🔹 ABD Başkanı Donald Trump, Yemen’deki Husların Kızıldeniz’de iki Suudi petrol tankerine saldırmasının ardından İran ve Huslar için “büyük askeri ceza” sözü verdi.

🔹 Brent petrolünün varil fiyatı yüzde 6’dan fazla yükselerek mayıstan bu yana ilk kez 100 doların üzerine çıktı.

🔹 ABD ordusu, geçici ateşkesin çökmesinden iki hafta sonra İran’a yönelik yeni gece hava saldırıları düzenledi. İran da ABD üslerinin bulunduğu komşu Arap ülkelerine saldırılar gerçekleştirdi.

🔹 Trump, Husların yeni saldırılar düzenlemesi halinde İran’ı sorumlu tutacağını ve İran ile Huslara büyük askeri ceza uygulanacağını söyledi.

🔹 ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Tahran barış anlaşmasına uyana kadar İran’ın ödeyeceği bedelin her gece artacağını söyledi.

🔹 Huslar, Suudi petrol tankerleri Encelia ve Layla’ya füze ve insansız hava aracı saldırıları düzenlediklerini açıkladı. Encelia, Yemen’in kuzeyindeki Suudi Cizan Limanı yakınlarında füze isabeti aldığını bildiren bir yardım çağrısı gönderdi; geminin pruvasında yangın çıktı.

🔹 Husların Babülmendep Boğazı’nı kapatma tehdidi, Kızıldeniz’den Hint Okyanusu’na geçişi sağlayan ve enerji taşımacılığında Hürmüz Boğazı’ndan sonra ikinci önemli güzergâhı tehdit ediyor.

🔹 İran, Ürdün’deki ABD füze sistemleri, silah ve yakıt depoları ile Kuveyt’teki ABD askeri noktalarına saldırdığını açıkladı. Ürdün ordusu son 24 saatte dört İran füzesine ve altı insansız hava aracına müdahale etti; bir füze yerleşim olmayan bir bölgeye düştü.

🔹 İran askeri sözcüsü Tuğgeneral Mohammad Akraminia, ABD İran’ın altyapısına ve kıyı bölgelerine yönelik saldırılarını sürdürdüğü müddetçe misillemelerin devam edeceğini söyledi.

🔹 Husların Kızıldeniz ablukası nedeniyle bazı tankerler Babülmendep’ten kaçınarak Süveyş Kanalı’na yöneldi. Afrika’nın çevresinden geçilmesi, Asya’daki müşterilere ulaşımda daha uzun ve daha pahalı bir rota oluşturabilir.

🔹 Toplam 4 milyon varil petrol taşıyan iki Çin süpertankeri, perşembe günü Babülmendep Boğazı üzerinden Kızıldeniz’den çıkmaya çalıştı.

🔹 Husların Suudi Arabistan’a deniz ablukası uygulama tehdidi savaşı genişletebilir ve ABD ordusu üzerindeki yükü artırabilir. Hürmüz Boğazı çevresindeki çatışmalar nedeniyle geçen ay hazırlanan geçici ateşkes anlaşması çöktü; İran, Körfez petrol ihracatı üzerindeki kontrolünü artırmak için gemilerin kıyılarına yakın seyretmesini ve ileride geçiş ücreti ödemesini talep ediyor.

🔹 Trump, İran’ın Hürmüz Boğazı’nda bir gemiye ateş açması halinde her saldırıya karşılık İran’daki bir köprüyü veya elektrik santralini yok etme tehdidinde bulundu. İran Ortak Askeri Komutanlığı da bölgedeki petrol, doğal gaz, elektrik ve ekonomik altyapıyı hedef alacağını ve tek bir damla petrolün bile ihracına izin vermeyeceğini açıkladı.

🔹 Donald Trump, ABD’li teknoloji şirketlerine verilen yüksek para cezalarına karşılık AB’ye daha fazla gümrük vergisi uygulayacağını açıkladı.

🔹 Trump, Truth Social paylaşımında yönetiminin AB hakkında yeni bir gümrük vergisi soruşturması başlatacağını söyledi.

🔹 Avrupa Komisyonu, Google’a bloğun dijital kurallarını ihlal ettiği gerekçesiyle 890 milyon avro ceza verdi.

