ABD, Suudi Arabistan’la ülkenin uranyumu kendi topraklarında zenginleştirmesinin önünü açabilecek önemli bir nükleer anlaşma imzaladı
Guardian
🔹 ABD Enerji Bakanı Chris Wright ile Suudi mevkidaşı Prens Abdülaziz bin Selman, barışçıl nükleer işbirliği anlaşması ve ikili güvence anlaşması imzaladı.
🔹 Anlaşmanın Suudi Arabistan’a gelecekte uranyum zenginleştirme imkânı sağlayabileceği belirtildi. Anlaşmanın tüm ayrıntıları henüz açıklanmadı.
🔹 Anlaşmanın duyurusu, ABD’nin İran’ın uranyumu kendi topraklarında zenginleştirmesini ve nükleer silah geliştirmesini engellemek amacıyla İran’la savaş yürüttüğü döneme denk geldi.
🔹 ABD ile Suudi Arabistan arasındaki sivil nükleer anlaşma görüşmeleri, Donald Trump’ın ilk başkanlık dönemi ve eski Başkan Joe Biden döneminde yıllardır sürüyordu.
🔹 Nükleer silahların yayılmasını önleme grupları, anlaşmanın Suudi Arabistan’a nükleer silah geliştirme yolu açabileceği uyarısında bulundu.
🔹 Anlaşma incelenmek üzere Kongre’ye sunulacak. Suudi Arabistan’ın uranyum zenginleştirmesini sınırlayacak izleme güvencelerinin yetersiz kalmasından endişe eden bazı Kongre üyeleri anlaşmaya karşı çıkabilir.
🔹 Suudi Arabistan, geçmişte İran’ın nükleer silah edinmesi halinde kendisinin de nükleer silaha ihtiyaç duyacağını söyledi. İran ise nükleer silah edinme niyetini defalarca reddetti.
🔹 Suudi Arabistan, ABD ile ortaklık kurmaması halinde nükleer teknoloji için Çin veya Rusya’ya yönelebileceğini uzun süredir söylüyordu.
🔹 ABD Enerji Bakanlığı, anlaşmanın Amerikan nükleer teknoloji ihracatını artırmasını, yüksek ücretli ABD istihdamı yaratmasını ve ülkenin enerji ile ulusal güvenliğini güçlendirmesini bekliyor.
🔹 Chris Wright, anlaşmaların ABD ile Suudi Arabistan arasındaki ticari ilişkileri güçlendireceğini ve nükleer güvenlik ile nükleer silahların yayılmasını önleme alanlarında en yüksek standartları koruyacağını söyledi.
🔹 Anlaşmanın, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı’nın İran’la 2015 nükleer anlaşması kapsamında uyguladığı ek protokoldeki gelişmiş denetimleri içermemesi bekleniyor.
🔹 Westinghouse Electric Üst Yöneticisi Dan Sumner, sivil nükleer işbirliği anlaşmasının enerji güvenliğini güçlendireceğini, ABD şirketleri ve çalışanları için fırsatları artıracağını, iki ülkeye uzun vadeli ekonomik büyüme ve yatırım sağlayacağını söyledi.
🔹 Savunma Bakanı Pete Hegseth, anlaşmadan bir gün önce Senato’dan İran’ın uranyum zenginleştirme kapasitesi geliştirmesini ve nükleer silah edinmesini önleme kampanyası için ek kaynak talep etti.
🔹 Defense Priorities’in Orta Doğu programı başkanı Rosemary Kelanic, Suudi Arabistan’a uranyum zenginleştirme teknolojisi verilmesini, İran’ın nükleer programı nedeniyle savaş sürerken alınmış tehlikeli bir karar olarak niteledi.
🔹 Suudi Arabistan ile nükleer silahlı Pakistan, İsrail’in Katar’a Hamas yetkililerini hedef alan saldırısının ardından karşılıklı savunma anlaşması imzaladı. Pakistan Savunma Bakanı, gerektiğinde ülkesinin nükleer programının Suudi Arabistan’ın kullanımına sunulacağını söyledi.