🔹 Mitsui Fudosan, Japon ve Tayvanlı şirketleri bir araya getirerek robotlar, endüstriyel ekipmanlar ve otomobiller için yeni nesil yarı iletken teknolojileri geliştirmek amacıyla Kumamoto’da fiziksel yapay zekâ geliştirme merkezi kuracak.

🔹 Merkez, Kyushu adasının güneyindeki Kumamoto eyaletinin Koshi kentinde kurulacak Kumamoto Science Park yarı iletken sanayi kümesinin parçası olacak. Kümenin 2030’da tamamlanması hedefleniyor.

🔹 Tesiste fiziksel yapay zekâ için yarı iletken montajına yönelik yeni teknolojiler geliştirilecek ve ortak kullanımlı bir temiz oda kurulacak.

🔹 Japon yarı iletken ekipmanı ve kimyasal üreticileri, montaj yüklenicileri, üniversiteler ve teknoloji uzmanlığına sahip küçük ve orta ölçekli işletmelerin merkeze katılması bekleniyor.

🔹 Tayvanlı şirketler ve araştırma kuruluşları da merkeze dahil edilecek. Prototiplerde, TSMC’nin 2028’de Kumamoto’da seri üretmeyi planladığı yapay zekâ yarı iletkenleri kullanılacak.

🔹 Yaskawa Electric ve Toyota Motor gibi şirketlerin üretim tesislerinin Kyushu’da yoğunlaşması, fiziksel yapay zekâ kullanan sektörlerle iş birliğini kolaylaştıracak.

🔹 Merkez, otomobil ve robotlara yerleştirilecek yapay zekâ yarı iletkenleri için performansı korurken maliyetleri azaltan montaj yöntemlerini araştıracak.

🔹 Büyük ölçekli temiz odanın tek başına yaklaşık 10 milyar yene, yani 61 milyon dolara mal olması bekleniyor. Japon hükümeti, 2040 mali yılına kadar fiziksel yapay zekâ ve yarı iletkenler dahil alanlara 100 trilyon yenden fazla yatırım yapmayı planlıyor.

🔹 Merkezin hükümetin büyüme stratejisine katkı sağladığı kabul edilirse, tesis amiral yatırım projesine dönüşebilir.

🔹 Uluslararası Yönetim Geliştirme Enstitüsü (IMD), mayıs sonunda Tokyo’da rekabetçilik odaklı yöneticiler için bir liderlik kampı düzenledi.

🔹 IMD Dünya Rekabetçilik Merkezi Başkanı Arturo Bris, rekabetçi ekonomi için devletin sağladığı düzenleme ve politikaları bisiklete, özel sektörü ise bisikletçiye benzetti. Bris, hızlı bir bisiklet ve güçlü bir bisikletçinin birlikte gerektiğini söyledi.

🔹 Kamp katılımcıları Japonya’da aşırı düzenleme, yaşlanan iş gücü ve şirket yöneticilerinin yavaş karar alması sorunlarına dikkat çekti.

🔹 Bris, Japonya’nın kamu sektöründe yaşlanan nüfus nedeniyle ağırlaşan emeklilik yükü, aşırı düzenleme ve yeni teknolojiler geliştirme konusundaki isteksizlikle karşı karşıya olduğunu söyledi. Japonya’nın son 10 yılda teknolojik üstünlüğünü kaybettiğini ve bunu yeniden kazanması gerektiğini ekledi.

🔹 IMD’nin 2026 Dünya Rekabetçilik Sıralaması’nda Japonya 35’inci sıradan 30’uncu sıraya yükseldi, ancak Asya-Pasifik bölgesinde 10’uncu sırada kaldı.

🔹 Singapur ve Hong Kong sırasıyla birinci ve ikinci olurken, geçen yılın birincisi İsviçre üçüncü sıraya geriledi. Japonya; Tayvan, Çin, Malezya, Avustralya, Güney Kore, Tayland ve Vietnam’ın gerisinde yer aldı.