🔹 AB geçen yıl Apple ve Meta’ya dijital kuralları ihlal ettikleri gerekçesiyle toplam 700 milyon avro, Elon Musk’ın desteklediği X’e ise içerik denetimi kurallarını ihlal ettiği gerekçesiyle 120 milyon avro ceza uyguladı.

🔹 Trump, AB’nin cezalarının tamamen geri çevrilmesini ve en kısa sürede bloğa önemli bir gümrük vergisi uygulanmasını beklediğini söyledi.

🔹 ABD, yeni tehditlerden bir gün önce 60’tan fazla ekonomiye yeni gümrük vergileri getirdi. Yönetim, yılın başında Yüksek Mahkeme tarafından iptal edilen gümrük vergisi sistemini yeniden kuruyor.

🔹 Trump yönetimi daha önce yabancı ülkelerin dijital hizmet vergileri hakkında soruşturma başlatma planını duyurdu. Washington’daki Demokratlar ve Cumhuriyetçiler, bu vergilerin ABD’li teknoloji şirketlerini haksız biçimde hedef aldığını savunuyor.

🔹 Trump geçen ay, ABD’li şirketlere dijital hizmet vergisi uygulayan Avrupa ülkelerinden yapılan ithalata yüzde 100 gümrük vergisi getirme tehdidinde bulundu ve bu verginin mevcut ticaret anlaşmalarının üzerinde olacağını söyledi.

🔹 Birleşik Krallık ve Fransa, son yıllarda teknoloji şirketlerine yönelik vergiler uygulamaya başladı. Avrupa Parlamentosu, AB genelinde dijital hizmet vergisini destekledi; uygulamanın yürürlüğe girmesi için 27 üye ülkenin tamamının onayı gerekiyor.

🔹 Trump, Birleşik Krallık’ın Big Tech şirketlerinin gelirlerinden yüzde 2 vergi alan dijital hizmet vergisini kaldırmaması halinde ülkeye büyük bir gümrük vergisi uygulama tehdidinde bulundu.

🔹 Kanada Başbakanı Mark Carney, Amazon, Meta ve Netflix gibi şirketleri hedefleyen dijital hizmet vergisini geçen yıl ticaret gerilimini azaltma amacıyla kaldırdı. Trump yönetimi ise bu hafta ABD’li otomobil şirketlerine ve peynir üreticilerine ayrımcılık yapıldığı gerekçesiyle Kanada’ya yönelik gümrük vergilerini artırdı.

🔹 Cumhurbaşkanlığı ofisi, Ardahan Valisi Mehmet Fatih Çiçekli’nin Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin 2, 3 ve 4. maddeleri uyarınca görevden alındığını duyurdu.

🔹 Ocak ayında Ardahan Valiliği’ne atanan Çiçekli’nin görevden alınma nedeni açıklanmadı. Ardahan’ın nüfusu yaklaşık 90 bin.

🔹 Bisiklet tutkunu olan Çiçekli, bisiklet etkinlikleri düzenliyor ve antrenman kıyafetleriyle bisiklet sürdüğü fotoğraf ve videoları sosyal medyada paylaşıyordu.

🔹 Cumhuriyet Halk Partisi milletvekili İnan Akgün Alp, Çiçekli’yi “TikTok valisi” diye niteledi ve İçişleri Bakanlığı’ndan görevden alınmasını istedi. Alp, valinin dört korumayla bisiklet taytı giyerek vatandaşların arasında bisiklet sürmesini eleştirdi.

🔹 Çiçekli’nin yerine Gaziantep’in Şehitkamil ilçesinin kaymakamı Ömer Hilmi Yamlı atandı. Görevden almanın ardından sosyal medyada ve Türk medyasında bisiklet kıyafetlerinin gerekçe olduğu yönünde paylaşımlar yapıldı.

🔹 Çiçekli, spor kıyafetlerini sabah antrenmanlarında kullandığını ve hafta içindeki normal çalışma saatlerinde bu kıyafetleri giymediğini söyledi. Kendini denizci, kürekçi ve bisikletçi olarak tanımladı.

