🔹 ABD Ticaret Bakanlığı, Çin veya Makao merkezli şirketlerin yurt dışındaki iştiraklerine gelişmiş yapay zekâ çiplerinin ihracatı için de lisans gerektiğini yeniden hatırlatan bir kılavuz yayımladı.

🔹 Çin Ticaret Bakanlığı, ABD’yi ihracat kontrollerini kötüye kullanmak ve küresel yarı iletken tedarik zincirini bozmakla suçladı.

🔹 Hukuk uzmanları, yayımlanan belgenin yeni bir yasak getirmediğini, Kasım 2023'te yürürlüğe giren düzenlemelerin kapsamını netleştirdiğini belirtti.

🔹 Çinli teknoloji şirketleri, Nvidia’nın en gelişmiş çiplerine erişemediği için Güneydoğu Asya’daki veri merkezlerini kullanarak yapay zekâ modellerini eğitmeye yönelmişti.

🔹 Yeni açıklama, Çin merkezli şirketlerin yurt dışındaki iştirakleri üzerinden gelişmiş yapay zekâ çiplerine lisanssız erişemeyeceğini yeniden teyit etti.

🔹 Uzmanlar, bir şirketin "Çin merkezli" sayılmasının yalnızca ortaklık yapısına değil, yönetim ve karar alma merkezinin bulunduğu yere de bağlı olduğunu belirtiyor.

🔹 Bazı ABD'li uzmanlar, önceki uygulamalardaki belirsizlik nedeniyle Çinli şirketlerin yurt dışındaki iştiraklerinin Nvidia Blackwell çiplerini lisans olmadan satın alabildiğini, yeni kılavuzun bunu açık şekilde yasakladığını savunuyor.

🔹 Bazı piyasa analistleri ise Çinli şirketlerin yabancı bulut hizmetleri üzerinden gelişmiş hesaplama gücüne erişmeye devam edebileceğini ve dolaylı üretim kanallarının tamamen kapanmadığını değerlendiriyor.

🔹 Nvidia H200 çiplerinin Çin’e satışı için lisans başvuruları ABD tarafından vaka bazında inceleniyor.

🔹 Nvidia, H200 satışlarından henüz gelir elde etmediğini ve sevkiyatlara izin verilip verilmeyeceğinin belirsiz olduğunu açıkladı.

🔹 Çinli yapay zekâ şirketleri hem Çin içine doğrudan çip ithalatında hem de yurt dışındaki iştirakleri üzerinden gelişmiş ABD çiplerine erişimde lisans ve düzenleyici engellerle karşı karşıya bulunuyor.

🔹 Donald Trump, İran savaşı nedeniyle yükselen gübre ve yakıt fiyatlarından etkilenen çiftçilere yeni destek ödemeleri yapılabileceğini söyledi.

🔹 Trump, savaşın sona ermesiyle birlikte gübre fiyatlarının birkaç ay önceki seviyelerine hızla gerileyeceğini ifade etti.

🔹 Gübre fiyatları bu yıl yüzde 25'ten fazla arttı. Basra Körfezi bölgesi küresel kimyasal gübre ticaretinin yaklaşık yüzde 30'unu gerçekleştiriyor.

🔹 Etkinliğe katılan çiftçiler artan fiyatlar, tarifeler ve tarım sektöründeki şirket birleşmelerinin kendilerini olumsuz etkilediğini dile getirdi.

🔹 Trump, ilk başkanlık döneminde uygulanan tarife desteklerine benzer yeni yardım programlarının değerlendirildiğini açıkladı.

🔹 Enerji ve gübre fiyatlarındaki artışın yapay nedenlerden kaynaklandığını söyleyen Trump, bu kayıpların telafi edilmesi için seçeneklerin incelendiğini belirtti.

🔹 Etkinlikte Cumhuriyetçi adaylar Derrick Van Orden ve Tom Tiffany’ye destek veren Trump, yönetiminin çiftçilerin gelirini korumak için çalıştığını söyledi.

🔹 Demokrat aday Rebecca Cooke, İran savaşının dizel ve gübre maliyetlerini artırdığını, bunun çiftçilerin beklentilerinin tersine sonuçlar doğurduğunu savundu.

