🔹 Ermenistan’da seçmenler parlamentoyu belirlemek için sandık başına giderken Başbakan Nikol Paşinyan ve iktidardaki Sivil Sözleşme Partisi yeni dış politika yönelimi için güçlü bir yetki arıyor.

🔹 Parlamento en az 101 sandalyeden oluşacak ve partilerin meclise girebilmesi için yüzde 4, üç veya daha fazla partiden oluşan ittifakların ise yüzde 8 oy alması gerekiyor.

🔹 Seçime iki siyasi blok ve 17 parti katılıyor. Anketler ve uzman değerlendirmeleri Paşinyan’ın seçimlerden birinci çıkacağını öngörüyor.

🔹 Rusya son haftalarda Ermenistan’dan çiçek, bazı konyak ve şarap türleri, patlıcan, patates, kuru meyve ve balık dahil çeşitli ürünlerin ithalatına yeni kısıtlamalar getirdi.

🔹 Avrupa Komisyonu, bu adımları Ermenistan üzerinde siyasi baskı kurmak amacıyla ekonomik ilişkilerin kullanılması olarak değerlendirdi.

🔹 Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Ermenistan’ın Avrupa Birliği ile Avrasya Ekonomik Birliği içinde aynı anda yer alamayacağını ve iki gümrük birliğinin bağdaşmadığını söyledi.

🔹 Paşinyan, ABD, Avrupa, Rusya, Türkiye ve İran ile dengeli ilişkiler kurulmasını savunurken Batı’dan güçlü siyasi destek görüyor.

🔹 ABD Başkanı Donald Trump, sosyal medya paylaşımında Paşinyan’ı Ermenistan’ı güçlendiren bir lider olarak nitelendirerek seçmenlere destek çağrısında bulundu.

🔹 Paşinyan, Azerbaycan ile ilişkilerin normalleşmesini destekliyor ve geçen ağustosta ABD’de Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ile barış sürecine yönelik bir belgeyi parafladı.

🔹 Muhalefetteki Rusya yanlısı partiler Moskova ile daha yakın ilişkiler kurulmasını savunuyor ve Paşinyan’ın Rusya ile ilişkileri zayıflattığını öne sürüyor.

🔹 Seçimden bir gün önce Güçlü Ermenistan Partisi üyeleri hakkında oy satın alma suçlamasıyla altı yakalama kararı çıkarıldı.

🔹 Güçlü Ermenistan Partisi lideri Samvel Karapetyan hükümeti devirmeye teşvik suçlamasıyla ev hapsinde bulunuyor ve suçlamaların siyasi amaçlı olduğunu savunuyor.

🔹 Muhalefet partileri Paşinyan’ın Azerbaycan ile normalleşme girişimlerini de sert şekilde eleştiriyor ve Karabağ konusunda izlenen politikaya karşı çıkıyor.

🔹 Çin Devlet Başkanı Şi Cinping gelecek hafta yaklaşık yedi yıl aradan sonra ilk kez Kuzey Kore’yi ziyaret edecek ve Kim Jong Un ile bir araya gelecek.

🔹 Ziyaret, Çin’in nükleer silahlı komşusuyla ilişkilerini yeniden güçlendirme çabalarının son adımı olarak görülüyor.

🔹 Görüşme, Kim Jong Un’un Eylül 2025’te Pekin’de düzenlenen II. Dünya Savaşı anma etkinliklerine katılmasının ardından iki lider arasındaki ilk buluşma olacak.

🔹 Pyongyang, Rusya ile geliştirdiği askeri iş birliğinin yanında ekonomik izolasyonu azaltmak için Çin ile ilişkilerini daha da güçlendirmeyi hedefliyor.

🔹 Kim Jong Un’un yaşam standartlarını yükseltme hedefini gerçekleştirebilmesi için Çin’den daha fazla ekonomik destek ve ticaret imkanına ihtiyaç duyduğu değerlendiriliyor.

🔹 Görüşmelerde Çinli turistlerin Kuzey Kore’ye dönüşü, Yalu Nehri üzerindeki tamamlanmış köprünün açılması ve sınır bölgelerinde ortak ekonomik projelerin ele alınması bekleniyor.

