🔹 Çin’in ileri teknoloji sektöründe DeepSeek, Zhipu AI, Unitree Robotics ve ChangXin Memory Technologies gibi şirketler, özel girişim sermayesinin yanı sıra devlet yatırımlarından da yararlanıyor.
🔹 Batılı girişim sermayesi ve Çin’deki özel servet yatırımları gerilerken hükümet, ulusal fonlar, yerel yatırım araçları, kamu şirketleri ve özel yönetilen fonlar üzerinden teknoloji piyasasındaki rolünü genişletiyor.
🔹 Devlet bağlantılı yatırımcıların Çin özel sermaye piyasasında taahhüt edilen sermayeye katkısı 2021’de yüzde 78,9 iken 2025’te yüzde 90,2’ye yükseldi.
🔹 Devlet Başkanı Xi Jinping, 8 Temmuz’da Pekin’de düzenlenen ulusal bilim ve teknoloji toplantısında finans kuruluşlarını erken aşamada, küçük miktarlarda, uzun vadeli ve ileri teknolojiye yatırım yapmaya çağırdı.
🔹 Puhua Capital, 2026’da 7 milyar ila 8 milyar yuan fon toplamayı planlıyor; şirketin kurucu ortağı Shen Qinhua, bu sermayenin yaklaşık yüzde 90’ının devlet bağlantılı yatırımcılardan gelmesinin beklendiğini söyledi.
🔹 ABD-Çin gerilimi, hassas teknolojilere yönelik yatırım kısıtlamaları ve Pekin’in stratejik teknoloji hamlesi, dolar fonlarının geri çekilmesini hızlandırırken devlet yatırımcılarının ağırlığını artırdı.
🔹 ChangXin Memory Technologies’in Şanghay’daki halka arzı öncesinde ulusal, eyalet ve belediye yatırımcıları şirketin kuruluşu için gerekli sermaye, kredi desteği ve proje kaynaklarını sağladı; özel ve sanayi yatırımcıları daha sonra devreye girdi.
🔹 Anhui eyaletinin merkezi Hefei’de uygulanan model, devlet yatırım araçlarıyla stratejik sektörlerin desteklenmesini, erken riskin üstlenilmesini ve şirketlerin yerel olarak konumlandırılmasını öngörüyor.
🔹 Unitree Robotics devlet fonlarından teknoloji ve ticari kapasitesini kanıtladıktan sonra yararlandı. Başlangıçta tamamen özel servetle finanse edilen DeepSeek ise ulusal yapay zekâ fonundan yakın zamanda destek aldı.
🔹 Zhipu, halka arzına yaklaşırken yapay zekâ sektöründe pay edinmek isteyen yerel yönetim fonlarından yatırım çekti.
🔹 Devlet sermayesinin başlıca aktarım yollarından biri fonların fonu modeli. Bu modelde ulusal fon genellikle yüzde 30 oranında ana taahhüt sağlıyor; eyalet, belediye ve ilçe düzeyindeki devlet araçları yüzde 30 ila 40 oranında katkı yapıyor.
🔹 Bu fonlarda yatırım yöneticileri günlük karar alma yetkisini korurken sıkı denetime tabi oluyor. Sermayenin en az yüzde 70’i yıllık satışları ve varlıkları 200 milyon yuanı, çalışan sayısı 500’ü aşmayan şirketlere yönlendiriliyor.
🔹 Ulusal Girişim Sermayesi Rehberlik Fonu, merkezi mali kaynakları bölgesel fonlar aracılığıyla erken aşama teknolojilere odaklanan yüzlerce profesyonel alt fona aktarıyor. Büyük Fon ise çip tedarik zincirindeki şirketlere doğrudan ortak oluyor ve uzman fonları destekliyor.
🔹 Yerel yönetimler finansal getirinin yanı sıra fabrika sayısı, istihdam ve vergi gelirlerini de dikkate alıyor. Aynı sektörlerde çok sayıda kentin eş zamanlı kapasite artırması, ülke genelinde aşırı kapasiteye ve kâr marjlarının daralmasına yol açabiliyor.
🔹 Güneş paneli ve elektrikli araç sektörlerinde yaşananlar, yapay zekâ, yarı iletkenler ve insansı robot teknolojileri için risk örnekleri oluşturuyor.
🔹 Hozon Auto’nun Neta markası, Zhejiang, Jiangxi ve Guangxi’deki yerel yönetimlerden hisse yatırımı, fabrika, arazi, teşvik ve finansman aldı; şirket 2025’te mahkeme gözetiminde yeniden yapılandırmaya girdi ve milyarlarca yuanlık kamu destekli yatırım risk altına girdi.
🔹 Xi Jinping, bölgeleri popüler sektörleri körü körüne takip etmemeleri, israfa yol açan kopya yatırımlardan ve “iç rekabet” tarzı kalkınmadan kaçınmaları konusunda uyardı.
🔹 Devlet Konseyi’nin 2024 politikası, uzun vadeli “sabırlı sermaye” yaklaşımını teşvik etti; 2025 kuralları örtüşen fonları ve tekrarlanan yerel yatırımları sınırladı. Bu yılki yatırım onay düzenlemeleri ise sabit varlık projelerinde denetimi artırdı ve hukuka aykırı yatırım kararlarının ciddi ekonomik sonuç doğurması hâlinde yetkililere ömür boyu sorumluluk getirdi.
🔹 CAS Star’ın kurucusu Mi Lei, girişim sermayesinin risk almayı ve başarısızlığı tolere etmeyi gerektirdiğini, büyük getiri için tek bir başarılı yatırımın yeterli olabileceğini söyledi.