🔹 Yapay zekâ patlaması, veri merkezlerinin inşası ve enerji ihtiyacını karşılayan sanayi, altyapı, madencilik ve kamu hizmeti şirketlerinin gelirlerini artırıyor.

🔹 Veri merkezi veya yarı iletken tedarik zincirlerinde yer alan 200’den fazla halka açık şirket son bir yılda MSCI Dünya Endeksi’nin performansını geride bıraktı.

🔹 Yatırımcılar çip ve yazılım şirketlerinin yanı sıra yapay zekâ altyapısını oluşturan fiziksel ekipman üreticilerine yönelmeye başladı.

🔹 Caterpillar veri merkezleri için jeneratör tedarik ederken, Alman mühendislik şirketi Hochtief ve çelik üreticisi Nucor yapay zekâ kaynaklı talep artışından faydalanıyor.

🔹 Ford, elektrikli araç stratejisini veri merkezleri için batarya depolama sistemlerine yönelteceğini açıklamasının ardından hisse değerinde güçlü yükseliş yaşadı.

🔹 Corning, Meta ve Nvidia ile optik fiber kablo anlaşmaları yaptıktan sonra son bir yılda hisse değerini yüzde 270’in üzerinde artırdı.

🔹 Alphabet, Microsoft, Amazon, Meta ve Oracle’ın 2026 yılı için toplam yaklaşık 700 milyar dolarlık sermaye harcaması planlaması veri merkezi yatırımlarını hızlandırıyor.

🔹 ABD’de veri merkezi inşaat harcamaları nisan ayında aylık 50 milyar dolara ulaştı.

🔹 JLL, küresel veri merkezi kapasitesinin 2030 yılına kadar iki katına çıkarak 200 gigavata ulaşacağını öngörüyor.

🔹 Veri merkezlerinin yüksek elektrik tüketimi güç yönetimi, yüksek gerilim ekipmanları ve gelişmiş soğutma sistemlerine yönelik talebi artırıyor.

🔹 Eaton, veri merkezi siparişlerinin yılın ilk çeyreğinde yüzde 240 arttığını açıkladı ve yapay zekâ kaynaklı enerji talebinin önümüzdeki beş yılda yaklaşık üç katına çıkmasını beklediğini bildirdi.

🔹 Legrand gelirlerinin dörtte birinden fazlasını veri merkezlerinden elde eder hale gelirken, Schneider Electric sıvı soğutma şirketi Motivair’e yatırım yaptı.

🔹 Siemens Energy, gaz türbinlerine yönelik siparişlerde tarihinin en güçlü ilk çeyreğini yaşadığını açıkladı.

🔹 Caterpillar, Wärtsilä, Baker Hughes ve Howmet Aerospace gibi birçok geleneksel sanayi şirketi veri merkezi sektörüne ekipman tedarik etmeye başladı.

🔹 Bain & Company, mevcut veri merkezi yatırımlarının ekonomik olarak karşılanabilmesi için teknoloji sektörünün yıllık 2 trilyon dolar yapay zekâ geliri üretmesi gerektiğini hesapladı.

🔹 DeepSeek’in geliştirdiği büyük dil modeli ve yüksek enerji fiyatları nedeniyle veri merkezi yatırımlarının sürdürülebilirliği konusunda soru işaretleri oluşsa da sektör şirketleri uzun vadeli büyüme beklentilerini koruyor.

🔹 ASML CEO’su Christophe Fouquet, Avrupa Birliği’nin yarı iletken tedarik zincirlerine doğrudan müdahale etmemesi gerektiğini söyledi.

🔹 Fouquet, dış teknolojiye bağımlılığı azaltmanın yolunun tedarik zincirlerini yönetmeye çalışmak değil, Avrupa’da daha güçlü şirketler oluşturmak olduğunu ifade etti.

🔹 Avrupa Birliği kısa süre önce çip kıtlığı dönemlerinde tedarik yönlendirme yetkileri ve yarı iletken sektörünü güçlendirmeyi hedefleyen yeni çip stratejisini açıkladı.

