🔹 Filipinler Dışişleri Bakanı Maria Theresa Lazaro ile AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, Pasay City'deki ASEAN dışişleri bakanları toplantısı kapsamında geliştirilmiş ortaklık anlaşmasını imzaladı.

🔹 Filipinler, Avrupa Barış Tesisi kapsamında denizcilik alanındaki farkındalığını, özellikle gözetleme ve izleme kapasitesini güçlendirmek için 15 milyon avro, yani 17 milyon ABD doları yardım alacak.

🔹 Kaja Kallas, yardımın Avrupa Barış Tesisi'nin Hint-Pasifik'te uygulanan ilk desteği olduğunu ve Avrupa'nın bölgede güvenlik ortağı olarak rolünü artırdığını söyledi.

🔹 Manila merkezli Ateneo de Manila Üniversitesi'nden Manuel Enverga III, Filipinler'i AB'nin Hint-Pasifik stratejisini bağlantı gündeminden jeopolitik bir stratejiye dönüştürmesi için “test vakası” olarak nitelendirdi.

🔹 Enverga, Filipinler'in ticaret ve kalkınma ortağı olmasının yanı sıra Hint-Pasifik'in başlıca jeopolitik fay hatlarından biri üzerinde bulunması nedeniyle önem taşıdığını söyledi.

🔹 Stratbase Institute Başkanı Dindo Manhit, Filipinler'in konumu nedeniyle AB'nin Hint-Pasifik stratejisinde önemli, hatta en önemli ortaklardan biri olduğunu söyledi. Manhit, Güney Çin Denizi'ndeki gerilimlere doğrudan maruz kalan Filipinler'in güvenlik ve istikrarının Avrupa'nın ekonomik ve stratejik çıkarlarıyla bağlantılı olduğunu ekledi.

🔹 İtalyan düşünce kuruluşu Geopolitica.info analisti Matteo Piasentini, Manila ile Brüksel arasındaki ilişkilerin Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen'in 2023'te Filipinler'i ziyaret etmesiyle hız kazandığını söyledi.

🔹 Manhit, 15 milyon avroluk paketin Filipinler'in denizcilik kapasitesini tek başına dönüştürmeyeceğini ancak AB'nin uzun vadede Manila'ya başka yardım biçimleri sağlaması için başlangıç noktası oluşturabileceğini söyledi.

🔹 Piasentini, AB'nin daha derin iş birliğine geçmeden önce fonların nasıl kullanılacağını değerlendireceğini söyledi. Zsuzsa Anna Ferenczy ise Manila-Brüksel ortaklığının AB'nin Güneydoğu Asya Uluslar Birliği ile ilişkilerini genişletmesi için bir sıçrama tahtasına dönüşebileceğini söyledi.

🔹 Ortaklık açıklaması, AB'nin Ukrayna savaşı ve Güney Çin Denizi'ndeki çatışmalar gibi kurallara dayalı düzene yönelik tehditlere ilişkin kaygılarını ve Hint-Pasifik'te istikrar sağlayıcı ortak olma isteğini yansıtıyor.

🔹 AB, Filipinler lehine 2016'da verilen tahkim kararına uyulmasını savunuyor. Enverga, Güney Çin Denizi'ndeki toprak anlaşmazlıklarının uluslararası kuralların daha güçlü devletlerin davranışlarını sınırlayıp sınırlayamayacağını test ettiğini söyledi.

🔹 Piasentini, AB'nin kurallara dayalı düzenin artık garanti kabul edilemeyeceğinin farkında olduğunu ve Filipinler'in yaşadığı denizcilik anlaşmazlığını uluslararası hukukun korunması ile Güney Çin Denizi'ndeki bölgesel düzen değişikliğinin olası ekonomik sonuçları açısından önemli bir kaygı olarak gördüğünü söyledi.

🔹 ABD Senatosu, Jay Clayton’ın Ulusal İstihbarat Direktörü olarak atanmasını 51’e karşı 47 oyla onayladı; tüm Demokrat senatörler atamaya karşı oy kullandı.

🔹 Clayton, geçen ay istifa eden Tulsi Gabbard’ın yerine geçerek 18 kurumdan oluşan ABD istihbarat topluluğunun daimi başkanı oldu.

🔹 Donald Trump, oylamanın ardından Clayton’ın “her açıdan olağanüstü” olduğunu ve direktör olarak “muhteşem bir iş çıkaracağını” söyledi.

