🔹 Asya borsaları, son günlerdeki sert düşüşlerin ardından gelen dip alımlarıyla 30 Temmuz sabahı dalgalı seyretti. ABD-İran savaşının genişlemesi, enflasyon ve çip satışları yatırımcıların risk iştahını zayıflattı.

🔹 Güney Kore'de KOSPI hafif yükselişle açıldıktan sonra yönünü aşağı çevirdi ve bir noktada yüzde 2 düştü; ardından kısa süreliğine yüzde 5 yükseldi. Endeks saat 10.30 itibarıyla yeniden yüzde 2 artıdaydı.

🔹 Samsung Electronics ve SK Hynix hisseleri gün içinde kazançlar ve kayıplar arasında hareket etti.

🔹 Japonya'da Nikkei 225, işlemlere hafif düşüşle başladı ve kaybını yaklaşık yüzde 0,6'ya taşıdı; daha sonra toparlanarak bir noktada yüzde 2 yükseldi.

🔹 Çip test ekipmanı üreticisi Advantest'in hisseleri yüzde 11 arttı. Şirket, 2027 Mart'ında sona erecek mali yılda net kârının yüzde 76 artarak rekor seviyeye ulaşmasını bekliyor.

🔹 SoftBank Group'un da aralarında bulunduğu bazı teknoloji hisseleri zayıf kaldı.

🔹 KOSPI, çarşamba gününe kadarki beş seansta yüzde 17; Nikkei endeksi ise son birkaç seansta yüzde 7 geriledi. Bu sert düşüşler, perşembe günkü dip alımlarını destekledi.

🔹 ABD'de Philadelphia Borsası Yarı İletken Endeksi çarşamba günü yüzde 5'ten fazla düştü ve üst üste beşinci kayıp seansını yaşadı. Zayıf kâr beklentileri, yapay zekâ harcamalarına ilişkin endişeler ve Çinli çip üreticilerinden gelen rekabet sektördeki görünümü olumsuz etkiledi.

🔹 Orta Doğu'da artan gerilim ABD piyasalarında daha geniş çaplı düşüşe yol açtı; Dow Jones Sanayi Endeksi yüzde 2'den fazla gerileyerek Nisan 2025'ten bu yana en kötü kaybını yaşadı. Brent petrol vadeli işlemleri varil başına 90 dolara yükseldi.

🔹 Suudi Arabistan, Irak'taki İran destekli milislere yönelik saldırılarda ABD'ye katıldı. Donald Trump, Orta Doğu'daki ABD askerlerine yönelik sürpriz saldırılara karşı İran'a sert karşılık verileceğini söyledi; Mısır'da ABD mülkiyetindeki bir gaz depolama tankerine insansız hava aracı isabet etti.

🔹 Uzayan savaş ve dalgalı petrol fiyatları enflasyon endişelerini canlı tuttu. ABD Merkez Bankası çarşamba günü faiz oranlarını sabit bıraktı; Federal Açık Piyasa Komitesi üyelerinden üçü faiz artırımı yönünde oy kullandı.

🔹 Fed Başkanı Kevin Warsh, yüksek enflasyona toleransı olmadığını söyledi. Faiz oranlarının daha uzun süre yüksek kalabileceğine yönelik beklentiler güçlendi.

🔹 Japonya’nın güneyindeki Kyushu Adası’nda bulunan Kumamoto bölgesini 7,1 büyüklüğünde deprem vurdu. Depremde en az 18 kişi hayatını kaybetti, 62 kişi yaralandı; yaralılardan 6’sının durumu ağır.

🔹 Askerler ve acil durum ekipleri, çöken evlerde ve ağır hasar gören alışveriş merkezinde mahsur kalanları arıyor. Kayıp kişi sayısının artabileceği belirtilmeden, enkaz altında hâlâ insanların bulunabileceği bildiriliyor.

