🔹 İran, kesin bir askeri zafer aramak yerine çatışmayı tam kapsamlı savaşa dönüştürmeden genişletmeyi amaçlayan kademeli tırmandırma stratejisi izliyor.

🔹 Tahran, ticaret yollarını, deniz taşımacılığı güzergâhlarını ve enerji altyapısını baskı noktalarına dönüştürerek Washington ile müttefiklerinin kriz yönetiminin İran'ın taleplerini kabul etmekten daha maliyetli olduğuna ikna etmeye çalışıyor.

🔹 İran, Hürmüz Boğazı'nda kendisine daha büyük rol veren yeni bir statükonun kabul edilmemesi halinde çatışmanın Körfez'in dışına yayılabileceği mesajını veriyor.

🔹 Tahran, Hürmüz'deki deniz trafiğini aksatma kapasitesini gösterdikten sonra Kızıldeniz ve Suudi Arabistan'ın enerji altyapısına yönelik tehditlerle baskı alanını genişletiyor. Hürmüz'den savaş öncesinde küresel petrol tüketiminin yaklaşık beşte biri geçiyordu.

🔹 İran, deniz geçiş noktalarını ve enerji varlıklarını riske atarak gelecekteki müzakerelerde pazarlık gücünü artırabileceğine inanıyor.

🔹 Donald Trump, Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması için anlaşma sağlama umuduyla yaklaşan bir saldırıyı iptal ettiğini ve İran'la görüşmelerin pazartesi günü yapılacağını söyledi. Tahran ise ABD ile şu anda görüşme yürütmediğini açıkladı.

🔹 İran yönetimi, önceki esneklik girişimlerinin Washington'ın baskısını artırdığı sonucuna vararak anlamlı müzakerelerden önce baskı unsurlarının oluşturulması gerektiğini düşünüyor.

🔹 Umman, Hürmüz Boğazı'nın yönetimi için Körfez ülkelerinin desteklediği ve gönüllü kullanıcı ücretlerini içeren bir öneriyi İran'a sundu. Tahran, boğaz üzerinde idari yetki ve gemilerden hizmet ücreti alma hakkı isterken Washington her türlü ücrete karşı çıkıyor ve Hürmüz'ün İran kontrolünden uzak uluslararası bir su yolu olarak kalmasını talep ediyor.

🔹 Suudi Arabistan öncülüğünde kurulması planlanan deniz koalisyonu, İran'la doğrudan karşılaşmak yerine ticari gemilere refakat etmeye, istihbarat paylaşmaya ve deniz yollarını korumaya odaklanan savunma çerçevesi olarak şekilleniyor.

🔹 İran, ABD'nin askeri gücüyle doğrudan rekabet edemese de hükümetleri ve donanmaları savunma pozisyonuna geçirerek maliyet yaratabiliyor; Hürmüz, Bab el-Mendeb ve diğer geçiş noktalarındaki her yeni tehdit küresel ticareti sürdürmek için gereken kaynakları artırıyor.

🔹 Washington ile Tahran arasındaki mücadele karşılıklı dayanıklılık yarışına dönüşüyor. Tarafların geri adım atmaya yanaşmaması, baskı gücünü artırmaya yönelik stratejinin iki tarafın da tam olarak kontrol edemeyeceği bir çatışmaya dönüşmesi riskini taşıyor.

🔹 Cumhuriyetçi senatörler John Cornyn ve Thom Tillis, Adalet Bakanlığına kalıcı olarak liderlik etmesi için aday gösterilen geçici Başsavcı Todd Blanche’ı destekleyeceklerini açıkladı. Bu destek, adaylığın Senato Yargı Komitesi’nde ilerlemesinin önünü açtı.

🔹 Adalet Bakanlığı ve Kongre üyeleri, Donald Trump’ın İç Gelir Servisi’ne (IRS) açtığı davayı sonuçlandırmak için önerilen 1,8 milyar dolarlık “Silahlandırmaya Karşı Fon”un resmen iptal edilmesi konusunda anlaşmaya vardı.