🔹 Atama, Trump’ın 2020 seçimlerini yeniden tartışmaya açma çabası ve yaklaşan ara seçimlerin güvenilirliğine ilişkin şüpheler nedeniyle ulusal güvenlik kurumlarını siyasi tartışmalara çektiği endişelerinin sürdüğü dönemde gerçekleşti.

🔹 Trump, bu ay televizyonda yayımlanan Beyaz Saray konuşmasında Çin müdahalesini gösterdiğini söylediği gizliliği kaldırılmış istihbarat bilgilerini paylaştı ve 2020 seçimlerinin çalındığı yönündeki yanlış iddiasını yineledi.

🔹 Clayton, kısa görev süresi iki partiden milletvekillerini alarma geçiren Trump destekçisi ve ilgili deneyimi bulunmayan geçici istihbarat direktörü Bill Pulte’nin yerini aldı.

🔹 Pulte, federal konut düzenleyicisi olarak yürüttüğü diğer görevinde Trump’ın bazı siyasi rakiplerini olası kovuşturma için sevk etti ve Ulusal İstihbarat Direktörlüğü’nde kapsamlı personel kesintilerine nezaret etti.

🔹 Pulte, Clayton’ın oylamasından saatler önce beşinci işten çıkarma turunun istihbarat koordinasyon kurumundaki personel sayısını haftalar içinde yaklaşık yüzde 30 azaltacağını söyledi.

🔹 Demokratlar, Clayton’ı başlangıçta Pulte’ye göre daha geleneksel bir seçenek olarak gördü; ancak onay oturumunda Joe Biden’ın 2020 başkanlık seçimini kazanıp kazanmadığı sorusuna doğrudan yanıt vermemesi üzerine desteğini çekti. Clayton, Biden’ın yalnızca “kazanan olarak onaylandığını” söyleyerek “seçim inkârcısı olmadığını” belirtti.

🔹 Senato İstihbarat Komitesi Başkan Yardımcısı Mark Warner, Demokratların Clayton’ı Pulte’ye tercih ettikleri halde yanıtından ciddi rahatsızlık duyduklarını söyledi. Demokrat Senatör Adam Schiff, bu yanıtın Clayton’ın Trump’ın ara seçimlere müdahaleyi gerekçelendirmek için istihbarat kurumlarını kullanmasına karşı koyamayabileceğini gösterdiğini söyledi.

🔹 Cumhuriyetçiler, Clayton’ın Trump’ın ilk başkanlık dönemindeki Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu başkanlığı ile New York Güney Bölgesi federal savcılığı görevlerindeki sicilini savundu. Senato Çoğunluk Lideri John Thune, Clayton’ın mali suçlarla mücadele ve ulusal güvenlik davalarındaki deneyiminin onu tehditlerin arttığı bir dönemde kanıtlanmış bir lider yaptığını söyledi.

🔹 Clayton’ın onaylanması, ABD hükümetinin yurt dışındaki yabancılarla ilgili iletişimleri bireysel arama emri olmadan toplamasına izin veren Yabancı İstihbarat Gözetim Yasası’nın 702. maddesi üzerindeki müzakereleri yeniden canlandırabilir.

🔹 Demokratlar, Pulte geçici istihbarat direktörü olarak görev yaparken yetkinin yenilenmesine yönetimin aşırı yetki kullanabileceği endişesiyle karşı çıktı. Temsilciler Meclisi yaz tatili için Washington’dan ayrıldığı için herhangi bir uzatmanın eylülden önce gerçekleşmesi beklenmiyor.

🔹 Meta Üst Yöneticisi Mark Zuckerberg, Anthropic ve OpenAI’ın yapay zekâ yazılımlarını sıkı denetim altında geliştirmesinin gücü merkezileştirebileceğini ve insanların bu teknolojiye erişimini daraltabileceğini söyledi.

🔹 Zuckerberg, yapay zekâ teknolojisinin sıkı biçimde kontrol edilerek geliştirilmesinin ABD teknoloji geliştirme değerlerinden vazgeçmek ve inovasyonu engellemek anlamına gelebileceğini söyledi.

🔹 Zuckerberg, yapay zekâ tartışmalarında kıyamet senaryoları yerine gerçekçi yaklaşımlara ihtiyaç olduğunu söyledi.

