BAE’nin İran’a yönelik cesur hamlesi
Financial Times
🔹 Dubai’deki finans bölgesindeki ofisler, İran dronlarının yarattığı tehdit nedeniyle boşalmasından beş ay sonra yeniden doldu.
🔹 Dubai limanlarından İran’a mal taşıyan geleneksel tekneler yeniden çalışmaya başladı; İran uçuşları Dubai Havalimanı’na geri döndü.
🔹 Birleşik Arap Emirlikleri, savaş başladığında ülke dışında bulunan ve oturum izni taşıyan yaklaşık 20 bin İranlının dönüşüne izin vermeye başladı.
🔹 BAE, ABD-İran ateşkesinin ardından Tahran’la diplomatik ve ekonomik kanalları kademeli olarak yeniden açarken İsrail ve ABD ile savunma bağlarını güçlendiriyor.
🔹 Savaşın ilk aylarında İran, ABD’nin Arap müttefiklerine yaklaşık 3 bin füze ve insansız hava aracı saldırısı düzenledi; BAE de İran’a karşı kendi saldırılarını gerçekleştirdi.
🔹 BAE Devlet Başkanı Şeyh Muhammed bin Zayed Al Nahyan, İran’la gerilimi düşürme sürecini kardeşleri Şeyh Mansur, Dışişleri Bakanı Şeyh Abdullah ve Ulusal Güvenlik Danışmanı Şeyh Tahnoon’a emanet etti.
🔹 BAE ile İran arasındaki ilk yakınlaşma işaretleri, ateşkesten bir hafta sonra Şeyh Mansur ile Muhammed Bakır Galibaf arasındaki telefon görüşmesiyle ortaya çıktı; Şeyh Abdullah da İranlı mevkidaşı Abbas Arakçi ile savaş sonrası ilk görüşmesini geçen ay yaptı.
🔹 Dubai ekonomisi için İran’la ticari bağlar önem taşıyor; kentte birkaç yüz bin İranlı yaşıyor. BAE, savaşın kalıcı olarak sona ermesi ve ABD ile uluslararası yaptırımların kaldırılması halinde İran’ın enerji, liman ve lojistik sektörlerine yatırım yapabilir.
🔹 BAE, İran’a herhangi bir mali transfer yaptığını reddetti.
🔹 BAE, İran’a yönelik güvensizliğini korurken İsrail ve ABD ile savunma iş birliğini derinleştiriyor. İsrail, savaşın ilk haftalarında BAE’ye Demir Kubbe hava savunma sistemleri ile Iron Beam lazer sistemini gönderdi.
🔹 Abu Dabi’deki İsrail Büyükelçiliği’nin büyüklüğü iki katına çıktı; iki ülke teknoloji, yapay zekâ, kuru limanlar, depolama tesisleri ve savunma alanlarında iş birliğini genişletiyor.
🔹 BAE’nin hava savunması, ABD, İsrail, Güney Kore ve Ukrayna sistemleri ile İngiliz ve Fransız savaş uçaklarının desteğiyle İran füzeleri ve dronlarının büyük bölümünü engelledi.
🔹 BAE, petrol boru hatları ile yapay zekâ merkezlerini destekleyecek veri merkezlerini yer altına almayı, Hürmüz Boğazı’na bağımlılığı azaltacak yeni güzergâhlar oluşturmayı ve gıda depolama kapasitesini artırmayı planlıyor.
🔹 DP World, Hürmüz Boğazı’nın kapanması nedeniyle kapasitesinin yaklaşık yüzde 10’unda çalışan Cebel Ali limanına bağımlılığı azaltmak için Füceyre’de iki yeni terminal kuracak.
🔹 ADNOC, petrol ihracat kapasitesini gelecek yıl Füceyre’ye iki katına çıkaracak yeni boru hattının inşasını hızlandırıyor. Şirketin ham petrol üretimi geçen ay günlük 4,1 milyon varille rekor kırdı.
🔹 Hürmüz Boğazı’nın kapanması Cebel Ali’yi BAE’nin dış dünyaya açılan ana ticaret rotasından kopardı; market raflarını dolu tutmak için ürünler hava yoluyla veya karayoluyla taşındı.
🔹 Batılı hava yollarının çoğu Dubai’ye uçuşlarını hâlâ yeniden başlatmadı; otel dolulukları geriledi, aralarında Burj Al Arab ve Armani Hotel’in de bulunduğu altıdan fazla lüks otel tadilat için kapandı.
🔹 Tashas Group’un Dubai finans merkezindeki ana restoranında işletme yüzde 80’e varan oranda geriledi; çalışanlardan yüzde 30’a kadar ücret kesintisi istendi. İşletme haziranda toparlanmaya başladı.
🔹 Eylül ayında okulların yeniden açılması, yurt dışından çalışanların ne kadarının BAE’ye döndüğünü gösterecek; sıcaklıkların düşmesi ise ülkenin turistleri geri çekme kapasitesini sınayacak.