Orta Doğulu petrol üreticileri Hürmüz Boğazı'nı aşma planlarını hızlandırıyor
AP News
🔹 İran savaşı öncesinde Basra Körfezi petrolünün günde yaklaşık 15 milyon varili Hürmüz Boğazı'ndan taşınıyordu. Yeni projelerle bu petrolün önemli bir bölümü birkaç yıl içinde boğazı kullanmadan sevk edilebilir.
🔹 Körfez ülkeleri, petrolü Kızıldeniz, Umman Körfezi ve Akdeniz'deki limanlara yönlendirmek için milyarlarca dolarlık boru hattı yatırımları planlıyor.
🔹 En az yedi büyük boru hattı projesi inşa ediliyor, planlanıyor veya olasılık olarak görüşülüyor. Projeler, petrol üreticilerinin İran kıyısındaki geçiş noktasına bağımlılığını azaltmayı amaçlıyor.
🔹 Yemen'deki İran destekli Husiler, Kızıldeniz'de iki Suudi petrol tankerine saldırı düzenlediklerini açıkladı. Kızıldeniz, Suudi petrol ihracatı için Hürmüz Boğazı'na alternatif güzergâhlardan biri.
🔹 Suudi Arabistan'ın 1980'lerde inşa ettiği Doğu-Batı boru hattı, petrolü Abkayk'taki işleme tesisinden Kızıldeniz kıyısındaki Yanbu'ya taşıyor. Petrol buradan Arap Denizi'ne veya Süveyş Kanalı'na giden tankerlere yükleniyor.
🔹 Birleşik Arap Emirlikleri, Hürmüz'ün yaklaşık 145 kilometre güneyindeki Füceyre Limanı'na daha fazla petrol gönderiyor. Suudi Arabistan ve BAE'deki iki boru hattı savaş öncesinde toplam 3,5 ila 5,5 milyon varil günlük yedek kapasiteye sahipken, iki hat şimdi kapasitesine yakın çalışıyor.
🔹 Abu Dabi'nin devlete ait petrol şirketi, Füceyre'ye uzanacak 300 kilometrelik yeni boru hattının inşasını hızlandırıyor. 3 milyar dolarlık proje, limana günlük petrol sevkiyatını 1,2 milyon varilden fazla artırmayı hedefliyor ve 2027'nin ortasında tamamlanması bekleniyor.
🔹 Irak, Basra çevresindeki güney petrol sahaları için alternatif ihracat güzergâhlarını geliştiriyor. Basra'dan Türkiye'deki Ceyhan Limanı'na uzanacak hattın Suriye'deki Banyas Limanı'na bir kol eklemesi ve Banyas'a günlük 2 milyon varile kadar petrol taşıması planlanıyor.
🔹 Iraklı yetkililer, Basra'dan Ürdün'deki Akabe'ye petrol taşıyacak boru hattı planını ilerletmek için Ürdün ile görüşüyor. Petrol buradan Kızıldeniz veya Süveyş Kanalı üzerinden Asya'ya ve diğer pazarlara gönderilebilir.
🔹 Yeni projelerin Hürmüz'ü kullanmadan gelecek yılın sonunda günlük 3,8 milyon varil, 2028'in sonunda ise 7,3 milyon varil ek petrol taşıması bekleniyor. Bu kapasite, Körfez'in savaş öncesi günlük 23 milyon varillik ihracatının yaklaşık yüzde 60'ına denk geliyor.
🔹 Alternatif boru hatları petrolü Asya'ya ulaştırmak için daha uzun ve maliyetli güzergâhlara yönlendirebilir. Kızıldeniz'e taşınan Suudi petrolü Husilerin saldırılarına açık olurken, Süveyş Kanalı da 2 milyon varile kadar petrol taşıyan en büyük tankerleri kabul edemiyor.
🔹 Boru hatları saldırılara karşı tamamen güvenli değil. Suudi Arabistan'ın Doğu-Batı boru hattı, Mayıs 2019'da Husilerin düzenlediği insansız hava aracı saldırısının ardından kapatılmıştı.
🔹 Boru hatları, gemilerle taşınan sıvılaştırılmış doğal gaz sevkiyatındaki kesintileri önleyemiyor. Dünya LNG ticaretinin yaklaşık beşte biri, savaş öncesinde çoğunlukla Katar'dan Asya'daki müşterilere giden sevkiyatlar olmak üzere Hürmüz Boğazı'ndan geçiyordu.