🔹 Japonya, IMD’nin incelediği 264 göstergenin 13 kategorisinde ilk üçte yer aldı. Ülkenin güçlü alanları arasında ileri teknoloji kapasitesi, yatırım ve araştırma-geliştirme faaliyetleri, eğitim düzeyi ve bilgi yoğun ürün ihracatı bulunuyor.

🔹 Japonya, yarı iletken üretim ekipmanı, otomotiv elektroniği, hassas makineler, kimyasal malzemeler ve tıbbi cihazlar gibi bilgi yoğun ürünlerin ihracatında birinci sırada yer aldı. Sony Group, Murata Manufacturing ve TDK gibi Japon şirketlerinin teknolojileri Apple iPhone gibi küresel ürünlerde kullanılıyor.

🔹 Japonya; üst düzey yöneticilerin uluslararası deneyimi, yabancı fikirlere açıklık, yetkin yöneticileri işe alma kolaylığı ve dil becerileri gibi kategorilerde alt sıralarda kaldı. Dil becerilerinde 62’nci sırada yer alan ülkenin dış dünyayla sınırlı bağlantıları, küresel değişimleri izleme ve bunlara yanıt verme kapasitesini azaltıyor.

🔹 Japon şirketleri karar alma hızı, iş fırsatlarına ve risklere yanıt verme ve piyasa koşullarındaki değişimleri takip etme alanlarında da düşük puan aldı.

🔹 Hükümetin temel ekonomi politikası planında mali konsolidasyon hedefleri geri planda kaldı; sosyal güvenlik sistemlerinin sürdürülebilirliği ve nüfus azalırken yeterli iş gücünün sağlanması için net bir yol haritası bulunmuyor. Plan, yönetim kapasitesini ve şirketlerin değişime uyum yeteneğini güçlendirmeye de yeterince odaklanmıyor.

🔹 Haziran ayında ABD, gemilerin Hürmüz Boğazı’ndan güvenli geçişi karşılığında İran’ın petrol ihracatına yönelik yaptırımları kaldıran bir anlaşma imzaladı. Tanker trafiğinin hızlanması Brent petrolünü savaş öncesi seviyeye, varil başına 72 dolara indirdi.

🔹 İran’ın tankerlere yönelik saldırıları ve ABD’nin 13 gece süren saldırıları sonrasında Hürmüz Boğazı’ndaki trafik azaldı. Brent 23 Temmuz’da 102 dolara çıktı, 27 Temmuz’da 92 dolara geriledi; bu seviye 1 Temmuz’un yaklaşık yüzde 30 üzerinde kaldı.

🔹 Jorge León, trafik kısa sürede yeniden başlamazsa Brent’in 2022’deki 139 dolarlık gün içi zirvesini aşabileceğini ve eylüle kadar 150 dolara yaklaşabileceğini söyledi.

🔹 Hürmüz Boğazı’ndan geçen petrol miktarı temmuz başındaki günlük 8 milyon varilin üzerindeki seviyeden son günlerde 2 milyon varilin altına indi. Körfez içinde petrol birikirken boğaz dışındaki arz daralıyor ve Asyalı rafineriler teslimatlarda ciddi gecikmeler yaşanmasından endişe ediyor.

🔹 Hindistan, 15 Temmuz’da armatörlerden, gemi yöneticilerinden ve personel bulma şirketlerinden Hintli denizcileri Hürmüz üzerinden görevlendirmeyi durdurmalarını istedi. Savaş riski sigortası primleri gemi değerinin yüzde 12’sine kadar yükseldi; savaş öncesinde bu oran yaklaşık yüzde 0,25’ti.

