🔹 Trump yönetiminin Küba ekonomisine yönelik yeni yaptırım politikaları sonrasında üç uluslararası otel zinciri ve Visa ile Mastercard işlemlerini yöneten bir banka ülkedeki faaliyetlerini sonlandırdı.

🔹 Yabancı şirketlere, Küba ordusuna bağlı işletmelerle ortaklıklarını sona erdirmeleri için cuma gününe kadar süre verildi.

🔹 ABD, Küba Silahlı Kuvvetleri dahil olmak üzere yeni bir grup Kübalı yetkili ve kuruluşa yaptırım uyguladığını açıkladı.

🔹 ABD kurallarını ihlal eden şirket yöneticileri ABD vizelerini kaybetme ve mal varlıklarının dondurulması riskiyle karşı karşıya bulunuyor.

🔹 Şirketler de Amerikan bankacılık sistemine erişimlerini kaybetmek dahil çeşitli yaptırımlarla karşılaşabilir.

🔹 Küba Merkez Bankası, Visa ve Mastercard işlemlerini yöneten bir bankanın ABD yaptırımlarına uyum amacıyla faaliyetlerini durdurduğunu duyurdu.

🔹 Küba hükümeti bu kararı Küba halkını ekonomik olarak boğmaya yönelik bir stratejinin parçası olarak nitelendirdi.

🔹 İspanyol otel işletmecisi Iberostar, Küba ordusuna bağlı turizm şirketi Gaviota için işlettiği 12 otelin yönetiminden çekileceğini açıkladı.

🔹 Bir diğer İspanyol şirket olan Meliá, işlettiği 15 otelden ayrılacağını duyurdu.

🔹 Kanadalı Blue Diamond da Küba’daki onlarca otel operasyonunu sonlandıracağını bildirdi.

🔹 Endonezya merkezli Archipelago International da Küba’daki faaliyetlerini durdurdu.

🔹 Trump yönetiminin hedef aldığı GAESA adlı askerî holding, Küba ekonomisinin yaklaşık yarısını kontrol ediyor.

🔹 Yeni yaptırımlar yabancı şirketleri ve finans kuruluşlarını da kapsayan ikincil yaptırım mekanizmasına dayanıyor.

🔹 Trump, Küba’nın “çökme noktasına geldiğini” söyledi ve İran savaşı sonrasında Küba konusuna odaklanacağını belirtti.

🔹 ABD’nin uyguladığı petrol kısıtlamaları ve ekonomik baskılar Küba’daki elektrik kesintilerini, yakıt sıkıntısını ve gıda krizini ağırlaştırdı.

🔹 ABD Dışişleri Bakanlığı, Küba Devlet Başkanı Miguel Díaz-Canel ve ailesini de yeni yaptırım listesine ekledi.

🔹 Hükümet destekli Mahalle Devrim Savunma Komiteleri ile Küba’nın altın madenciliği girişimi de yaptırımların kapsamına alındı.

🔹 Almanya ve Fransa merkezli iki büyük deniz taşımacılığı şirketi daha önce Küba operasyonlarını sonlandıracaklarını açıklamıştı.

🔹 Birleşmiş Milletler Dünya Gıda Programı, nakliye çözümü bulamadığı için Küba’ya yaklaşık 3.000 ton gıda gönderme planını erteledi.

🔹 Kuruluş ayrıca Visa ve Mastercard sistemlerinin kullanılamaması nedeniyle yakıt ödemelerinde alternatif yöntemler arıyor.

🔹 Küba Devlet Başkanı Miguel Díaz-Canel, GAESA’nın belirli kişileri zenginleştirmek için değil ABD baskılarına karşı direnmek amacıyla faaliyet gösterdiğini savundu.

🔹 Küba’daki turizm sektörü son yıllarda ciddi daralma yaşarken, yakıt sıkıntısı nedeniyle bazı havayolları da ülkeye uçuşlarını azaltmıştı.

🔹 ABD Dışişleri Bakanlığı, şirketlerin Küba’dan çekilmesinin yaptırımların temel amaçlarından biri olduğunu açıkladı.

🔹 Bakanlık, yaptırımların Küba ordusunun uluslararası yatırımlardan gelir elde etmesini engellemeyi hedeflediğini belirtti.

🔹 Hizbullah’ın fiber optik kabloyla yönlendirilen patlayıcı dronları son haftalarda İsrail zırhlı araçlarını, tanklarını ve hava savunma sistemlerini hedef aldı.

🔹 İsrail ordusuna göre her gün birden fazla drone saldırısı gerçekleşiyor ve son bir haftada üç İsrail askeri öldü.

🔹 Saldırılar İsrail’in güney Lübnan’daki operasyonlarında kullandığı güvenlik kuşağı stratejisinin etkinliğini sorgulattı.