🔹 Kashima kentindeki Aeon Mall’da yaklaşık 3 bin müşteri otoparka tahliye edildi. Alışveriş merkezinin başka bir bölümünde gaz patlaması meydana geldi ve ikinci kat çöktü.

🔹 Aeon Başkanı Akio Yoshida, alışveriş merkezi bölgesinde dört kişinin öldüğünü ve üç kişinin kayıp olduğunu açıkladı. Patlamada insanların hayatını kaybetmesini ciddi bir mesele olarak gördüklerini söyledi.

🔹 Yatsushiro kentindeki Nippon Paper Industries fabrikasında bacanın çökmesi sonucu beş kişi öldü, yedi kişi enkazdan kurtarıldı. Dört kişinin daha mahsur kalmış olabileceği bildirildi.

🔹 Bir fabrikada vinç düşmesi sonucu Vietnamlı bir teknik stajyer hayatını kaybetti. Fabrikadaki diğer yedi Vietnamlı teknik stajyer güvenli şekilde tahliye edildi; çalışanlardan biriyle evli Vietnamlı bir kadın ise çöken duvar nedeniyle yaralandı.

🔹 Kumamoto’da yaklaşık 34 bin 900 ev elektriksiz, 15 bin ev ise susuz kaldı. 8 bin 800’den fazla kişi 400’ün üzerindeki sığınağa yerleşti.

🔹 Japonya Öz Savunma Kuvvetleri arama ve kurtarma çalışmalarına katıldı. Tayvan’dan itfaiyecilerin de aralarında bulunduğu yüzlerce görevli çalışmalara destek veriyor.

🔹 Başbakan Sanae Takaichi, kurtarılmayı bekleyen insanlar bulunduğunu ve hükümetin mümkün olduğunca çok kişiyi kurtarmak için çalışacağını söyledi. Hükümet, ağır hasar gören bölgelere gıda ve diğer temel ihtiyaçları ulaştırmaya hazırlanıyor.

🔹 Hava sıcaklıkları, kurtarma ekiplerinin çalışmalarını ve hayatta kalanların durumunu zorlaştırıyor. Kumamoto’daki 16. yüzyıldan kalma bir Budist tapınağının yenilenen kapıları çöktü, bazı evler tamamen yıkılarak yakındaki nehre sürüklendi.

🔹 Hızlı tren seferleri askıya alındı. Aso Kumamoto Havalimanı’ndaki uçuşlar yeniden başladı ancak bazı hava yolları tedbir amacıyla seferlerini iptal etti.

🔹 OpenAI’nin ChatGPT hizmeti ile video oyun şirketi Roblox, AB’de aylık kullanıcı sayılarının 45 milyonu aşmasının ardından daha sıkı denetim ve izleme gerekliliklerine tabi olacak.

🔹 AB’nin yürütme organının, Dijital Hizmetler Yasası kapsamında ChatGPT ve Roblox’u “çok büyük çevrim içi platformlar” olarak belirlemesi bekleniyor. Atamanın en erken ağustos ayında yapılması planlanıyor.

🔹 Dijital Hizmetler Yasası, sosyal ağlar ve arama motorlarının platformlarındaki yasa dışı ve zararlı içeriklerle mücadele etmesini zorunlu kılıyor.

🔹 Çok büyük çevrim içi platformlar; şeffaflık raporları sunmak, risk azaltma planlarını açıklamak ve Avrupa Komisyonu’na yıllık ücret ödemek zorunda. Yasayı ihlal eden şirketler, küresel yıllık satışlarının yüzde 6’sına kadar para cezasıyla karşılaşabilir.

🔹 Avrupa Komisyonu yorum yapmadı; OpenAI ve Roblox ise yorum taleplerine hemen yanıt vermedi.

