🔹 Çinli sürücüsüz taksiler, gelecek yılın başında Doğu İsviçre’deki kantonlarda hizmet vermeye hazırlanıyor. İsviçreli toplu taşıma şirketi PostBus, Baidu’nun sahibi olduğu Apollo Go ile ortaklık kurdu.\n🔹 Çinli yapay zekâ şirketleri, robotaksiler, otonom lojistik araçları, bulut bilişim ve sohbet robotlarıyla yurt dışına açılıyor. 70’ten fazla şirketin yurt dışında faaliyet gösterdiği, yaklaşık 20 şirketin daha hazırlık yaptığı belirtiliyor.\n🔹 Neolix gibi otonom lojistik şirketleri çok sayıda ülkede faaliyet gösterirken, Waymo gibi ABD’li rakipler uluslararası pazarlara daha yeni yöneliyor.\n🔹 Çin’de büyük ölçekli projeler donanım maliyetlerini düşürdü ve taksi şirketlerinin gerçek zamanlı veri toplamasını sağladı. Ancak çok sayıdaki taksi şoförü ücretleri düşük tuttuğu için robotaksilerin ekonomik getirisi sınırlı kaldı.\n🔹 Wuhan’da 10 kilometrelik taksi yolculuğu yaklaşık 23 yuan olurken, İsviçre’nin St Gallen kantonunda aynı mesafenin ücreti yaklaşık 44 İsviçre frangına ulaşıyor. Bu fiyat farkı, Çinli şirketlerin yurt dışı pazarlara yönelmesini teşvik ediyor.\n🔹 Çinli tüketiciler sohbet robotlarına abonelik ücreti ödemeye isteksiz davranıyor. Çinli şirketler de yapay zekâ hizmetlerine, ABD’li şirketlerin harcadığı miktarın onda birinden daha azını ayırıyor.\n🔹 Çin hükümeti yapay zekâ ihracatını artırmak istiyor ancak Komünist Parti, teknolojinin iş kayıplarına yol açtığı algısının toplumsal huzursuzluk yaratmasından kaçınıyor. Bazı teknoloji şirketleri programcı kadrolarını azaltırken bu süreci kamuoyuna duyurmuyor.\n🔹 Çin’de robotaksilerin kullanıma girmesi henüz istihdam kaybına yol açmadı. Ancak taksi şoförlerinin robotlarla değiştirilebileceği yönündeki açıklamalar küçük protestolara neden oldu; bazı yerel düzenleyiciler sürücüsüz filolar için lisans vermeyi durdurdu.\n🔹 Nisan ayında bir mahkeme, yapay zekâ nedeniyle işini kaybeden bir çalışanın işvereni aleyhindeki başvurusunu kabul etti. Ulusal bir denetim komitesi de şirketlerin teknolojiyi insanları işlerinden etmek amacıyla kullanmaması gerektiğini açıkladı.\n🔹 Yapay zekâ hizmetlerinin ihracatı, Çin’de teknolojinin hızlı yayılmasının ekonomik ve toplumsal maliyetlerini yurt dışına taşıyan başlıca kanallardan biri haline geliyor. Düzenleme ve uyum riskleri nedeniyle bu hizmetler yurt dışında dirençle karşılaşabilir, ancak yerli çalışan açığı bulunan bazı Batı pazarlarında kabul görebilir.\n🔹 Çin’in hizmet ihracatı, enflasyona göre düzeltilmiş olarak 2015-2025 döneminde iki katına çıkarak yıllık 510 milyar dolara ulaştı. Robotaksiler, bulut bilişim ve sohbet robotlarının hizmet ticaretindeki payının artması bekleniyor.\n🔹 Şi Cinping, 17 Temmuz’da Şanghay’daki bir konferansta yapay zekâ gelişiminin “uluslararası iş birliği senfonisi” olması gerektiğini söyledi ve Çin’i yapay zekâyı küresel kamu malı olarak sunan bir ülke konumuna yerleştirdi.\n🔹 Çinli şirketler robotaksileri bir ülkede ilk kuran taraf olduğunda, yapay zekâ hizmetleri için fiilî teknolojik standartları da belirleyebilir. Bu durum, ABD’li şirketlerin kendi sürücüsüz araçlarını ihraç ederken Çin’de kullanılan standartlara daha fazla uyum sağlamasını gerektirebilir.