🔹 Fiber optik dronlar radyo sinyalleri yerine kabloyla kontrol edildiği için elektronik karıştırma sistemlerinden etkilenmiyor.

🔹 İsrailli yetkililer, ordunun 2024 yılında Hizbullah’ın bu tür dronları kullanabileceği yönünde uyarıldığını ancak gerekli hazırlıkların yeterince yapılmadığını söyledi.

🔹 İsrail birlikleri nisan ayından bu yana günlük drone saldırılarıyla karşı karşıya kalırken, Ukrayna’da yaygın kullanılan bazı basit koruma yöntemleri sahada uygulanmamıştı.

🔹 Hizbullah, ABD-İsrail’in İran’a yönelik savaşının başlamasının ardından İsrail’e karşı roket ve drone saldırılarını artırdı.

🔹 İsrail ordusu saldırıları durdurmak amacıyla Lübnan’ın güneyinde daha fazla köyü kontrol altına aldı ve geniş çaplı yıkım operasyonları yürüttü.

🔹 Lübnan Sağlık Bakanlığı verilerine göre çatışmalarda 3.400’den fazla kişi hayatını kaybetti ve 1 milyondan fazla kişi yerinden edildi.

🔹 Nisan ayından bu yana Hizbullah’ın drone saldırılarında en az 10 İsrail askeri ve bir sivil öldü.

🔹 Hizbullah mayıs ayında İsrail askerleri ve askerî hedeflerine yönelik drone saldırılarını gösteren 30’dan fazla video yayımladı.

🔹 İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, drone tehdidine karşı çözüm geliştirmek amacıyla özel bir uzman ekibi kurulması talimatı verdiğini açıkladı.

🔹 Netanyahu, yeni önlemler için bütçe sınırlaması uygulanmayacağını söyledi.

🔹 Fiber optik dronların temel savunma yöntemi vurulmaları veya kontrol kablolarının koparılması olarak görülüyor.

🔹 İsrailli yetkililere göre Hizbullah’ın kullandığı fiber optik dronların menzili yaklaşık 19 kilometreye ulaşıyor.

🔹 Ukraynalı askerî yetkililer 2025 yılında İsrail’e giderek Rus dronlarına karşı geliştirdikleri yöntemleri anlattı.

🔹 Son haftalarda İsrail, Ukrayna’dan yeni bir uzman heyeti göndermesini istedi.

🔹 Ukrayna yönetimi, ikinci ziyaret için İsrail’in Ukrayna hava savunmasına desteğini artırmasını şart koştu.

🔹 Güvenlik uzmanları, Ukrayna’nın cep telefonu şebekeleri üzerinden yüzlerce kilometre uzaklıktan yönlendirdiği saldırı dronlarının gelecekte Hizbullah tarafından da kullanılabileceği uyarısında bulundu.

🔹 Eski İsrailli güvenlik yetkilileri, dikkatlerin İran’ın balistik füze programına yönelmesi nedeniyle Hizbullah’ın drone kapasitesinin yeterince ciddiye alınmadığını söyledi.

🔹 Eski hava savunma komutanı Shachar Shochat, dronların stratejik değil taktik bir tehdit oluşturduğunu ancak askerlerin moraline zarar verebileceğini belirtti.

🔹 Hizbullah’ın fiber optik kabloyla yönlendirilen patlayıcı dronları son haftalarda İsrail zırhlı araçlarını, tanklarını ve hava savunma sistemlerini hedef aldı.

🔹 İsrail ordusuna göre her gün birden fazla drone saldırısı gerçekleşiyor ve son bir haftada üç İsrail askeri öldü.

🔹 Saldırılar İsrail’in güney Lübnan’daki operasyonlarında kullandığı güvenlik kuşağı stratejisinin etkinliğini sorgulattı.

🔹 Fiber optik dronlar radyo sinyalleri yerine kabloyla kontrol edildiği için elektronik karıştırma sistemlerinden etkilenmiyor.

🔹 İsrailli yetkililer, ordunun 2024 yılında Hizbullah’ın bu tür dronları kullanabileceği yönünde uyarıldığını ancak gerekli hazırlıkların yeterince yapılmadığını söyledi.

🔹 İsrail birlikleri nisan ayından bu yana günlük drone saldırılarıyla karşı karşıya kalırken, Ukrayna’da yaygın kullanılan bazı basit koruma yöntemleri sahada uygulanmamıştı.

🔹 Hizbullah, ABD-İsrail’in İran’a yönelik savaşının başlamasının ardından İsrail’e karşı roket ve drone saldırılarını artırdı.

🔹 İsrail ordusu saldırıları durdurmak amacıyla Lübnan’ın güneyinde daha fazla köyü kontrol altına aldı ve geniş çaplı yıkım operasyonları yürüttü.

