Ortadoğu petrol üreticileri Hürmüz Boğazı'nı aşma planlarını hızlandırıyor
AP News
🔹 İran savaşı öncesinde Basra Körfezi petrolünün günlük yaklaşık 15 milyon varili Hürmüz Boğazı üzerinden taşınıyordu. Körfez ülkeleri, petrol akışını Kızıldeniz, Umman Körfezi ve Akdeniz kıyısındaki limanlara yönlendirmek için milyarlarca dolarlık boru hattı yatırımları planlıyor.
🔹 En az yedi büyük boru hattı projesi inşa ediliyor, planlanıyor veya olasılık olarak görüşülüyor.
🔹 Suudi Arabistan'ın 1980'lerde inşa ettiği Doğu-Batı boru hattı, petrolü Abkayk'taki işleme tesislerinden Kızıldeniz kıyısındaki Yanbu Limanı'na taşıyor. Petrol buradan Arap Denizi'ne veya Süveyş Kanalı'na giden tankerlere yükleniyor.
🔹 Birleşik Arap Emirlikleri, Hürmüz'ün yaklaşık 145 kilometre güneyindeki Umman Körfezi kıyısında bulunan Fujairah Limanı'na daha fazla petrol gönderiyor. Suudi Arabistan ve BAE'deki iki boru hattının savaş öncesinde günlük toplam 3,5 milyon ila 5,5 milyon varil boş kapasitesi bulunuyordu; hatlar şu anda kapasite sınırına yakın çalışıyor.
🔹 Abu Dabi'nin devlete ait petrol şirketi, Fujairah'a uzanacak 300 kilometrelik yeni boru hattının inşasını hızlandırıyor. Yaklaşık 3 milyar dolarlık proje, limana günlük petrol arzını 1,2 milyon varilden fazla artırmayı hedefliyor.
🔹 Projenin 2027'nin başında tamamlanması planlanıyor; Fujairah Limanı'nın genişletilmesi gereği nedeniyle tamamlanma tarihinin 2027 ortasına sarkması bekleniyor. Boru hattının yaklaşık yarısı tamamlandı.
🔹 Irak, Basra çevresindeki güney petrol sahaları için alternatif ihracat güzergâhları geliştiriyor. Basra'dan Türkiye'deki Ceyhan Limanı'na uzanması planlanan hat, Suriye'nin Akdeniz kıyısındaki Baniyas Limanı'na da bağlanacak; Baniyas'a günlük 2 milyon varile kadar petrol taşınabilir.
🔹 Iraklı yetkililer, Basra'dan Ürdün'deki Akabe Limanı'na petrol taşıyacak boru hattı planını ilerletmek için Ürdün'le görüşüyor. Petrol buradan Kızıldeniz veya Süveyş Kanalı üzerinden Asya'ya ve diğer pazarlara gönderilebilir.
🔹 Yeni projelerin gelecek yılın sonuna kadar günlük 3,8 milyon varil, 2028'in sonuna kadar ise günlük 7,3 milyon varil ek taşıma kapasitesi oluşturması bekleniyor. Bu kapasite, Körfez'in savaş öncesindeki günlük 23 milyon varillik ihracatının yaklaşık yüzde 60'ının gerektiğinde Hürmüz'ü bypass etmesini sağlayabilir.
🔹 Alternatif güzergâhlar petrolü daha uzun ve pahalı rotalara yönlendirecek. Körfez'den Akdeniz'e gönderilen petrol, Asya'ya ulaşmak için Afrika'nın güney ucunu dolaşmak zorunda kalabilir.
🔹 Kızıldeniz güzergâhları Yemen'deki Husilerin saldırılarına açık kalıyor. Husiler perşembe günü Kızıldeniz'de iki Suudi petrol tankerine saldırdıklarını duyurdu; grup daha önce Kızıldeniz'i Aden Körfezi'ne bağlayan Babülmendep Boğazı'ndaki deniz taşımacılığını aksattı.
🔹 Süveyş Kanalı, kapasitesi 2 milyon varile kadar çıkan en büyük petrol tankerlerini kabul edemiyor. Suudi Arabistan'ın Doğu-Batı boru hattı da Mayıs 2019'da Husilerin insansız hava aracı saldırısı sonrasında geçici olarak hizmet dışı kaldı.
🔹 Boru hatları, gemilerle taşınan sıvılaştırılmış doğal gaz sevkiyatındaki kesintileri telafi edemiyor. Savaş öncesinde dünya LNG ticaretinin yaklaşık beşte biri, büyük bölümü Katar'dan Asya'daki müşterilere giden sevkiyatlar olmak üzere Hürmüz Boğazı'ndan geçiyordu.