🔹 Dijital Hizmetler Yasası, teknoloji şirketlerini çocukların çevrim içi deneyimlerini korumaya zorlayarak çocuk güvenliğini artırmayı amaçlıyor. Roblox, çocukların kimlerle iletişim kurabileceği ve hangi oyunları oynayabileceği konusunda daha sıkı kontroller uygulamaya başladı; şirket ayrıca çocuklara yönelik reklamcılık faaliyetlerini artırıyor.

🔹 Avrupa Komisyonu, yasanın 2022’de yürürlüğe girmesinden bu yana çevrim içi platformlar hakkında bir düzineden fazla soruşturma açtı. X, aralık ayında aldatıcı tasarım ve şeffaflık eksikliği nedeniyle 120 milyon avro para cezasına çarptırıldı; Alibaba Group’un e-ticaret hizmetine ise güvenli olmayan veya sahte ürünleri yeterince değerlendirmediği gerekçesiyle bu ay 550 milyon avro ceza verildi.

🔹 ABD’de federal savcılar, mart sonunda biten altı aylık dönemde 2.008 beyaz yakalı suç davası açtı. Bu sayı, hükümetin eylül ayındaki mali yıl sonuna kadar 4.000’in biraz üzerine çıkılacağına işaret ediyor; toplamın beş yıl öncesine göre yaklaşık altıda bir, 20 yıl öncesine göre yarı yarıya azalması bekleniyor.

🔹 ABD’de beyaz yakalı suç kovuşturmaları, 2007-09 finansal krizinin ardından yaşanan kısa artış dışında yaklaşık 30 yıldır geriliyor. Düşüş, Donald Trump’tan önce başladı ve sonrasında da devam edebilir.

🔹 11 Eylül saldırılarının ardından çok sayıda federal soruşturmacı ve hukukçu terörle mücadele çalışmalarına yöneldi. Son dönemde göç ve uyuşturucuyla mücadele, seçmenler ve siyasetçiler açısından öncelik kazandı.

🔹 Finansal dolandırıcılık soruşturmaları tek bir dosyada onlarca avukatın yıllarca çalışmasını gerektirebiliyor. Eylül 2022’de sona eren 12 aylık dönemde beyaz yakalı suç ihbarlarının incelenmesi federal savcılar için ortalama 452 gün sürdü; bu süre tüm dava türlerinin ortalamasının 3,5 katından fazlaydı.

🔹 Beyaz yakalı suç ihbarlarının federal davaya dönüşme oranı 10 yıl önce yaklaşık yarıyken 2025’te üçte bire geriledi. Göçmenlik suçlarında ise ihbarların neredeyse tamamı hâlâ suçlamayla sonuçlanıyor.

🔹 Donald Trump döneminde Adalet Bakanlığı’ndaki avukat sayısı beşte bir azaldı; kalan avukatların bir bölümü kripto para ve vergi soruşturmalarından göçmenlik dosyalarına kaydırıldı. Savcıların ihbarlar için başvurduğu soruşturma ve düzenleme kurumlarındaki personel sayısı da azaltıldı.

🔹 Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu, 2025’te muhasebeci ve denetçilere karşı 10 yaptırım işlemi başlattı. Bu sayı, önceki sekiz yılın yıllık ortalamasının beşte birine denk geldi.

🔹 Denetim gözetim kurulundaki ücretlerin azaltılması uzman muhasebecilerin kurumda tutulmasını zorlaştırabilir. Denetimlerde tek tek hataları bulmak yerine denetçilerin izlediği süreçleri incelemeye yönelmek, bilanço hilelerinin gizlenmesini kolaylaştırabilir.

🔹 Şirket dolandırıcılıklarının yalnızca yaklaşık üçte biri tespit ediliyor. Tespit edilen dolandırıcılıkların maliyetlerinden yapılan hesaplamalar, ABD’de gerçek dolandırıcılıkların her yıl hissedar değerinin yaklaşık yüzde 1,6’sını yok ettiğini ve bu oranın 2025’te 1,1 trilyon dolara karşılık geldiğini gösteriyor.