🔹 ASML satışlarının yalnızca yaklaşık yüzde 1’i Avrupa’da gerçekleşirken, satışlarının yaklaşık yüzde 80’i Asya pazarından geliyor.

🔹 Fouquet, Avrupa’nın küresel yarı iletken sektöründeki payını dünya ekonomisindeki yaklaşık yüzde 18’lik payına yaklaştırması gerektiğini söyledi.

🔹 Avrupa’da “önce Avrupa’dan satın al” yaklaşımının ancak rekabetçi yerli şirketler bulunduğu takdirde anlamlı olacağını vurguladı.

🔹 Fouquet, Avrupa’daki uzun izin süreçleri, sermayeye erişim sorunları ve yapay zekâ düzenlemelerinin teknoloji şirketlerinin büyümesini zorlaştırdığını söyledi.

🔹 Avrupa Komisyonu’nun veri merkezleri ve çip fabrikaları gibi alanlarda sanayinin görevini üstlenmeye çalışmasının yanlış bir yaklaşım olduğunu ifade etti.

🔹 Avrupa’nın gelecek vaat eden teknoloji şirketlerini aşırı düzenlemeler nedeniyle başka bölgelere kaptırmaması gerektiğini belirtti.

🔹 Şirket, Hollanda’daki Veldhoven merkezinde kapasite artırımı yapıyor ve en yeni EUV litografi makinelerinin üretimini bu yıl yüzde 50 artırmayı planlıyor.

🔹 Avrupa’da yeni bir fabrikanın planlama ve izin süreçleri nedeniyle yaklaşık dört yılda tamamlanabildiğini belirten Fouquet, personel yetiştirme ve tedarik ağını genişletmenin de büyümeyi sınırladığını söyledi.

🔹 ASML’nin Fransız yapay zekâ şirketi Mistral ve Alman optik şirketi Zeiss yatırımlarının ardından Avrupa teknoloji ekosisteminde yeni yatırım fırsatları aramaya devam edeceğini açıkladı.

🔹 Apple, Siri’yi üretken yapay zekâ özellikleriyle yenileyerek OpenAI’nin ChatGPT’si ve Anthropic’in Claude’u gibi sohbet botlarıyla doğrudan rekabet etmeyi hedeflediğini duyurdu.

🔹 Yeni Siri, kullanıcıların kişisel bilgilerine erişerek görevleri yerine getirebilecek ve bunu gizliliği koruyarak yapacak şekilde tasarlandı.

🔹 Siri, ekrandaki içerikleri okuyabilecek, uygulamalarla etkileşime geçebilecek ve önceki konuşmalar ile görselleri saklayan özel bir uygulamaya sahip olacak.

🔹 Yeni sistem gelecek ay beta olarak kullanıma sunulacak, sonbaharda ise genel kullanıma açılacak.

🔹 Apple, Siri AI için Google’ın Gemini temel modellerini kullanarak kendi yapay zekâ model ailesini geliştirdiğini açıkladı.

🔹 Siri, canlı bilgileri Google arama verileri yerine Apple’ın kendi bilgi veritabanından alacak.

🔹 Apple, bulut tabanlı en gelişmiş yapay zekâ modelini Google sunucuları üzerinden Nvidia çipleriyle çalıştıracağını duyurdu.

🔹 Şirket, buluta gönderilen kişisel verilerin işlem tamamlandıktan hemen sonra silindiğini ve saklanmadığını vurguladı.

🔹 Siri, fotoğrafları ve kişi bilgilerini bulabilecek, iMessage konuşmalarından akşam yemeği menüsü hazırlayabilecek ve uygulamalar arasında görev gerçekleştirebilecek.

🔹 Apple, kullanıcıların kişisel etkileşimlerinin reklam amacıyla kullanılmayacağını ve verilerin korunacağını açıkladı.

🔹 Siri AI ilk aşamada Avrupa Birliği ülkeleri ve Çin’de kullanıma sunulmayacak.

🔹 Sistem yalnızca 2023 sonrası iPhone modellerinde çalışacak ve ilk etapta İngilizce destekleyecek, yeni diller daha sonra eklenecek.