🔹 Dario Amodei ve Sam Altman, bazı önde gelen yapay zekâ modellerinin sıkı kontroller olmadan paylaşılmasının ve geliştirilmesinin fazla tehlikeli olduğunu söyledi. Microsoft, Nvidia, Google ve Meta ise birçok modelin teknolojinin ilerlemesi ve yeni işletmelerin kurulması için büyük ölçüde açık biçimde geliştirilmesi gerektiğini savunuyor.

🔹 Çin yapay zekâ modellerindeki ilerlemeler, Anthropic ve OpenAI gibi ABD şirketlerinin sahip olduğu teknolojik avantajı azaltabilir. Bu şirketler, Çin’in açık kaynaklı yapay zekâ modelleriyle ilgili endişelerini Washington’daki düzenleyicilere taşıdı.

🔹 Nvidia Üst Yöneticisi Jensen Huang, açık kaynaklı yazılım geliştirmesini destekleyen bir mektup yayımladı ve yapay zekâ için açık kaynaklı güvenlik ile siber güvenlik araçları geliştirecek bir koalisyon kurdu. Koalisyona SpaceX ve IBM de katıldı.

🔹 Zuckerberg, tek bir merkezi ve insanlık için hayırsever süperzekânın herkesin farklı görüş ve değer sistemlerine aynı anda uyum sağlayamayacağını söyledi.

🔹 Zuckerberg, herkes için kişiselleştirilmiş süperzekâ geliştirilmesini ve yapay zekâ botlarının insanların ihtiyaçlarına ve isteklerine göre yapılandırılmasını istedi.

🔹 Meta, yıllarca açık kaynaklı yapay zekâyı destekleyip modellerini ücretsiz sundu. Şirket daha sonra ScaleAI’a 14,3 milyar dolar yatırım yaptı, Alexandr Wang’ı işe aldı ve yapay zekâ bölümünü Meta Superintelligence Labs olarak yeniden yapılandırdı.

🔹 Meta, açık kaynaklı modeller geliştirmeyi sürdürürken bu ay en yeni yapay zekâ modeli Muse Spark’a erişim satmaya başladı.

🔹 Zuckerberg, teknoloji sektörünün genel yönünün daha fazla açıklık ve teknolojik gücün daha çok insanın eline geçmesi olduğunu söyledi.

🔹 Morgan Stanley’nin varlıklı müşterilere hizmet veren birimlerinde mortgage çalışanları, finansal danışmanların yönlendirdiği kredi başvurularındaki sorunları sorguladıkları, onayları geciktirdikleri veya kredileri reddettikleri için baskıyla karşılaştı.

🔹 Bir müşteri, birkaç yıl içinde birden fazla oturum amaçlı konut kredisi aldıktan sonra yeni bir krediye başvurdu. Bankacının itirazlarına rağmen kredi onaylandı; bazı mülklerin yıkıldığı, büyük ölçüde yenilendiği veya satışa çıkarıldığı görüldü.

🔹 Oturum amaçlı krediler, ikinci konut veya yatırım amaçlı kredilere kıyasla daha düşük faiz ve daha küçük peşinat gerektirebiliyor. Bir mülkü yatırım amacıyla alırken ana konut olarak beyan etmek mortgage dolandırıcılığı kapsamına girebiliyor.

🔹 Morgan Stanley müşterileri, mülklerin yatırım amacıyla alındığını gösteren işaretlere rağmen tekrar tekrar oturum amaçlı mortgage başvuruları yaptı. Finansal danışmanlar ayrıca yeterli peşinatı, geliri veya diğer koşulları karşılamayan arkadaşları ve romantik partnerleri için kredi talep etti.

🔹 Mortgage çalışanları, kredi onaylarında etkili olan finansal danışmanların performans değerlendirmelerini, geri bildirimlerini ve primlerini etkileyebileceğinden endişe duydu. Danışmanlar, mortgage tutarının yüzdesi üzerinden ücret alıyor ve kredi tutarı büyüdükçe kazançları artıyor.

🔹 Mortgage uzmanları için müşteri ve finansal danışman memnuniyetinde en az yüzde 95 hedefi belirlendi. Danışmanların olumsuz değerlendirmeleri çalışanların primlerini etkileyebilirken, yüksek puan alanlar aylık toplantılarda övüldü.