🔹 Beyaz yakalı suçların önemli bir bölümünde beş yıllık zamanaşımı süresi bulunuyor. Gelecekteki bir yönetim bu suçlarla mücadeleyi yeniden önceliklendirse bile mevcut dolandırıcılıkları tespit etmek zorlaşabilir.

🔹 Teksas’ın Abilene kentinde Sam Holt Jr. ve Stacey Sanford, 25 milyar dolarlık Frontier veri merkezi kompleksinin yakınında Elmdale Outpost adlı marketi açtı.

🔹 Market, inşaat alanına altı mil uzaklıktaki ve geçici işçiler için kurulan 148 dönümlük karavan parkının yanında bulunuyor. Parkta 2.300 karavan alanı yer alıyor.

🔹 Elmdale Outpost’ta diş macunu, tuvalet kâğıdı, atıştırmalıklar, Meksika ürünleri ve 60’tan fazla bira markası satılıyor. İşletmede ayrıca araçla servis penceresi bulunuyor.

🔹 Frontier kompleksi, Başkan Donald Trump’ın geçen yıl tarihin en büyük yapay zekâ altyapı projesi olarak tanıttığı 500 milyar dolarlık Stargate projesinin bir parçası. Abilene’nin diğer tarafında da Stargate veri merkezi kampüsü inşa ediliyor.

🔹 Market, Holt Jr.’ın babası Sam Holt Sr.’ın iki yatak odalı evinden dönüştürüldü. Evin bir odası bira bölümüne, mutfak tezgâhı kasaya, oturma odasındaki bir duvar ise araçla servis penceresine çevrildi.

🔹 Sam Holt Sr., 81 yaşında hayatını kaybetmeden birkaç ay önce evini 150 bin dolara satma teklifini reddetti. Holt Jr. ve Sanford daha sonra eve 75 bin dolar yatırım yaptı.

🔹 Karavan parkının işletmecisi alan başına ayda 675 dolar ücret alıyor ve yalnızca kira gelirinden yılda 18,6 milyon dolardan fazla kazanmayı bekliyor.

🔹 Holt Jr. ve Sanford, marketin veri merkezi inşaatı sürdüğü müddetçe, en az birkaç yıl faaliyet göstermesini bekliyor. Vantage Data Centers, Shackelford County’deki 1.200 dönümlük alanda bulunan 11 binanın inşaatını 2028’in sonuna kadar tamamlamayı planlıyor.

🔹 Veri merkezi işçileri günde 10 ila 14 saat, 13 gün çalışıp bir gün izin yapıyor. İşçiler, günlük 150 ila 250 dolar harcırah ve vergiler sonrası yıllık 200 bin doların üzerinde ücret alabildiklerini söylüyor.

🔹 Elmdale Outpost’ta kasiyerler bir vardiyada 100 doların üzerinde bahşiş alabiliyor. Market, bir günde 3 bin dolarlık satış yaptı; bu rakam açılış hafta sonundaki satışların yaklaşık dört katına ulaştı.

🔹 Holt Jr. ve Sanford, düzenli müşterilerin siparişlerini ve inşaat alanındaki görevlerini hatırlayarak markette bir topluluk oluşturmaya çalışıyor. Holt Jr. çocuklara ücretsiz aromalı buz veriyor.

🔹 Abilene Polis Departmanı dedektifi Carye Adkins, veri merkezi ve karavan parkı nedeniyle mülkünü geliştiriciye sattı. Adkins, Elmdale Outpost’un açılış gününde ilk müşteri oldu ve Holt Jr.’a kazandığı her kuruşu hak ettiğini söyledi.

🔹 ABD ile İran arasındaki çatışma, Suudi Arabistan’ın İran destekli vekil güçlere yönelik askeri saldırılara katılmasıyla yeni bir aşamaya girdi.