🔹 Blanche’ın pazar günü yayımladığı yazılı emirde fonda hiçbir üye atanmadığı, para aktarılmadığı, başvuru süreci oluşturulmadığı ve ödeme yapılmadığı belirtildi. Blanche, “Fonun bulunmadığına hiçbir şüpheye yer bırakmayacak şekilde” açıklık getirildiğini söyledi.

🔹 Cornyn ve Tillis, Blanche’ın adaylığını desteklemek için fonun yasal olarak sona erdirilmesini ve IRS denetimlerine ilişkin anlaşmanın kapsamının yazılı olarak sınırlandırılmasını talep etmişti.

🔹 Adalet Bakanlığı, vergi denetimi bağışıklığının yalnızca anlaşma sırasında açık olan geçmişe dönük talepler için geçerli olduğunu ve Trump’ın gelecekteki vergi beyannamelerinin incelenmesini engellemediğini yazılı olarak açıkladı.

🔹 Vergi anlaşmasının yalnızca davayı açan Trump, iki oğlu ve Trump Organization için geçerli olduğu belirtildi.

🔹 Demokrat Senatör Adam Schiff, fonun iptal edilmesinin 6 Ocak 2021’de Kongre Binası’na saldıran kişiler için daha önce oluşturulan tazminat başvuru süreci üzerinden gelecekte ödeme yapılmasını engellemediğini söyledi.

🔹 Schiff, vergi bağışıklığı anlaşmasının Trump’ın geçen yıl elde ettiği 2,3 milyar dolarlık gelir üzerinden vergi ödememesine yardımcı olabileceğini ve anlaşmanın kapsamının hâlâ belirsiz kaldığını söyledi.

🔹 Blanche’ın adaylığı, Cornyn ve Tillis’in yönetimden daha fazla güvence talep etmesi üzerine geçen hafta Senato Yargı Komitesi’ndeki oylamanın ertelenmesiyle belirsizliğe girmişti. Trump, adaylığını geri çekip senatörlerin gelecek yıl görevden ayrılmasının ardından yeniden sunabileceğini ve adaylığı engellenirse fonu ilerleteceğini söylemişti.

🔹 Trump, 6 Ocak saldırısı nedeniyle suçlanan ve fondan yararlanabilecek kişilerin hayatlarının mahvolduğunu söyledi; ödemeyi yaşadıkları acının telafisi olarak nitelendirdi.

🔹 Trump’ın ceza davalarındaki savunma avukatlığını yapan Blanche, geçen yıl başsavcı yardımcısı olarak Adalet Bakanlığına katıldı. Trump, Pam Bondi’yi görevden aldıktan sonra Blanche’ı başsavcı vekili olarak en üst göreve getirdi.

🔹 Japonya’nın Nikkei Borsa Endeksi 70.000 puanı aşarken, küçük işletmeler borsa yükselişi ile karşı karşıya oldukları ekonomik gerçeklik arasında büyük bir fark bulunduğunu söylüyor.

🔹 Tokyo merkezli metal kutu parçaları üreticisi Hirohama’nın Yönetim Kurulu Başkanı Yasuhisa Hirohama, küçük ve orta ölçekli işletmelerin çalışanlarını korumak için kârları aynı hızda artmasa da ücretleri yükseltmek zorunda kaldığını söyledi.

🔹 Japon işletmelerinin yüzde 99’undan fazlasını oluşturan KOBİ’ler, artan iş gücü ve ithalat maliyetlerini karşılamakta veya müşterilere yansıtmakta zorlanıyor. Büyük şirketler üst üste üçüncü yılda yüzde 5’in üzerinde ücret artışı uygularken KOBİ’lerdeki ücret artışı yüzde 4,69’da kaldı.