🔹 İran destekli Husiler, Suudi Arabistan’ın Kızıldeniz’deki limanlarına abluka ilan etti ve Suudi petrol tesislerine insansız hava araçları ile füzeler fırlattıklarını açıkladı. Suudi Arabistan, nisan ayından bu yana günlük 2,5–3,5 milyon varil ham petrolü Yanbu limanına taşıyarak Asya’ya Babülmendep Boğazı üzerinden gönderiyor.

🔹 Dört Suudi petrolü taşıyan tanker geri döndü; Batı ülkelerine ait bazı gemiler Babülmendep’ten kaçınmayı veya transponderlerini kapatarak geçmeyi planlıyor. Büyük tankerlerin boğazdan geçişi 23 Temmuz’da 10’a indi; iki gün önce bu sayı 17’ydi.

🔹 Tankerler Süveyş Kanalı’nı kullanabilir, ancak büyük tankerlerin yüklerinin bir bölümünü daha küçük gemilere aktarması gerekiyor. Bu rota, Asya’ya ulaşım süresini yaklaşık 50 güne çıkararak mevcut arz sıkıntısını artırabilir.

🔹 Ukrayna’ya ait insansız hava araçları 17–20 Temmuz’da Karadeniz’deki Hazar Boru Hattı Konsorsiyumu terminalinde yükleme yapan dört tankere saldırdı. Yüklemeler durdu ve ağustos ayı CPC petrol ihalelerine teklif gelmedi; bu durum Akdeniz rafinerilerinde günlük 1 milyon varile kadar arz açığı yaratabilir.

🔹 Çin’in ham petrol ithalatı şubattan bu yana günlük 5 milyon varilden fazla azaldı. ABD stratejik petrol rezervinden mart ayından bu yana 100 milyon varilden fazla petrol çekildi ve rezerv 1983’ten bu yana en düşük seviyesine indi; ticari stoklar da asgari düzeye yaklaşıyor.

🔹 Benzin fiyatı ABD’de varil başına 155 dolara, jet yakıtı Asya’da 160 dolara ve motorin Avrupa’da 175 dolara yaklaşıyor. Avrupa’daki doğal gaz fiyatları Ocak 2023’ten bu yana en yüksek seviyeye çıktı; Katar ise ekim ortasından önce bazı taahhütlerini yerine getiremeyebileceği uyarısında bulundu.

🔹 JPMorgan, arz kesintisinin her ek ayında petrol varil fiyatının 7–8 dolar artabileceğini açıkladı. Çatışmanın yaz sonuna kadar sürmesi halinde ham petrolün varil başına 120 doların üzerinde kalması ve ABD’de benzin fiyatının galon başına 4,50 doların üzerine çıkması mümkün olabilir.

🔹 Brent petrolünün varil fiyatı, arabulucular arasındaki görüşmeler sürerken Asya işlemlerinde yüzde 4,4 düşerek 92,48 dolara geriledi. İki haftalık çatışmalar petrol fiyatını 100 doların üzerine çıkarmıştı.

🔹 ABD ordusu perşembe gecesi İran’a yönelik saldırıları başlatmasından bu yana yeni hava saldırısı bildirmedi. İran güçleri de cuma gününden bu yana bölgedeki ABD üslerine saldırı düzenlemedi.

🔹 ABD’nin Birleşmiş Milletler Büyükelçisi Mike Waltz, Başkan Donald Trump’ın saldırıların yeniden başlatılıp başlatılmayacağına karar vermeden önce görüşmelere zaman tanıdığını söyledi.

🔹 Hürmüz Boğazı, savaştan önce dünya petrol ve doğal gazının yaklaşık beşte birinin geçtiği dar su yolu olarak ABD ve İran’ın kontrol mücadelesinin odağında bulunuyor.

🔹 Boğaz ticari geçişlere büyük ölçüde kapalı kalırken Yemen’deki Husiler ile Suudi Arabistan arasındaki artan gerilim sevkiyatları daha da aksatabilir.