🔹 Apple, geçen yıl tanıtılan Liquid Glass arayüzünü güncelleyerek kullanıcıların saydam katmanları tamamen renklendirebilmesini sağlayan yeni bir ayar ekledi.

🔹 Şirket, ebeveynlerin çocuklarının erişebileceği internet sitelerini ve uygulamaları yönetebileceği, yeni kişileri kontrol edebileceği ve gönderilen görseller ile FaceTime görüşmelerini denetleyebileceği yeni güvenlik özelliklerini duyurdu.

🔹 Etkinlik, Tim Cook’un eylül ayında CEO görevini John Ternus’a devretmeden önce katıldığı son geliştirici konferansı oldu.

🔹 Donald Trump, Benjamin Netanyahu’nun değil kendisinin karar verdiğini söyleyerek İsrail liderinin İran konusunda yapılacak bir anlaşmayı kabul etmek zorunda kalacağını ifade etti.

🔹 Trump ile Netanyahu arasındaki gerilim, ABD ile İsrail’in Orta Doğu savaşındaki önceliklerinin giderek farklılaşmasıyla daha görünür hale geldi.

🔹 Trump kasım ayındaki ara seçimler öncesinde bölgedeki çatışmaların sona ermesini ve enerji fiyatlarının düşmesini isterken, Netanyahu iç politikada savaş hedeflerine ulaştığını göstermek için baskı altında bulunuyor.

🔹 Trump ile Netanyahu telefonda görüştükten sonra İran ve İsrail arasındaki çatışmaların şiddeti azaldı.

🔹 Trump, İsrail ve İran’a saldırıları derhal durdurmaları çağrısında bulundu.

🔹 ABD Savunma Bakanlığı yetkilileri, ABD güçlerinin son saldırılarda İran’a yönelik İsrail operasyonlarına katılmadığını, ancak İsrail’deki ABD personelini korumak amacıyla füze önleme sistemlerini kullandığını söyledi.

🔹 Netanyahu, İran’ın Lübnan’daki saldırılara misilleme olarak füze fırlatmasını kabul edemeyeceklerini belirterek İran’daki hedeflere saldırı emri verdi ancak gün sonunda operasyonların durdurulduğunu açıkladı.

🔹 Kamuoyu araştırmaları, İsraillilerin çoğunluğunun İran’a karşı savaşın sürmesini desteklediğini ancak ülkenin hedeflerine ulaşılamadığına inandığını gösteriyor.

🔹 Eski Başbakan Naftali Bennett ve eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot, Netanyahu’yu Trump’ın baskısı karşısında geri adım atmakla eleştirdi.

🔹 Muhalefet, hükümetin savaşta net bir strateji ortaya koyamadığını ve askeri hedeflere ulaşamayacağını savunuyor.

🔹 ABD yönetimi İsrail’e askeri desteği sürdürürken Trump savaşın sona erdirilmesi yönündeki baskısını artırıyor.

🔹 Analistler, Trump’ın ABD kamuoyuna savaşı büyütmek istemediği mesajını verirken, Netanyahu’nun da İsrail kamuoyuna Washington’a rağmen bağımsız hareket ettiği görüntüsünü vermeye çalıştığını değerlendiriyor.

🔹 İran ve ABD, İran ile Lübnan cephelerini tek bir müzakere süreci içinde görürken İsrail, Lübnan’daki operasyonlarını İran dosyasından ayrı değerlendirmeyi sürdürüyor.

🔹 Singapur Başbakanı Lawrence Wong, hükümetin daha fazla çocuk sahibi olmayı teşvik eden nakit desteklerden ziyade ailelerin yaşam kalitesini artırmaya odaklanacağını açıkladı.

🔹 Wong, doğurganlık oranlarını yükseltme konusunda hükümetlerin yapabileceklerinin sınırlı olduğunu belirterek sorunun küresel bir nitelik taşıdığını söyledi.

🔹 Hükümet politikalarının temel hedefinin çocuk sahibi olmayı teşvik etmekten çok aile yaşamını daha kolay hale getirmek olacağını ifade etti.