🔹 Başbakan Sanae Takaichi yönetimi, enflasyona göre düzeltilmiş reel gayrisafi yurt içi hasılada mümkün olan en kısa sürede yüzde 1’in üzerinde sürdürülebilir büyüme ve enflasyonun Japonya Merkez Bankası’nın yüzde 2 hedefi civarında istikrar kazanmasını hedefliyor.

🔹 Ekonomi planı, ücret artışlarını büyüme stratejisinin başlangıç noktası olarak tanımlıyor ve KOBİ’lerde daha güçlü kazanç kapasitesi ile ücret artışının birbirini desteklediği bir döngü oluşturulmasını öngörüyor.

🔹 Japonya Merkez Bankası politika faizini otuz yılı aşkın sürede ilk kez yüzde 1’e yükseltti. Borsa, rekor şirket kârları ve yapay zekâ talebinin etkisiyle yeni zirvelere çıkarken enflasyon Japonya’da kalıcı bir olgu haline geldi.

🔹 SoftBank, çalışan rekabeti ve yapay zekâ talebindeki büyümeden yararlanma hedefiyle bu yıl rekor düzeyde yüzde 7,7 ücret artışını onayladı; şirket 2025-2030 mali yılları arasında net kârını yüzde 27 artırmayı hedefliyor.

🔹 Reel ücretler mayıs ayına kadar aralıksız beş ay arttı ancak 1990’lardan beri süren düşüş eğilimini tersine çeviremedi. Meiji Yasuda Araştırma Enstitüsü Başekonomisti Yukihiro Morita, reel ücretlerin dalgalı kalabileceğini ve sonbahardan itibaren akaryakıt ile elektrik sübvansiyonlarının etkisinin azalmasıyla yeniden negatife dönebileceğini söyledi.

🔹 Ulusal Küçük İşletme Birlikleri Federasyonu’nun temmuz ayındaki araştırmasında, 300’e kadar çalışanı bulunan şirketlerin yüzde 37’si son 12 ayda maliyet artışlarını yansıtacak fiyat artışı yapmadığını söyledi. Maliyet artışlarının yüzde 70’inden fazlasını karşılayabilen şirketlerin oranı yüzde 13’te kaldı.

🔹 Zayıf yen, yurt dışında üretim yapan büyük şirketlere avantaj sağlarken hammadde ithal edip ürünlerini Japonya’da satan KOBİ’leri olumsuz etkiliyor. Japonya Merkez Bankası’nın üretici fiyat endeksi haziranda yıllık yüzde 7 arttı.

🔹 Takaichi yönetimi, yapay zekâ, savunma ve biyoteknoloji dahil 17 sektöre odaklanarak 2040 mali yılına kadar kamu ve özel sektörden 370 trilyon yenin üzerinde yatırım hedefliyor; bu girişim KOBİ’lere yeni gelir alanları sağlayabilir.

🔹 Hirohama, KOBİ’lerin sürdürülebilir büyüme ve ücret artışı için kendi çabalarını göstermesi gerektiğini söyledi; doğrudan para dağıtımı yerine işletmelerin kendi kapasitelerini geliştirmesine yardımcı olacak hibe ve sübvansiyonlar talep etti. Ekonominin resesyona girip yalnızca mal fiyatlarının yükselmesinin ücret artışlarını zorlaştıracağını belirtti.

🔹 Küresel bakır fiyatı, yapay zekâ altyapısı için metale yönelik ABD ve Çin kaynaklı talebin artmasıyla tarihî zirvelere yaklaşıyor.

🔹 Londra Metal Borsası'nda üç aylık bakır vadeli işlemleri cuma günü metrik ton başına 13.791 dolara ulaştı. Fiyat, 29 Ocak'ta kaydedilen 14.527,50 dolarlık tüm zamanların en yüksek seviyesine yakın seyretti.

🔹 Endonezya'daki Grasberg bakır madeninde geçen yıl eylül ayında meydana gelen çamur kaymasının ardından faaliyetler yavaşladı. Madenin yılın ikinci yarısında kapasitesinin yaklaşık yüzde 85'ine dönmesi beklenirken bu oran yaklaşık yüzde 65'e düşürüldü.

