Ekonomik anketler neden önemini yitirdi
Financial Times
🔹 ABD’de ekonomik büyümenin bu hafta açıklanacak gayrisafi yurt içi hasıla verilerinde yeniden yüzde 2’nin üzerine çıkması bekleniyor. Tüketiciler harcamalarını sürdürürken anketlerdeki kötümserlik ile gerçek harcama arasındaki fark şimdiye kadarki en yüksek seviyeye ulaştı.
🔹 Conference Board ve Michigan Üniversitesi’nin iki ana tüketici anketi, istikrarlı büyüme döneminden çok resesyon dönemlerinde görülen düşük seviyelerde bulunuyor. Bu kadar düşük güven göstergeleri son 30 yılda yalnızca iki kez, 2008 küresel finans krizinin de aralarında bulunduğu dönemlerde kaydedildi.
🔹 ISM’nin imalat ve hizmet şirketlerine yönelik anketleri, pandemi sonrasında birkaç kez gerçekleşmeyen resesyon sinyalleri verdi. S&P’nin daha geniş kapsamlı iş dünyası anketleri gerçeğe daha yakın sonuçlar üretse de tüm göstergeler ekonomik büyümenin fiili seviyesinin altında kalıyor.
🔹 Anket sonuçları düşen yanıt oranları, sosyal medyada artan hoşnutsuzluk ve siyasi kutuplaşma nedeniyle bozuluyor. Anketlerin güvenilirliği ABD’nin yanı sıra Euro Bölgesi ve Birleşik Krallık’ta da geriliyor.
🔹 Artan gelir eşitsizliği anketleri ekonomik büyümeyi ölçmede yetersiz bırakıyor. ABD’de en zengin yüzde 10’luk kesim, tüketici harcamalarının yarısını gerçekleştiriyor; bu oran 30 yıl önce yaklaşık üçte birdi.
🔹 ABD ekonomisinin enflasyon ve işsizlik dahil temel göstergeleri Donald Trump döneminde, Joe Biden’ın başkanlığındaki 2024 yılına kıyasla büyük ölçüde aynı kaldı. Ekonominin iyi durumda olduğunu söyleyen Demokratların oranı yüzde 70’ten yüzde 5’e inerken, Cumhuriyetçilerde bu oran yaklaşık yüzde 5’ten yüzde 70’e yükseldi.
🔹 Ekonomik haberlerin tonu 2016’dan bu yana gayrisafi yurt içi hasıla büyümesinden koparak daha olumsuz hale geldi. Sosyal medya da çok zenginlerin yaşam tarzlarını öne çıkararak geniş kesimlerde yetersizlik duygusunu artırdı.
🔹 Son aylarda hisse senetlerinin rekor seviyelere ulaşmasıyla yüksek gelirli Amerikalıların ekonomik güveni yükseldi. Daha yüksek enflasyonun etkilediği düşük gelirli tüketicilerin güveni ise geriledi; enflasyon nedeniyle mali durumunun kötüleştiğini söyleyen tüketicilerin oranı pandemi sonrasındaki yüzde 10 seviyesinden yüzde 40’a çıktı.
🔹 Büyük imalat şirketlerine odaklanan anketler, enflasyon kaynaklı belirsizliklerle küçük şirketlere kıyasla daha kolay başa çıkabilen firmaların görünümünü yansıtıyor. Büyük üreticilerin beklentileri toparlanırken küçük işletmelere yönelik anketler düşmeye devam etti.
🔹 Federal Reserve, Amerikalıların ekonomi hakkında kötümser görüş bildirirken harcamalarını sürdürmesi nedeniyle anketlerin tahmin değerini sorgulamaya başladı. Ekonomik güven anketlerinin öngörü gücünün artması için ekonomik sistemde daha fazla adalet sağlanması gerekiyor.