🔹 Singapur’un toplam doğurganlık oranı 2025 yılında 0,87 ile tarihindeki en düşük seviyeye geriledi.

🔹 Çocuk sahibi olma kararlarında yüksek maliyetler, çocuk yetiştirmenin stresi ve iş-aile dengesini kurma zorluğu başlıca nedenler arasında yer aldı.

🔹 Ülke aynı zamanda nüfusunun beşte birinin 65 yaşın üzerinde olduğu süper yaşlı toplum statüsüne ulaşma yolunda ilerliyor.

🔹 Singapur son yıllarda doğum ikramiyeleri, genişletilmiş babalık izni ve yumurta dondurma kurallarının esnetilmesi gibi çeşitli teşvikler uyguladı.

🔹 Hükümet şubat ayında doğurganlık sorununu “varoluşsal bir meydan okuma” olarak tanımlayarak evlilik ve ebeveynlik politikaları için yaklaşık 7 milyar Singapur dolarlık yeni destek paketi açıkladı.

🔹 Lawrence Wong, birçok ülkenin büyük kaynaklar ayırmasına rağmen doğum oranlarında kalıcı artış sağlayamadığını söyledi.

🔹 Doğurganlık oranlarının kısa vadede güçlü şekilde toparlanmasının beklenmediğini belirten Wong, Singapur’un kontrollü göç politikalarını sürdürmeye devam edeceğini ifade etti.

🔹 Hükümetin ekonomik büyüme ve verimliliği desteklemek için teknoloji ve yapay zekâ kullanımına daha fazla ağırlık vereceğini söyledi.

🔹 İsviçre, nüfusun 10 milyonla sınırlandırılmasını öngören öneriyi pazar günü referanduma sunacak.

🔹 Teklif, göçün konut fiyatlarını artırdığı ve ülkenin doğal çevresine zarar verdiği gerekçesiyle destekleniyor.

🔹 İsviçre’nin nüfusu bu yüzyılda yaklaşık 2 milyon artarak 9,1 milyona ulaştı.

🔹 İsviçre Halk Partisi (SVP), öneriyi konut erişilebilirliği sorununa çözüm ve çevrenin korunmasına yönelik bir adım olarak öne çıkardı.

🔹 Daha sağ gruplar ise göç karşıtı söylemleri öne çıkaran kampanyalar yürüttü.

🔹 Son kamuoyu yoklamalarında nüfus sınırına yönelik destek gerilerken, karşı çıkanların oranı ilk kez yüzde 50’nin üzerine çıktı ancak referandumun başa baş geçmesi bekleniyor.

🔹 Eleştiriler, nüfus sınırının yatırımları, ekonomik büyümeyi ve İsviçre’nin açık ekonomi imajını olumsuz etkileyebileceğini savunuyor.

🔹 Önerinin kabul edilmesi halinde İsviçre’nin Avrupa Birliği ile serbest dolaşım anlaşmasından çekilmesi gerekebilir.

🔹 Böyle bir adımın ticaret ve pazar erişimi gibi alanlardaki anlaşmaları da etkileyebileceği belirtiliyor.

🔹 İsviçre’de doğrudan demokrasi sistemi nedeniyle göç politikaları son yıllarda birçok kez referanduma taşındı.

🔹 SVP, 1990’lardan bu yana egemenlik ve göç konularını öne çıkararak ülkenin en büyük siyasi partisi haline geldi.

🔹 2014 yılında göçü sınırlamaya yönelik bir referandum kabul edilmiş, sonraki yıllarda benzer girişimlerin bir bölümü başarısız olmuştu.

🔹 Teklif kabul edilirse ilk aşamada sığınmacılara yönelik kısıtlamaların artırılması öngörülüyor.

🔹 Nüfusun 10 milyonun üzerine çıkması ve bu seviyede kalması halinde Avrupa Birliği ile kişilerin serbest dolaşımı anlaşmasının feshedilmesi zorunlu hale gelebilecek.

🔹 Ekonomik etkilerin ağır olması halinde parlamentonun referandum sonucunu daha sınırlı şekilde uygulayacak düzenlemeler hazırlayabileceği değerlendiriliyor.