🔹 Çin Piyasa Düzenleme Kurumu, Trip.com Group'a ülkedeki çevrim içi otel rezervasyon pazarındaki hâkim konumunu kötüye kullandığı gerekçesiyle toplam 5,2 milyar yuan (770 milyon dolar) ceza uyguladı ve şirketten bu tutarı tahsil etti.

🔹 Trip.com, en düşük fiyatları sunma amacıyla bazı otellerle münhasır anlaşmalar yapmak için trafik tahsis mekanizmaları, platform kuralları ve teknik önlemler kullandı.

🔹 Piyasa Düzenleme Devlet İdaresi (SAMR), Trip.com'un 1,66 milyar yuan tutarındaki yasa dışı kazancına el koydu ve şirkete 3,52 milyar yuan para cezası verdi.

🔹 Ctrip, Skyscanner ve Qunar seyahat rezervasyonu markalarının sahibi Trip.com, cezayı kabul ettiğini ve düzenleyicinin tüm düzeltme taleplerine uyacağını açıkladı.

🔹 SAMR, Trip.com'un otel işletmecilerinden alıkoyduğu 122 milyon yuan tutarındaki rezervasyon teminatını iade etmesini emretti.

🔹 Uygulamalar, otellerin farklı platformlarda faaliyet göstermesini ve kendi fiyatlarını belirlemesini kısıtlayarak rekabete ve tüketicilere zarar verdi.

🔹 Çin, otellere adil olmayan koşullar dayatıldığı ve fiyatların manipüle edildiği şikâyetlerinin ardından Trip.com hakkında ocak ayında rekabet soruşturması başlattı.

🔹 Ceza, Pekin'in internet platformları arasındaki haksız rekabeti ve işletmelere zarar verdiği, deflasyonist baskıları artırdığı belirtilen aşırı fiyat rekabetini sınırlama girişimleri sırasında geldi.

🔹 Uluslararası Ceza Mahkemesi üyesi ülkeler, Başsavcı Karim Khan’ın görevden alınması için 82’ye karşı 13 oy kullandı; 15 ülke çekimser kaldı. Oylama Birleşmiş Milletler’in New York’taki merkezinde yapıldı.

🔹 Khan’ın bir yardımcısı, kendisini Lahey’deki ofisinde, konutunda ve yurt dışı iş seyahatlerinde birçok kez cinsel ilişkiye zorladığını söyledi. Khan cinsel taciz veya saldırı niteliğinde herhangi bir davranışı reddediyor.

🔹 Khan, suçlamaların ciddiyetinin kamuoyuna yansımasının ardından Mayıs 2025’ten beri izinliydi. Japonya Dışişleri Bakanlığı yetkilisi Mitsuaki Mizuno, Khan’ın davranışlarının UCM’nin güvenilirliğini zedelediğini söyledi.

🔹 Oylamada Khan’a karşı çıkan Batılı ülkeler ve müttefikleri ile Afrika ülkeleri ve gelişmekte olan ülkelerden oluşan blok karşı karşıya geldi. Fransa Dışişleri Bakanlığı, suçlamaların ciddiyeti ve Khan ile üye ülkeler arasındaki güven kaybının görevden almayı haklı çıkardığını açıkladı.

🔹 Khan, beş yıllık görev süresinde Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin hakkında tutuklama emri talep etti ve Putin’i işgal altındaki Ukrayna’dan çocukların Rusya’ya kaçırılmasını organize etmekle suçladı.

🔹 Khan ayrıca İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ve eski Savunma Bakanı Yoav Gallant hakkında Gazze’deki savaş sırasında savaş suçları ve insanlığa karşı suç işledikleri suçlamalarıyla tutuklama emri talep etti. UCM hâkimleri tarafından onaylanan emirler, İsrail’in açtığı hukuki itirazlar sonuçlanana kadar yürürlükte kalacak.