🔹 Binlerce Çiçekli destekçisi göreve iade edilmesi için imza topladı. Çiçekli’nin valilikten ayrıldığı sırada otomobiline çok sayıda bisikletçi eşlik etti.

🔹 New York Üniversitesi’nden Aslı Peker, Çiçekli hakkında uzun süredir siyasi gerilimler ve şikâyetler bulunduğunu söyledi. Peker, bisiklet taytlarının kamuoyundaki tartışmayı tetiklemiş olabileceğini ancak görevden almanın temel nedeni olmayabileceğini belirtti.

🔹 Çiçekli’nin 2022’de Karaman Valisi olduğu dönemdeki bir inşaat anlaşmasına ilişkin soruşturma, görevden alınmada daha önemli bir etken olabilir. Çiçekli, spor yapmaya devam edeceğini ve bundan sonra daha fazla spor yapacağını söyledi.

🔹 Çin, son uydu görüntülerine dayanan analizlere göre daha uzun menzilli ve daha düşük görünürlüklü nükleer tahrikli yeni bir saldırı denizaltısı sınıfı geliştiriyor olabilir.

🔹 Şanghay’daki Jiangnan Tersanesi’nde görüntülenen ve daha önce tanımlanmayan denizaltının, mevcut Type 093 saldırı denizaltılarına kıyasla belirgin biçimde daha küçük bir kumanda kulesine sahip olduğu görülüyor.

🔹 29 Mayıs’ta çekilen yüksek çözünürlüklü görüntüler, denizaltının yüzer bir havuzda bulunduğunu gösteriyor. Uzunluğunun yaklaşık 120 metre, genişliğinin 10 metre olduğu tahmin ediliyor.

🔹 Perceptum araştırma şirketinin sahibi Timothy Heath, daha uzun gövde ve daha küçük kumanda kulesinin denizaltının yeni bir sınıfa ait olabileceğini söyledi.

🔹 İsmi açıklanmayan Batılı bir denizaltı analisti, tasarımın yeni göründüğünü ancak tahrik sisteminin kesinleşmediğini belirtti. Denizaltı boyutu nedeniyle nükleer tahrikli olabilir, ancak konvansiyonel tahrik seçeneği de bulunuyor.

🔹 Küçük kumanda kulesi hidrodinamik sürüklemeyi azaltabilir; bu tasarım denizaltının su altında daha yüksek hız ve manevra kabiliyeti kazanmasına yardımcı olabilir.

🔹 Alçak profilli gövde akış gürültüsünü azaltabilir. Pompa jet tahrik sistemiyle birlikte kullanılması, denizaltıyı Çin donanmasının mevcut denizaltılarından daha sessiz hâle getirebilir; ancak nükleer reaktörün gürültü seviyesi bu avantajı azaltabilir.

🔹 Görüntülerde, geleneksel artı biçimli tasarımlara kıyasla daha iyi manevra ve güvenlikle ilişkilendirilen X biçimli kıç kontrol yüzeyleri de görülüyor. Bu yapı daha küçük Type 041 veya Zhou sınıfı denizaltıda da kullanılmıştı.

🔹 Jiangnan Tersanesi’nde 2018 ve 2019 yıllarında, yaklaşık 45 metre uzunluğunda ve benzer biçimde alçak profilli deneysel bir denizaltı görüntülenmişti. Bu araç, tasarımın daha küçük ölçekte yıllarca test edilmiş olabileceği ihtimalini gündeme getiriyor.

🔹 Şanghay’da görülen denizaltı, bu yıl Bohai Tersanesi’nde görüntülenen ve bazı çevrelerce Type 095 olarak adlandırılan başka bir nükleer tahrikli denizaltıdan farklı görünüyor. Bu durum, Çin’in Type 093’ün tek bir halefi yerine birden fazla yeni nesil denizaltı programı yürütüyor olabileceğine işaret ediyor.

🔹 ABD Deniz İstihbarat Ofisi Komutanı Tümamiral Mike Brookes, Çin donanmasının dizel-elektrikli denizaltılardan tamamen nükleer tahrikli denizaltı üretimine doğru önemli bir stratejik değişim yürüttüğünü söyledi. Brookes, Çin’in 2035’te yaklaşık 80 denizaltıdan oluşan ve yaklaşık yarısı nükleer tahrikli olan bir filoya sahip olabileceğini öngördü.