🔹 BlackRock, Avrupalı yatırımcılar için yeni iShares Space Technologies UCITS ETF (STAR) fonunu piyasaya sürüyor.

🔹 ETF’nin takip ettiği endeks, yeni halka arz edilen şirketlerin 10 ila 30 gün içinde endekse eklenmesine imkan tanıyan hızlı giriş mekanizmasına sahip olacak.

🔹 Yeni sistem sayesinde şirketler bir sonraki olağan endeks güncellemesi beklenmeden ara değerlendirmelerle kısa sürede ETF kapsamına alınabilecek.

🔹 Yeni fonun lansmanı, SpaceX gibi büyük halka arzların yatırımcı ilgisini artırdığı bir dönemde gerçekleşti.

🔹 Uzay temalı ETF’lere yıl başından bu yana yaklaşık 8 milyar dolar giriş gerçekleşti.

🔹 Bu performansla uzay temalı ETF’ler savunma sektörüne odaklanan ETF’leri geride bırakarak Bloomberg’in tematik ETF kategorileri içinde net para girişinde ikinci sıraya yükseldi.

🔹 S&P 500 endeks sağlayıcıları kısa süre önce SpaceX gibi büyük halka arzların hızla endekse alınmasını sağlayacak kural değişikliğini kabul etmedi.

🔹 BlackRock, yeni ETF’de kullanılan hızlı giriş mekanizmasının bu kararla bağlantılı olmadığını belirtti.

🔹 SpaceX’in halka arzına yönelik güçlü yatırımcı ilgisi, uzay teknolojileri odaklı yatırım ürünlerine olan talebi artırmaya devam ediyor.

🔹 Rusya, Ukrayna’nın sanayi tesisleri, limanlar ve petrol rafinerilerine yönelik insansız hava aracı saldırılarının artması üzerine kritik altyapının korunmasındaki mali yükün bir bölümünü özel şirketlere aktarmaya hazırlanıyor.

🔹 Yeni düzenleme kapsamında Savunma Bakanlığı, şirketlerin büyük kalibreli hava savunma sistemleri satın almasına izin verecek ancak bu sistemlerin kontrolü bakanlıkta kalacak ve rezerv birlikler tarafından işletilecek.

🔹 Şirketlerin erişebileceği ekipmanlar arasında uçaksavar silah sistemleri, radarlar, elektronik harp ekipmanları ve hava savunma topçu sistemleri bulunacak.

🔹 Bazı büyük emtia üreticileri, tesislerinin çevresine Pantsir füze ve top sistemlerinin konuşlandırılması için Savunma Bakanlığı ile şimdiden anlaşmalar yaptı.

🔹 Ukrayna bu yıl Rusya’nın enerji ve emtia altyapısına yönelik saldırılarını yoğunlaştırdı.

🔹 Mayıs ayında Rusya’nın en büyük 10 petrol rafinerisinden sekizi insansız hava araçlarıyla hedef alındı ve günlük ham petrol işleme kapasitesi Ekim 2009’dan bu yana en düşük seviyeye geriledi.

🔹 Gübre üretimi de saldırılar nedeniyle olumsuz etkilendi.

🔹 Rus iş dünyası temsilcileri, küçük silahlardan daha büyük hava savunma sistemlerine, elektronik harp ve lazer sistemlerine kadar çeşitli savunma ekipmanlarına erişim talep etti.

🔹 Şirketler bu savunma yatırımlarının finansmanını üstlenmeye hazır olduklarını Rus yönetimine iletti.

🔹 Hava savunması bugüne kadar elektrik veya su hizmetleri gibi şirketlerin satın alabildiği bir hizmet niteliği taşımıyordu.

🔹 Güney Kore’nin Kospi endeksi, üç günlük sert düşüşün ardından gün içinde yüzde 8,2’ye kadar yükseldi.

🔹 Endeks, önceki satış dalgasında rekor seviyesinden yaklaşık yüzde 15 gerilemişti.

🔹 Samsung Electronics hisseleri gün içinde yüzde 9,3’e kadar yükseldi.