🔹 RBC Capital Markets emtia stratejisi başkanı Helima Croft, Hürmüz’den gemi trafiğinin kısa sürede normale dönmesini beklemediğini ve Kızıldeniz’deki sorunların da eklendiğini söyledi.

🔹 Croft, çatışmalara ara verilmesinin Hürmüz’den çift yönlü deniz taşımacılığının yeniden başlayacağı anlamına gelmediğini söyledi.

🔹 ABD’de benzin fiyatları galon başına ortalama 4,11 dolara yükseldi; fiyatlar çatışmanın şubat sonlarında başlamasından önce 3 doların altındaydı.

🔹 Benzin fiyatlarındaki artış ABD enflasyonunu yüzde 4,1’e çıkardı. Bu oran, ABD Merkez Bankası’nın yüzde 2’lik hedefinin iki katından fazla.

🔹 ABD Merkez Bankası yetkilileri önümüzdeki günlerde, fiyat baskılarının üç yılın ilk faiz artışını gerektirecek kadar güçlü olup olmadığını görüşmek üzere toplanacak.

🔹 Federal Açık Piyasa Komitesi, federal fonlama faiz hedefini geçen yılın sonundan bu yana yüzde 3,5-3,75 aralığında tutuyor.

🔹 CME Group verilerine göre, çarşamba günü faiz artışı yapılacağına ilişkin piyasa beklentisi pazar akşamı yüzde 36,3’e geriledi; oran cuma kapanışında yüzde 37,4’tü.

🔹 Barclays ekonomisti Jonathan Millar, yüksek enerji fiyatlarının ileride daha sıkı para politikası ihtimalini artırdığını ancak komitenin faizleri sabit tutmasını beklediğini söyledi.

🔹 Vietnam bandıralı Khoi Nguyen 18 adlı yük gemisi, Cumartesi akşamı Spratly Adaları’ndaki Fiery Cross Reef yakınlarında battı.

🔹 Gemideki 62 mürettebatın tamamı Vietnam vatandaşıydı; Pazar öğleden sonra 45 kişi kurtarıldı, 17 kişi için arama çalışmaları sürdü.

🔹 Vietnam Dışişleri Bakanlığı, geminin kötü hava koşullarında seyrederken battığını açıkladı.

🔹 Arama-kurtarma çalışmalarına Çin kurtarma ekipleri gemi ve helikopterlerle, bölgedeki diğer gemiler de destek verdi.

🔹 Operasyon, Çin kurtarma gemisi Nanhai Jiu 115’in yardım sinyallerini tespit etmesinin ardından Cumartesi günü Pekin saatiyle 18.25 civarında başladı.

🔹 Çin gemisi yaklaşık yarım saat içinde can salındaki 29 kişiyi kurtardı; Çin kurtarma gemileri aynı akşam yedi kişiyi daha, bir helikopter ise ertesi sabah iki kişiyi kurtardı.

🔹 İlk arama çalışmalarına altı Çin gemisi, bir Çin kurtarma helikopteri ve bir Vietnam gemisi katıldı; helikopter ile iki Çin gemisi Pazar akşamı bölgede kaldı.

🔹 Tayfun sezonunda meydana gelen kazada değişen hava ve deniz koşulları kurtarma çalışmalarını zorlaştırdı.

🔹 Vietnam makamları mürettebatın ailelerine bilgi verdi ve kalan kişilerin güvenli şekilde karaya çıkarılması için gelişmeleri paylaşacağını açıkladı.

🔹 Fiery Cross Reef, Çin’de Yongshu Reef, Vietnam’da ise Da Chu Thap adıyla biliniyor; Pekin’in kontrolündeki resifte Çin askerleri konuşlandırılmış durumda.

🔹 Amiral Daryl Caudle, Pete Hegseth savunma bakanı olarak göreve başlamadan önce, Senato’daki tartışmalı onay oturumuna hazırlanmasına yardım etmeyi teklif etti. Savunma yetkilileri bu girişimi askeri etik kurallarının ihlali olarak nitelendirdi.

