Çin yenilikçi, ekonomisi ise sorunlarla boğuşuyor: Hangisi ağır basacak?
Economist
🔹 Çin, yapay zekâ, yarı iletken, robotik ve ileri teknoloji üretimine büyük yatırımlar yaparken ekonomisi emlak krizi ve yerel yönetim borçlarının baskısı altında bulunuyor.
🔹 Goldman Sachs, yüksek teknolojili üretimin 2029'a kadar yıllık büyümeye yaklaşık 1 puan katkı sağlayacağını öngörürken emlak sektöründeki daralmanın büyümeden birkaç yıl daha önemli pay götürmesinin beklendiği belirtiliyor.
🔹 Xi Jinping yönetimi, eski büyüme modelinin yerini teknoloji odaklı yeni büyüme modelinin alacağına yönelik yüksek riskli bir strateji izliyor.
🔹 Son yıllarda yüz milyarlarca yuanlık devlet fonu yarı iletkenler, yapay zekâ, kuantum teknolojisi ve uzay sanayii gibi alanlara yönlendirildi.
🔹 Çok sayıda yerel yönetim teknoloji parkları ve yapay zekâ merkezleri kurarak yeni şirketleri vergi teşvikleriyle çekmeye çalışıyor.
🔹 Pekin, Şanghay, Shenzhen ve Hangzhou gibi büyük merkezler yatırımları çekmeyi başarırken küçük şehirlerde benzer projelerin önemli kısmı beklenen sonuçları vermedi.
🔹 Anhui eyaletindeki Hefei, ekran teknolojileri, yapay zekâ ve bellek çiplerinde başarılı kümelenmeler oluştururken bazı şehirlerde elektrikli otomobil ve veri merkezi yatırımları atıl kaldı.
🔹 Guizhou ve Lanzhou gibi bölgelerde büyük teknoloji yatırımları yerel ekonomiye yeterince entegre olamadı ve beklenen istihdam ile gelir artışını sağlayamadı.
🔹 Çin'de zarar eden sanayi şirketlerinin oranı Nisan ayında yaklaşık yüzde 32 ile rekor seviyeye yükseldi ve şirket borçları son yıllarda hızla arttı.
🔹 Yoğun devlet teşvikleri ve sert rekabet birçok şirketin kârlılığını azaltırken yatırımların önemli kısmının yalnızca sınırlı sayıdaki başarılı teknoloji şirketinde karşılık bulduğu ifade ediliyor.
🔹 İç bölgelerin sanayi üretimindeki payı son yıllarda belirgin şekilde gerilerken yüz milyonlarca düşük vasıflı çalışanın yeni teknoloji ekonomisinin dışında kalma riskiyle karşı karşıya olduğu belirtiliyor.
🔹 Perakende satışlar ve hanehalkı kredi kullanımı zayıf seyrederken yalnızca ileri teknoloji başarılarının Çin ekonomisindeki yapısal sorunları çözmeye yetmeyebileceği değerlendiriliyor.