ABD, Suudi Arabistan ile nükleer enerji anlaşmasına vardığını açıkladı
Reuters
🔹 ABD ve Suudi Arabistan, krallığın Amerikan teknolojisiyle nükleer reaktörler inşa etmesine ve uranyum zenginleştirmesine izin veren sivil nükleer enerji anlaşması imzaladı.
🔹 Anlaşma, ABD Enerji Bakanı Chris Wright ile Suudi Arabistan Enerji Bakanı Prens Abdülaziz bin Selman tarafından, 123 Anlaşması ve ikili güvence anlaşması kapsamında imzalandı.
🔹 Anlaşma, Birleşmiş Milletler Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı’nın habersiz ve kapsamlı denetimler yapmasına izin veren Ek Protokol’ü içermiyor.
🔹 Suudi Arabistan, anlaşma kapsamında uranyum zenginleştirebilecek ve nükleer atıkları yeniden işleyebilecek. Bu iki faaliyet, nükleer silah üretiminde kullanılabilecek yollar arasında bulunuyor.
🔹 ABD Enerji Bakanlığı, anlaşmanın ABD Atom Enerjisi Yasası’ndaki nükleer silahların yayılmasını önleme hükümlerine uyduğunu açıkladı. Suudi Arabistan, ABD ile ortaklık kurmaması halinde Çin veya Rusya ile çalışabileceğini uzun süredir söylüyor.
🔹 Anlaşma Kongre’ye gönderildi. Kongre, 90 yasama günü içinde itiraz etmezse anlaşma yürürlüğe girecek; başkanlık vetosunu aşmak için üçte iki çoğunluk gerekecek.
🔹 Yaklaşık 30 yıllık anlaşma, AP1000 tipi reaktörlerin inşasını kapsıyor ve değeri onlarca milyar dolara ulaşıyor. Proje, Cameco ve Brookfield Asset Management ortaklığındaki Westinghouse’a fayda sağlayabilir.
🔹 Anlaşma, ABD teknolojisinin Suudi Arabistan’da kullanılabilirliğini inceleyen bir fizibilite çalışmasını zorunlu kılıyor. Nükleer santrallerin ve uranyum zenginleştirme altyapısının kurulması uzun yıllar sürebilir.
🔹 Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman, krallığın nükleer silah geliştirmek istemediğini ancak İran’ın nükleer silah geliştirmesi halinde bunu yapacağını defalarca söyledi.
🔹 Silahların Kontrolü Derneği’nin nükleer silahların yayılmasını önleme politikası direktörü Kelsey Davenport, Kongre üyelerini anlaşmayı reddetmeye veya değiştirmeye çağırdı. Demokrat Senatör Edward Markey, anlaşmanın Orta Doğu’da silahlanma yarışını başlatabileceğini söyleyerek düzenlemenin güvenliği azaltacağını söyledi; Cumhuriyetçi Senatör Jim Risch ise anlaşmanın iki ülkeye de fayda sağlayacağını belirtti.