🔹 Lübnan Sağlık Bakanlığı verilerine göre çatışmalarda 3.400’den fazla kişi hayatını kaybetti ve 1 milyondan fazla kişi yerinden edildi.

🔹 Nisan ayından bu yana Hizbullah’ın drone saldırılarında en az 10 İsrail askeri ve bir sivil öldü.

🔹 Hizbullah mayıs ayında İsrail askerleri ve askerî hedeflerine yönelik drone saldırılarını gösteren 30’dan fazla video yayımladı.

🔹 İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, drone tehdidine karşı çözüm geliştirmek amacıyla özel bir uzman ekibi kurulması talimatı verdiğini açıkladı.

🔹 Netanyahu, yeni önlemler için bütçe sınırlaması uygulanmayacağını söyledi.

🔹 Fiber optik dronların temel savunma yöntemi vurulmaları veya kontrol kablolarının koparılması olarak görülüyor.

🔹 İsrailli yetkililere göre Hizbullah’ın kullandığı fiber optik dronların menzili yaklaşık 19 kilometreye ulaşıyor.

🔹 Ukraynalı askerî yetkililer 2025 yılında İsrail’e giderek Rus dronlarına karşı geliştirdikleri yöntemleri anlattı.

🔹 Son haftalarda İsrail, Ukrayna’dan yeni bir uzman heyeti göndermesini istedi.

🔹 Ukrayna yönetimi, ikinci ziyaret için İsrail’in Ukrayna hava savunmasına desteğini artırmasını şart koştu.

🔹 Güvenlik uzmanları, Ukrayna’nın cep telefonu şebekeleri üzerinden yüzlerce kilometre uzaklıktan yönlendirdiği saldırı dronlarının gelecekte Hizbullah tarafından da kullanılabileceği uyarısında bulundu.

🔹 Eski İsrailli güvenlik yetkilileri, dikkatlerin İran’ın balistik füze programına yönelmesi nedeniyle Hizbullah’ın drone kapasitesinin yeterince ciddiye alınmadığını söyledi.

🔹 Eski hava savunma komutanı Shachar Shochat, dronların stratejik değil taktik bir tehdit oluşturduğunu ancak askerlerin moraline zarar verebileceğini belirtti.

🔹 ABD Temsilciler Meclisi, Ukrayna’ya yeni yardım ve Rusya’ya yönelik ek yaptırımlar içeren tasarıyı 195’e karşı 226 oyla kabul etti.

🔹 Tasarı, Ukrayna’ya 8 milyar dolar kredi ve 1,8 milyar dolar askerî ve güvenlik yardımı sağlanmasını öngörüyor.

🔹 Oylamada 18 Cumhuriyetçi vekil parti yönetimine karşı çıkarak Demokratlarla birlikte tasarıya destek verdi.

🔹 Tasarı, Rusya’nın savaş ekonomisini destekleyen şirket ve kişilere yeni yaptırımlar getiriyor.

🔹 Rusya’ya destek amacıyla yaptırımları aşmaya çalışan yabancı şirketler, kuruluşlar ve bireyler de yaptırımların kapsamına alınacak.

🔹 Tasarı şimdi Senato’ya gönderilecek.

🔹 Donald Trump daha önce Rusya’ya yönelik benzer yaptırım girişimlerine karşı çıkmıştı.

🔹 Tasarının Kongre’den geçmesi halinde Trump’ın veto etmesi bekleniyor.

🔹 Tasarı destekçileri oylamanın Ukrayna’ya yönelik Kongre desteğinin sürdüğünü gösterdiğini söyledi.

🔹 Bu hafta Cumhuriyetçi bazı vekiller, İran savaşı konusunda da Trump yönetimine karşı çıkarak Kongre onayı şartı getirmeyi amaçlayan bir tasarıya destek vermişti.

🔹 Tasarının mimarı New York Temsilcisi Gregory Meeks oldu.

🔹 Meeks, Cumhuriyetçi liderliğin engellemelerini aşmak için özel bir usul yöntemi kullanarak tasarıyı doğrudan Genel Kurul gündemine taşıdı.

🔹 Nebraska Temsilcisi Don Bacon ve Pensilvanya Temsilcisi Brian Fitzpatrick, Cumhuriyetçi Parti çizgisinden ayrılarak tasarıya destek veren isimler arasında yer aldı.

🔹 Oylama, Temsilciler Meclisi’nin iki yıldan uzun süredir Ukrayna için kabul ettiği ilk büyük mali destek paketi oldu.

🔹 Son büyük Ukrayna yardım paketi yaklaşık 60 milyar dolarlık güvenlik desteğini içeriyordu.

🔹 Tasarı destekçileri yardımın büyük bölümünün doğrudan kredi şeklinde yapılandırıldığına dikkat çekti.