🔹 ABD şirketleri ve diğer tüketiciler, Trump yönetiminin olası ithalat tarifeleri öncesinde bakır alımlarını hızlandırdı. Yönetim, Temmuz 2025'te rafine bakıra 2027'de yüzde 15 gümrük vergisi uygulanabileceği mesajını verdi ancak verginin yürürlüğe girmesine ilişkin resmî açıklama yapılmadı.

🔹 New York'taki COMEX borsasında bakır stokları yıl başından bu yana yüzde 40'tan fazla arttı. ABD'ye yoğun bakır girişi nedeniyle Londra Metal Borsası'na bağlı depolardaki stoklar yaklaşık beş ayın en düşük seviyesine geriledi.

🔹 Bakır, yapay zekâ altyapısında veri merkezlerine enerji sağlayan elektrik şebekelerinin kurulmasında kullanılıyor. Elektrikli araçlarda, benzinli araçlara kıyasla üç ila dört kat daha fazla bakır bulunuyor.

🔹 Dünya bakır tüketiminin yüzde 60'ını gerçekleştiren Çin'de metal kıtlığı derinleşiyor. Şanghay Vadeli İşlemler Borsası'ndaki stoklar temmuz sonunda yaklaşık 69.000 tona gerileyerek iki buçuk yılın en düşük seviyesine indi ve mart ortasındaki zirveye göre yüzde 80 düştü.

🔹 Çin dünyanın en büyük bakır üreticisi olmasına rağmen ABD gibi ülkelere yapılan ihracat yurt içindeki arz sıkıntısını artırıyor. Çin, ihracatı sınırlamak için henüz adım atmadı.

🔹 Çin'deki bakır ithalat fiyatı ile Londra Metal Borsası fiyatı arasındaki farkı gösteren Şanghay primi, 22 Temmuz'da ton başına 115 dolara yükseldi. Bu seviye, Kasım 2022'den bu yana görülmeyen en yüksek değer oldu.

🔹 Çin'in bakır külçesi ithalatı haziranda yaklaşık 280.000 tona ulaşarak dokuz ayın en yüksek seviyesini gördü. Çin'deki bir sektör grubu, istikrarlı arz sağlamak amacıyla ticari stoklama sistemi kurulmasını değerlendiriyor.

🔹 Çin ekonomisinde yurt içi talep zayıflarken, gayrisafi yurt içi hasıla ikinci çeyrekte yıllık reel bazda yüzde 4,3 büyüdü; bu oran ilk çeyrekteki yüzde 5'lik büyümenin altında kaldı.

🔹 Market Risk Advisory eş temsilcisi Naohiro Niimura, yapay zekâ gibi yeni sektörler için gerekli bakırın ülkeden çıkışına yönelik endişelerin arttığını söyledi. Daiwa Araştırma Enstitüsü'nden Naoto Saito, Çin hükümetinin öncelikli sektör ilan ettiği yapay zekânın bakır ve diğer ilgili kaynakların ithalatındaki artışta etkili göründüğünü açıkladı.

🔹 Lyle Goldstein, Çin ordusunun son 10 yıldaki modernizasyonunda büyük ilerleme kaydettiğini ve bu ilerlemenin ölçeği ile sonuçlarının emsalsiz olabileceğini söyledi.

🔹 Goldstein, Çin’in dünya lideri ve dünya çapında bir ordu olma hedefini büyük ölçüde gerçekleştirdiğini, ancak uçak gemisi programı gibi bazı projelerin henüz olgunlaşmadığını söyledi.

🔹 Çin, ABD ve Rusya’dan alınan tasarımları kullanıyor; ancak Y-20 nakliye uçağı ve Z-20 helikopteri gibi platformların benzer görünümlerine rağmen daha üstün olabileceği değerlendiriliyor. J-20 savaş uçağı ve yeni altıncı nesil savaş uçakları, Çin’e özgü tasarımların arttığını gösteriyor.

