Agency, IEA), ABD ve İsrail’in İran’a karşı savaşa girmesinin ardından enerji sisteminin kalıcı biçimde yeniden şekillendiğini açıkladı.
🔹 Savaş, dünya petrolünün yaklaşık beşte birinin ve doğal gazın önemli bölümünün geçtiği Hürmüz Boğazı’na erişimi kısıtladı. IEA Başkanı Fatih Birol, piyasa kesintisini küresel enerji güvenliği için şimdiye kadarki en büyük tehdit olarak nitelendirdi.
🔹 IEA’nın Dünya Enerji Görünümü (World Energy Outlook) raporu, çatışmanın elektrifikasyona ve yerel enerji üretimine geçişi hızlandırdığını ortaya koydu. Raporda, enerji dünyasının savaş öncesi koşullara dönmesinin beklenmediği belirtildi.
🔹 563 sayfalık rapor, Körfez krizine ilişkin farklı senaryolar sunuyor; bu senaryolar kesin öngörüler olarak değerlendirilmiyor.
🔹 Orta Doğu’daki deniz taşımacılığı kesintileri sürerse ülkeler fosil yakıt ithalatının maliyet ve risklerini yüksek bulabilir. Bu durumda elektrikli araç satışlarını artıran ve nükleer enerji yatırımlarını hızlandıran politikalar uygulanabilir.
🔹 Daha hızlı elektrifikasyon senaryosunda küresel petrol talebi günlük 4,4 milyon varil azalabilir. Elektrikli araçların yaygınlaşması, 2035’e kadar günlük 11 milyon varilden fazla petrol talebini ikame edebilir.
🔹 Yeni enerji politikaları uygulanmaz ve Hürmüz Boğazı’ndan petrol ve doğal gaz taşımacılığı 2027 sonuna kadar güvenli biçimde yeniden başlarsa, petrol ve doğal gaz talebi 2050’ye kadar artmayı sürdürebilir.

🔹 Bu senaryoda elektrikli araç satışları ile güneş panelleri ve batarya depolama maliyetlerindeki düşüş, ağır yük taşımacılığı, havacılık ve petrokimya sektörlerinde artan fosil yakıt kullanımıyla dengelenebilir. Karbondioksit emisyonları yüksek kalabilir ve küresel sıcaklıklar yüzyıl sonunda 2,9 derece artabilir.
🔹 Petrol ve doğal gaz ihracatçılarının bu yıl 10 yıllık ortalamanın üzerinde yaklaşık 700 milyar dolar ek satış geliri elde etmesi bekleniyor.
🔹 Kömür kullanımı İran savaşı nedeniyle kısa vadede artış gösterse de IEA’nın tüm senaryolarında 2030’a kadar azalıyor. Çin, küresel kömür talebinin yarısından fazlasını karşılıyor ve rüzgâr, güneş ve nükleer enerjiye hızla geçiyor.
🔹 İnşa hâlindeki yeni nükleer kapasite yaklaşık 90 gigavata ulaştı. 50’den fazla ülke nükleer enerji için plan veya hedef belirledi; bu planlar küçük modüler reaktörleri de kapsıyor.
🔹 Avustralya İklim Değişikliği ve Enerji Bakanı Chris Bowen, ülkelerin yeni bir küresel enerji krizine maruz kalmamak için daha çeşitli ve düşük emisyonlu enerji kaynaklarına geçişi hızlandırması gerektiğini söyledi.