🔹 Don Bacon, oylama öncesinde Ukrayna’ya desteğin demokrasi ve özgürlüklerin savunulması anlamına geldiğini söyledi.

🔹 Cumhuriyetçi muhalifler tasarının Trump’ın savaşın sona erdirilmesine yönelik müzakere girişimlerini zorlaştırabileceğini savundu.

🔹 Iowa Temsilcisi Zach Nunn tasarıyı “taktiksel hata” olarak nitelendirdi.

🔹 Trump, Beyaz Saray’da yaptığı açıklamada Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy’nin Vladimir Putin ile doğrudan görüşme çağrısından memnuniyet duyduğunu söyledi.

🔹 Trump, Ukrayna ve Rusya arasındaki diplomatik temaslarda ABD’nin önemli rol oynadığını ifade etti.

🔹 Çin Devlet Başkanı Xi Jinping, 9-10 Haziran’da Kuzey Kore’ye giderek Kim Jong-un ile iki günlük zirve gerçekleştirecek.

🔹 Xi’nin Kuzey Kore’ye son ziyareti 2019’da gerçekleşmişti.

🔹 Kim Jong-un, son yıllarda Rusya ile geliştirdiği ilişkiler sayesinde Çin’e olan ekonomik bağımlılığını azalttı.

🔹 Rusya, Ukrayna savaşı karşılığında Kuzey Kore’ye petrol, gıda, ekonomik destek ve askerî teknoloji sağladı.

🔹 Kuzey Kore ise Rusya’ya asker ve mühimmat gönderdi.

🔹 Xi Jinping’in ziyaret sırasında Çin ile Kuzey Kore arasındaki ittifakı ve Batı karşısındaki ortak duruşu vurgulaması bekleniyor.

🔹 Çin, Kuzey Kore üzerindeki etkisini korumaya ve Pyongyang’ın Moskova’ya fazla yaklaşmasını engellemeye çalışıyor.

🔹 Analistler, Pekin’in Kuzey Kore’nin Rusya ile giderek yakınlaşmasından rahatsız olduğunu belirtiyor.

🔹 Çin mart ayında Pekin-Pyongyang arasındaki tren ve uçak seferlerini yeniden başlattı.

🔹 Kim Jong-un, Çin’den daha fazla ekonomik destek ve taviz elde etmeye çalışıyor.

🔹 Kuzey Kore yönetimi Çinli turistleri çekmek amacıyla sahil turizmi ve kaplıca projelerine yatırım yaptı.

🔹 Xi Jinping, Kuzey Kore’nin hâlâ en büyük ekonomik destekçisinin Çin olduğunu hatırlatmak istiyor.

🔹 Çin, ABD ile eşit düzeyde küresel güç olduğunu göstermek amacıyla Kuzey Kore ile ilişkilerini öne çıkarıyor.

🔹 Xi, son dönemde Pekin’de Donald Trump ve Vladimir Putin ile zirveler gerçekleştirdi.

🔹 Donald Trump ikinci başkanlık döneminde Kim Jong-un ile yeniden görüşme isteğini birkaç kez dile getirdi.

🔹 Kim Jong-un, nükleer programın müzakere konusu yapılacağı herhangi bir görüşmeye sıcak bakmıyor.

🔹 Kuzey Kore yönetimi nükleer silahları rejim güvenliğinin temel unsuru olarak görüyor.

🔹 Trump yönetiminin İran’a yönelik saldırıları, Pyongyang’ın nükleer caydırıcılık konusundaki yaklaşımını daha da güçlendirdi.

🔹 Rusya 2024 yılında Kuzey Kore ile karşılıklı savunma anlaşması imzaladı.

🔹 Vladimir Putin, Kuzey Kore’nin savunma kapasitesini güçlendirme hakkına sahip olduğunu söyledi.

🔹 Kuzey Kore’nin yaklaşık 50 nükleer savaş başlığına sahip olduğu tahmin ediliyor.

🔹 Pyongyang kıtalararası balistik füze teknolojilerini geliştirmek için daha ileri askerî teknolojilere ulaşmaya çalışıyor.

🔹 Çin resmî olarak nükleer silahlı bir Kuzey Kore’yi desteklemese de son yıllarda Pyongyang ile ilişkilerini güçlendirmeye öncelik veriyor.

🔹 Eylül 2025’te Pekin’de yapılan Xi-Kim görüşmesinin resmî açıklamalarında ilk kez Kore Yarımadası’nın nükleer silahlardan arındırılması hedefi yer almadı.

🔹 Beyaz Saray geçen ay Trump ve Xi’nin Kuzey Kore’nin nükleer silahlardan arındırılması konusunda ortak hedefi teyit ettiğini açıkladı.

🔹 Çin tarafının açıklamasında ise yalnızca Kore Yarımadası konusunun görüşüldüğü belirtildi.