🔹 2018-2022 döneminde Güney Kaliforniya’da ticari ve konut gayrimenkullerine sahip bir müşteri, mülklerde yaşayacağını belirterek birden fazla mortgage başvurusu yaptı. Kredi ekibi mülklerin kiraya verildiğini ve müşterinin vergi beyannamelerinde beyan edilen nakit akışını destekleyen kanıt bulunmadığını tespit etti; krediler yine de onaylandı.

🔹 Geçen yıl kripto para sektörüyle bağlantılı servete sahip bir çiftin yaklaşık 25 milyon doları nasıl kazandığını sorgulayan mortgage başvurusu bekletildi. Finansal danışman, çiftin Morgan Stanley’ye 200 milyon dolar daha getireceğini söyledi; çift ek mali bilgi talebinin ardından başvurusunu geri çekti.

🔹 Bir finansal danışmanın arkadaşı için yaklaşık 2,8 milyon dolarlık mortgage başvurusunda daha yüksek peşinat talep edildi. Danışmanın baskısının ardından yönetici daha düşük peşinatla kredinin tamamlanmasını emretti; ilk kredi değerlendiricisi dosyadan çekilmek istedi ve krediyi başka bir değerlendirici onayladı.

🔹 Federal Reserve, bir ihbarcının başvurusu kapsamında Morgan Stanley’nin kredi değerlendirme uygulamalarını, finansal danışmanların onay süreçlerindeki etkisini ve müşterilerin fonlarının incelenmesini ele aldı. Hazine Bakanlığı’na bağlı Financial Crimes Enforcement Network de suçlamaları inceliyor.

🔹 Morgan Stanley, mortgage biriminin güçlü kredi değerlendirme standartlarına, kapsamlı iç risk yönetimine ve düzenleyici denetime bağlı olduğunu açıkladı. Banka, hiçbir kredinin uygunsuz biçimde kullandırıldığına veya geri ödenmediğine dair kanıt bulunmadığını ve mortgage faaliyetleriyle ilgili herhangi bir düzenleyici inceleme ya da soruşturmadan haberdar olmadığını söyledi.

🔹 İhbarcının avukatı Patrick M. Mincey, Morgan Stanley’nin yeterli niteliklere sahip olmayan mortgage başvuru sahiplerinin onaylanması için çalışanlara sistematik baskı uyguladığını söyledi.

🔹 Yüzlerce Ürdünlü siyasetçi, hukukçu ve diğer kamuya mal olmuş kişi, ABD güçlerinin Ürdün’den çekilmesi çağrısıyla açık mektup imzaladı.

🔹 Açık mektup, hükümete yönelik nadir kamuoyu itirazlarından biri oldu. Ürdün hükümeti uzun süredir ifade özgürlüğünü ve muhalefeti kısıtlıyor.

🔹 İran füzeleri ve insansız hava araçları son haftalarda Ürdün’deki ABD askerlerini ve askeri tesislerini hedef aldı. Saldırılar ülke genelinde sirenlerin çalmasına yol açtı.

🔹 Mektubu imzalayanlar, ABD askerlerinin varlığının Ürdün’ün egemenliğini tehlikeye attığını ve ülkeyi tarafı olmadığı bölgesel bir çatışmaya sürükleyebileceğini söyledi.

🔹 Ürdün’deki ABD üslerinde yaklaşık 4 bin Amerikan askeri bulunuyor. Ürdün, ABD’nin Orta Doğu’daki askeri operasyonları için merkez konumunda.

🔹 ABD ve İsrail’in şubat sonunda İran’a karşı savaş başlatmasının ardından İran, İsrail ve Ürdün’ün de aralarında bulunduğu bölgedeki ABD müttefiklerine misilleme saldırıları düzenledi.

🔹 Savaş, Ürdün’ün gelirlerinin yüzde 18’ine kadarını sağlayan turizm sektörünü etkiledi. Ülke zayıf ekonomi, yüksek işsizlik ve sınırlı doğal kaynaklarla mücadele ediyor.

🔹 ABD geçen yıl Ürdün’e ekonomik ve askeri yardım olarak 1,65 milyar dolar verdi. Ürdün hükümeti, hava saldırılarına rağmen ABD ile ittifakını sürdürüyor.

🔹 90 yaşındaki siyasi aktivist Sufyan el-Tell, mektubu hükümetin ABD ve İsrail’le yakın ilişkileriyle Ürdün halkının tutumu arasındaki farkı göstermek için imzaladığını söyledi.