🔹 Pekin, son dönemde Rusya’ya yaklaşan Kuzey Kore’yi yeniden kendi etki alanına çekmeyi amaçlıyor.

🔹 Çin’in ekonomik teşvikler ve gıda yardımları karşılığında Pyongyang üzerindeki nüfuzunu artırmaya çalışabileceği belirtiliyor.

🔹 Şi Cinping’in ziyareti, Çin’in Kore Yarımadası güvenlik mimarisindeki belirleyici rolünü koruma mesajı olarak değerlendiriliyor.

🔹 Kuzey Kore, ABD ile olası yeni görüşmeler öncesinde Çin desteğini pazarlık gücünü artıran bir unsur olarak görüyor.

🔹 Pyongyang, Washington ile yeniden müzakereler için ön şart olarak nükleer silahlardan vazgeçme talebinin kaldırılmasını istiyor.

🔹 Uzmanlar, Çin’in resmi açıklamalarında "nükleer silahlardan arındırma" ifadesine yer verilmemesi halinde Pekin’in fiilen Kuzey Kore’yi nükleer güç olarak kabul ettiği yönünde yorumların güçlenebileceğini belirtiyor.

🔹 Uzmanlara göre Kim Jong Un, Şi Cinping’i görkemli bir törenle karşılayacak ancak giderek daha özgüvenli hale gelen Pyongyang yönetiminin Pekin’in taleplerine tam anlamıyla boyun eğmesi beklenmiyor.

🔹 Eli Lilly, yeni nesil deneysel obezite ilacı retatrutidin kilo kaybının yanı sıra uyku apnesi şiddetini azalttığını ve diz ağrılarını hafiflettiğini gösteren Faz 3 çalışma sonuçlarını açıkladı.

🔹 Haftada bir uygulanan retatrutid enjeksiyonu, obez yetişkinlerde orta ve ağır dereceli obstrüktif uyku apnesi şiddetini yüzde 60,6 oranında azalttı.

🔹 Aynı çalışmada ilaç, diz osteoartritine bağlı ağrıyı yüzde 73,1’e kadar düşürdü.

🔹 Bulgular, ABD Diyabet Derneği’nin New Orleans’taki bilimsel toplantısında sunuldu.

🔹 Daha önce açıklanan sonuçlara göre retatrutid kullanan obez hastalar vücut ağırlıklarının ortalama yüzde 28’ini kaybetti.

🔹 Tip 2 diyabetli yetişkinlerde ise kan şekeri seviyelerinde belirgin düşüşler görüldü.

🔹 Diyabet çalışmasında ilacın en düşük dozunu kullanan hastaların yüzde 2’sinde ciddi kardiyovasküler olaylar görüldü ancak bunların doğrudan ilaçtan kaynaklandığı belirlenmedi.

🔹 Retatrutid, GLP-1, GIP ve glukagon reseptörlerini aynı anda hedef alan Eli Lilly’nin deneysel üçlü hormon etkili ilacı olarak geliştiriliyor.

🔹 Eli Lilly ile Danimarkalı Novo Nordisk başta olmak üzere büyük ilaç şirketleri, hızla büyüyen obezite ve diyabet tedavisi pazarında liderlik için rekabet ediyor.

🔹 Kuzey Kore lideri Kim Jong Un, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’i pazartesi günü Pyongyang’da iki günlük resmi ziyaret kapsamında ağırlayacak.

🔹 Şi’nin yedi yıl sonra Kuzey Kore’ye gerçekleştireceği ilk ziyaret, Pekin’in Pyongyang’ı yeniden ekonomik ve diplomatik etkisi altına çekme çabasının parçası olarak görülüyor.

🔹 Zirvenin, Şi’nin 2019’daki ziyaretinden farklı bir atmosferde gerçekleşmesi bekleniyor. O dönemde ABD ile Kuzey Kore arasındaki nükleer müzakereler başarısızlıkla sonuçlanmıştı.

🔹 Kim Jong Un, Ukrayna savaşında Rusya’ya asker göndermesinin ardından Moskova ile askeri ve ticari ilişkilerini önemli ölçüde güçlendirdi.

🔹 Kuzey Kore, Birleşmiş Milletler yaptırımlarına rağmen nükleer kapasitesini geliştirmeyi sürdürdü ve sınırlarını sıkı şekilde kontrol altına aldı.