🔹 Analistler, Kuzey Kore’nin hem Çin hem de Rusya ile dengeli ilişkiler kurabilmesinin Kim Jong-un’a daha geniş hareket alanı sağlayabileceğini değerlendiriyor.

🔹 Çin Devlet Konseyi bu hafta, yurt dışına yatırım yapmak isteyen Çinli şirketler için ulusal güvenlik incelemesini zorunlu kılan yeni kurallar açıkladı.

🔹 Yeni düzenleme, nisan ayında yürürlüğe giren ve yabancı şirketlerin tedarik zincirlerini Çin dışına taşıma girişimlerine müdahale edilmesine izin veren kuralları takip etti.

🔹 Pekin, teknoloji ve tedarik zincirleri etrafında daha korunaklı bir ekonomik yapı oluşturmayı hedefliyor.

🔹 Yeni kurallar Çinli şirketlerin yurt dışındaki faaliyetlerini de ulusal güvenlik çerçevesine dahil ediyor.

🔹 Çinli şirketlerin dış yatırımları “teşvik edilen”, “kısıtlanan” ve “yasaklanan” kategorilerine ayrılarak değerlendirilecek.

🔹 Yetkililer belirli sektörlerde sermaye, teknoloji, yetenek ve fikri mülkiyetin ülke dışına çıkmasını engellemeyi amaçlıyor.

🔹 Düzenlemeler, ulusal güvenlik gerekçesiyle yatırımcıların hisselerini satmaya zorlanmasına veya yatırımların durdurulmasına izin veriyor.

🔹 Kurallar ayrıca yabancı hükümetlerin Çin yatırımlarına yönelik kısıtlamalarına karşı misilleme yapılabilmesi için yeni hukuki zemin oluşturuyor.

🔹 Pekin, gerekli gördüğü durumlarda yabancı şirketlerin Çin’de faaliyet göstermesini veya yatırım yapmasını engelleyebilecek.

🔹 Çin son yıllarda ihracat kontrolleri, yaptırımlar ve ticari karşı önlemlerden oluşan geniş bir araç seti oluşturdu.

🔹 Pekin daha önce Meta’nın Çinli mühendisler tarafından kurulan yapay zekâ şirketi Manus’u satın alma girişimini engelledi.

🔹 Çin ayrıca ABD yaptırımlarına maruz kalan rafinerilere bu yaptırımlara uymamaları talimatını verdi.

🔹 Devlet destekli bir güvenlik ekipmanı şirketine Avrupa Birliği soruşturmalarıyla iş birliği yapmaması yönünde talimat verildi.

🔹 Uzmanlar yeni kuralların Çinli şirketlerin küresel büyüme planlarını zorlaştırabileceğini belirtiyor.

🔹 Çin son yıllarda şirketlerini yurt dışında üretim tesisleri kurmaya ve yeni pazarlara açılmaya teşvik ediyordu.

🔹 Yeni güvenlik incelemeleri bu genişleme stratejisinin uygulanmasını daha karmaşık hale getirebilir.

🔹 Çin bireylerin yurt dışına çıkarabileceği para miktarını yıllık 50 bin dolar ile sınırlandırmaya devam ediyor.

🔹 ABD 2024 yılında Çin’in yarı iletken, kuantum bilişim ve yapay zekâ sektörlerine yönelik bazı yatırımları kısıtlamıştı.

🔹 Avrupa Birliği de üye ülkelerine aynı hassas sektörlerdeki yatırımları gözden geçirme çağrısı yaptı.

🔹 Çin ise ulusal güvenlik kavramını ABD ve Avrupa’ya kıyasla çok daha geniş tanımlıyor.

🔹 Çinli yetkililer yeni düzenlemeleri yurt dışı yatırımlar açısından bir “dönüm noktası” olarak nitelendiriyor.

🔹 Hukuk ve ticaret uzmanları, dünyanın büyük ekonomilerinde sermaye, teknoloji ve ticaret akışlarını kısıtlayan yeni bir dönemin hızla şekillendiğini belirtiyor.

🔹 Bilim insanları, akciğer kanseri teşhisinden beş yıldan daha uzun süre önce risk artışını gösterebilen 14 kan proteini tespit etti.

🔹 Araştırmacılar ayrıca mevcut bir iltihap önleyici ilacın, bu protein seviyeleri yüksek kişilerde akciğer kanseri riskini önemli ölçüde azaltabileceğine dair erken bulgular elde etti.

🔹 Çalışma sonuçları Cell dergisinde yayımlandı.

🔹 Akciğer kanseri dünya genelinde en sık teşhis edilen kanserlerden biri olmaya devam ediyor ve teşhis alan hastaların üçte birinden azı beş yıldan uzun yaşayabiliyor.