🔹 Trump yönetimi, Netanyahu hakkındaki tutuklama emrini kınadı; Khan, UCM hâkimleri ve savcılık bürosundaki bazı üst düzey yetkililere yaptırım uyguladı. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, UCM’yi “tuğla tuğla” dağıtmayı planladıklarını söyledi ve ABD yetkilileri üye ülkeleri mahkemeden çekilmeye çağırdı.

🔹 UCM’nin denetim organı, yardımcının tanıklığının samimi, tereddütsüz ve yaşadıklarını inandırıcı kılan ayrıntılar içerdiğini belirledi. Yardımcı, Khan’ın suçlamaları geri çekmesini istediğini ve suçlamaların Filistin soruşturmasına zarar vereceğini söylediğini ifade etti.

🔹 ABD Başkanı Donald Trump, Yemen’deki Husların Kızıldeniz’de iki Suudi petrol tankerine saldırmasının ardından İran ve Huslar için “büyük askeri ceza” sözü verdi.

🔹 Brent petrolünün varil fiyatı yüzde 6’dan fazla yükselerek mayıstan bu yana ilk kez 100 doların üzerine çıktı.

🔹 ABD ordusu, geçici ateşkesin çökmesinden iki hafta sonra İran’a yönelik yeni gece hava saldırıları düzenledi. İran da ABD üslerinin bulunduğu komşu Arap ülkelerine saldırılar gerçekleştirdi.

🔹 Trump, Husların yeni saldırılar düzenlemesi halinde İran’ı sorumlu tutacağını ve İran ile Huslara büyük askeri ceza uygulanacağını söyledi.

🔹 ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Tahran barış anlaşmasına uyana kadar İran’ın ödeyeceği bedelin her gece artacağını söyledi.

🔹 Huslar, Suudi petrol tankerleri Encelia ve Layla’ya füze ve insansız hava aracı saldırıları düzenlediklerini açıkladı. Encelia, Yemen’in kuzeyindeki Suudi Cizan Limanı yakınlarında füze isabeti aldığını bildiren bir yardım çağrısı gönderdi; geminin pruvasında yangın çıktı.

🔹 Husların Babülmendep Boğazı’nı kapatma tehdidi, Kızıldeniz’den Hint Okyanusu’na geçişi sağlayan ve enerji taşımacılığında Hürmüz Boğazı’ndan sonra ikinci önemli güzergâhı tehdit ediyor.

🔹 İran, Ürdün’deki ABD füze sistemleri, silah ve yakıt depoları ile Kuveyt’teki ABD askeri noktalarına saldırdığını açıkladı. Ürdün ordusu son 24 saatte dört İran füzesine ve altı insansız hava aracına müdahale etti; bir füze yerleşim olmayan bir bölgeye düştü.

🔹 İran askeri sözcüsü Tuğgeneral Mohammad Akraminia, ABD İran’ın altyapısına ve kıyı bölgelerine yönelik saldırılarını sürdürdüğü müddetçe misillemelerin devam edeceğini söyledi.

🔹 Husların Kızıldeniz ablukası nedeniyle bazı tankerler Babülmendep’ten kaçınarak Süveyş Kanalı’na yöneldi. Afrika’nın çevresinden geçilmesi, Asya’daki müşterilere ulaşımda daha uzun ve daha pahalı bir rota oluşturabilir.

🔹 Toplam 4 milyon varil petrol taşıyan iki Çin süpertankeri, perşembe günü Babülmendep Boğazı üzerinden Kızıldeniz’den çıkmaya çalıştı.

🔹 Husların Suudi Arabistan’a deniz ablukası uygulama tehdidi savaşı genişletebilir ve ABD ordusu üzerindeki yükü artırabilir. Hürmüz Boğazı çevresindeki çatışmalar nedeniyle geçen ay hazırlanan geçici ateşkes anlaşması çöktü; İran, Körfez petrol ihracatı üzerindeki kontrolünü artırmak için gemilerin kıyılarına yakın seyretmesini ve ileride geçiş ücreti ödemesini talep ediyor.