🔹 Demokratlar, sağlık hizmetleri maliyetlerinin yükseldiğini ve kırsal bölgelerde sağlık tesislerinin kapanmaya devam ettiğini öne sürdü.

🔹 Trump, mayıs ayında ABD’de 172 bin yeni istihdam yaratılmasını memnuniyetle karşılarken, iyi ekonomik veriler açıklanmasına rağmen borsaların düşmesini eleştirdi.

🔹 Wisconsin’de düzenlenen etkinlikte Trump, yönetiminin her gün çiftçilerin işlerini ve geçim kaynaklarını korumak için mücadele ettiğini söyledi.

🔹 NASA, Uluslararası Uzay İstasyonu’nda tespit edilen yeni bir sızıntının onarımı sırasında astronotların tedbir amacıyla geçici olarak güvenli bölmeye geçmesini istedi.

🔹 İstasyondaki beş astronot, Rus kozmonotlar sızıntıyı onarırken istasyona kenetlenmiş SpaceX kapsülüne geçti.

🔹 NASA, kararın tamamen ihtiyati tedbir amacıyla alındığını açıkladı.

🔹 Onarım çalışmalarına ara verilmesinin ardından mürettebat kapsülden çıkarak normal görev faaliyetlerine geri döndü.

🔹 Sızıntının bulunduğu Rus bölümünde geçmiş yıllarda da çatlaklar ve hava kaçakları yaşanmıştı.

🔹 Rus uzay ajansı Roscosmos, yeni sorunların tespit edilmesi üzerine daha kapsamlı bir onarım çalışması başlattı.

🔹 NASA ve Roscosmos, istasyondaki çatlakların ve sızıntıların nedenini belirlemek için ortak çalışmalarını sürdürüyor.

🔹 ABD’de yaklaşık 60 yıl sonra ilk kez Teksas’ta Yeni Dünya kurt sineği (New World screwworm) vakası tespit edildi.

🔹 Parazit, Zavala County’de üç haftalık bir buzağının göbek bölgesinde bulundu. Yetkililer başka vaka tespit edilmediğini ve yayılımı önlemek için çalışmaların sürdüğünü açıkladı.

🔹 Yeni Dünya kurt sineği, açık yaralara veya vücut boşluklarına yumurta bırakan parazitik bir sinek türü olarak biliniyor. Yumurtalardan çıkan larvalar canlı dokularla besleniyor.

🔹 Parazit başta Güney Amerika ve Karayipler’de görülürken, 2023’ten bu yana Orta Amerika ve Meksika üzerinden kuzeye doğru yayılmaya başladı.

🔹 ABD bu zararlıyı 1966 yılında ortadan kaldırmıştı. Son büyük salgın 2016-2017 döneminde Florida’da görülmüş ve ağırlıklı olarak geyikleri etkilemişti.

🔹 ABD Tarım Bakanlığı, Meksika üzerinden yayılımı önlemek amacıyla bir yıldan uzun süredir çeşitli önlemler uyguluyor ve steril sinek üretimini artırarak parazitin çoğalmasını engellemeye çalışıyor.

🔹 Şubat ayında Teksas’ta steril sineklerin dağıtımı için yeni bir tesis hizmete açıldı. Dişi sineklerin yaşamları boyunca yalnızca bir kez çiftleşmesi nedeniyle bu yöntem popülasyonu azaltmayı hedefliyor.

🔹 ABD Tarım Bakanlığı, gıda arzı açısından herhangi bir risk bulunmadığını ve et, kümes hayvanı ürünleri ile yumurta tedarikinin güvenli olduğunu açıkladı.

🔹 Teksas Tarım Komiseri Sid Miller, mevcut önlemlerin yetersiz kaldığını savunarak Başkan Donald Trump’a tüm federal kaynakların seferber edilmesi çağrısında bulundu.

🔹 Yetkililer bölgede gözetimi artırırken, hayvan sahiplerinden evcil hayvanlarını ve çiftlik hayvanlarını larva belirtileri açısından kontrol etmeleri ve şüpheli durumlarda yetkililere haber vermeleri istendi.