🔹 Uluslararası Stratejik Araştırmalar Enstitüsü, Çin’in 2021-2025 arasında toplam yaklaşık 79 bin ton ağırlığında 10 nükleer tahrikli denizaltı suya indirdiğini; ABD’nin aynı dönemde yedi denizaltı ve 55 bin 500 tonluk üretim gerçekleştirdiğini bildirdi.

🔹 Daha büyük nükleer tahrikli denizaltıların Çin’de geleneksel olarak Bohai’da inşa edilmesi, Jiangnan’da olası bir nükleer tasarımın bulunmasını önemli hâle getiriyor. Ancak tasarımın gerçekten nükleer tahrikli olup olmadığı kesinleşmiş değil.

🔹 Yeni denizaltının boyutları ABD Donanması’nın Virginia sınıfıyla genel olarak benzerlik taşıyor. Boyutlar gizlilik performansını tek başına göstermiyor; ABD denizaltıları bu alanda üstünlüğünü koruyor, ancak aradaki fark daralıyor olabilir.

🔹 Daha sessiz ve uzun menzilli bir denizaltı filosu, Çin’in ana karadan uzakta operasyon yürütmesine ve olası bir çatışmada Tayvan’a yaklaşan ABD savaş gemilerini durdurmasına yardımcı olabilir.

🔹 ABD Tarım Bakanlığı, Meksika’dan sığır ithalatına yönelik bir yılı aşkın süredir devam eden yasağı kaldırıyor. İthalatın 30 gün içinde Arizona’daki Douglas sınır kapısında yeniden başlaması, ilerleyen dönemde New Mexico’daki iki sınır kapısının da açılması planlanıyor.

🔹 Meksika her yıl yaklaşık 1 milyon buzağıyı ABD’ye gönderiyor; bu miktar ABD’de işlenen sığırların yaklaşık yüzde 5’ine karşılık geliyor.

🔹 İthalat, Yeni Dünya vida kurdunun güney Meksika’da tespit edilmesinin ardından Kasım 2024’te durduruldu. Trump yönetimi birkaç ay sonra ticareti geçici olarak yeniden başlattı ancak parazitin ABD’ye yayılmasını önlemek için geçen yılın mayıs ayından itibaren ithalatı yeniden kısıtladı.

🔹 İthalat kaybı, hayvan arzındaki açığı artırarak et işleme şirketleri üzerindeki baskıyı yükseltti. ABD’de kıyma fiyatı ortalama yaklaşık 7 dolar, sığır filetosu fiyatı ise pound başına 14 doların üzerinde bulunuyor.

🔹 Tarım Bakanı Brooke Rollins, kararın öncelikle ABD sürülerini korumak amacıyla alındığını söyledi. Rollins, artan arzın piyasaya yardımcı olabileceğini belirterek sınırın güvenli biçimde açılma zamanının geldiğini açıkladı.

🔹 Parazit sineği 1960’lardan bu yana ABD’de görülmemişti. Haziran ayında Teksas’ta üç haftalık bir buzağıda tespit edilen sinekle bağlantılı onlarca vaka doğrulandı; vakaların tamamı, New Mexico’da bir köpekte görülen vaka dışında Teksas’ta kaydedildi.

🔹 Sınırın kapalı kaldığı dönemde kısır sinek tesislerinin inşası artırıldı, sınır boyunca parazit denetimi geliştirildi ve ithal sığırlara yönelik tarama katmanları güçlendirildi. Meksika’dan gelen sığırlar ABD’ye girişte dezenfektan banyosundan geçirilecek; kısır erkek sinekler parazit nüfusunu baskılamak için kullanılacak.

🔹 ABD’nin güneybatısındaki et işleme şirketleri ve çiftçiler, sığır kıtlığı ile ithalat eksikliği nedeniyle yoğun mali baskı altında bulunuyor. JBS’nin ABD bölümünün Üst Yöneticisi Wesley Batista Filho, sınırın yeniden açılmasının kısa vadede sığır eti arzını değiştirebilecek en önemli adım olduğunu söyledi.