🔹 Çin denizaltılarında kullanılan YJ-19 füzesinin hipersonik gemisavar füze olduğu belirtiliyor. Çin denizaltıları bu alanda hipersonik füze kullanırken ABD denizaltıları hâlâ sesaltı füzeler kullanıyor.

🔹 Goldstein, Çin’in denizaltılardan gemisavar seyir füzesi kullanımı gibi dar bir sualtı harp alanında ABD’nin çok önünde olduğunu söyledi.

🔹 Çin’in askeri kapasitesi istikrarlı biçimde artıyor; özellikle hava savunması ve gemisavar silahları öne çıkıyor. Çin’in askeri yeteneklerinin ABD ile arasındaki farkı hızla kapattığı ve bazı alanlarda öne geçtiği kaydedildi.

🔹 Çin ordusu modern dönemde büyük ölçekli bir savaşta sınanmadı. ABD ordusu daha fazla çatışma deneyimine sahip olsa da bu deneyimlerin çoğu daha zayıf rakiplere karşı kazanıldı.

🔹 Goldstein, Batı’da Çin’in askeri tehdidinin abartıldığını ve Çin’in saldırgan hedefleri olduğuna dair yeterli kanıt bulunmadığını söyledi.

🔹 Çin’in askeri gücünü sanayi kapasitesi destekliyor. Çin’in gemi inşa kapasitesi ABD’nin 200 katından fazla ve bu fark, ağır kayıplar yaşanan bir deniz savaşında filonun daha hızlı yenilenmesini sağlayabilir.

🔹 Çin’in sivil-asker bütünleşmesi; üniversiteleri, araştırma merkezlerini ve şirketleri orduyla ilişkilendiriyor. Üretilen mühendis sayısındaki fark, Çin ile Batı arasında önemli bir asimetri oluşturuyor.

🔹 Üst düzey Çinli generallerin görevden alınmasının savaş hazırlığı üzerinde büyük bir etkisi olmayabilir. Tasfiyeler, iktidar devriyle bağlantılı olabilir veya Tayvan ihtimaline karşı yeni fikir ve savaşma iradesine sahip komutanların seçilmesini amaçlayabilir.

🔹 Tayvan çevresindeki Çin Halk Kurtuluş Ordusu savaş uçağı sortileri 2026’nın ilk yarısında 2022’den bu yana en düşük seviyeye indi. Goldstein, tarafların gerilimi azaltması hâlinde Tayvan konusunda barışçıl bir çözüm alanı bulunduğunu söyledi.

🔹 Nükleer enerjili denizaltıdan yapılan füze fırlatması, Çin’in nükleer üçlüsünün deniz ayağını güçlendirdi. Çin denizaltılarının Çin’e yakın bölgelerden nükleer füze fırlatabilmesi, ABD ve Çin arasında karşılıklı imha kapasitesine dayalı daha dengeli bir durum oluşturabilir; ancak Çinli yorumcuların nükleer yığınağı doğrudan Tayvan meselesiyle ilişkilendirmesi endişe yaratıyor.

🔹 Goldstein, Çin’in çevresinde temel çıkarlarının tanınmasını isteyeceğini, ancak Vietnam veya Kamboçya’daki tüm gelişmeleri kontrol etmeye dönük bir nüfuz alanı aramadığını söyledi. Beijing’in önündeki zorluk, güçlü bir orduyu her sorunda kullanılacak bir “çivi arayan çekiç”e dönüştürme eğilimine direnmek olacak.

🔹 New Hampshire'daki Phoenix Tailings tesisi, madencilik atıklarını elektrik kullanarak işleyip ABD silah sistemlerinde kullanılan kritik metalleri çıkarıyor.

🔹 Phoenix Tailings, kritik minerallerin işlenmesinde Çin'in hakimiyetini azaltmak için Pentagon'dan 500 milyon dolarlık kredi aldı.