🔹 ABD ve İran, birkaç günlük görece sakinliğin ardından son 24 saat içinde yeniden askeri saldırılar düzenledi; çatışmaların topyekûn savaşa ve bölge geneline yayılmasına ilişkin risk arttı.

🔹 İran Dışişleri Bakan Yardımcısı, ülkesinin iki haftadan uzun süredir diplomatik süreci yeniden başlatmak için herhangi bir talepte bulunmadığını söyledi.

🔹 Donald Trump, Ürdün’deki ABD üssüne yönelik saldırı girişiminin ardından İran’a karşı sert tehditler yöneltti ve ABD’nin güçlü bir saldırı düzenleyeceğini söyledi.

🔹 ABD ordusu, Orta Doğu’daki Amerikan güçlerine yönelik İran saldırı girişimlerine karşı “güçlü bir yanıt” başlattığını açıkladı; saldırının hedefleri hemen duyurulmadı.

🔹 İran, Ürdün’deki ABD’nin bölgedeki önemli askeri merkezlerinden Muwaffaq Salti Hava Üssü’ne balistik füzeler fırlattı; Trump füzelerin önlendiğini söyledi.

🔹 Suudi Arabistan, Irak’ta İran destekli milislerin kullandığı lojistik ve silah tesislerine yönelik ABD saldırılarına katıldı. Bu saldırılar, Suudi Arabistan’a yönelik insansız hava aracı saldırılarının ardından düzenlendi.

🔹 Suudi Savunma Bakanı Halid bin Selman, Trump ve Başkan Yardımcısı JD Vance ile görüştü; Suudi yönetimi İran ve vekillerinin petrol sektörünü ve kritik altyapıyı hedef almasına izin vermeyeceğini bildirdi.

🔹 Suudi Arabistan, savaşta gerilimin düşürülmesini ve Washington ile Tahran’ın müzakerelere dönmesini istiyor.

🔹 İran’la bağlantılı Husiler, Suudi Arabistan’a ait bir petrol tankerine balistik füzeler fırlattığını ve Kızıldeniz’deki Suudi gemilerine deniz ablukası uyguladığını açıkladı.

🔹 Mısır’daki bir limanda iki doğal gaz gemisi insansız hava aracı saldırıları sonrasında alev aldı; saldırının İran veya müttefikleri tarafından düzenlendiği doğrulanırsa çatışma önemli ölçüde genişleyebilir.

🔹 ABD’nin Patriot ve THAAD önleme füzesi stokları son çatışmalarda daha da azaldı; bu durum, çatışmaların yeniden başlaması halinde Amerikan askerlerinin riskini artırabilir ve İran’daki askeri operasyonları etkileyebilir.

🔹 Trump yönetimi, İran’la müzakereleri yeniden başlatmak için aktif bir süreç yürütmüyor; doğrudan diplomasiye dönüşün yakın zamanda gerçekleşmesi beklenmiyor.

🔹 Haziran ortasında imzalanan geçici ateşkes önerisinin çökmesi, Washington ile Tahran arasındaki güvensizliği artırdı. 2018’de ABD’nin İran nükleer anlaşmasından çekilmesi, yaptırımlar uygulaması ve 2020’de Kasım Süleymani’yi öldürmesi ilişkileri daha da kötüleştirdi.

🔹 Samsung Electronics’in yarı iletken birimi, yapay zekâ belleği talebindeki artışla faaliyet kârını 250 kattan fazla artırdı.

🔹 Birimin haziran çeyreğindeki faaliyet kârı 89,2 trilyon won (62 milyar dolar) oldu. Bu rakam, analistlerin 79,3 trilyon wonluk ortalama tahminini aştı.

🔹 Samsung grubunun net kârı 71,3 trilyon won’a ulaştı ve beklentilerin üzerinde gerçekleşti.