🔹 Sığır ticareti grubu R-CALF ve bazı çiftçiler sınırın yeniden açılmasına karşı çıkıyor. R-CALF Başkanı Bill Bullard, ABD sığırlarını korumak için parazit tamamen ortadan kaldırılana kadar sınırın kapalı kalmasını talep etti.

🔹 Trump yönetimi, sığır eti fiyatlarını düşürmek amacıyla başka adımlar da attı. Adalet Bakanlığı büyük et işleme şirketleri hakkında rekabet soruşturması başlattı; hükümet küçük et işleme tesislerini desteklemek için fon sağlamayı planlıyor ve Tarım Bakanlığı yetkilileri büyük süpermarketlerden tüketiciye satılan sığır eti fiyatlarını düşürmelerini istedi.

🔹 Japonya hükümeti, II. Dünya Savaşı’ndan bu yana istihbarat kapasitesini ilk kez kapsamlı biçimde yenilemek ve sistematik casusluk faaliyetleri yürütmek için çalışma başlattı. Çalışmanın yıllar sürmesi bekleniyor.

🔹 Başbakan Sanae Takaichi, Çin, Kuzey Kore ve Rusya’dan gelen tehditler karşısında Japonya’nın güvenlik konumunu güçlendirmeyi hedefliyor. Hükümet savunma bütçesini artırdı ve ölümcül silah ihracatına yönelik yasağı kaldırdı.

🔹 İlk adım olarak başbakana bağlı bir ulusal istihbarat bürosu kuruldu. Büro, zaman zaman birbirinden bağımsız hareket eden güvenlik kurumları arasında koordinasyon sağlamayı amaçlıyor.

🔹 Tokyo, sınır ötesi casusluk operasyonları yürütecek CIA benzeri bir kurum kurmayı, iletişim dinleme kapasitesine yatırım yapmayı ve Japon hükümetini ya da şirketlerini hedef alan Çinli ve diğer casusların yargılanmasını kolaylaştıracak yasalar çıkarmayı planlıyor.

🔹 Japonya’nın polis birimleri, askeri yetkilileri ve diplomatları yabancı hükümetler ile ülkedeki terörist ve aşırılıkçı gruplar hakkında hassas bilgiler topluyor ve analiz ediyor. Ancak insan kaynaklarıyla istihbarat toplama, iletişim dinleme, gözetim yürütme ve casusluk faaliyetlerini kovuşturma konusunda kapsamlı bir sistem bulunmuyor.

🔹 Japonya, ABD, Birleşik Krallık, Kanada, Avustralya ve Yeni Zelanda’dan oluşan Five Eyes istihbarat ağıyla daha güçlü bağlar kurmak istiyor. ABD, Birleşik Krallık ve diğer Batılı ülkeler Japonya’yı istihbarat kapasitesini yeniden inşa etmesi için yıllardır teşvik ediyor.

🔹 Japonya’nın yeni istihbarat sistemi, Çin ve Kuzey Kore gibi zorlu hedefler hakkında değerli bilgiler sağlayabilir; ancak bu kapasiteye ulaşılması yıllar alabilir. Mevcut güvenlik kurumları arasındaki koordinasyon eksikliği ve Japonya’daki risk alma konusundaki temkinli yaklaşım süreci zorlaştırıyor.

🔹 Japonya’nın istihbarat kapasitesini geliştirme çabası, ABD Başkanı Donald Trump’ın Japonya ve diğer müttefiklerden savunma ve güvenlik alanında daha fazla sorumluluk üstlenmesini istemesiyle aynı döneme denk geldi. Tokyo, ABD’ye olan bağımlılığı konusunda uzun süredir kaygı taşıyor.

🔹 Çinli yetkililer, Japonya’nın girişimine karşı uyarıda bulundu ve ülkenin militarist geçmişine atıf yaptı.

🔹 Japonya, 2013’te gizli bilgilerin işlenmesine ilişkin kapsamlı bir devlet sırlarını koruma yasası çıkardı. Takaichi hükümeti ayrıca yaklaşık 40 yıl önce başarısız olan casuslukla mücadele yasasını yeniden gündeme taşıyor.