🔹 Trump, İran’ın Hürmüz Boğazı’nda bir gemiye ateş açması halinde her saldırıya karşılık İran’daki bir köprüyü veya elektrik santralini yok etme tehdidinde bulundu. İran Ortak Askeri Komutanlığı da bölgedeki petrol, doğal gaz, elektrik ve ekonomik altyapıyı hedef alacağını ve tek bir damla petrolün bile ihracına izin vermeyeceğini açıkladı.

🔹 Donald Trump, ABD’li teknoloji şirketlerine verilen yüksek para cezalarına karşılık AB’ye daha fazla gümrük vergisi uygulayacağını açıkladı.

🔹 Trump, Truth Social paylaşımında yönetiminin AB hakkında yeni bir gümrük vergisi soruşturması başlatacağını söyledi.

🔹 Avrupa Komisyonu, Google’a bloğun dijital kurallarını ihlal ettiği gerekçesiyle 890 milyon avro ceza verdi.

🔹 AB geçen yıl Apple ve Meta’ya dijital kuralları ihlal ettikleri gerekçesiyle toplam 700 milyon avro, Elon Musk’ın desteklediği X’e ise içerik denetimi kurallarını ihlal ettiği gerekçesiyle 120 milyon avro ceza uyguladı.

🔹 Trump, AB’nin cezalarının tamamen geri çevrilmesini ve en kısa sürede bloğa önemli bir gümrük vergisi uygulanmasını beklediğini söyledi.

🔹 ABD, yeni tehditlerden bir gün önce 60’tan fazla ekonomiye yeni gümrük vergileri getirdi. Yönetim, yılın başında Yüksek Mahkeme tarafından iptal edilen gümrük vergisi sistemini yeniden kuruyor.

🔹 Trump yönetimi daha önce yabancı ülkelerin dijital hizmet vergileri hakkında soruşturma başlatma planını duyurdu. Washington’daki Demokratlar ve Cumhuriyetçiler, bu vergilerin ABD’li teknoloji şirketlerini haksız biçimde hedef aldığını savunuyor.

🔹 Trump geçen ay, ABD’li şirketlere dijital hizmet vergisi uygulayan Avrupa ülkelerinden yapılan ithalata yüzde 100 gümrük vergisi getirme tehdidinde bulundu ve bu verginin mevcut ticaret anlaşmalarının üzerinde olacağını söyledi.

🔹 Birleşik Krallık ve Fransa, son yıllarda teknoloji şirketlerine yönelik vergiler uygulamaya başladı. Avrupa Parlamentosu, AB genelinde dijital hizmet vergisini destekledi; uygulamanın yürürlüğe girmesi için 27 üye ülkenin tamamının onayı gerekiyor.

🔹 Trump, Birleşik Krallık’ın Big Tech şirketlerinin gelirlerinden yüzde 2 vergi alan dijital hizmet vergisini kaldırmaması halinde ülkeye büyük bir gümrük vergisi uygulama tehdidinde bulundu.

🔹 Kanada Başbakanı Mark Carney, Amazon, Meta ve Netflix gibi şirketleri hedefleyen dijital hizmet vergisini geçen yıl ticaret gerilimini azaltma amacıyla kaldırdı. Trump yönetimi ise bu hafta ABD’li otomobil şirketlerine ve peynir üreticilerine ayrımcılık yapıldığı gerekçesiyle Kanada’ya yönelik gümrük vergilerini artırdı.

🔹 Cumhurbaşkanlığı ofisi, Ardahan Valisi Mehmet Fatih Çiçekli’nin Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin 2, 3 ve 4. maddeleri uyarınca görevden alındığını duyurdu.

🔹 Ocak ayında Ardahan Valiliği’ne atanan Çiçekli’nin görevden alınma nedeni açıklanmadı. Ardahan’ın nüfusu yaklaşık 90 bin.

🔹 Bisiklet tutkunu olan Çiçekli, bisiklet etkinlikleri düzenliyor ve antrenman kıyafetleriyle bisiklet sürdüğü fotoğraf ve videoları sosyal medyada paylaşıyordu.