🔹 Araştırmaya Birleşik Krallık’taki Francis Crick Enstitüsü’nden Charles Swanton liderlik etti.

🔹 Ekip, UK Biobank’tan alınan 48 bin kan örneğini makine öğrenmesi kullanarak analiz etti.

🔹 Araştırmacılar akciğer kanseri gelişimiyle ilişkili 14 protein belirledi.

🔹 Bu proteinler yaş, sigara kullanımı ve akciğer hastalığı geçmişiyle birlikte değerlendirildiğinde mevcut risk değerlendirme modellerinden daha doğru tahminler sağladı.

🔹 Protein imzası, sigara içmeyen kişilerin de yer aldığı sekiz farklı uluslararası veri setinde doğrulandı.

🔹 Araştırmacılar bu proteinlerin belirli bir iltihaplanma yolunun aktif hale gelmesiyle arttığını gösterdi.

🔹 Sigara kullanımı ve hava kirliliği bu iltihaplanma yolunu tetikleyebiliyor.

🔹 Bulgular, akciğer kanserinin yalnızca genetik mutasyonlardan değil, mutasyonlar ile iltihabın birlikte etkisinden kaynaklanabileceğini gösteriyor.

🔹 Aynı protein imzası daha sonra kronik obstrüktif akciğer hastalığı ve akciğer fibrozisi geliştiren kişilerde de yüksek bulundu.

🔹 Araştırmacılar daha sonra aynı iltihaplanma yolunu hedefleyen canakinumab adlı ilacın verilerini inceledi.

🔹 Daha önce yapılan randomize kontrollü bir çalışmada yer alan 4.650 hastanın verileri analiz edildi.

🔹 Protein seviyeleri yüksek olan yaklaşık 2.300 kişide canakinumab kullanımı akciğer kanseri riskini yaklaşık yarı yarıya azalttı.

🔹 Araştırmacılar bu biyolojik göstergenin kanser alanında kolesterol için kullanılan LDL ölçümüne benzer bir rol oynayabileceğini belirtti.

🔹 Bulguların klinik uygulamaya geçebilmesi için protein imzasının ek çalışmalarla doğrulanması gerekiyor.

🔹 Bilim insanları ayrıca canakinumabın akciğer kanserini gerçekten önleyip önlemediğini gösterecek yeni klinik çalışmalar yapılması gerektiğini söyledi.

🔹 Canakinumab enfeksiyon ve sepsis riskinde artış gibi ciddi yan etkilere yol açabiliyor.

🔹 Uzmanlar aynı biyolojik yolu hedefleyen daha güvenli ilaçların geliştirilebileceğini belirtti.

🔹 Protein testi, düşük doz bilgisayarlı tomografi ile yapılan akciğer kanseri taramalarından en fazla fayda görecek kişilerin belirlenmesine de yardımcı olabilir.

🔹 Kan testi, mevcut tarama kriterlerini karşılamayan ancak yüksek risk taşıyan kişilerin tespit edilmesini de sağlayabilir.

🔹 Özellikle hiç sigara içmemiş kişilerde akciğer kanserinin erken belirlenmesi için yeni yöntemlere ihtiyaç duyuluyor.

🔹 Araştırmacılar, akciğer kanserinin en erken aşamada tespit edilmesinin veya tamamen önlenmesinin hastalıkla mücadelede en büyük kazanımı sağlayacağını belirtti.

🔹 Columbia Üniversitesi araştırmacıları, insan embriyolarının DNA’sında daha önce görülmemiş hassasiyetle gen düzenlemesi gerçekleştirdi.

🔹 Çalışmada CRISPR’ın daha yeni bir versiyonu olan “base editing” yöntemi kullanıldı.

🔹 Yöntem, DNA dizilerindeki tekil genetik harflerin değiştirilmesini sağlarken klasik CRISPR uygulamalarında görülen büyük DNA hasarlarını büyük ölçüde önledi.

🔹 Araştırmacılar teknolojinin gelecekte kalıtsal hastalıklara yol açan mutasyonların embriyo aşamasında düzeltilmesine imkân verebileceğini belirtti.

🔹 Teknoloji aynı zamanda belirli özelliklere sahip bebeklerin tasarlanabilmesi ihtimalini gündeme getirerek etik tartışmaları yeniden alevlendirdi.

🔹 Araştırmaya liderlik eden genetikçi Dieter Egli, embriyo DNA’sının değiştirilmesinin yararları ve riskleri konusunda geniş bir toplumsal tartışma yürütülmesi gerektiğini söyledi.

🔹 Ekip daha önce körlüğe yol açan EYS genindeki mutasyonları CRISPR ile düzeltmeye çalışmıştı.

🔹 O çalışmada bazı embriyolarda uzun DNA parçaları kayboldu ve bazı durumlarda ilgili kromozom tamamen zarar gördü.