🔹 Şirket, Massachusetts'te savunma, havacılık ve otomotiv sektörlerine yönelik daha büyük bir tesis kurmayı planlıyor. Yeni fabrikanın inşası 18 aya kadar sürebilir.

🔹 Phoenix Tailings, maden atıklarının yanı sıra geri dönüştürülmüş mıknatısları ve disk sürücülerini hammadde olarak kullanıyor.

🔹 Elektrik içeren kimyasal süreç, malzemenin oksijenini ayırarak savaş uçakları, füzeler, radar sistemleri ve insansız hava araçlarında kullanılan güçlü sabit mıknatısların üretimine uygun metal elde ediyor.

🔹 Savunma sektörü samaryuma her yıl 50 ila 100 ton ihtiyaç duyuyor; ABD'nin üretim kapasitesi ise sınırlı kalıyor.

🔹 Phoenix Tailings'in yıllık samaryum üretimi yaklaşık 200 kilogram seviyesinde bulunuyor. Şirket üretimi üç ay içinde yaklaşık 5 tona, gelecek yıl veya 2028'de ise 120 tona çıkarmayı hedefliyor.

🔹 Arnold Magnetic Technologies, Tomahawk gibi hassas güdümlü füzelerde kullanılan samaryum-kobalt mıknatısları için Çin yerine Fransa'daki Solvay şirketine yöneldi.

🔹 Solvay, La Rochelle kentindeki terk edilmiş madencilik atıklarını yeniden işleyerek samaryum dahil farklı nadir toprak elementlerini üretmeye başladı.

🔹 Solvay, kalıcı mıknatıslara yönelik talep, tedarik zinciri güvenliği ve Avrupa ile ABD'deki müşterilerin çeşitlendirilmiş tedarik arayışının üretim artışını desteklediğini açıkladı.

🔹 Çin, küresel tungsten madeni arzının yaklaşık yüzde 80'ini ve işleme kapasitesinin daha büyük bölümünü kontrol ediyor. ABD, tungsten ihtiyacında Çin ithalatına bağımlı durumda.

🔹 ABD'deki tungsten üretimini artırma çabalarının yıllar sürmesi bekleniyor; bu süreçte Pentagon ve savunma yüklenicileri mevcut stoklara, genişletilmiş geri dönüşüme ve sınırlı sayıdaki Çin dışı kaynağa ihtiyaç duyabilir.

🔹 İran'la yeniden başlayan çatışmalar, ABD ordusunun Patriot ve THAAD önleyicileri ile Tomahawk füzelerindeki azalan stokları üzerindeki baskıyı artırdı.

🔹 Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi, Tomahawk, Patriot ve THAAD stoklarının yenilenmesinin en az üç yıl sürebileceği konusunda uyardı.

🔹 Başkan Donald Trump'ın 20 Temmuz tarihli başkanlık kararnamesi, askeri ekipmanlar ile bunların üretim, bakım ve onarımında kullanılan kritik malzemelerin yurt içinden veya müttefik ülkelerden tedarik edilmesini öngörüyor.

🔹 Lockheed Martin, müşterilerinin görevlerini destekleyen kritik malzemelere erişimi güvence altına almak için küresel nadir toprak elementi tedarik zincirini sürekli değerlendirdiğini açıkladı.

🔹 Yerel su sistemlerini hedef alan siber saldırılar geçen hafta en az yedi eyalette bildirildi.

🔹 FBI, bilgisayar korsanlarının birden fazla sistemin parolalarını ve ağ ayarlarını değiştirdiğini açıkladı. Saldırılar, su işletmecilerinin ekipmanlarını kontrol etmesini engelledi; bazı tesislerde basınç kaybı ve su baskını yaşandı.

🔹 Siber Güvenlik ve Altyapı Güvenliği Ajansı, bazı su işletmelerinin kaynatma uyarısı yayımladığını ve sistemlerini manuel olarak çalıştırmak zorunda kaldığını açıkladı.