🔹 Ziyaret öncesinde Kuzey Kore, 10 bin tonluk yeni bir savaş gemisi inşa edeceğini açıkladı ve kendisini nükleer silahlı devlet olarak yeniden vurguladı.

🔹 Pekin, geçmişte Kuzey Kore’nin nükleer denemelerine karşı çıkmış ve Pyongyang’a nükleer silahlardan vazgeçme çağrısı yapmıştı.

🔹 Rusya’dan aldığı destek, Kuzey Kore’nin Çin’e ekonomik açıdan aşırı bağımlı kalmasını dengelemesine katkı sağlıyor.

🔹 Analistler, Kim Jong Un’un Rusya ile geliştirdiği ilişkiler sayesinde Çin ile ticaret ve yatırım hacmini artırma konusunda daha özgüvenli hareket ettiğini değerlendiriyor.

🔹 Görüşmelerde en somut ilerlemenin ekonomik iş birliği alanında yaşanması bekleniyor.

🔹 Kuzey Kore’nin yeni beş yıllık kalkınma planı turizmi büyütmeyi, konut inşasını artırmayı ve Çin ile ticaret ile yatırımları genişletmeyi hedefliyor.

🔹 Salgın öncesinde Çinli turistler, Kuzey Kore’ye gelen yabancı ziyaretçilerin yaklaşık yüzde 90’ını oluşturuyordu.

🔹 Singapur Dışişleri Bakanı, geçen ayki ziyaretinin ardından Kuzey Kore’nin ekonomik ilerleme kaydettiğini ve ABD ile Güney Kore ile diyaloğa ilgi göstermediğini söyledi.

🔹 Güney Kore Devlet Başkanı Lee Jae Myung, Şi Cinping’den Koreler arası ilişkilerin iyileştirilmesine destek vermesini istedi.

🔹 Kim Jong Un, ülkesinin nükleer cephaneliğini "katlanarak" büyütme çağrısını yineledi ve nükleer caydırıcılığı güçlendirme politikasını sürdürmesi bekleniyor.

🔹 OPEC+ üyelerinin pazar günü yapılacak toplantıda temmuz ayı için petrol üretim hedeflerini artırması bekleniyor.

🔹 Kaynaklar, üretim kotasının günlük yaklaşık 188 bin varil artırılmasının beklendiğini söyledi.

🔹 Bu artışın son dört ay içindeki dördüncü üretim kotası artışı olması öngörülüyor.

🔹 ABD ile İran arasındaki savaş nedeniyle Hürmüz Boğazı üzerinden petrol akışının azalması, birçok OPEC+ üyesinin belirlenen üretim hedeflerine ulaşmasını engelliyor.

🔹 Körfez ülkelerindeki ihracat kesintileri nedeniyle OPEC+ üretimi şubat ayındaki günlük 42,77 milyon varilden nisanda günlük 33,19 milyon varile geriledi.

🔹 Kaynaklar, üretim hedefleri artırılsa da grubun birçok üyesinin fiili üretimini artırmakta zorlanacağını belirtti.

🔹 Toplantıya Suudi Arabistan, Irak, Kuveyt, Cezayir, Kazakistan, Rusya ve Umman’dan oluşan yedi temel OPEC+ üyesi katılacak.

🔹 Haziran ayındaki artış da günlük 188 bin varil olmuş, nisan ve mayıs aylarında ise aylık artışlar günlük 206 bin varil seviyesinde uygulanmıştı.

🔹 Kaynaklar, nihai kararın henüz kesinleşmediğini ifade etti.

🔹 Aynı gün yapılacak geniş katılımlı OPEC+ bakanlar toplantısında ise mevcut genel üretim politikasında herhangi bir değişiklik beklenmiyor.

🔹 ABD yönetimi, İran’ın Körfez ülkelerinde yol açtığı hasarın onarımı için İran varlıklarının kullanılmasını değerlendirmeye başladı.

🔹 Konuya yakın bir kaynak, Hazine Bakanı Scott Bessent’in İran’ın verdiği zararın maliyetini hesaplamak üzere bir ekibe talimat verdiğini söyledi.

🔹 ABD, gelecekte oluşabilecek yeni zararların da İran varlıkları kullanılarak karşılanmasını değerlendirmeyi planlıyor.