🔹 Egli, önceki CRISPR deneylerinde ortaya çıkan sonuçları “felaket düzeyinde” olarak nitelendirdi.

🔹 Yeni çalışmada araştırmacılar PCSK9 ve HBG adlı iki farklı geni hedef aldı.

🔹 PCSK9 genindeki bazı mutasyonlar kötü kolesterol seviyelerini yükselterek kalp hastalığı riskini artırabiliyor.

🔹 HBG geni ise fetüslerde hemoglobin üretimini düzenliyor.

🔹 Araştırmacılar döllenmiş yumurtalara ve iki hücreli embriyolara base editing molekülleri yerleştirdi.

🔹 Çalışmada klasik CRISPR uygulamalarında görülen büyük kromozomal hasarlara rastlanmadı.

🔹 Araştırmacılar bazı embriyolarda iki gen üzerinde aynı anda başarılı düzenlemeler gerçekleştirdi.

🔹 Buna rağmen düzenlemeler tamamen kusursuz olmadı.

🔹 Bazı hücrelerde düzenleme başarılı olurken diğerlerinde genler değişmeden kaldı.

🔹 Bunun sonucunda aynı embriyo içinde farklı genetik yapılara sahip hücrelerin bulunduğu “mozaik” embriyolar oluştu.

🔹 Uzmanlar mozaik yapının gelişim sürecinde sağlık sorunlarına yol açabileceğini belirtiyor.

🔹 Oregon Health & Science Üniversitesi’nden Paula Amato yöntemin umut verici olduğunu söyledi.

🔹 Wake Forest Üniversitesi’nden biyoetik uzmanı Ana Iltis, bazı zararlı etkilerin doğumdan sonra ortaya çıkabileceği uyarısında bulundu.

🔹 Nucleus Genomics şirketi araştırmanın sonraki aşamalarını finanse edecek.

🔹 Şirket halen tüp bebek embriyolarını binlerce genetik hastalık açısından tarıyor ve kalp hastalığı, diyabet, boy uzunluğu ve zekâ gibi özelliklere ilişkin tahminler üretiyor.

🔹 Şirket daha önce New York metrosunda yayımladığı “en iyi bebeğinizi elde edin” reklamları nedeniyle tartışma yaratmıştı.

🔹 Eleştirmenler embriyo düzeyinde gen düzenleme çalışmalarının modern bir öjeni uygulamasına dönüşebileceği uyarısında bulunuyor.

🔹 Kaliforniya Üniversitesi’nden genetikçi Fyodor Urnov, mevcut tüp bebek uygulamalarında embriyoların zaten genetik açıdan taranabildiğini ve bunun daha güvenli bir yöntem olduğunu söyledi.

🔹 Araştırmacılar sonraki çalışmalarda mozaik embriyoların oluşumunu önlemeye ve yaklaşık 100 hücreli embriyolarda gen düzenleme testleri yapmaya hazırlanıyor.

🔹 Çalışma henüz hakem değerlendirmesinden geçmedi ve bilimsel bir dergide yayımlanmadı.

🔹 Çin’in üniversite giriş sınavı Gaokao pazar günü başlıyor ve yetkililer yapay zekâ destekli kopya girişimlerine karşı yeni önlemler uyguluyor.

🔹 Birçok eyalet, sınava giren öğrencileri akıllı gözlük kullanımı konusunda açık şekilde uyardı.

🔹 Akıllı gözlük takan öğrenciler sınav merkezlerine girişte özel kontrollerden geçirilecek ve gözlük çerçevelerinin boyutu ile özellikleri incelenecek.

🔹 Hubei eyaleti sınav salonlarını gerçek zamanlı izlemek için yapay zekâ destekli gözetim sistemi kullanacak.

🔹 Sistem fısıldaşma, etrafa bakma, komşu öğrenciden kopya çekme, sınav başlamadan cevap verme ve süre dolduktan sonra yazmaya devam etme gibi davranışları otomatik olarak tespit edecek.

🔹 Şüpheli davranışlar anında insan gözetmenlere bildirilecek ve ihlal tespit edilen öğrenciler cezalandırılacak.

🔹 Çin’de her yıl 10 milyondan fazla öğrenci seçkin üniversitelere girebilmek için Gaokao sınavına katılıyor.

🔹 Birçok sınav merkezinde öğrenciler girişte yüz tanıma sistemiyle kimlik doğrulaması yapıyor.

🔹 Öğrenciler ayrıca cep telefonu, akıllı saat ve diğer yasaklı cihazları tespit edebilen akıllı güvenlik kapılarından geçiriliyor.

🔹 Sınav salonlarının girişlerinde el tipi metal dedektörlerle ek kontroller yapılıyor.

🔹 Geçmiş yıllarda bazı kopya vakalarında ücretli kişilerin öğrencilerin yerine sınava girdiği tespit edildi.