🔹 El-Tell, Ürdün güvenlik güçlerinin 2022’nin sonunda Kral Abdullah’ın bir konuşmasını kamuoyu önünde eleştirmeye hazırlanması nedeniyle kendisini tutukladığını söyledi.

🔹 El-Tell, ABD güçlerinin varlığının İran füzelerinden düşen ve Ürdün’deki Amerikan hava savunmaları tarafından önlenen enkaz nedeniyle Ürdünlüleri tehlikeye attığını söyledi.

🔹 Ürdün Parlamentosu’nda bir milletvekilinin Ürdün topraklarında ölen ABD askerleri için taziye sunulmasını önermesi, diğer milletvekillerinin tepkisiyle karşılaştı. Bir milletvekili ABD ordusunu çocukları, kadınları ve yaşlıları öldürmekle suçladı.

🔹 Ürdün’de kamuoyu yoklaması bulunmadığı için açık mektubun halkın genel görüşünü ne ölçüde yansıttığı bilinmiyor. Mektubu imzalayanların çoğu solcu, Pan-Arap veya İslamcı görüşlere sahip.

🔹 Ürdün’deki hiçbir medya kuruluşu açık mektni yayımlamadı; mektup sosyal medyada paylaşıldı. 2023’te hükümeti eleştiren gazetecileri ve aktivistleri hedef alan “sahte haber yayma” ve “toplumsal barışı tehdit etme” suçlarına ağır cezalar getirildi.

🔹 Ürdün hükümeti geçen yıl Müslüman Kardeşler’i ülkede saldırı planlamakla suçlayarak yasakladı. Güvenlik güçleri, örgütün Ürdün’deki siyasi kolu kabul edilen İslami Eylem Cephesi’nin merkezine de baskın düzenledi.

🔹 Fransa ve İspanya’da yaklaşık 360 bin kişi tahliye edildi; yangınlar iki ülkede yaklaşık 386 mil karelik alanı kül etti.

🔹 Fransa’nın Bordeaux dışındaki yangını, Paris’in dört katı büyüklüğündeki bir alanı yaktı.

🔹 Tehlikeli maddeler barındıran en az yedi tesis, Fransa’nın son yıllardaki en büyük yangınlarının 12 mil yakınında bulunuyor.

🔹 Gironde bölgesindeki Saint-Médard-en-Jalles’te bulunan 435 hektarlık tesis, Ariane roketleri ve stratejik füzeler için itici yakıt üretiyor.

🔹 Yakındaki Sainte-Hélène tesisinde güçlü bir patlayıcı madde olan amonyum perklorat üretiliyor. Tesisleri işleten ArianeGroup, çalışanların tahliye edildiğini ve güvenlik için gerekli tüm önlemlerin alındığını açıkladı.

🔹 Fransa Başbakanı Sébastien Lecornu, depolanan ürünlerin niteliği nedeniyle tesislerin çevresinde koruyucu önlemler alındığını söyledi.

🔹 Yangın, Bordeaux bölgesindeki stratejik Souge askeri kampına da ulaşabilir. Martignas-sur-Jalle’deki kamp, Fransız ordusunun keşif birimi olan 13. Paraşüt Ejderha Alayı’nın eğitim alanı olarak kullanılıyor ve Dassault’nun askeri ve iş jetleri üreten tesisinin yanında bulunuyor.

🔹 Fransa’nın Lacanau kasabasında kamp alanları, tatil köyleri, turist konaklama tesisleri ve eğlence parkları için tahliye emri verildi. Emir yaklaşık 4 bin kişiyi kapsarken kasabanın geri kalanının tahliye edilmesi planlanmıyor.

🔹 Gironde bölgesi yetkilileri, Lacanau’daki tahliye emrinin sürdüğünü ve insanların bölgeye dönmemesinin kritik olduğunu açıkladı. Grand Crohot yakınlarında yeni alevlerin çıkması üzerine 23 uçak ve helikopter yangına müdahale etti.

🔹 İspanya Başbakanı Pedro Sánchez, itfaiyecilerin yangınlarla mücadelede ilerleme kaydetmeye başladığını söyledi ve önümüzdeki günlerde etkili olması beklenen sıcak hava kubbesine karşı uyardı.

🔹 İspanya’da en az 20 bin kişinin evlerine dönmesine izin verildi. Madrid bölgesindeki 10 kasabada tahliye emirlerinin kaldırılması yaklaşık 20 bin kişiyi, evde kalma emirlerinin sona ermesi ise 14 bin kişiyi etkiledi.