🔹 Saldırıların nerede gerçekleştiği ve arkasında kimin bulunduğu açıklanmadı. Minnesota ve Michigan, eyaletlerindeki bazı su işletmelerinin hedef alındığını duyurdu; CISA da İran'ın kamu hizmetlerini işletmekte kullanılan internete bağlı teknolojileri hedef aldığı konusunda uyardı.

🔹 Başkan Donald Trump, saldırıların arkasında İran'ın bulunduğu yönündeki iddiaları reddetti ve Minnesota yönetimini suçladı. Minnesota Valisi Tim Walz ise Trump'ı İran savaşı üzerinden eleştirdi.

🔹 ABD'de yaklaşık 170 bin su ve atık su sistemi bulunuyor. Giderek otomatikleşen bu sistemlerde, eski işletim ve bilgi teknolojisi altyapıları ile sınırlı kaynaklar siber saldırılara karşı korumayı zorlaştırıyor.

🔹 Hükümet Hesap Verebilirlik Ofisi 2024'te Çevre Koruma Ajansı için ulusal bir siber güvenlik stratejisi önerdi; EPA geçen yılın başında risk değerlendirme planını tamamladı. Bu çalışmalar gönüllü yürütülüyor ve yerel sistemlerin siber güvenliğini zorunlu olarak iyileştirmeye yönelik önceki federal girişimler hukuki itirazlarla karşılaştı.

🔹 Hükümet Hesap Verebilirlik Ofisi, birçok sistemin varsayılan parolaları değiştirmek ve işletim sistemlerini güncellemek gibi temel siber güvenlik uygulamalarını yerine getirmediğini tespit etti. Yapay zekâ, kötü niyetli aktörlerin siber kapasitesini artırabilir.

🔹 Japonya hükümeti, hızlanan askeri yığınaklanmayı ülkeyi korumanın yanı sıra ekonomik refahı artıracak bir araç olarak sunuyor.

🔹 Japonya’nın son savunma beyaz kitabı, silah üretiminin ekonomik büyümeyi destekleyebileceğini belirtiyor.

🔹 Çin, Rusya ve Kuzey Kore’den kaynaklanan tehditlerin yıllık değerlendirmesi; teknoloji kullanımının artırılmasını, girişimlerin finanse edilmesini ve silah üretiminde daha fazla ticari bileşen kullanılmasını öngörüyor.

🔹 Savunma Bakanlığı sunum belgesi, savunma yatırımlarının daha geniş ekonomiye ve insanların yaşamına fayda sağladığını belirtiyor.

🔹 Beyaz kitabının anime tarzı kapağında askerler, silahlar ve askeri semboller yerine gülümseyen bir aile ile yüksek teknolojiye sahip bir şehir tasvir ediliyor. Savunma Bakanlığı yetkilisi, tasarımın “fütüristik bir imaj” vermesinin amaçlandığını söyledi.

🔹 Japonya Başbakanı Sanae Takaichi’nin hükümeti yeni bir ulusal güvenlik stratejisi hazırlıyor; stratejinin, Çin’in Tayvan’a yönelik bir çatışma başlatmasını caydırmayı amaçlayan ek harcama artışları içermesi bekleniyor.

🔹 Savunma beyaz kitabı, Çin’in askeri faaliyetleri ve diğer eylemlerini Japonya ile uluslararası toplum için ciddi endişe kaynağı ve Japonya’nın en büyük stratejik sınaması olarak tanımlıyor.

🔹 Japonya, II. Dünya Savaşı’ndan bu yana en büyük askeri yığınaklanmasını finanse etmek için vergi artışları, harcama reformları ve tek seferlik gelirleri bir araya getirdi; savunma harcamaları gayrisafi yurt içi hasılanın yüzde 2’sine ulaştı.