🔹 Gelişme, İran liderinin danışmanı Muhsin Rızai’nin barış anlaşmasının ABD’de dondurulan 24 milyar dolarlık İran varlığının serbest bırakılmasına bağlı olduğunu söylemesinin ardından geldi.

🔹 ABD ordusu, Hürmüz Boğazı’nda deniz trafiğini tehdit ettiği belirtilen iki İran saldırı İHA’sını daha düşürdüğünü açıkladı.

🔹 ABD güçleri, İran’ın Hürmüz Boğazı’ndaki Goruk ve Keşm Adası’nda bulunan kıyı radar tesislerini vurdu.

🔹 İran Devrim Muhafızları, Kuveyt ve Bahreyn’deki ABD üslerine misilleme düzenlediğini açıkladı.

🔹 Kuveyt ordusu yerleşim bölgelerinin üzerinden geçen yedi balistik füzeye müdahale edildiğini, maddi hasar oluştuğunu ancak can kaybı yaşanmadığını duyurdu.

🔹 Bahreyn’de sirenler çaldı ve halka sığınaklara gitmeleri çağrısı yapıldı.

🔹 ABD ordusu, İran’ın ateşlediği altı füzenin engellendiğini, yedinci füzenin ise hedefine ulaşmadığını açıkladı.

🔹 ABD ile İran, üç aydır süren savaşı durduracak geçici bir anlaşma için dolaylı görüşmeler yürütüyor ancak taraflar arasında henüz uzlaşma sağlanamadı.

🔹 Pakistan’dan bir bakan, İran dini liderine iletilmek üzere bir mektupla Tahran’ı ziyaret etti.

🔹 İran, dondurulan petrol gelirlerine erişim, petrol ihracatına yönelik yaptırım muafiyetleri, limanlara uygulanan ABD ablukasının kaldırılması ve Hürmüz Boğazı üzerindeki etkisini korumayı talep ediyor.

🔹 ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın füze ve İHA üretim kapasitesinin büyük bölümünün yok edildiğini ancak ülkenin füze stokunun yaklaşık beşte birine hâlâ sahip olduğunu söyledi.

🔹 Savaş küresel petrol fiyatlarını yükseltirken enflasyon baskısını artırdı. OPEC+ grubunun pazar günü üst üste dördüncü ay üretim hedeflerini artırması bekleniyor.

🔹 İsrail ordusu, Lübnan’dan ülke topraklarına geçen iki roketin engellendiğini açıkladı.

🔹 Saldırı girişimi, Lübnan ordusuna ait bir araca düzenlenen İsrail saldırısında iki subay ve bir askerin öldürülmesinden bir gün sonra gerçekleşti.

🔹 NBA Finalleri’nin ilk iki maçında milyarderler ve ünlüler, New York Knicks ile San Antonio Spurs serisini saha kenarından izlemek için özel jetlerle New York ile Teksas arasında seyahat etti.

🔹 Eski Disney CEO’su Bob Iger, Stewart Butterfield ve Jen Rubio çifti ile Knicks taraftarları Spike Lee ve Ben Stiller bu hafta San Antonio’ya giden isimler arasında yer aldı.

🔹 San Antonio’daki özel jet merkezi Stinson Municipal Havalimanı’nda özel uçak trafiği belirgin şekilde yükseldi.

🔹 İlk maçın oynandığı çarşamba günü havalimanında 138 iniş ve kalkış gerçekleşti. Bu sayı önceki haftanın aynı gününe göre yüzde 18, geçen yılın aynı dönemine göre ise hafta genelinde yüzde 25 artış gösterdi.

🔹 Knicks’in yaklaşık 30 yıl sonra ilk kez NBA Finalleri’ne çıkması, New York bölgesinden özel jet talebini önemli ölçüde artırdı.

🔹 New York-San Antonio arasında özel charter uçuş fiyatları yaklaşık 45 bin dolardan başlarken, bazı uçakların tek yön ücretleri 150 bin doların üzerine çıktı.

🔹 Flexjet’in saatlik uçuş ücretleri 7 bin ila 23 bin dolar arasında değişiyor. Yaklaşık dört saat süren uçuşun maliyeti en az 28 bin dolara ulaşıyor.