🔹 Kızılhaç, yangınlar yayılmayı sürdürürken acil durumun yüksek ölçüde değişken olduğunu açıkladı ve İspanya’da en az 4 bin 400 kişiyi barındırmak üzere 78 acil durum sığınağı kurdu.

🔹 Kremlin, eylül ayındaki parlamento seçimleri öncesinde savaşa karşı çıkan adayların yarışmasını engelleyen yeni baskı önlemleri uyguluyor.

🔹 Ukrayna’nın aralıksız insansız hava aracı saldırıları, yakıt krizi ve ekonomideki kayıplar Rus hükümeti üzerindeki baskıyı artırıyor; Kremlin’deki sertlik yanlıları daha baskıcı önlemler için ağırlık kazanıyor.

🔹 Liberal eğilimli Yabloko Partisi, “Barış ve Özgürlük İçin” sloganıyla kampanya yürütmeye çalışırken ülke genelinde artan baskıyla karşılaşıyor.

🔹 St. Petersburg yetkilileri Yabloko’nun yerel parlamento seçimlerine kaydını reddetti; partinin en az 14 üyesi, Aleksey Navalnıy’ın fotoğraflarını paylaşmak gibi eylemler nedeniyle “aşırılıkçı semboller” sergilemekle suçlanarak seçimlerden men edildi.

🔹 Yabloko’nun çeşitli bölgelerdeki kayıt işlemleri, hatalı evrak iddialarıyla itirazlarla karşı karşıya; Federal Seçim Komisyonu partinin aday listesini henüz kaydetmedi.

🔹 Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, hükümetin savaşa karşı sesleri hedef almadığını söyledi. Peskov, baskının yasaları ihlal eden kişilere uygulandığını açıkladı.

🔹 Eski Kremlin hukukçusu İlya Remeslo, Rus ordusu hakkında gerçek dışı bilgi yaymakla suçlanarak tutuklandı ve Moskova’daki Serbski Psikiyatri Enstitüsü’nde tutuluyor. Suçlama, 10 yıla kadar hapis cezası öngörüyor.

🔹 Bağımsız savaş karşıtı siyasetçi Boris Nadejdin, 10 Temmuz’da “yabancı ajan” ilan edildi; bu karar kamu görevine aday olmasını engelledi ve ülke dışına çıkışını yasakladı.

🔹 Nadejdin, muhalefet siyasetinden tamamen çekildiğini açıkladı. Nadejdin’in 2024 cumhurbaşkanlığı seçimlerinde savaş karşıtı platformla kazandığı destek, yetkililerin adaylığını kaydetmemesiyle sona ermişti.

🔹 Putin’in onay oranı 17 Temmuz’da bir hafta içinde beş puan düşerek yüzde 66’ya geriledi. Bu, Rusya’nın Şubat 2022’de başlayan kapsamlı işgalinden bu yana kaydedilen en büyük haftalık düşüş oldu.

🔹 Ukrayna’nın Rusya’daki petrol tesislerine yönelik uzun menzilli insansız hava aracı saldırıları ülke genelinde yakıt kıtlığına ve fiyat artışlarına yol açtı; saldırılar bu yılki hasat için de risk oluşturabilir.

🔹 Rusya’daki yetkililer, Birleşik Rusya’nın oyların yüzde 45’ini kazanmasını bekliyor; önceki resmi tahmin yüzde 55’ti. Komünist Parti’nin en az dört üyesi de “aşırılıkçı semboller” paylaştıkları suçlamasıyla adaylıktan men edildi.

🔹 Kremlin’de güvenlik servisleriyle daha ılımlı kanatlar arasında seçim stratejisi konusunda görüş ayrılığı yaşanıyor; güvenlik servisleri daha kapsamlı baskı isterken yönetimin diğer kanadı seçimlerde kabul edilebilir bir sonuç arıyor.

🔹 Rusya, Ukrayna’nın insansız hava aracı saldırılarına karşı Ukrayna altyapısına yönelik balistik füze saldırılarını artırıyor. Ukraynalı üst düzey bir yetkili, kış aylarında ülkesindeki etkilerin daha da ağırlaşabileceği uyarısında bulundu.

🔹 Çinli yapay zekâ girişimi Moonshot AI, Kimi K3 modelini kamuya açık indirmeye sundu; modelin ağırlıklarıyla birlikte verimlilik ve kararlılığı artırmaya yönelik altyapı araçlarını da yayımladı.