🔹 Küresel yarı iletken hisseleri bu yıl rekor seviyelere yükseldi ancak artan rekabet, olası kapasite fazlası, sektör yatırımlarının geri dönüşü ve Çinli rakiplerin teknolojik ilerlemeleri yatırımcıların endişelerini artırdı.

🔹 Samsung hisseleri Seul’de perşembe günü yüzde 4,1’e kadar yükseldikten sonra günü yüzde 1,9 düşüşle tamamladı.

🔹 Samsung, üretimi artırma çabalarına rağmen bellek arzındaki kısıtlamaların sürmesini bekliyor. Yapay zekâ veri sunucularında yüksek bant genişlikli bellek (HBM) ve depolama talebi artıyor.

🔹 Samsung’un dökümhane faaliyetleri ivme kazanırken mobil ve ağ birimi zarar açıkladı. Şirket, dökümhane operasyonlarında çift haneli gelir hedefliyor.

🔹 SK Hynix’in faaliyet kârı yüzde 557 artarak 60,5 trilyon won ile rekor kırdı ancak sonuç beklentilerin altında kaldı. Samsung ve SK Hynix hisselerindeki düşüşte teknoloji şirketlerinin artan borçları ve yapay zekâ yatırımlarına ilişkin yüksek beklentiler etkili oldu.

🔹 Çip üreticileri çok yıllı sözleşmelere yöneliyor. SK Hynix yaklaşık 10 müşteriyle uzun vadeli anlaşmaları tamamladı; Samsung ise 2030’a kadar Broadcom’a çip tedarik etmek üzere 200 milyar doların üzerinde bir sözleşme açıkladı.

🔹 Samsung ile Broadcom arasındaki anlaşma, Broadcom ürünleri için Samsung’un 2 nanometrelik ve gelişmiş süreç teknolojilerine odaklanacak; iş birliği bellek ve dökümhane teknolojilerini kapsayacak.

🔹 İran, Ürdün'deki Amerikan güçlerine balistik füzelerle saldırdı. Saldırı, ABD ordusunun Suudi güçleriyle birlikte Irak'taki İran destekli gruplara yönelik saldırıları doğrulamasından önce gerçekleşti.

🔹 ABD ordusu, füzelerin tamamının başarıyla önlendiğini açıkladı.

🔹 Saldırı, Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması ve daha geniş kapsamlı barış görüşmelerinin başlatılması için yürütülen müzakerelerin hız kazandığı dönemde gerçekleşti.

🔹 İran daha önce çoğunlukla kendi topraklarına yönelik ABD hava saldırılarına karşılık veriyordu. Son saldırı, Tahran'ın ABD'ye karşı inisiyatif alarak çatışmayı kendi koşullarıyla sürdürmeye hazır olduğunu gösterdi.

🔹 ABD ve Suudi savaş uçakları, İran Devrim Muhafızları'nın daha önce Amerikan askerlerine ve Suudi enerji altyapısına saldırmaları için yönlendirdiği İran destekli gruplara karşı Irak'ta saldırılar düzenledi. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı, bu grupların ABD güçlerine yönelik saldırılarının başarısız olduğunu açıkladı.

🔹 Donald Trump, ateşkes anlaşmasına varılamaması halinde ABD'nin İran'a yönelik saldırıları yeniden başlatacağını söyledi. Trump, İran'ın nükleer silah hedeflerinden vazgeçmeyi kabul ettiğini ancak bu taahhüdü resmileştirmesi gerektiğini açıkladı.

🔹 Saldırı, 28 Şubat'ta ABD ve İsrail'in İran'a yönelik hava saldırılarıyla başlayan savaşın beşinci ayında gerçekleşti. Bu saldırılar İran liderliğinin önemli bölümünün ve ülkenin dini lideri Ayetullah Ali Hamaney'in ölümüne yol açtı.