🔹 Final maçlarının bilet fiyatları yaklaşık 800 dolardan başlayıp yüz binlerce dolara kadar yükselirken, Madison Square Garden’daki saha kenarı koltuklarının 500 bin dolara kadar alıcı bulduğu belirtildi.

🔹 Özel jet şirketleri, Super Bowl, Formula 1 yarışları ve Masters Golf Turnuvası gibi büyük organizasyonlarda da yoğun talep görüyor.

🔹 Doğu Konferansı finallerinde New York ile Cleveland arasındaki özel uçuş talepleri geçen yıla göre yüzde 31 arttı.

🔹 Flexjet, New York’taki final maçları sırasında müşterileri için Manhattan’a ve Manhattan’dan helikopter ulaşımı sağlayacağını açıkladı.

🔹 Eski Kosova Cumhurbaşkanı Vjosa Osmani, pazar günü yapılacak erken parlamento seçimlerinin Kosova’nın NATO ve AB üyelik hedeflerinin geleceğini belirleyebileceğini söyledi.

🔹 Osmani, Başbakan Albin Kurti’nin yeniden seçilmesinin ülkenin Avrupa-Atlantik entegrasyonu sürecini tehlikeye atabileceğini savundu.

🔹 Osmani, siyasi çekişmelerin Kosova’nın geleceğini rehin aldığını ve Kurti’nin Avrupa ile ABD’deki müttefikleri ülkesinden uzaklaştırdığını söyledi.

🔹 Seçmenlere, Kosova’yı kalıcı biçimde Avrupa-Atlantik çizgisine yerleştirecek kararlar alabilecek bir lideri destekleme çağrısı yaptı.

🔹 Osmani, Kurti’nin tartışmalı politikaları ve açıklamalarının Kosova’nın uluslararası konumuna zarar verdiğini savundu.

🔹 Kurti hükümeti, 2023 yılında Sırpların çoğunlukta olduğu belediyelere Arnavut belediye başkanları atamasının ardından Batılı ülkeler tarafından etnik gerilimi artırmakla suçlandı.

🔹 Avrupa Birliği, Kosova’nın huzursuzluğu yatıştıramadığı gerekçesiyle ülkeye yaptırımlar uyguladı ve ekonomik yardımları askıya aldı. Bu yaptırımlar geçen yıl yerel seçimlerin yapılmasının ardından kaldırıldı.

🔹 Osmani, Kosova-Sırbistan diyaloğunda ABD’nin daha doğrudan rol üstlenmesi gerektiğini belirterek Washington’un sürece dahil olduğu dönemlerde görüşmelerin daha başarılı ilerlediğini söyledi.

🔹 Osmani’nin görev süresi geçen nisan ayında parlamentonun yeni cumhurbaşkanını seçememesi nedeniyle sona erdi ve ülkede anayasal kriz yaşandı.

🔹 Kurti, Osmani’nin yeniden cumhurbaşkanı seçilmesini desteklemek yerine kendi partisinin adaylarını destekledi ancak hiçbir aday gerekli oyu alamadı ve ülke erken seçime gitti.

🔹 Analistler, güvenilir kamuoyu yoklamaları bulunmamakla birlikte Vetëvendosje Partisi’nin yeniden en fazla sandalyeyi kazanmasını ve Kurti’nin başbakan olarak görevini sürdürmesini bekliyor.

🔹 Hiçbir partinin cumhurbaşkanını seçmek için gereken üçte iki çoğunluğu elde etmesinin beklenmemesi nedeniyle seçim sonrasında uzun müzakerelerin yaşanabileceği değerlendiriliyor.

🔹 Parlamento seçimlerinde aday olan Osmani, yeniden cumhurbaşkanı olmak istediğini ve bu makamın yasaları yeniden değerlendirilmek üzere parlamentoya geri gönderme ile önemli yargı ve idari atamaları yapma yetkilerine sahip olduğunu söyledi.

🔹 Osmani, Kurti’nin tüm devlet kurumlarını kontrol altına almaya çalıştığını ve yurt dışında sessiz, içeride ise etkisiz bir cumhurbaşkanı istediğini öne sürdü.

🔹 Osmani, Kosova’nın artık varlığını kabul ettirmek için izin isteyen değil, egemen bir devletin özgüveniyle hareket eden bir ülke olması gerektiğini söyledi.