🔹 Cumhuriyet Halk Partisi milletvekili İnan Akgün Alp, Çiçekli’yi “TikTok valisi” diye niteledi ve İçişleri Bakanlığı’ndan görevden alınmasını istedi. Alp, valinin dört korumayla bisiklet taytı giyerek vatandaşların arasında bisiklet sürmesini eleştirdi.

🔹 Çiçekli’nin yerine Gaziantep’in Şehitkamil ilçesinin kaymakamı Ömer Hilmi Yamlı atandı. Görevden almanın ardından sosyal medyada ve Türk medyasında bisiklet kıyafetlerinin gerekçe olduğu yönünde paylaşımlar yapıldı.

🔹 Çiçekli, spor kıyafetlerini sabah antrenmanlarında kullandığını ve hafta içindeki normal çalışma saatlerinde bu kıyafetleri giymediğini söyledi. Kendini denizci, kürekçi ve bisikletçi olarak tanımladı.

🔹 Binlerce Çiçekli destekçisi göreve iade edilmesi için imza topladı. Çiçekli’nin valilikten ayrıldığı sırada otomobiline çok sayıda bisikletçi eşlik etti.

🔹 New York Üniversitesi’nden Aslı Peker, Çiçekli hakkında uzun süredir siyasi gerilimler ve şikâyetler bulunduğunu söyledi. Peker, bisiklet taytlarının kamuoyundaki tartışmayı tetiklemiş olabileceğini ancak görevden almanın temel nedeni olmayabileceğini belirtti.

🔹 Çiçekli’nin 2022’de Karaman Valisi olduğu dönemdeki bir inşaat anlaşmasına ilişkin soruşturma, görevden alınmada daha önemli bir etken olabilir. Çiçekli, spor yapmaya devam edeceğini ve bundan sonra daha fazla spor yapacağını söyledi.

🔹 Çin, son uydu görüntülerine dayanan analizlere göre daha uzun menzilli ve daha düşük görünürlüklü nükleer tahrikli yeni bir saldırı denizaltısı sınıfı geliştiriyor olabilir.

🔹 Şanghay’daki Jiangnan Tersanesi’nde görüntülenen ve daha önce tanımlanmayan denizaltının, mevcut Type 093 saldırı denizaltılarına kıyasla belirgin biçimde daha küçük bir kumanda kulesine sahip olduğu görülüyor.

🔹 29 Mayıs’ta çekilen yüksek çözünürlüklü görüntüler, denizaltının yüzer bir havuzda bulunduğunu gösteriyor. Uzunluğunun yaklaşık 120 metre, genişliğinin 10 metre olduğu tahmin ediliyor.

🔹 Perceptum araştırma şirketinin sahibi Timothy Heath, daha uzun gövde ve daha küçük kumanda kulesinin denizaltının yeni bir sınıfa ait olabileceğini söyledi.

🔹 İsmi açıklanmayan Batılı bir denizaltı analisti, tasarımın yeni göründüğünü ancak tahrik sisteminin kesinleşmediğini belirtti. Denizaltı boyutu nedeniyle nükleer tahrikli olabilir, ancak konvansiyonel tahrik seçeneği de bulunuyor.

🔹 Küçük kumanda kulesi hidrodinamik sürüklemeyi azaltabilir; bu tasarım denizaltının su altında daha yüksek hız ve manevra kabiliyeti kazanmasına yardımcı olabilir.

🔹 Alçak profilli gövde akış gürültüsünü azaltabilir. Pompa jet tahrik sistemiyle birlikte kullanılması, denizaltıyı Çin donanmasının mevcut denizaltılarından daha sessiz hâle getirebilir; ancak nükleer reaktörün gürültü seviyesi bu avantajı azaltabilir.

🔹 Görüntülerde, geleneksel artı biçimli tasarımlara kıyasla daha iyi manevra ve güvenlikle ilişkilendirilen X biçimli kıç kontrol yüzeyleri de görülüyor. Bu yapı daha küçük Type 041 veya Zhou sınıfı denizaltıda da kullanılmıştı.