🔹 İnsan hakları savunucuları, yeni istihbarat kurumunun sıradan vatandaşları hükümet gözetimine maruz bırakabileceğini ve özgürlükleri ciddi biçimde kısıtlayabileceğini söyledi.

🔹 ABD Başkanı Donald Trump, cuma akşamı ülkenin önde gelen medya temsilcileriyle düzenlenen yemekte gazetecilere ve eleştirmenlere yönelik sert konuştu.

🔹 Trump, nisan ayında silahlı saldırı nedeniyle yarıda kalan Beyaz Saray Muhabirleri Yemeği’nin ertelenen etkinliğine Washington’daki Waldorf Astoria’da katıldı.

🔹 Trump, gazetecilerin kendisine sahip oldukları için ne kadar şanslı olduklarını bilmediğini ve siyasi arenadan ayrıldığında iflas edeceklerini söyledi. “Hakkında haber yapılacak kimse kalmayacak” dedi.

🔹 Yaklaşık bir saat süren konuşmada Trump, Amerikan medyasını daha önce “sahte haber” ve “halkın düşmanı” olarak nitelemesini sürdürdü; bazı medya şirketlerine dava açtı ve Federal İletişim Komisyonu’nu diğer medya kuruluşlarını tehdit etmek için kullandı.

🔹 ABD Adalet Bakanlığı, yemekten bir gün önce New York Times’tan, Katar hükümetinin Trump’a bağışladığı bir uçağın güvenlik kapasitesi hakkında haber yapan gazetecilerin telefon kayıtlarını isteyen celpleri geri çekti.

🔹 Trump, konuşmasında California Valisi Gavin Newsom, eski Başkan Joe Biden, 2024 seçimlerindeki rakibi Kamala Harris, Illinois Valisi JB Pritzker ve eski New Jersey Valisi Chris Christie hakkında alaycı ifadeler kullandı.

🔹 Trump, salondaki CNN muhabiri Kaitlan Collins’e yönelik konuşarak gülümsemesini istedi.

🔹 Trump, Sağlık Bakanı Robert F. Kennedy Jr. hakkında, bir ineği arabasıyla ezip parçaladığı ve eti yemeğe getirdiği yönünde şaka yaptı.

🔹 Trump, üçüncü kez başkanlığa aday olacağını şakayla söyledi ve “Trump 2028” yazılı bir beyzbol şapkası taktı. Trump, başkanlık seçimlerini üç kez kazandığını ve 2020 seçimlerinin hileli olduğunu söyledi.

🔹 Trump, gelecek yıl da etkinliğe katılacağını söyledi; konuşmasının sonunda geceyi beklediğinden çok daha kötü bulduğunu belirtti.

🔹 Hindistan, Güney Afrika ve diğer gelişmekte olan ülkeler, Hürmüz Boğazı'nın kapanmasının ardından acil yakıt rezervlerini artırma planları hazırlıyor.

🔹 Güney Afrika, onlarca yılın en büyük stratejik ham petrol stok artışını önerdi. Hindistan'ın kamu petrol ve doğal gaz şirketi ONGC de ulusal stokları genişletme planını onayladı.

🔹 Pakistan ve Filipinler'in yanı sıra Bangladeş ve Fas da stratejik yakıt rezervlerini veya depolama kapasitelerini artırmaya yönelik adımlar atıyor. Çok sayıda gelişmekte olan ülkenin rezervi bulunmuyor ya da rezervleri yalnızca birkaç günlük ulusal talebi karşılıyor.

🔹 Hürmüz Boğazı'nda yeniden başlayan İran saldırıları, rezervlerin oluşturulması zaman ve maliyet gerektirdiği için kısa vadeli arz kesintisi riskini sürdürüyor. Savaştan önce dünya petrol arzının beşte biri bu güzergâhtan taşınıyordu.

🔹 Hindistan ve Güney Afrika'nın planları toplamda yaklaşık 50 milyon varile ulaşacak. Bu miktar önemli olsa da Hürmüz krizinin yol açtığı günlük 10-20 milyon varillik arz sorununu karşılamakta yetersiz kalabilir.

