Çin, Rusya’dan kaygı verici askerî bilgi birikimi ediniyor
Economist
🔹 Çin, Rusya’dan eğitim, istihbarat ve gelişmiş askerî teknoloji alıyor. Bu destek, Tayvan çevresinde yaşanabilecek bir savaşta Çin’e avantaj sağlayabilir.
🔹 Çinli askerler 2024’ten bu yana Rusya’nın güneybatısındaki Volgograd yakınlarında insansız hava aracı kullanımı ve şehir çatışmaları eğitimi alıyor.
🔹 Çin ile Rusya, 6 Temmuz’da denizaltı, denizaltı savunma, insansız hava aracı, hava savunma ve füze savunma unsurlarını kapsayan ortak deniz tatbikatı yaptı. Tatbikata sekiz su üstü gemisi, iki denizaltı ve deniz-hava insansız sistemleri katıldı.
🔹 Tatbikatlar, iki ülkenin donanmalarının insansız ve karşı-insansız sistem savaşına odaklandığı ilk ortak deniz tatbikatı oldu. Tatbikatın ardından iki donanma Pasifik’te son altı yıldaki yedinci ortak deniz devriyesini gerçekleştirdi.
🔹 Çin Halk Kurtuluş Ordusu, Ukrayna savaşında kullanılan insansız hava araçlarının operasyonlarını, elektronik karıştırma yöntemlerini ve değişen piyade taktiklerini inceliyor. Çinli subayların Volgograd yakınındaki tesiste komuta noktalarına saldırı, yerleşim, siper ve orman çatışmaları, saha tıbbı ve mayın döşeme eğitimleri aldığı bildiriliyor.
🔹 Rusya’nın Rubicon insansız hava aracı merkezine yönelik Çin ilgisi artıyor. Moskova Havacılık Enstitüsü ile Çin’deki araştırma kurumları arasında insansız hava aracı geliştirme alanında yakın iş birliği bulunuyor.
🔹 Çin donanması yaklaşık 60 denizaltıya sahip; bunların altısı nükleer balistik füze denizaltısı, altısı nükleer saldırı denizaltısı ve geri kalanı dizel-elektrik sınıfında. Çin’in 2035’e kadar 80 denizaltıya ulaşması ve filonun yarısının nükleer enerjiyle çalışması bekleniyor.
🔹 Çin, 2026’nın başında yeni Tip 095 nükleer saldırı denizaltısının ilk örneğini suya indirdi ve Tip 096 nükleer füze denizaltısını inşa etmeye başladı. Bu modellerde Rusya’nın Akula sınıfı denizaltılarındaki sessizleştirme teknolojilerine benzer çözümlerin bulunması bekleniyor.
🔹 Rusya, Çin’e torpido tasarımı, denizaltı savunma harbi ve Amerikan denizaltılarının akustik izlerine ilişkin bilgi sağlayabilir. Çin, bu verileri toplasa da yorumlama konusunda Rusya’dan daha az deneyimli.
🔹 Rusya, Çin’in nükleer erken uyarı sistemi ile balistik füze savunma kapasitesinin geliştirilmesine destek veriyor. Çin’in nükleer saldırıdan önce karşı saldırı başlatmasını sağlayacak erken uyarılı karşı saldırı kapasitesinde ilerleme kaydettiği değerlendiriliyor.
🔹 Çin ve Rusya, Starlink uydu ağını devre dışı bırakma planlarını ve Rusya’nın savaş alanı verilerini Çin insansız hava araçları ile yapay zekâ teknolojisi karşılığında paylaşmasını görüştü. İki ülke 2023’te Amerikan balistik ve hipersonik füzelerini durdurmayı amaçlayan yeni bir hava ve füze savunma sistemi geliştirmek için anlaşma imzaladı.
🔹 Ukrayna’daki savaşın sona ermesi Çin’in Kremlin üzerindeki etkisini azaltabilir. Rusya’da yaşanabilecek siyasi ve ekonomik istikrarsızlık ise askerî uzmanlık ve teknolojinin Çin’e aktarılmasını hızlandırabilir.