🔹 Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, 8-9 Haziran tarihlerinde Kuzey Kore’ye resmi ziyaret gerçekleştirecek. Bu, Şi’nin yedi yıl sonraki ilk Kuzey Kore ziyareti olacak.

🔹 Ziyaret, Kim Jong Un’a Batı tarafından dışlansa da Çin gibi güçlü bir müttefike sahip olduğunu gösterme fırsatı sunuyor.

🔹 Görüşme, Kuzey Kore’nin Rusya ile askerî iş birliğini artırdığı ve Çin’in Pyongyang ile ilişkilerini güçlendirmeye çalıştığı bir dönemde gerçekleşiyor.

🔹 Çin, Kuzey Kore’nin en büyük ekonomik destekçisi konumunu korurken Pyongyang’ın yeni yatırım ve ekonomik anlaşmalar için Pekin’e yönelmesi bekleniyor.

🔹 Zirve, Çin’in İran savaşı ve küresel gelişmeler sonrasında kendisini uluslararası istikrar sağlayıcı güç olarak öne çıkarmaya çalıştığı döneme denk geliyor.

🔹 Donald Trump ikinci döneminde Kim Jong Un ile yeniden görüşmeye açık olduğunu açıkladı. Kuzey Kore ise ABD’nin düşmanca politikalarını sona erdirmesi ve nükleer statüsünü kabul etmesi halinde müzakerelere dönebileceğini belirtiyor.

🔹 Kuzey Kore bu hafta yeni bir uranyum zenginleştirme tesisi olduğu değerlendirilen bir tesisi tanıttı ve nükleer silah programını genişletmeye devam ettiğini gösterdi.

🔹 Uzman tahminlerine göre Kuzey Kore yaklaşık 90 nükleer savaş başlığı üretebilecek seviyede silah yapım malzemesine sahip bulunuyor ve yaklaşık 50 savaş başlığı üretmiş olabilir.

🔹 Çin, Kuzey Kore’nin nükleer programına mesafeli yaklaşsa da son yıllarda Rusya ile birlikte Birleşmiş Milletler yaptırımlarının gevşetilmesini destekleyen tutum sergiliyor.

🔹 Şi Cinping’in ziyareti, iki ülke arasındaki 1961 Dostluk Antlaşması’nın 65. yıl dönümüne denk geliyor ve Çin ile Kuzey Kore’nin Batı merkezli uluslararası düzene karşı yakın iş birliğini pekiştirme mesajı taşıyor.

🔹 Trump yönetiminin, çoğu yeşil kart başvuru sahibinin başvurularını kendi ülkelerinden yapmasını öngören yeni politikası teknoloji ve iş dünyasında büyük tepkiyle karşılaştı.

🔹 Teknoloji şirketleri, sektör kuruluşları ve büyük şirket yöneticileri Beyaz Saray ile İç Güvenlik, Çalışma ve Dışişleri bakanlıkları nezdinde yoğun ancak kamuoyuna yansımayan girişimlerde bulundu.

🔹 ABD Ticaret Odası ve teknoloji sektörü temsilcileri, yeni uygulamanın iş gücü üzerinde ciddi olumsuz etkiler yaratacağı uyarısında bulunarak daha fazla açıklık talep etti.

🔹 Girişimlerin ardından yönetimin tutumu değişti. USCIS yetkilileri özel görüşmelerde çoğu çalışma vizesi sahibinin etkilenmeyeceği güvencesini verdi.

🔹 USCIS ayrıca çoğu kişinin kalıcı oturum başvurusu için ABD dışına çıkmasının gerekmeyeceğini açıkladı, ancak bu konuda henüz resmi bir rehber yayımlanmadı.

🔹 İş dünyası aylardır göçmen iş gücünü kısıtlayan politikalar konusunda Trump yönetimine itirazlarını iletiyor ve özellikle iş dünyasına yakın isimlerle temas kuruyordu.

🔹 Bazı göçmenlik avukatları, başvurusu etkilenen kişilere uygulamanın yeni talimatlar gelene kadar fiilen durdurulduğunun bildirildiğini söyledi.

🔹 Beyaz Saray, politikanın mevcut yasaların tekrarından ibaret olduğunu ve kurallara uyan nitelikli çalışanlar üzerinde büyük bir etkisinin olmayacağını savundu.

