Çin küresel gerilimler artarken ekonomik bir kale inşa ediyor
New York Times
🔹 Çin Devlet Konseyi bu hafta, yurt dışına yatırım yapmak isteyen Çinli şirketler için ulusal güvenlik incelemesini zorunlu kılan yeni kurallar açıkladı.
🔹 Yeni düzenleme, nisan ayında yürürlüğe giren ve yabancı şirketlerin tedarik zincirlerini Çin dışına taşıma girişimlerine müdahale edilmesine izin veren kuralları takip etti.
🔹 Pekin, teknoloji ve tedarik zincirleri etrafında daha korunaklı bir ekonomik yapı oluşturmayı hedefliyor.
🔹 Yeni kurallar Çinli şirketlerin yurt dışındaki faaliyetlerini de ulusal güvenlik çerçevesine dahil ediyor.
🔹 Çinli şirketlerin dış yatırımları “teşvik edilen”, “kısıtlanan” ve “yasaklanan” kategorilerine ayrılarak değerlendirilecek.
🔹 Yetkililer belirli sektörlerde sermaye, teknoloji, yetenek ve fikri mülkiyetin ülke dışına çıkmasını engellemeyi amaçlıyor.
🔹 Düzenlemeler, ulusal güvenlik gerekçesiyle yatırımcıların hisselerini satmaya zorlanmasına veya yatırımların durdurulmasına izin veriyor.
🔹 Kurallar ayrıca yabancı hükümetlerin Çin yatırımlarına yönelik kısıtlamalarına karşı misilleme yapılabilmesi için yeni hukuki zemin oluşturuyor.
🔹 Pekin, gerekli gördüğü durumlarda yabancı şirketlerin Çin’de faaliyet göstermesini veya yatırım yapmasını engelleyebilecek.
🔹 Çin son yıllarda ihracat kontrolleri, yaptırımlar ve ticari karşı önlemlerden oluşan geniş bir araç seti oluşturdu.
🔹 Pekin daha önce Meta’nın Çinli mühendisler tarafından kurulan yapay zekâ şirketi Manus’u satın alma girişimini engelledi.
🔹 Çin ayrıca ABD yaptırımlarına maruz kalan rafinerilere bu yaptırımlara uymamaları talimatını verdi.
🔹 Devlet destekli bir güvenlik ekipmanı şirketine Avrupa Birliği soruşturmalarıyla iş birliği yapmaması yönünde talimat verildi.
🔹 Uzmanlar yeni kuralların Çinli şirketlerin küresel büyüme planlarını zorlaştırabileceğini belirtiyor.
🔹 Çin son yıllarda şirketlerini yurt dışında üretim tesisleri kurmaya ve yeni pazarlara açılmaya teşvik ediyordu.
🔹 Yeni güvenlik incelemeleri bu genişleme stratejisinin uygulanmasını daha karmaşık hale getirebilir.
🔹 Çin bireylerin yurt dışına çıkarabileceği para miktarını yıllık 50 bin dolar ile sınırlandırmaya devam ediyor.
🔹 ABD 2024 yılında Çin’in yarı iletken, kuantum bilişim ve yapay zekâ sektörlerine yönelik bazı yatırımları kısıtlamıştı.
🔹 Avrupa Birliği de üye ülkelerine aynı hassas sektörlerdeki yatırımları gözden geçirme çağrısı yaptı.
🔹 Çin ise ulusal güvenlik kavramını ABD ve Avrupa’ya kıyasla çok daha geniş tanımlıyor.
🔹 Çinli yetkililer yeni düzenlemeleri yurt dışı yatırımlar açısından bir “dönüm noktası” olarak nitelendiriyor.
🔹 Hukuk ve ticaret uzmanları, dünyanın büyük ekonomilerinde sermaye, teknoloji ve ticaret akışlarını kısıtlayan yeni bir dönemin hızla şekillendiğini belirtiyor.