🔹 SK Hynix hisseleri ise yüzde 15’in üzerinde değer kazandı.

🔹 Bellek çipi üreticilerindeki yükseliş, yapay zekâ sektörüne yönelik yatırım iştahının yeniden güçlendiğine işaret etti.

🔹 Son günlerde yapay zekâ sektöründe aşırı değerleme ve yüksek faiz endişeleri nedeniyle yaşanan satışların ardından yatırımcılar yeniden alım yapmaya başladı.

🔹 Yapay zekâ kaynaklı yükseliş dalgası, Kospi endeksini yıl içinde bir ara yüzde 100’ün üzerinde yükseltmişti.

🔹 Pazartesi günkü sert satışlar sırasında devre kesiciler çalıştırılmış ve işlemler geçici olarak durdurulmuştu.

🔹 Güney Kore hisse piyasasında beklenen oynaklık 2008’den bu yana görülen en yüksek seviyelere yaklaşırken, program alım ve satımlarını durduran mekanizmalar son iki günde art arda devreye girdi.

🔹 Kaldıraçlı ETF’lerin günlük yeniden dengeleme işlemleri piyasa dalgalanmalarını artıran unsurlar arasında gösterildi.

🔹 Salı günkü yükselişe ağırlıklı olarak yerli kurumsal yatırımcılar öncülük etti.

🔹 Yabancı yatırımcılar Kospi hisselerinde satışlarını sürdürürken, bireysel yerli yatırımcılar da net satıcı konumunda yer aldı.

🔹 Kospi endeksi 2026 yılı genelinde halen yaklaşık yüzde 92 yükselişini koruyor.

🔹 Çin’in mayıs ayında ihracatı yıllık bazda yüzde 19’dan fazla, ithalatı ise yüzde 27’nin üzerinde artarak piyasa beklentilerini aştı.

🔹 Çin’in dış ticaret fazlası mayıs ayında 105,4 milyar dolara ulaşarak ocak ayından bu yana en yüksek seviyeyi gördü.

🔹 Çip ve bilgisayar ürünleri ihracat ve ithalat artışının yaklaşık yarısını oluşturdu.

🔹 Yarı iletken ihracatı yıllık bazda yüzde 111 artarak 36 milyar dolara çıktı ve 2013’ten bu yana en hızlı büyümeyi kaydetti.

🔹 Bilgisayar ve parçaları ihracatı yüzde 66, yüksek teknoloji ürünleri ihracatı ise yüzde 51 yükseldi.

🔹 Küresel veri merkezi yatırımlarındaki artış ve çip arzındaki sıkışıklık, Çin’in yapay zekâ donanımı ihracatını destekleyen temel unsurlar arasında yer aldı.

🔹 Çin’in ABD’ye ihracatı yıllık bazda yaklaşık yüzde 36 artarak 2021’den bu yana en güçlü yükselişini gösterdi.

🔹 ASEAN ülkelerine ihracat yaklaşık yüzde 25, Afrika’ya ihracat ise yaklaşık yüzde 19 arttı.

🔹 Avrupa Birliği’ne ihracat yüzde 8’in altında artarken, Çin’in AB’den ithalatı geriledi ve iki taraf arasındaki ticaret fazlası 30 milyar doların üzerinde kalmayı sürdürdü.

🔹 Otomobil ihracatı yaklaşık yüzde 40 artarken, Çin’de iç satışlar üst üste altıncı ay çift haneli düşüş gösterdi.

🔹 Giyim ürünleri ihracatı yüzde 4, oyuncak ihracatı ise yüzde 7 gerileyerek geleneksel sektörlerde zayıflığın sürdüğünü gösterdi.

🔹 Yapay zekâ bağlantılı yüksek teknoloji sektörleri büyürken, tüketici talebine bağlı birçok geleneksel sektör zayıf performans göstermeye devam etti.

🔹 Çin’in ilk beş aydaki ham petrol ithalat hacmi geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 5 azaldı.

🔹 Yapay zekâ kaynaklı dış talep artışı Çin ekonomisine destek sağlarken, yurt içi tüketim talebi zayıf seyretmeye devam etti.