🔹 Jiangnan Tersanesi’nde 2018 ve 2019 yıllarında, yaklaşık 45 metre uzunluğunda ve benzer biçimde alçak profilli deneysel bir denizaltı görüntülenmişti. Bu araç, tasarımın daha küçük ölçekte yıllarca test edilmiş olabileceği ihtimalini gündeme getiriyor.

🔹 Şanghay’da görülen denizaltı, bu yıl Bohai Tersanesi’nde görüntülenen ve bazı çevrelerce Type 095 olarak adlandırılan başka bir nükleer tahrikli denizaltıdan farklı görünüyor. Bu durum, Çin’in Type 093’ün tek bir halefi yerine birden fazla yeni nesil denizaltı programı yürütüyor olabileceğine işaret ediyor.

🔹 ABD Deniz İstihbarat Ofisi Komutanı Tümamiral Mike Brookes, Çin donanmasının dizel-elektrikli denizaltılardan tamamen nükleer tahrikli denizaltı üretimine doğru önemli bir stratejik değişim yürüttüğünü söyledi. Brookes, Çin’in 2035’te yaklaşık 80 denizaltıdan oluşan ve yaklaşık yarısı nükleer tahrikli olan bir filoya sahip olabileceğini öngördü.

🔹 Uluslararası Stratejik Araştırmalar Enstitüsü, Çin’in 2021-2025 arasında toplam yaklaşık 79 bin ton ağırlığında 10 nükleer tahrikli denizaltı suya indirdiğini; ABD’nin aynı dönemde yedi denizaltı ve 55 bin 500 tonluk üretim gerçekleştirdiğini bildirdi.

🔹 Daha büyük nükleer tahrikli denizaltıların Çin’de geleneksel olarak Bohai’da inşa edilmesi, Jiangnan’da olası bir nükleer tasarımın bulunmasını önemli hâle getiriyor. Ancak tasarımın gerçekten nükleer tahrikli olup olmadığı kesinleşmiş değil.

🔹 Yeni denizaltının boyutları ABD Donanması’nın Virginia sınıfıyla genel olarak benzerlik taşıyor. Boyutlar gizlilik performansını tek başına göstermiyor; ABD denizaltıları bu alanda üstünlüğünü koruyor, ancak aradaki fark daralıyor olabilir.

🔹 Daha sessiz ve uzun menzilli bir denizaltı filosu, Çin’in ana karadan uzakta operasyon yürütmesine ve olası bir çatışmada Tayvan’a yaklaşan ABD savaş gemilerini durdurmasına yardımcı olabilir.

🔹 ABD Tarım Bakanlığı, Meksika’dan sığır ithalatına yönelik bir yılı aşkın süredir devam eden yasağı kaldırıyor. İthalatın 30 gün içinde Arizona’daki Douglas sınır kapısında yeniden başlaması, ilerleyen dönemde New Mexico’daki iki sınır kapısının da açılması planlanıyor.

🔹 Meksika her yıl yaklaşık 1 milyon buzağıyı ABD’ye gönderiyor; bu miktar ABD’de işlenen sığırların yaklaşık yüzde 5’ine karşılık geliyor.

🔹 İthalat, Yeni Dünya vida kurdunun güney Meksika’da tespit edilmesinin ardından Kasım 2024’te durduruldu. Trump yönetimi birkaç ay sonra ticareti geçici olarak yeniden başlattı ancak parazitin ABD’ye yayılmasını önlemek için geçen yılın mayıs ayından itibaren ithalatı yeniden kısıtladı.

🔹 İthalat kaybı, hayvan arzındaki açığı artırarak et işleme şirketleri üzerindeki baskıyı yükseltti. ABD’de kıyma fiyatı ortalama yaklaşık 7 dolar, sığır filetosu fiyatı ise pound başına 14 doların üzerinde bulunuyor.

🔹 Tarım Bakanı Brooke Rollins, kararın öncelikle ABD sürülerini korumak amacıyla alındığını söyledi. Rollins, artan arzın piyasaya yardımcı olabileceğini belirterek sınırın güvenli biçimde açılma zamanının geldiğini açıkladı.