🔹 Güney Afrika hükümeti, kamu stoklarını 60 günlük ithalata eşdeğer seviyeye çıkarmayı ve özel yakıt tedarikçilerinin 21 günlük rezerv tutmasını planlıyor. Plan yaklaşık 36 milyon varillik petrol alımını gerektirecek; mevcut stoklar yaklaşık 8 milyon varil seviyesinde.

🔹 Güney Afrika'nın rezervlerinin çoğu ham petrolden oluşacak, ancak ülke son on yılda rafinerilerinin büyük bölümünü kapattı. Küçük ekonomiler ayrıca ham petrolü acil durumda hızla işlemek için gerekli büyük rafineri kapasitesinden yoksun.

🔹 ONGC, 40 milyon varillik stratejik depolama ağına 1,75 milyon metrik ton, yani yaklaşık 13 milyon varil, ekleme planını onayladı. Hindistan hükümeti ayrıca Abu Dabi Ulusal Petrol Şirketi'nin Hindistan rezervlerinde 30 milyon varile kadar petrol depolamasını araştırması için mayıs ayında anlaşma imzaladı.

🔹 Çin'in yaklaşık 1,3 milyar varillik stratejik ve ticari rezervleri, ülkenin petrol ithalatını bu yıl on yılın en düşük seviyesine indirmesine destek olarak piyasaların istikrarında önemli rol oynadı.

🔹 Uluslararası Enerji Ajansı üyeleri, mart ayında başlatılan 400 milyon varillik salımdan şimdiye kadar yaklaşık 300 milyon varili piyasaya sürdü. IEA, çoğunluğu gelişmiş ülkelerden oluşan üyelerinin en az 90 günlük ithalatı karşılayacak rezerv tutmasını şart koşuyor.

🔹 Bangladeş, bekleme amaçlı depolama kapasitesini gelecek yıl 60 günlük talepten 90 günlük talebe çıkarmayı planlıyor. Pakistan ilk stratejik petrol rezervini kurmak için danışman arıyor, Filipinler'de benzer bir rezerv tartışılıyor.

🔹 Avustralya, yakıt ve gübre stoklarını güçlendirmek için 10 milyar Avustralya dolarından fazla harcama planını açıkladı. Stratejik rezervlerin yeniden doldurulması önümüzdeki birkaç yıl içinde petrol fiyatlarını destekleyebilir, ancak Körfez arzı ve küresel ekonomiye ilişkin belirsizlikler bu etkiyi sınırlayabilir.

🔹 İran, Devrim Muhafızları Ordusu komutanlarını, askeri danışmanlarını ve füze ile insansız hava araçlarıyla ilgili ekipmanı 13 Temmuz'da Tahran'dan Yemen'e taşıdı.

🔹 Dört kaynak, Mahan Air uçağında üst düzey komutanlar dahil 10 ila 21 Devrim Muhafızları personelinin bulunduğunu söyledi.

🔹 Uçak, Sana'ya gitmek üzere yola çıktı ancak Suudi Arabistan destekli Yemen hükümetinin havaalanına saldırmasının ardından Hudeyde'ye yöneldi.

🔹 İranlı kaynaklardan biri, komutanların Husi operasyonlarını desteklemek ve yeni füze sistemleri konusunda eğitim vermek için Yemen'e gittiğini söyledi. Uçakta Husilerin faaliyetlerini finanse etmek için altın da taşındı.

🔹 Yemen'in Suudi Arabistan destekli hükümetinin Enformasyon Bakanı Muammer el-İryani, Devrim Muhafızları personeli ve askeri ekipmanın transfer edildiğini söyledi. Görevin, Husilerin askeri kapasitesini güçlendirmek ve Kızıldeniz ile Babülmendep Boğazı'ndaki deniz güvenliğini tehdit etmeye hazırlamak olduğunu açıkladı.

🔹 Güvenlik ve istihbarat analisti Mzahem el-Salum, uçaktaki kargonun Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri'ne yönelik saldırılarda kullanılan sistemlere benzer kısa ve orta menzilli füze ve insansız hava aracı parçaları içerdiğini söyledi.