🔹 Kongrede de konu gündeme geldi. Senatör Bill Cassidy, yasal göçmenler açısından uygulamayı fiilen geri çevirecek bir değişiklik önergesi sundu.

🔹 Yönetimin resmi uygulama kılavuzu yayımlamaması nedeniyle şirketler ve hukuk büroları belirsizliğin devam ettiğini, süreci bekleyip izlemeyi tercih ettiklerini belirtiyor.

🔹 Standart bir elektrik prizine bağlanarak eve enerji sağlayan “plug-in solar” (balkon tipi güneş enerjisi sistemi) ABD’de giderek daha fazla eyalette yasal hale geliyor.

🔹 Sistemler şebeke elektriği kesildiğinde otomatik olarak devreden çıkıyor ve elektrik çalışanları için güvenlik riski oluşturmamak üzere tasarlanıyor.

🔹 Almanya’da 1 milyondan fazla balkon tipi güneş sistemi kuruldu. Her sistemin üretim kapasitesi sınırlı olsa da toplam üretim büyük bir elektrik santraline eşdeğer seviyeye ulaşıyor.

🔹 Teknolojinin özellikle elektrik fiyatlarının yüksek olduğu bölgelerde daha ekonomik olduğu belirtiliyor. Elektrik fiyatının kilovatsaat başına 20 centin altında olduğu yerlerde yatırımın geri dönüşü zorlaşabiliyor.

🔹 EcoFlow’un ABD’de sattığı iki 400 watt panel ve bataryadan oluşan sistem yaklaşık 2.300 dolar seviyesinde bulunuyor. Daha küçük başlangıç paketleri ise yaklaşık 500 dolardan başlıyor.

🔹 Kaliforniya ve Hawaii gibi elektrik fiyatlarının yüksek olduğu eyaletlerde bu sistemlerin maliyetini yaklaşık üç yıl içinde enerji tasarrufuyla geri ödeyebileceği öngörülüyor.

🔹 Sistemlerin amacı evin tüm elektrik ihtiyacını karşılamak değil, tüketimin bir bölümünü azaltmak. Bazı apartman dairelerinde elektrik kullanımının yarısından fazlasını karşılayabilecek seviyeye ulaşabiliyor.

🔹 Bataryalı modeller elektrik kesintilerinde telefon, buzdolabı ve bazı tıbbi cihazların çalıştırılmasına da imkân sağlayabiliyor.

🔹 Avrupa deneyimi, izin süreçlerinin ve kurulum maliyetlerinin azaltılmasının bu sistemlerin yaygınlaşmasını hızlandırdığını gösteriyor. Taşınabilir yapıları nedeniyle kiracılar tarafından da kullanılabiliyor.

🔹 1920’lerde otomobil, radyo, uçak, sinema ve elektriğin hızla yayılması ABD toplumunda bugün yapay zekânın yarattığına benzer büyük bir dönüşüm dalgası oluşturdu.

🔹 Yeni teknolojiler aile yapısı, tüketim alışkanlıkları ve sosyal yaşamı değiştirse de toplum zamanla bu dönüşüme uyum sağladı ve yeniliklerin sağladığı kolaylıklar geniş kabul gördü.

🔹 Teknolojik sıçramalar yalnızca eski işleri ortadan kaldırmadı; sinema, otomotiv ve elektrikleşme gibi sektörlerin büyümesiyle tamircilerden elektrikçilere, yol yapımından sinema işletmeciliğine kadar çok sayıda yeni meslek ortaya çıktı.

🔹 Yapay zekânın uzun vadede istihdamı azaltıp azaltmayacağı bilinmese de geçmiş teknolojik dönüşümler yeni ekonomik fırsatlar ve yeni iş alanları oluşturdu.

🔹 1920’lerde elektriğin yaygınlaşması ev aletleri, radyo ve yeni iletişim araçlarıyla günlük yaşamı dönüştürdü; yapay zekânın da sağlık, eğitim, ulaşım ve diğer alanlarda benzer geniş etkiler oluşturabileceği değerlendiriliyor.