🔹 ABD ve İran, haziranda çatışmaları sona erdirmek için anlaşmıştı. Ancak savaş öncesinde küresel petrol üretiminin yüzde 20'sinin geçtiği Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması konusundaki anlaşmazlıklar, Trump'ın bu ay İran'a yaklaşık iki hafta boyunca hava saldırısı düzenlemesine yol açtı.

🔹 Trump, barış görüşmelerine fırsat vermek için saldırıları cuma günü durdurdu. İran ise Umman'ın Hürmüz Boğazı'ndaki deniz trafiğinin yeniden başlatılmasına yönelik planını reddederek Tahran'a stratejik su yolundaki taşımacılık üzerinde daha fazla denetim sağlayacak kendi önerisini sundu.

🔹 İki üst düzey ABD yetkilisi, İran Devrim Muhafızları'nın ateşkesi yenilemeye ve boğazı yeniden açmaya yönelik müzakereleri baltalamaya çalıştığını söyledi.

🔹 İran saldırısının ardından ABD petrol fiyatları yüzde 4 artarak varil başına 82 doların üzerine çıktı.

🔹 İran'ın temmuz ortasında Ürdün'deki Muwaffaq Salti Hava Üssü'ne düzenlediği füze saldırısında üç ABD askeri öldü. Orta Doğu'da yaklaşık 50 bin ABD askerinin İran füzeleri ve insansız hava araçlarından korunması güçlük yaratıyor.

🔹 Savaşın etkileri Yemen, Suudi Arabistan, Kızıldeniz, Hazar Denizi ve Irak'ın kuzeyine yayıldı. İran destekli Husiler Kızıldeniz'deki gemilere saldırırken Suudi Arabistan, Tahran destekli milislerin petrol sahalarına ve diğer altyapıya insansız hava araçlarıyla saldırdığını açıkladı; Ukrayna da Rusya'ya silah taşıdığını söylediği İran bandıralı bir gemiye Hazar Denizi'nde ateş açtı.

🔹 Fransa, kıta ülkelerinde bulunmayan bağımsız bir nükleer cephaneliğe sahip. Hava ve denizaltından fırlatılabilen füzeler tamamen Fransız ulusal kontrolü altında.

🔹 Avrupa’nın diğer nükleer gücü olan Birleşik Krallık, denizaltından fırlatılan nükleer füzelerinde Amerikan teknolojisine dayanıyor. Füzelerin kullanım yetkisi başbakanda bulunurken, silahlar NATO’ya tahsis ediliyor.

🔹 Almanya’nın öncülük ettiği yaklaşık dokuz ülke, Fransa’yla nükleer tatbikatlara katılmayı ve Fransız nükleer silahlarının geçici olarak ileri konuşlandırılmasına ev sahipliği yapmayı görüşüyor.

🔹 Emmanuel Macron, mart ayında bir Fransız denizaltı üssünde yaptığı konuşmada Fransa’nın nükleer kapasitesiyle Avrupa’nın tamamını daha güvenli hale getirme teklifinde bulundu. Macron, Fransız nükleer silahlarının egemen ulusal kontrol altında kalacağını söyledi ve NATO ile ABD’nin Avrupa güvenliğindeki rolünü destekledi.

🔹 Friedrich Merz ile Macron’un yayımladığı ortak açıklama, Fransa ile yakın iş birliği sözü verdi; bu iş birliğinin NATO’nun nükleer caydırıcılığının yerine geçmeyeceğini, ona katkı sağlayacağını belirledi.

🔹 Macron, 2025’te Birleşik Krallık’la yaptığı ortak açıklamada, Avrupa’ya yönelik hiçbir aşırı tehdidin iki ülkenin karşılık vermesine yol açmayacak kadar büyük olamayacağını duyurdu.

🔹 Avrupa ülkeleri, Rusya’nın bir NATO üyesini nükleer silahlarla tehdit ettiği ve ABD’nin buna müdahale etmediği bir kriz ihtimaline karşı Fransa’nın nükleer gücüyle daha fazla ilgileniyor.