🔹 İran Dışişleri Bakanlığı, Husilere füze kapasitesi sağladığı yönündeki suçlamaları daha önce reddetti. Husi medya yetkilisi Abdülrahman el-Ahnomi ise suçlamaları “yalan ve uydurma” olarak niteledi ve uçaktaki tüm yolcuların sivil olduğunu söyledi.

🔹 Husiler, İran'ın vekil gücü olmadıklarını ve silahlarını kendilerinin geliştirdiğini daha önce açıkladı.

🔹 Husiler, İran'a yönelik bir ABD saldırısı halinde Kızıldeniz'deki petrol güzergâhını kapatmaya hazır olmaları yönünde talimat aldı. Grup daha sonra, Sana havaalanına düzenlenen saldırıya misilleme olarak Suudi Arabistan'a deniz ablukası ilan etti.

🔹 Husiler perşembe günü iki Suudi petrol tankerine saldırdıklarını açıkladı. Gelişmeler, Riyad ile Husiler arasındaki dört yıllık ateşkesi sona erdirdi.

🔹 İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bagai, 13 Temmuz uçuşunun Tahran'daki Ayetullah Ali Hamaney'in cenazesine katılan Husi heyeti ile İran'da tedavi gören Yemen vatandaşlarını ülkeye geri götürmek için düzenlendiğini söyledi.

🔹 Uluslararası Ceza Mahkemesi Başsavcısı Karim A. A. Khan, bir astına cinsel tacizde bulunduğu yönündeki suçlamalarla ilgili 20 aylık soruşturmanın ardından görevden alındı.

🔹 Mahkemenin 125 üyeli Taraf Devletler Meclisi, New York’taki oturumda Khan’ın görevden alınması için 82 oy kullandı.

🔹 Karar, Khan’ın “ciddi suistimal” gerçekleştirdiği ve görevini ihlal ettiği değerlendirmesine dayandı.

🔹 Khan suçlamaları sürekli olarak reddetti. Avukatları, kararın hukuka uygun veya gerekçeli bir bulguya dayanmadığını söyledi ve karara mevcut tüm hukuki yollarla itiraz edeceklerini açıkladı.

🔹 Birleşmiş Milletler müfettişleri Khan ile Sarah arasında “rıza dışı cinsel temas” olduğuna dair kanıt bulunduğunu söyledi; ancak hâkimler, kanıtların suistimal tespiti için gereken “makul şüphenin ötesinde” standardı karşılamadığına oybirliğiyle karar verdi.

🔹 Uluslararası Ceza Mahkemesi’nin yürütme organı daha sonra Khan’ın Sarah’ya cinsel tacizde bulunduğuna karar verdi ve güç dengesizliği nedeniyle aralarındaki cinsel ilişkinin uygun olamayacağını açıkladı.

🔹 Malezyalı avukat Sarah, Khan’ın 2023’te asistanı olarak çalışmaya başlamasının ardından cinsel ilgisinin zamanla arttığını ve iş seyahatlerindeki yakınlığı kullanarak cinsel ilişki kurmaya çalıştığını söyledi.

🔹 Khan, 2023’te Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin hakkında; 2024’te ise Hamas yetkilileri ve İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu dahil İsrailli liderler hakkında tutuklama emirleri çıkarmıştı.

🔹 ABD, İsrailli yetkililere yönelik suçlamalara karşı çıktı. Trump yönetimi bu ay mahkemeyi “dağıtma” planlarını açıkladı.

🔹 Görevden alma kararı, İsrailli liderler hakkındaki tutuklama emirlerinin yürürlükte kaldığı, eski Filipinler Devlet Başkanı Rodrigo Duterte hakkındaki davanın sürdüğü, Libyalı bir milis komutanının tutuklandığı ve Myanmar’daki Rohingya halkına yönelik suçlarla ilgili tutuklama emri başvurusunun incelendiği bir dönemde alındı.

🔹 Mahkeme yeni bir başsavcı seçmek zorunda kalacak. Venezuela da aynı gün Uluslararası Ceza Mahkemesi’nden çekileceğini duyurdu.

🔹 Uluslararası Ceza Mahkemesi, 2002’de kuruldu ve merkezi Lahey’de bulunuyor; soykırım, savaş suçları ve diğer ağır suçları soruşturup kovuşturuyor.