🔹 Avrupa Parlamentosu’nun resmi görevi sırasında Strasbourg’daki bir otelde yaşanan hijyen sorunu nedeniyle bir Avrupa Parlamentosu milletvekili tıbbi yardım almak zorunda kaldı.

🔹 Parlamento iç idari organının 29 Nisan tarihli toplantı tutanaklarında, oteldeki kötü hijyen koşullarının milletvekilinin Parlamento Sağlık Servisi’nden tedavi almasına neden olduğu belirtildi.

🔹 Lüksemburglu Sosyalist AP milletvekili Marc Angel, hijyenle ilgili şikâyetlerin resmi görevlerde nasıl ele alınacağına dair bir prosedür oluşturulması gerektiğini söyledi.

🔹 Angel, böyle bir mekanizmanın hijyen sorunlarının Parlamento’nun seyahat acentesine hızlı şekilde bildirilmesini ve sorunlu otellerin önerilen konaklama listesinden çıkarılmasını sağlayabileceğini ifade etti.

🔹 Konuyla ilgili bilgi sahibi iki kişiye göre olay Strasbourg’daki bir otelde yaşandı.

🔹 Kaynaklardan biri, söz konusu otelin Parlamento’nun seyahat acentesinin tavsiye ettiği oteller arasında bulunmadığını söyledi.

🔹 Strasbourg’daki konaklama koşulları daha önce de tartışma yaratmıştı.

🔹 Avrupa Parlamentosu’nun eski Başkanı David Sassoli, 2021 yılında Strasbourg’daki bir otel konaklaması döneminde Lejyoner hastalığına yakalandıktan sonra zatürre nedeniyle hastaneye kaldırılmış ve sonraki yıl hayatını kaybetmişti.

🔹 Avrupa Parlamentosu Sözcülüğü, resmi görevlerde kullanılan konaklama yerlerinin kalite, güvenlik ve hijyen açısından uygun standartları karşılamasının beklendiğini açıkladı.

🔹 Parlamento, bir şikâyet alındığında ilgili birimlerin durumu değerlendirdiğini ve benzer olayların tekrarını önlemek amacıyla gerekli durumlarda seyahat sağlayıcısı ve ilgili otelle temasa geçildiğini bildirdi.

🔹 ABD Başkanı Donald Trump, devletin büyük yapay zekâ şirketlerinde küçük bir ortaklık payına sahip olması fikrini destekledi.

🔹 Trump, böyle bir model sayesinde Amerikan halkının gelecekte trilyon dolarlık değere ulaşabilecek şirketlerin büyümesinden doğrudan faydalanabileceğini söyledi.

🔹 OpenAI Üst Yöneticisi Sam Altman’ın son bir yıldır Trump yönetimiyle yaptığı görüşmelerde bu fikri gündeme getirdiği belirtildi.

🔹 Senatör Bernie Sanders da bu hafta, büyük yapay zekâ şirketlerinden hisselerle ödenecek tek seferlik yüzde 50 vergi alınmasını ve halkın bu şirketlerde doğrudan ortak olmasını önerdi.

🔹 Trump, Anthropic, SpaceX ve OpenAI’nin beklenen halka arzları öncesinde bu şirketlerin küçük paylarının Amerikan halkına verilebileceğini söyledi.

🔹 Trump, bunun sayesinde halkın şirketlerle birlikte ortak konumuna gelebileceğini ifade etti.

🔹 Bazı sektör temsilcileri, yapay zekâdan doğan büyük servetin toplumla paylaşılmasının teknolojiye yönelik olumsuz kamuoyu algısını iyileştirebileceğini düşünüyor.

🔹 Trump da benzer şekilde, Amerikan halkının bu ekonomik büyümeden pay almasının olumlu bir yaklaşım olabileceğini dile getirdi.

🔹 Bernie Sanders’ın önerisine benzer bir fikri desteklemesi sorulduğunda Trump, ekonomi konusunda bazı alanlarda Sanders ile düşündükleri kadar uzak olmadıklarını söyledi.

🔹 Trump, insanların bu konuda şaşırdığını ancak ekonomik meselelerde bazı ortak noktaların bulunabileceğini ifade etti.