🔹 Hegseth göreve başladıktan kısa süre sonra, Donanma’nın başındaki ilk kadın olan Amiral Lisa Franchetti’yi görevden aldı. Caudle’ın ekibindeki üst düzey bir subay daha sonra Hegseth’in ekibine Caudle’ın Donanma Harekât Komutanlığı için seçilmesini önerdi.

🔹 Caudle, üst düzey Donanma yetkililerinin önerdiği üç aday arasında yer almamasına rağmen Hegseth tarafından göreve seçildi. Donanma yönetimi Caudle’ı, ülkenin nükleer cephaneliğini denetleyen ABD Stratejik Komutanlığı için daha uygun görüyordu.

🔹 Hegseth’in Pentagon’daki terfi süreci geleneksel uygulamalardan uzaklaştı. Hegseth yaklaşık 18 ay içinde iki düzineden fazla üst düzey subayı görevden aldı veya etkisizleştirdi; akranlarından oluşan kurulların seçtiği yaklaşık 40 subayı da terfi listelerinden çıkardı.

🔹 Caudle’ın terfisi öncesinde, Pentagon’un Cinsel Saldırıyı Önleme ve Müdahale programıyla ilgili sözleri hakkında devam eden bir müfettişlik soruşturması bulunuyordu. Bazı denizciler bu sözleri saldırı mağdurlarını suçlayıcı ifadeler olarak yorumladı.

🔹 Caudle, soruşturma sürecinde Timothy Parlatore’yi avukat olarak tuttu. Hegseth’in Pentagon’daki özel danışmanı ve Deniz Kuvvetleri yedek subayı olan Parlatore, Caudle’ı daha önce Donanma’nın başına geçmesi için Hegseth’e önermişti.

🔹 Müfettişlik soruşturması, Caudle hakkındaki usulsüzlük iddialarını doğrulanmamış buldu. Caudle geçen yaz Donanma Harekât Komutanı olarak göreve başladı ve Donanma’yı dürüstlük, onur ve kararlılıkla yönetme sözü verdi.

🔹 Caudle’ın denizcilere verdiği örnekler arasında, ormanda çıplak ve bala bulanmış halde yürüyen bir kişinin ayı saldırısına şaşırmaması gerektiği ve Harlem’e altın zincirle gitmenin soyulma riski taşıdığı ifadeleri yer aldı. En az bir denizci, Caudle’ın saldırı mağdurlarını yaşananlardan sorumlu tuttuğuna inandı.

🔹 Colorado Demokrat Temsilcisi Jason Crow, Parlatore’nin Hegseth’in terfi için değerlendirdiği subayları temsil edip etmediğini sordu. Hegseth, Parlatore’nin kimseyi temsil etmediğini ve yalnızca kendisine yedek görev kapsamında hukuk danışmanlığı yaptığını söyledi.

🔹 Parlatore, terfi için değerlendirilen üst düzey subayları temsil etmediğini Crow’a yazılı olarak bildirdi. Pentagon sözcüsü Sean Parnell, Parlatore’nin tüm etik yasa ve düzenlemelerine tamamen uyduğunu söyledi; Parlatore ise 2024’ün sonlarında yeni askeri müvekkil kabul etmeyi bıraktığını, tek istisnanın Caudle olduğunu açıkladı.

🔹 OpenAI CEO’su Sam Altman, şirketin şimdiye kadarki en güçlü yapay zekâ modelini tanıtmak ve gerçek bir şirkete sızan modelin hızla onaylanmasını sağlamak amacıyla bu hafta Washington’a gidecek.

🔹 Model, 80 yıllık Erdős birim uzaklık problemini çözdü. Bu çözüm, yapay zekânın özerk biçimde çözdüğü ve dışarıdaki matematikçiler tarafından doğrulanan ilk önemli açık matematik problemi oldu.