🔹 Geliştiriciler, 2,8 trilyon parametreli modeli kullanabiliyor, kopyalayabiliyor, değiştirebiliyor ve dağıtabiliyor. Kimi K3, şimdiye kadarki en büyük açık ağırlıklı yapay zekâ modeli oldu.

🔹 Moonshot AI, Kimi K3’ün eğitiminde kullanılan yapay zekâ çiplerini açıklamadı. Alibaba Cloud’un Zhenwu M890 çipleriyle çalışan süper düğümü ve Huawei’nin Ascend 910C çiplerini kullanan bir bilişim platformu Kimi K3’e uyum sağladı.

🔹 Kimi K3, GPU çekirdeklerini yeniden yazma ve optimize etme görevlerinde Anthropic’in Claude Fable 5 modeliyle aynı seviyeye ulaştığını, Claude Opus 4.8’i geride bıraktığını açıkladı. Testlerde Nvidia Hopper GPU’su ile adı açıklanmayan alternatif bir çip için paralel görevler yürütüldü.

🔹 Moonshot AI, Kimi K3’ün sıfırdan bir GPU derleyicisi geliştirdiğini ve 48 saat içinde bağımsız olarak çıkarım çipi prototipi tasarladığını açıkladı.

🔹 Çin’in açık ağırlıklı modelleri yurt dışında daha fazla kullanılmaya başladı. Paul Triolo, artan sayıda ABD şirketinin daha düşük çıkarım maliyetleri nedeniyle Çin modelleriyle üretim uygulamaları geliştirdiğini söyledi.

🔹 Kimi K3, Hugging Face platformunda kamuya açılmasından sonraki 30 dakika içinde 4 binden fazla beğeni aldı. Platformun CEO’su Clement Delangue, bu artışın şimdiye kadarki en hızlı büyüme olduğunu söyledi.

🔹 Washington, Çin’in açık kaynak modellerinin kullanımına yönelik bir tür yasağı değerlendiriyor; çok sayıda ABD şirketi böyle bir plana karşı çıkıyor.

🔹 Nvidia, Microsoft ve Meta Platforms’un da aralarında bulunduğu yaklaşık 80 şirket, açık kaynak modellere yönelik olası bir yasağa karşı çıkan bir mektup imzaladı. Nvidia ayrıca açık yapay zekâ araçlarına yönelik siber güvenlik odaklı Open Secure AI Alliance konsorsiyumunu kurdu.

🔹 Anthropic CEO’su Dario Amodei, şirketinin açık ağırlıklı modellere yönelik bir yasağı hiçbir zaman savunmadığını söyledi.

🔹 Moonshot AI’nin ticari kullanıcılar için daha sınırlayıcı açık kaynak lisansı eleştirilere yol açtı. Şirket, modelini hizmet olarak kullanan ve yıllık 20 milyon ABD dolarından fazla gelir elde eden firmalardan ücretli bir anlaşma talep ediyor.

🔹 Linux Foundation küresel teknoloji yöneticisi Matt White lisans koşullarını eleştirdi. Paul Triolo ise Moonshot AI’nin tamamen kapalı API’ler ile sınırsız açık kaynak arasında orta bir yol izlediğini söyledi; Kimi K3’ün çalıştırılması için gereken hesaplama gücü ve bellek kapasitesi çoğu şirket için yüksek maliyet oluşturuyor.

🔹 Japonya’nın Kumamoto prefektörlüğünde salı günü yerel saatle 16.27’de 7,1 büyüklüğünde deprem meydana geldi. Deprem yolları bozdu, on binlerce evin elektriğini kesti ve bazı binaların yıkılmasına yol açtı.

🔹 Başbakan Sanae Takaichi, yetkililerin en az 13 kişinin ölümünü doğruladığını ve bazı vakaların depremle bağlantısının hâlâ araştırıldığını açıkladı.

🔹 Takaichi, kurtarılmayı bekleyen insanların bulunduğunu söyleyerek arama-kurtarma çalışmalarının “zamana karşı yarış” hâline geldiğini belirtti.

🔹 Japonya, depremin sonuçlarıyla mücadele etmek ve su ile elektrik hizmetlerini yeniden sağlamak için 3.600 Öz Savunma Kuvvetleri mensubunu Kyushu Adası’ndaki Kumamoto’ya gönderdi.

