Brezilya, ırkçı söyleme karşı dünyanın en katı yasalarına sahip
Economist
🔹 Belçika, Güney Afrika ve İspanya’da ırkçı hakaretler nedeniyle hapis cezaları verilirken Kanada, Avustralya ve Singapur’da nefret söylemini yasaklayan yeni yasalar yürürlükte bulunuyor.
🔹 Brezilya Yüksek Mahkemesi 2021’de bireylere yöneltilen ırkçı hakaretleri, tüm bir gruba yönelik ayrımcılık olarak tanımlanan ırkçılıkla eşitledi. Kongre daha sonra bu kararı yasal düzenlemeye dönüştürdü.
🔹 Brezilya Anayasası ırkçılık suçları için zamanaşımı öngörmüyor; ırkçı hakaretlerde bulunan kişiler yıllar sonra da yargılanabiliyor. Cezalar hapis ve yüksek para cezalarını kapsıyor.
🔹 Irkçılık davalarının Brezilya mahkemelerine aylık başvuru sayısı 2021’den bu yana 10 kat arttı. Irkçılık ve ırkçı söylem suçlarından 1.072 Brezilyalı ceza çekiyor; 309 kişi cezaevinde, 322 kişi ev hapsinde veya geceleri düşük güvenlikli cezaevlerinde bulunuyor.
🔹 Afrika’dan Amerika kıtalarına 1501-1866 arasında köle ticaretiyle götürülen yaklaşık 12 milyon kişinin 5 milyona yakını Brezilya’ya ulaştı. Brezilya, Amerika kıtasında köleliği 1888’de kaldıran son ülke oldu.
🔹 Siyah hakları hareketinin güçlenmesiyle nüfus sayımlarında kendisini siyah veya melez olarak tanımlayan Brezilyalıların oranı arttı; beyaz olmadığını söyleyenler bugün nüfusun yarısından biraz fazlasını oluşturuyor. Hükümet üniversitelerde ve federal kamu hizmetlerinde ırksal kotalar uyguluyor.
🔹 2026’nın başından bu yana beş yabancı, ırkçı söylem nedeniyle gözaltına alındı. Arjantinli Agostina Páez, Rio de Janeiro’da barmenlere ırkçı hakaretler yöneltip maymun hareketleri yaptı; Eduardo Ignacio Murias ise trende siyah bir çocuğun fotoğraflarını çekerek WhatsApp’tan kölelikle ilgili bir mesaj gönderdi ve tutuklandı.
🔹 Getulio Vargas Vakfı’ndan Alessandra Benedito, bu yasaların cezalandırmanın yanı sıra ırkçılığı görünür kılarak toplumda farkındalık oluşturduğunu söyledi.
🔹 2021 nüfus sayımına göre beyaz hanelerin kişi başına ortalama geliri, siyah veya melez hanelerin gelirinin iki katıydı. Benzer işlerde çalışan siyah Brezilyalı kadınların saatlik ücreti, eğitim, bölge ve sektör farkları hesaba katıldığında beyaz erkeklerden yaklaşık yüzde 30 daha düşük.
🔹 Brezilya’da devlet ve özel ortaöğretim öğrencileri arasındaki sınav puanı farkı Latin Amerika’daki en yüksek düzeyde bulunuyor. Mauricio Reis, eğitim alanı tercihlerinin beyazlar ile siyahlar arasındaki medyan gelir farkının üçte birini açıkladığını hesapladı.
🔹 Brezilya’da siyah kişilerin polis tarafından öldürülme olasılığı 2025’te beyazlara kıyasla 3,5 kat daha yüksekti. Nüfusa göre düzeltildiğinde Brezilya polisi ABD polisinden dokuz kat fazla kişiyi öldürüyor.
🔹 São Paulo’daki bir mahkeme, komedyen Leonardo Lins’i Mayıs 2023’te yüksek güvenlikli cezaevinde 8 yıl 3 ay hapse ve 1,7 milyon real para cezasına çarptırdı; üst mahkeme Şubat 2026’da kararı bozdu.