🔹 Model, hükümetlerin ve şirketlerin karmaşık iş alanlarında birlikte ve kesintisiz çalışan çok sayıda yapay zekâ ajanını kullanmasına imkân tanıyor.

🔹 OpenAI’nin hukuk, finans ve işe alım birimleri yapay zekâ çalışmalarının yüzde 85’inden fazlasını ajanlar aracılığıyla yürütüyor.

🔹 OpenAI’nin uzun vadeli görevler için geliştirdiği model, şirket içi kullanım sırasında güvenlik önlemlerini defalarca aştı. Bu durum, kullanımın durdurulmasına ve izleme sisteminin yeniden kurulmasına yol açtı.

🔹 Model daha sonra gerçek bir şirket olan Hugging Face’in sistemine sızdı.

🔹 ABD Başkanı Donald Trump, modellerin önceden onaylanmasına yönelik gönüllü düzenlemesinin ayrıntılarını yakında açıklayacak. Çin yapay zekâsı da ABD’de geliştirilen yapay zekâları damıtarak daha iyi ve daha ucuz hâle geliyor.

🔹 OpenAI, yapay zekânın ekonomik gücünü ve değerini ölçmek için “dolar başına bilgi” kavramını öne çıkaracak.

🔹 Altman, birbiriyle koordineli çalışan ve kullanıcılar uyurken ya da günlük işlerini sürdürürken görevleri kesintisiz yerine getiren “ajanik yapay zekâ ekipleri” fikrini yeni bir paradigma olarak tanıtacak.

🔹 OpenAI, bu yapay zekâ ekiplerinin üretkenliğin ölçülme biçimini temelden değiştireceğini savunuyor.

🔹 Pentagon, İran savaşı kapsamında ABD askerlerinin kayıp sayılarını raporlama yöntemini değiştirdi ve bu ay yaralanan askerlerin sayısını daha yüksek açıkladı.

🔹 7 Temmuz’dan bu yana yaşanan kayıplar, savaşın başlangıcından itibaren tutulan listenin yerine “denizaşırı operasyon kayıpları” adlı ayrı bir internet sayfasında yayımlandı. Toplam kayıp sayısına ulaşmak için iki ayrı sayfadaki rakamların birleştirilmesi gerekiyor.

🔹 Savunma Kayıpları Analiz Sistemi, geçen hafta savaşta hayatını kaybeden dört askeri ayrı ve açıklanmayan bir kategori altında yeniden listeledi.

🔹 7 Temmuz’dan bu yana yaralanan asker sayısı 142 artarak 207’ye yükseldi. Savaşın 28 Şubat’ta başlamasından bu yana yaralanan asker sayısı 624, hayatını kaybeden asker sayısı ise 18 olarak listelendi.

🔹 Pentagon’un başsözcüsü Sean Parnell, geçen hafta 7 Temmuz’dan bu yana yaralanan ABD askeri sayısının 100’den az olduğunu söyledi.

🔹 Pentagon, bölgedeki ABD askerlerinin bulunduğu üslere yönelik bazı İran saldırılarında yaralananların sayısını daha önce açıklamadı.

🔹 Parnell, saklama iddialarının Amerikan halkını daha fazla sıkıntıya sürüklemeyi amaçlayan uydurmalar olduğunu söyledi.

🔹 Pentagon’un geçici basın sözcüsü Joel Valdez, daha önceki sayı değişikliğini internet sitesindeki “geçici veri kesintilerine” bağladı ve sorunun kısa sürede giderileceğini söyledi.

🔹 Demokrat senatörlerden oluşan bir grup, Savunma Bakanı Pete Hegseth’ten savaşta hayatını kaybeden veya yaralanan askerlerin sayısına ilişkin kapsamlı bir döküm talep etti.

