İran ve Husiler Hakkında Bilinmesi Gerekenler
New York Times
🔹 İran destekli Yemenli Husiler, ABD ile İran arasındaki çatışmada gemilere saldırarak ve stratejik bir su yolunda abluka ilan ederek yeni bir cephe açmış görünüyor.
🔹 Husiler, çarşamba günü Kızıldeniz’de iki Suudi petrol tankerine füze ve insansız hava aracı saldırısı düzenlediklerini açıkladı. Saldırılar, grubun Suudi Arabistan’la bağlantılı deniz taşımacılığına abluka ilan etmesinden birkaç gün sonra gerçekleşti.
🔹 Şii Husiler, yaklaşık 20 yıldır Yemen’in uluslararası alanda tanınan hükümetiyle savaşıyor. Grup, 2014’te başkent Sana’yı ele geçirerek hükümeti güneydeki Aden kentine çekilmeye zorladı.
🔹 Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyon, 2015’te Husileri iktidardan uzaklaştırmak için hava saldırıları başlattı ancak başarılı olamadı. Husiler kuzey Yemen’de iktidarını korurken, şiddet, kıtlık ve hastalık yüzünden yüz binlerce kişi hayatını kaybetti.
🔹 Husiler, İsrail ve ABD’ye karşı çıkıyor ve İran öncülüğündeki direniş ekseninin parçası olarak Hamas, Hizbullah ile Suriye ve Irak’taki silahlı gruplarla aynı ittifak içinde yer alıyor.
🔹 Husiler ile Suudi Arabistan destekli Yemen hükümeti arasındaki çatışmalar son yıllarda azaldı. Birleşmiş Milletler, 2022’de ateşkes yapılmasına yardımcı oldu; ancak Husiler bölgedeki rakiplerine yönelik saldırılarını sürdürdü.
🔹 Husiler, 7 Ekim 2023’teki Hamas saldırısının ve İsrail’in Gazze’ye yönelik bombardımanının ardından Kızıldeniz’den geçen gemilere ateş açarak uluslararası deniz taşımacılığını aksattı. Yemen’in güneybatısındaki Babülmendep Boğazı, Kızıldeniz’i Aden Körfezi’ne bağlayan ve küresel deniz taşımacılığı açısından önemli bir güzergâh oluşturuyor.
🔹 Husilerin İran-ABD savaşına katılımı yakın zamana kadar temkinli ve sınırlı kaldı. ABD ve İsrail’in geçen yıl Yemen’e yönelik haftalar süren bombardımanı grubu zayıflattı ve azalan silah stoklarının ne kadarının kullanılabileceği konusunda dikkatli davranmaya zorladı.
🔹 Husi yetkilileri, İran uçağının Sana’daki Yemen’in ana uluslararası havaalanına inmeye çalışmasıyla yaşanan anlaşmazlık sırasında Suudi Arabistan’ı havaalanına saldırmakla suçladı. İran, Hürmüz Boğazı’nın aylarca fiilen kapanmasının ardından Suudi petrol ve doğal gazının taşınması için önem kazanan Kızıldeniz’de deniz taşımacılığını aksatması yönünde Husileri teşvik etmiş olabilir.
🔹 İran’ın desteği, Husilerin düzensiz örgütlenmiş isyancılardan seyir ve balistik füzelerle uzun menzilli insansız hava araçlarına sahip güçlü bir silahlı yapıya dönüşmesine katkı sağladı. Grup, Tahran’a bağlılığıyla Yemen’deki iç siyasi hesaplarını dengelemek zorunda kaldı; geniş çaplı çatışmalar Husi liderliğine ve altyapısına yeni saldırılar düzenlenmesi ya da rakip Yemenli grupların güçlenmesi riskini taşıyabilir.