🔹 Parazit sineği 1960’lardan bu yana ABD’de görülmemişti. Haziran ayında Teksas’ta üç haftalık bir buzağıda tespit edilen sinekle bağlantılı onlarca vaka doğrulandı; vakaların tamamı, New Mexico’da bir köpekte görülen vaka dışında Teksas’ta kaydedildi.

🔹 Sınırın kapalı kaldığı dönemde kısır sinek tesislerinin inşası artırıldı, sınır boyunca parazit denetimi geliştirildi ve ithal sığırlara yönelik tarama katmanları güçlendirildi. Meksika’dan gelen sığırlar ABD’ye girişte dezenfektan banyosundan geçirilecek; kısır erkek sinekler parazit nüfusunu baskılamak için kullanılacak.

🔹 ABD’nin güneybatısındaki et işleme şirketleri ve çiftçiler, sığır kıtlığı ile ithalat eksikliği nedeniyle yoğun mali baskı altında bulunuyor. JBS’nin ABD bölümünün Üst Yöneticisi Wesley Batista Filho, sınırın yeniden açılmasının kısa vadede sığır eti arzını değiştirebilecek en önemli adım olduğunu söyledi.

🔹 Sığır ticareti grubu R-CALF ve bazı çiftçiler sınırın yeniden açılmasına karşı çıkıyor. R-CALF Başkanı Bill Bullard, ABD sığırlarını korumak için parazit tamamen ortadan kaldırılana kadar sınırın kapalı kalmasını talep etti.

🔹 Trump yönetimi, sığır eti fiyatlarını düşürmek amacıyla başka adımlar da attı. Adalet Bakanlığı büyük et işleme şirketleri hakkında rekabet soruşturması başlattı; hükümet küçük et işleme tesislerini desteklemek için fon sağlamayı planlıyor ve Tarım Bakanlığı yetkilileri büyük süpermarketlerden tüketiciye satılan sığır eti fiyatlarını düşürmelerini istedi.

🔹 Japonya hükümeti, II. Dünya Savaşı’ndan bu yana istihbarat kapasitesini ilk kez kapsamlı biçimde yenilemek ve sistematik casusluk faaliyetleri yürütmek için çalışma başlattı. Çalışmanın yıllar sürmesi bekleniyor.

🔹 Başbakan Sanae Takaichi, Çin, Kuzey Kore ve Rusya’dan gelen tehditler karşısında Japonya’nın güvenlik konumunu güçlendirmeyi hedefliyor. Hükümet savunma bütçesini artırdı ve ölümcül silah ihracatına yönelik yasağı kaldırdı.

🔹 İlk adım olarak başbakana bağlı bir ulusal istihbarat bürosu kuruldu. Büro, zaman zaman birbirinden bağımsız hareket eden güvenlik kurumları arasında koordinasyon sağlamayı amaçlıyor.

🔹 Tokyo, sınır ötesi casusluk operasyonları yürütecek CIA benzeri bir kurum kurmayı, iletişim dinleme kapasitesine yatırım yapmayı ve Japon hükümetini ya da şirketlerini hedef alan Çinli ve diğer casusların yargılanmasını kolaylaştıracak yasalar çıkarmayı planlıyor.

🔹 Japonya’nın polis birimleri, askeri yetkilileri ve diplomatları yabancı hükümetler ile ülkedeki terörist ve aşırılıkçı gruplar hakkında hassas bilgiler topluyor ve analiz ediyor. Ancak insan kaynaklarıyla istihbarat toplama, iletişim dinleme, gözetim yürütme ve casusluk faaliyetlerini kovuşturma konusunda kapsamlı bir sistem bulunmuyor.

🔹 Japonya, ABD, Birleşik Krallık, Kanada, Avustralya ve Yeni Zelanda’dan oluşan Five Eyes istihbarat ağıyla daha güçlü bağlar kurmak istiyor. ABD, Birleşik Krallık ve diğer Batılı ülkeler Japonya’yı istihbarat kapasitesini yeniden inşa etmesi için yıllardır teşvik ediyor.