🔹 Başkan Donald Trump, Temmuzdaki tırmanışın şubatta başlayan savaşın devamı değil, İran’la yeni bir çatışma olduğunu savundu. Temsilciler Meclisi, Trump’ın savaşı sona erdirmesi veya devam etmek için Kongre’den açık yetki alması yönünde ikinci kez oy kullandı.

🔹 Ukraynalı eski savaş esirleri ve sivil tutuklular, Rusya’daki esir kamplarında cinsel işkence ve kötü muamele gördüklerini anlattı. Tanıklıklar, Ukraynalı savcıların, istihbarat servislerinin ve Birleşmiş Milletler soruşturmalarının bulgularıyla örtüşüyor.

🔹 Birleşmiş Milletler, savaş sırasında Rus güçlerinin gerçekleştirdiği cinsel şiddete ilişkin yaklaşık 310 vakada tanıklık topladı. Vakalar arasında tecavüz, toplu tecavüz, genital sakatlama, elektrik verme ve cinsel organlara yönelik dayak bulunuyor; mağdurların 280’i erkek, 26’sı kadın ve 4’ü kız çocuğu.

🔹 Ukrayna Başsavcılığı, Rus askerlerinin sivillere yönelik cinsel şiddet iddialarıyla bağlantılı yaklaşık 400 dosyayı yürütüyor. Mağdurların 148’i erkek.

🔹 Eski savaş esirleri, Rus muhafızların onları çıplak yürümeye veya çömelmeye zorladığını, cinsel organlarına elektrik verdiğini ve bazılarını şişe ya da sopalarla tecavüze maruz bıraktığını söyledi.

🔹 Bazı eski tutuklular, Rusya’daki farklı kamplarda görevli muhafızların Ukraynalıların çocuk sahibi olmasını engelleyeceklerini söylediğini ve inşaat köpüğünü anal bölgeye enjekte etmekle tehdit ettiğini anlattı.

🔹 Ukraynalı savcılar, insan hakları avukatları ve eski uluslararası savcılar, benzer yöntemlerin farklı kamplarda tekrarlanmasını eylemlerin münferit kişilerle sınırlı olmayabileceğine işaret eden bir unsur olarak değerlendiriyor. St. Petersburg’daki üst düzey bir cezaevi yetkilisinin, Ukraynalı savaş esirlerinden sorumlu muhafızlara şiddete yönelik bir kısıtlama bulunmadığını söylediği aktarıldı.

🔹 Ukrayna mahkeme belgeleri, Rusya Ulusal Muhafızları’nda üst düzey görevli Aleksandr Naumenko’nun Rostov bölgesindeki bir kampta 17 sivil tutukluya cinsel saldırı düzenlenmesini emrettiği iddiasını içeriyor. Naumenko’ya ulaşılamadı.

🔹 Rus güçleri, Herson’da Oleksiy Sivak’a eski bir askeri telefonun kablolarını cinsel organlarına bağlayarak elektrik verdi. Ukraynalı soruşturmacılar, bu yöntemin Rus cezaevi sisteminde yaygın kullanıldığını ve muhafızların buna “Putin’i ara” adını verdiğini söyledi.

🔹 Birleşmiş Milletler, Ukraynalı savaş esirleri ve sivillerin Rusya içindeki dokuz farklı kampta kötü muamele gördüğünü tespit etti. Ukraynalı soruşturmacılar, yedi kamptaki koşulların özellikle ağır olduğunu açıkladı.

🔹 Rusya cinsel istismar suçlamalarını daha önce asılsız ve siyasi amaçlı olarak nitelendirerek reddetti. Kremlin ve Rusya Federal Cezaevi Servisi konuya ilişkin açıklama yapmadı; Rusya ayrıca BM yetkililerinin işgal altındaki bölgelere erişimine izin vermedi.

🔹 BM, Ukrayna’daki Rus savaş esirlerinin yaklaşık yarısının bir tür kötü muamele bildirdiğini, bunların yüzde 5’inden azının cinsel istismara uğradığını söyledi. Ukrayna’daki cinsel istismar vakalarının çoğu 2025’ten önce yaşandı ve Ukrayna makamları BM gözlemcilerinin savaş esirleri ile sivil tutuklulara erişimine izin verdi.

