İsveç kendi MI6'sını kuruyor
Economist
🔹 İsveç’in askeri istihbarat servisi MUST, 2022’de Rusya’nın Ukrayna’yı işgal etme hazırlıkları konusunda ABD ve İngiltere’nin uyarılarına ikna olmayan Avrupa istihbarat kuruluşları arasında yer aldı.
🔹 İsveç hükümeti mayıs ayında Utrikes underrättelsetjänst (UND) adlı yeni bir Dış İstihbarat Servisi kurulacağını açıkladı. Dışişleri Bakanı Maria Malmer Stenergard, kurumun İngiltere’nin MI6’sına benzer sivil bir kuruluş olacağını söyledi.
🔹 UND, MUST’un yanında faaliyet gösterecek ve MUST’un bazı sorumluluklarını devralacak. Bu sorumluluklar arasında, yurt dışında ajanların dahil olduğu gizli operasyonlar yürüten Special Collection Office adlı birimin denetimi de bulunuyor.
🔹 İsveç parlamentosunun planı 13 Ağustos’ta onaylaması bekleniyor. Kurumun ocak ayında faaliyete geçmesi planlanıyor.
🔹 Eski başbakan Carl Bildt’in geçen yıl yayımladığı inceleme, İsveç’in silahlı kuvvetlerin komutası dışında ve esas olarak hükümete rapor veren bir dış istihbarat servisine sahip olmadığını ortaya koydu. Bildt, İsveç’in sahadaki askeri gelişmeleri izlemekte başarılı olduğunu, ancak Rusya’nın siyaseti ve liderlerinin yönelimi konusunda aynı başarıyı gösteremediğini söyledi.
🔹 İsveç silahlı kuvvetleri ve bazı muhalefet partileri, UND’nin kurulması için belirlenen takvimin reformu aceleye getirme riski taşıdığı konusunda uyardı. İsveç, NATO’ya 2022’de başvurdu ve iki yıldan kısa süre içinde ittifaka katılarak yaklaşık 200 yıllık askeri tarafsızlık politikasını sona erdirdi.
🔹 İsveç hükümeti savunma harcamalarını gayrisafi yurt içi hasılanın yüzde 2,8’i düzeyinde tutuyor ve 2030’a kadar NATO’nun yüzde 3,5’lik hedefinə ulaşmayı amaçlıyor. İsveçli silah üreticileri Ukrayna’ya aralarında 16 Gripen savaş uçağının da bulunduğu askeri teçhizat sattı.
🔹 Almanya, dış istihbarat servisi Bundesnachrichtendienst’in hedefleri izleme kapasitesini sınırlayan katı gizlilik kurallarını gevşetmeye çalışıyor. Almanya ve Hollanda’daki siyasetçiler, Avrupa’da ABD, Avustralya, Birleşik Krallık, Kanada ve Yeni Zelanda’dan oluşan Five Eyes ittifakına benzer istihbarat paylaşım ağları kurulmasını gündeme getirdi.
🔹 İsveç’te iletişim ve verilerin ele geçirilip çözümlenmesine dayanan sinyal istihbaratı, UND ve MUST’tan ayrı başka bir kurum tarafından yürütülecek. Avrupa ülkeleri arasında açık kaynak verilerinin analizine dayalı daha gayriresmî istihbarat işbirlikleri kurulabilir; bu çalışmalar yapay zekâyla güçlendirilebilir.