🔹 Kashima kentindeki Aeon Alışveriş Merkezi’nde meydana gelen patlamada en az iki kişi öldü, altı kişi kurtarıldı ve en az yedi kişi kayıp olarak kayda geçti. Aeon, patlamanın deprem sonrasında alışveriş merkezinin tahliye edilmesinin ardından meydana geldiğini açıkladı.

🔹 Yatsushiro kentindeki Nippon Paper Industries tesisinde bir baca çöktü. İki kişi tepki vermiyor hâlde bulundu, dokuz kişiye ise henüz ulaşılamadı.

🔹 Japonya Meteoroloji Ajansı, depremin yaklaşık 10 kilometre derinlikte meydana geldiğini ve sığ olması nedeniyle sarsıntı ile artçıların güçlü hissedildiğini açıkladı. Ajans, önümüzdeki günlerde yeni depremler yaşanabileceği konusunda uyardı.

🔹 Kumamoto’daki sanayi tesislerinde faaliyetler aksadı. Taiwan Semiconductor Manufacturing Company, çalışanlarını tahliye ettikten sonra yapısal incelemelerin ardından operasyonlarını kademeli olarak yeniden başlattı; Toyota faaliyetlerini yeniden askıya aldı; Nissan üretimin planlandığı şekilde sürdüğünü açıkladı; Sony ise görüntü sensörü üreten tesisindeki operasyonlarını durdurdu ve bina ile üretim hatlarındaki hasarı inceliyor.

🔹 Pentagon, İran'ın ABD güçlerine günler süren doğrudan saldırı arasının ardından “sürpriz” bir balistik füze saldırısı düzenlediğini açıkladı.

🔹 ABD Merkez Komutanlığı, İran'ın saldırı girişiminde fırlattığı tüm füzelerin önlendiğini duyurdu.

🔹 İran Devrim Muhafızları Ordusu, hava kuvvetlerinin çarşamba sabahı Ürdün'deki Amerikan hava üssünü ve ABD ordusunun Merkez Komutanlık karargâhını birkaç balistik füzeyle hedef aldığını açıkladı.

🔹 Devrim Muhafızları, İslam Cumhuriyeti'ne yönelik tehditler ve ABD ordusunun İran çıkarlarına karşı “hukuka aykırı ve kötü niyetli” eylemleri sürdükçe “direnişin devam edeceğini” söyledi.

🔹 ABD, 13 gece aralıksız süren saldırıların ardından cuma günü operasyonlarını durdurdu; Amerikan yetkilileri, Başkan Donald Trump'ın Tahran'la görüşmelere alan açtığını söyledi.

🔹 Brent petrolünün varil fiyatı, önlenen saldırı haberinin ardından yüzde 3,7 artarak 87,22 dolara yükseldi.

🔹 ABD ve Suudi Arabistan güçleri, Devrim Muhafızları'nın son 72 saatte Amerikan askeri hedefleriyle Suudi Arabistan'ın enerji altyapısına yönelik 30'dan fazla insansız hava aracı saldırısını yönettiği gerekçesiyle Irak'ın doğusunda lojistik ve silah tesislerine saldırılar düzenledi.

🔹 İran, ABD, Suudi Arabistan ve silahlı grupların askeri eylemleri bölgedeki çatışmanın daha geniş bir savaşa dönüşmesi riskini taşıyor.

🔹 İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, İran'a karşı ABD operasyonlarının genişletilmesini görüşmek üzere Washington'da Donald Trump'la bir araya geldi. Trump, kendi askeri hedefleriyle Netanyahu'nun hedefleri arasında “küçük bir fark” bulunduğunu söyledi.

🔹 Trump, İran'ın Kolang Gazla bölgesinin altında bulunan ve “Pickaxe Mountain” adıyla bilinen nükleer tesisi vurma tehdidinde bulundu; ABD tesise henüz saldırmadı.

🔹 Hürmüz Boğazı'ndan petrol sevkiyatını yönetmek üzere İran'la geçici bir düzenleme arayan Umman heyeti cuma ve cumartesi günleri Tahran'da temaslarda bulundu.

🔹 Trump, Washington ile Tahran arasında “çok iyi” görüşmeler yürüdüğünü söyledi; İran'la anlaşma sağlanmaması halinde ülkenin sivil altyapısına saldırı düzenleme tehdidini yineledi.