🔹 Orta Doğu’daki beş aylık savaş, gelişmekte olan Asya ülkelerinin sıvılaştırılmış doğal gaza (LNG) dayalı uzun vadeli enerji planlarını yeniden gözden geçirmesine yol açtı.

🔹 Hürmüz Boğazı’ndan gemi geçişlerinin durması, Asya’daki alıcıların başlıca LNG tedarikçisi Katar’dan sevkiyat almasını kesti. Kızıldeniz’e yayılan çatışma da enerji taşımacılığındaki riskleri artırdı.

🔹 Asya’daki enerji yöneticileri ve politika yapıcıları, gelecekteki fiyat ve tedarik dalgalanmalarına karşı kömür, doğal gaz, rüzgâr ve güneş gibi yerli kaynaklara yöneliyor.

🔹 Prime Infra’nın iştiraki, Malampaya doğal gaz sahasında yeni kuyular açmaya başladı. Çalışmalar, sahanın ömrünü en az altı yıl uzatabilir.

🔹 Filipinler’in en büyük güneş enerjisi projesi, savaşın başlamasından iki hafta sonra mart ayında ilk megavatlarını üretmeye başladı. Savaş, enerji fiyatlarını yükseltti ve küresel LNG arzının yüzde 20’sini devre dışı bıraktı.

🔹 Filipinler’in LNG ithalatı mart ayında önceki yılın aynı ayına göre dörtte bir azaldı. Sevkiyatlar daha sonra kısmen toparlandı ancak Asya ülkeleri savaş öncesine kıyasla yaklaşık iki kat daha fazla ödeme yapıyor.

🔹 Filipinler, 2020’de yeni kömür santrallerine moratoryum ilan etmişti. Enerji arzının istikrarlı, güvenilir ve Filipinliler için uygun maliyetli tutulması amacıyla kömür santrallerinin kullanım süresi uzatılabilir.

🔹 Gelişmekte olan Asya ülkeleri son aylarda kömür santrallerindeki üretimi artırdı, yenilenebilir enerji projelerini hızlandırdı ve ev tipi güneş sistemleri ile elektrikli araç satışlarında artış gördü. Endonezya, Filipinler ve Vietnam ilk ticari nükleer santrallerini araştırıyor veya inşaata hazırlanıyor.

🔹 Vietnamlı Vingroup, mart ayında milyarlarca dolarlık LNG ithalat terminali planını rafa kaldırdı. Şirket, alanı yenilenebilir enerjiyle çalışacak bir üretim merkezine dönüştürmeyi planlıyor.

🔹 Çin’in enerji ithalatına bağımlılığı azaltmak için kömür rezervlerini, yerli yenilenebilir üretimi, elektrifikasyonu ve nükleer enerjiyi artıran yaklaşımı, diğer gelişmekte olan Asya ülkeleri için model oluşturuyor.

🔹 Asya’daki LNG talebinin azalması, ABD ve diğer ülkelerde kapasite artıran tedarikçileri beklenenden daha az alıcıyla karşı karşıya bırakabilir.

🔹 Küresel LNG arzının savaşın sona ermesinin ardından toparlanması bekleniyor. Shell, küresel LNG talebinin 2050’ye kadar yüzde 65 artacağını ve büyümenin başlıca kaynaklarının Güney ve Güneydoğu Asya olacağını öngörüyor.

🔹 Filipinler Enerji Bakanlığı, ulusal enerji planını önümüzdeki on yıllar için farklı bir kaynak bileşimini yansıtacak şekilde revize etmeyi değerlendiriyor. Bakanlık, yenilenebilir kaynakların tek başına yeterli olmayacağını ve gerekli doğal gaz miktarının incelendiğini açıkladı.