🔹 Başka yöntemlerde ise öğrenciler sınav sorularının fotoğraflarını çekerek dışarıdaki kişilere gönderiyor ve cevapları geri alıyordu.

🔹 Kopya çekerken yakalanan öğrenciler üç yıla kadar sınava girme hakkını kaybedebiliyor.

🔹 Organize kopya faaliyetlerine karışan kişiler yedi yıla kadar sınavlardan men edilebiliyor.

🔹 Çin Eğitim Bakanlığı, sosyal medyada yayılan yapay zekâ destekli “sınav sorusu tahmini” hizmetlerine karşı da uyarıda bulundu.

🔹 Bakanlık, yapay zekâ modelleri veya sözde uzmanların sınav sorularını doğru şekilde tahmin edebileceği iddialarının gerçekçi olmadığını açıkladı.

🔹 Bu yıl Gaokao’ya 12,9 milyon öğrenci kayıt yaptırdı. Bu sayı geçen yılki 13,35 milyon seviyesinin altında kaldı.

🔹 Çin’de 2026 yılında üniversitelerden mezun olacak öğrenci sayısının 12,7 milyona ulaşması ve geçen yıla göre 480 bin artması bekleniyor.

🔹 Yapay zekâ bir yandan sınav güvenliğinde kullanılırken, diğer yandan yeni mezunların rekabet ettiği giriş seviyesi iş pozisyonları üzerinde baskı oluşturuyor.

🔹 ABD merkezli veri analiz şirketi Palantir’in teknolojileri Japonya’da sağlık, afet yönetimi, sigortacılık, enerji, finans ve kamu hizmetlerinde kullanılıyor.

🔹 Kanagawa eyaleti, COVID-19 salgını sırasında test sonuçları, hastane kapasitesi, aşılama oranları ve insan hareketliliği verilerini birleştiren tahmin sistemi geliştirmek için Palantir teknolojisinden yararlandı.

🔹 2024 Noto Yarımadası depreminden sonra tahliye merkezlerindeki depremzedelerin durumları, Suica ulaşım kartları ve Palantir destekli sistemlerle takip edildi.

🔹 Palantir Technologies Japan, Palantir ile Sompo Holdings’in yüzde 50’şer ortak olduğu bir girişim olarak faaliyet gösteriyor.

🔹 Şirket ayrıca Fujitsu ile iş birliği yaparak kamu kurumları ve özel sektördeki veri entegrasyonu ve verimlilik projelerinde yer alıyor.

🔹 Başbakan Sanae Takaichi’nin planladığı geri ödemeli vergi kredisi sisteminin uygulanması için gelir ve varlık bilgilerinin farklı veri tabanlarından bir araya getirilmesi gerekebilir.

🔹 Bağımsız politika danışmanları Nisan 2025’te merkezi bir devlet veri merkezi kurulmasını önerdi.

🔹 Palantir’in mevcut sistemleri değiştirmeden farklı veri kaynaklarını birleştirme yeteneği, böyle bir projede kullanılabilecek bir araç olarak görülüyor.

🔹 ABD’de Palantir’in bir amaç için toplanan verilerin farklı amaçlarla kullanılmasına imkân tanıdığı yönünde eleştiriler bulunuyor.

🔹 ABD Sağlık ve İnsan Hizmetleri Bakanlığı verilerinin göçmenlik uygulamalarında kullanılması, “amaç kayması” tartışmalarını gündeme getirdi.

🔹 Almanya’daki bazı polis teşkilatları, Fransa iç istihbarat servisi ve Birleşik Krallık Ulusal Sağlık Sistemi de Palantir teknolojilerini kullanıyor.

🔹 Japonya’da geri ödemeli vergi kredisi tartışmalarında kişisel verilerin korunmasına ilişkin yeterli güvencelerin bulunmadığı yönünde endişeler dile getiriliyor.

🔹 Avrupa Birliği’nin Genel Veri Koruma Tüzüğü (GDPR), veri toplama amacının önceden belirlenmesini ve verilerin yalnızca bu amaç doğrultusunda kullanılmasını şart koşuyor.

🔹 GDPR kapsamında gereksiz verilerin silinmesi, hatalı bilgilerin düzeltilmesi ve kullanıcıların verilerinin nasıl kullanıldığını görebilmesi gerekiyor.

🔹 Yazıda, Japonya’nın kişisel verilerin korunması konusunda Avrupa’daki kadar köklü bir yaklaşım geliştirmediği belirtiliyor.

🔹 Kamu hizmetlerinin özel sektör platformları üzerine inşa edildiği yeni dönemde, demokratik ülkeler bürokratik verimlilik ile bireysel özgürlükler arasındaki dengeyi kurma sorunuyla karşı karşıya bulunuyor.