🔹 Fransa’nın yaklaşık 300 nükleer savaş başlığı bulunuyor. Bunların bir bölümü gizlilik özellikli denizaltılardan fırlatılabiliyor ve Fransa’ya sürpriz bir saldırıdan sonra bile büyük çaplı misilleme tehdidinde bulunma kapasitesi sağlıyor.

🔹 Fransız nükleer doktrini savaşı önlemeye dayanıyor. Fransa’nın hayati çıkarlarının tehdit edilmesi halinde planlar, çatışmanın nükleer aşamaya geçmek üzere olduğunu göstermek amacıyla düşman topraklarına tek seferlik nükleer uyarı atışı yapılmasını öngörüyor.

🔹 Fransa, ABD gibi iki okyanusla korunan ve düşmanın nükleer güçlerini yok edebilecek kapasiteye sahip uzak bir süper güç değil. Fransız nükleer şemsiyesi Avrupa’nın tamamını koruyacak büyüklükte değil; ülke, hayati çıkarlarının “Avrupa boyutu” taşıdığını söylemekle birlikte hangi ülkeleri yakın ortak kabul ettiğini açıkça tanımlamıyor.

🔹 Marine Le Pen’in 2027’de cumhurbaşkanı seçilmesi ihtimali, Fransa’nın Avrupa’daki nükleer koruma rolüyle ilgili yeni bir belirsizlik yaratıyor. Le Pen, Macron’un egemenlik vurgusunu destekledi; ancak Avrupa’daki müttefikleri hedef alan açıklamaları ve geçmişteki Rusya yanlısı tutumu, komşu ülkelere yönelik Fransız güvenlik taahhütlerini zayıflatabilir.

🔹 Mart 1942’de İngiliz deniz istihbaratının başındaki Amiral John Godfrey, halktan Fransa kıyılarını gösteren fotoğraf ve kartpostalları BBC aracılığıyla göndermesini istedi.

🔹 Beklenen 10 bin kartpostal yerine 10 milyon kartpostal alındı; İngiliz istihbaratı bunları Omaha, Sword ve Juno kod adları altında sınıflandırarak D-Day hazırlıklarında kullandı.

🔹 Kartpostallar uluslararası sınır ötesi dolaşımı kolaylaştıran bir anlaşmaya, savaşların belgelenmesine ve muharebe planlamalarına konu oldu.

🔹 Fiziksel posta kullanımı geriliyor; Royal Mail’in yıllık mektup hacmi 20 yıl önceki 20 milyardan 2025’te 6,6 milyara düştü.

🔹 İngiliz yetişkinlerin yalnızca yüzde 8’i kartpostal gönderiyor. English Heritage, kartpostal kullanımını yeniden canlandırmak için temmuz ayında bir yaz kampanyası başlattı.

🔹 İlk kartpostal 1840’ta İngiliz romancı Theodore Hook tarafından Londra’nın Fulham bölgesinde kendisine gönderildi.

🔹 Avusturya posta hizmetinin Eylül 1869’da “Correspondenz-Karten” satışına başlamasından sonraki üç ay içinde 3 milyon kartpostal gönderildi.

🔹 1895-1915 arasında dünya genelinde 200 milyar ila 300 milyar kartpostalın dolaşımda olduğu tahmin edildi.

🔹 Kartpostallar mektuplardan daha hafif ve ucuzdu; Lydia Pyne onları dünyanın ilk küresel sosyal ağı olarak nitelendirdi.

🔹 Oxford Üniversitesi İngiliz Dili profesörü Robert Douglas-Fairhurst, fiziksel mektupların metin veya e-postalardan daha kişisel ve mahrem olduğunu söyledi.

🔹 Palmiye ağaçları, gün batımları ve doygun renklerle özdeşleşen kartpostal estetiği, “kartpostal güzelliği” ve “kartpostal boyutunda” ifadelerinin yaygınlaşmasına yol açtı.