🔹 Japonya’nın yeni istihbarat sistemi, Çin ve Kuzey Kore gibi zorlu hedefler hakkında değerli bilgiler sağlayabilir; ancak bu kapasiteye ulaşılması yıllar alabilir. Mevcut güvenlik kurumları arasındaki koordinasyon eksikliği ve Japonya’daki risk alma konusundaki temkinli yaklaşım süreci zorlaştırıyor.

🔹 Japonya’nın istihbarat kapasitesini geliştirme çabası, ABD Başkanı Donald Trump’ın Japonya ve diğer müttefiklerden savunma ve güvenlik alanında daha fazla sorumluluk üstlenmesini istemesiyle aynı döneme denk geldi. Tokyo, ABD’ye olan bağımlılığı konusunda uzun süredir kaygı taşıyor.

🔹 Çinli yetkililer, Japonya’nın girişimine karşı uyarıda bulundu ve ülkenin militarist geçmişine atıf yaptı.

🔹 Japonya, 2013’te gizli bilgilerin işlenmesine ilişkin kapsamlı bir devlet sırlarını koruma yasası çıkardı. Takaichi hükümeti ayrıca yaklaşık 40 yıl önce başarısız olan casuslukla mücadele yasasını yeniden gündeme taşıyor.

🔹 İnsan hakları savunucuları, yeni istihbarat kurumunun sıradan vatandaşları hükümet gözetimine maruz bırakabileceğini ve özgürlükleri ciddi biçimde kısıtlayabileceğini söyledi.

🔹 ABD Başkanı Donald Trump, cuma akşamı ülkenin önde gelen medya temsilcileriyle düzenlenen yemekte gazetecilere ve eleştirmenlere yönelik sert konuştu.

🔹 Trump, nisan ayında silahlı saldırı nedeniyle yarıda kalan Beyaz Saray Muhabirleri Yemeği’nin ertelenen etkinliğine Washington’daki Waldorf Astoria’da katıldı.

🔹 Trump, gazetecilerin kendisine sahip oldukları için ne kadar şanslı olduklarını bilmediğini ve siyasi arenadan ayrıldığında iflas edeceklerini söyledi. “Hakkında haber yapılacak kimse kalmayacak” dedi.

🔹 Yaklaşık bir saat süren konuşmada Trump, Amerikan medyasını daha önce “sahte haber” ve “halkın düşmanı” olarak nitelemesini sürdürdü; bazı medya şirketlerine dava açtı ve Federal İletişim Komisyonu’nu diğer medya kuruluşlarını tehdit etmek için kullandı.

🔹 ABD Adalet Bakanlığı, yemekten bir gün önce New York Times’tan, Katar hükümetinin Trump’a bağışladığı bir uçağın güvenlik kapasitesi hakkında haber yapan gazetecilerin telefon kayıtlarını isteyen celpleri geri çekti.

🔹 Trump, konuşmasında California Valisi Gavin Newsom, eski Başkan Joe Biden, 2024 seçimlerindeki rakibi Kamala Harris, Illinois Valisi JB Pritzker ve eski New Jersey Valisi Chris Christie hakkında alaycı ifadeler kullandı.

🔹 Trump, salondaki CNN muhabiri Kaitlan Collins’e yönelik konuşarak gülümsemesini istedi.

🔹 Trump, Sağlık Bakanı Robert F. Kennedy Jr. hakkında, bir ineği arabasıyla ezip parçaladığı ve eti yemeğe getirdiği yönünde şaka yaptı.

🔹 Trump, üçüncü kez başkanlığa aday olacağını şakayla söyledi ve “Trump 2028” yazılı bir beyzbol şapkası taktı. Trump, başkanlık seçimlerini üç kez kazandığını ve 2020 seçimlerinin hileli olduğunu söyledi.

🔹 Trump, gelecek yıl da etkinliğe katılacağını söyledi; konuşmasının sonunda geceyi beklediğinden çok daha kötü bulduğunu belirtti.