Concorde’dan bu yana en radikal uçak tasarımı Boeing’le rekabet edebilir mi?
Wall Street Journal
🔹 ABD hükümeti, ticari yolcu uçağı üretiminde Boeing’e rakip olmayı hedefleyen JetZero’nun harmanlanmış kanat tasarımına destek veriyor.
🔹 JetZero, ilk fabrikasını kurmak için ABD İhracat-İthalat Bankası ile 3 milyar dolara kadar kredi ve garanti içeren ön anlaşma yaptı.
🔹 Z4 adı verilen uçak, mevcut yolcu uçaklarından yaklaşık 10.000 feet daha yüksekten uçacak ve dört koridorlu bir kabine sahip olacak.
🔹 İlk tasarımlarda yolcu pencerelerinin dijital ekranlarla değiştirilmesi, tavana yerleştirilecek tavan penceresiyle kabine doğal ışık sağlanması planlanıyor. Her koltuk için ayrı üst bagaj bölmesi ve her tuvalet için bekleme alanı bulunacak.
🔹 JetZero Üst Yöneticisi Tom O’Leary, Z4’ün ilk prototip uçuşunu 2027’nin sonuna kadar gerçekleştirmeyi hedefliyor.
🔹 Z4’ün kumanda sistemleri ve gösterim uçağında kullanılacak önceki nesil motorlar dahil olmak üzere bileşenlerinin çoğu mevcut uçaklardan alınacak. Yeni unsur, bu bileşenlerin harmanlanmış kanat gövdesinde bir araya getirilmesi olacak.
🔹 JetZero, harmanlanmış kanat tasarımının Boeing 787 gibi yeni nesil uçaklara kıyasla yaklaşık yüzde 30 yakıt verimliliği sağlayabileceğini açıkladı.
🔹 Tasarımla ilgili başlıca sorunlar arasında kanatlarda oturan yolcuların dönüşlerde daha yüksek yerçekimi kuvvetine maruz kalması, fiziksel pencerelerin hareket hastalığını artırabilmesi, tahliye düzeninin değişmesi ve mevcut havalimanı körüklerinin bu uçaklara uygun olmaması bulunuyor.
🔹 JetZero, prototip için ABD Hava Kuvvetlerinden 235 milyon dolar aldı; Northrop Grumman ve RTX şirket tarafından destekleniyor. RTX, ilk gösterim uçağı için Pratt & Whitney motorları sağlayacak.
🔹 Delta Air Lines, Alaska Airlines ve United Airlines’ın da aralarında bulunduğu yaklaşık 20 hava yolu şirketi JetZero’yu destekliyor. United Airlines, Z4 için 200 uçaklık koşullu sipariş verdi.
🔹 JetZero, haziranda Greensboro, Kuzey Carolina’da üretim tesisi için temel attı. İlk Z4 uçaklarının test ve sertifikasyon amacıyla 2030’a kadar üretilmesi, tam ölçekli prototipin 2027’nin sonlarına doğru uçması ve uçağın 2030’ların başından itibaren hizmete girmesi planlanıyor.
🔹 Z4 yaklaşık 250 yolcu taşıyacak ve 5.000 deniz mili menzile sahip olacak. Uçak, Boeing ve Airbus’ın en büyük dar gövdeli uçakları ile en küçük geniş gövdeli uçakları arasındaki pazara hitap edecek.