🔹 Yeni teknolojiler ilk ortaya çıktığında güvenlik sorunları da yaşandı. Otomobil ve havacılık sektörlerinde yüksek kaza oranları zamanla düzenlemeler, standartlar ve teknik iyileştirmelerle önemli ölçüde azaltıldı.

🔹 Makale, yapay zekâ ve diğer yeni teknolojiler için de güvenlik standartları ve düzenleyici mekanizmaların zaman içinde gelişebileceğini, geçmiş deneyimlerin bu konuda iyimserlik için temel oluşturduğunu savunuyor.

🔹 ABD'de kilo verme amacıyla kullanılan GLP-1 ilaçlarının yaygınlaşması, giyim sektöründe ürün iadelerinin belirgin şekilde artmasına yol açıyor.

🔹 Tüketiciler aynı ürünün birden fazla bedenini sipariş edip uygun olmayanları iade ediyor veya kilo verdikçe büyük bedenleri daha küçük bedenlerle değiştiriyor.

🔹 Narvar verilerine göre daha küçük bedenle değişim yapılan giyim ürünü iadelerinin oranı son üç yıl üst üste artarak 2025'te yüzde 14,6 ile rekor seviyeye ulaştı.

🔹 Perakendeciler için kargo, depolama ve yeniden satış maliyetleri nedeniyle iadeler kârlılığı önemli ölçüde azaltıyor. Yüzde 5-10 puanlık ek iade artışı, 1 milyar dolarlık bir şirketin brüt marjını yaklaşık 20 milyon dolar düşürebiliyor.

🔹 Uzmanlara göre GLP-1 kullanan kişiler en yoğun kilo verme döneminde ayda yaklaşık bir kıyafet bedeni küçülebiliyor ve bu durum özellikle kot pantolon, iç giyim, spor giyim ve üst giyim alışverişlerini etkiliyor.

🔹 Levi Strauss, Costco ve Walmart gibi büyük perakendeciler tüketici bedenlerindeki bu değişimin satışlar ve stok yönetimi üzerindeki etkilerini analiz ediyor.

🔹 Perakendeciler artan iadeleri azaltmak için beden tablolarını daha ayrıntılı sunuyor, küçük beden stoklarını artırıyor ve bazı şirketler yeniden stoklama ücretlerini yükseltiyor.

🔹 Bazı satıcılar, kilo verme sürecindeki müşterilere etkinlik tarihine daha yakın alışveriş yapmalarını önererek veya beden ölçülerini önceden doğrulayarak iade oranlarını düşürmeye çalışıyor.

🔹 ABD yollarındaki araçların ortalama yaşı yaklaşık 13 yıla ulaşarak tarihî zirveye çıktı.

🔹 Araçların ortalama yaşı son on yılda yaklaşık yüzde 10 arttı ve eğilim özellikle Covid-19 sonrası yükselen fiyatlar ile tedarik zinciri sorunlarının ardından hızlandı.

🔹 Yüksek araç fiyatları, faiz oranları ve ekonomik belirsizlikler birçok sürücünün yeni otomobil almak yerine mevcut aracını kullanmaya devam etmesine yol açıyor.

🔹 Ortalama yeni otomobil fiyatı yaklaşık 50 bin dolara yükseldi ve on yılın başına göre yaklaşık 10 bin dolar arttı.

🔹 Otomobil üreticileri ve bayiler, yeni araç satışlarından ziyade ikinci el araçlar, yedek parça ve bakım hizmetlerine daha fazla yatırım yapmaya başladı.

🔹 Ford, müşterilerini yetkili servislerde bakım yaptırmaya yönlendirmek için mobil servis hizmetleri ve bağlantılı araç verilerini kullanan yeni uygulamalar başlattı.

🔹 Sertifikalı ikinci el araç programları Hyundai, General Motors ve diğer üreticiler tarafından genişletiliyor ve daha uzun garanti kapsamı sunuluyor.

🔹 Bağımsız tamir servisleri ve bakım zincirleri, garanti kapsamındaki araç sahiplerini de çekmeye başlayarak yetkili servislerle rekabeti artırıyor.

🔹 Araç bakım ve servis hizmetleri, bayilerin toplam brüt kârının yaklaşık yarısını oluşturuyor ve otomotiv sektöründe giderek daha önemli gelir kaynağı haline geliyor.