🔹 Japonya hükümeti Mart 2027’de sona erecek mali yıl için 122,3 trilyon yenlik rekor bütçe oluşturdu ve yüksek enerji maliyetlerinin hanehalkı ile işletmeler üzerindeki etkisini azaltmak için 3,1 trilyon yenlik ek paket hazırladı.

🔹 Yeni savunma harcamalarının önemli bölümü 1.000 kilometreden daha uzak hedefleri vurabilen füzelere ayrıldı; ek artışın büyük bir kısmının Ukrayna’nın Rusya’ya karşı savaşında yoğun kullanılan insansız hava araçları ve diğer insansız silahlara yönelmesi bekleniyor.

🔹 Güney Pasifik’teki ada ülkesi Nauru’nun adı Naoero olarak değiştirildi. Parlamento değişikliği mayıs ayında oybirliğiyle onayladı ve ulusal referandum planının rafa kaldırılmasının ardından yeni ad resmiyet kazandı.

🔹 Naoero yaklaşık 20,7 kilometrekarelik yüzölçümüyle Birleşmiş Milletler’in tam üyesi olan ülkeler arasında Monako’nun ardından ikinci en küçük ülke konumunda bulunuyor.

🔹 Yaklaşık 11.000 kişinin yaşadığı Naoero, nüfus bakımından da Tuvalu’nun ardından dünyanın en küçük ikinci ülkesi sayılıyor.

🔹 Adada yaklaşık 3.000 yıldır insanların yaşadığı biliniyor. Ada 1700’lerden itibaren Almanya, Avustralya ve Japonya’nın kontrolüne girdi; daha sonra Avustralya, Yeni Zelanda ve Birleşik Krallık’ın himayesinde kaldı ve 1968’de Nauru adıyla bağımsız oldu.

🔹 Naoero ekonomisi geçmişte büyük ölçüde fosfat madenciliğine dayanıyordu. Fosfat kaynaklarının tükenmesiyle ülke, Avustralya’daki sığınmacıların işlenmesi de dahil olmak üzere farklı ekonomik alanlara yöneldi.

🔹 Naoero halkı İngilizcenin yanı sıra Nauruca konuşuyor ve ülkenin yerel dilindeki adı Naoero olarak kullanılıyor. Nauru adı, bazı yabancıların Naoero’yu telaffuz etmekte zorlanmasıyla ortaya çıktı.

🔹 Hükümet, anayasa değişikliği önerisini ulusal mirası, dili ve kimliği daha doğru biçimde onurlandırma amacıyla hazırladı. Yeni ülke adının telaffuzu aksana göre değişiyor; halkı tanımlayan ifade ise Nauruan’dan dei-Naoero’ya dönüşüyor.

🔹 Naoero’nun bayrağı değişmeyecek.

🔹 Tennessee Üniversitesi coğrafya profesörü Derek H. Alderman, yer adlarının sömürgecilikten arındırılmasının ülkelerin kültürel ve dilsel dayatmaların mirasından uzaklaşmasına ve sömürge öncesi kimliklerine dönmesine yardımcı olabileceğini söyledi.

🔹 Svaziland 2018’de Esvatini adını aldı; Türkiye ise ülkenin kendi dilindeki yazıma daha yakın olan Türkiye adının kullanılmasını destekledi. İran, Tayland, Myanmar, Burkina Faso, Sri Lanka ve Gana da geçmişte farklı adlarla anılıyordu.

🔹 Temsilciler Meclisi Etik Komitesi, Kuzey Carolina Cumhuriyetçisi Temsilci Chuck Edwards’ın iki genç kadın çalışana yönelik “sürekli profesyonellik dışı ve uygunsuz davranışları” nedeniyle kınanmasını önerdi.

🔹 Edwards herhangi bir yanlış davranışı reddetti. Avukatları, komitenin aceleci ve temelsiz bir karar verdiğini savundu ve kınama önerisini “olağanüstü derecede sert” olarak nitelendirdi.

🔹 Etik Komitesi, Edwards’ın çalışanlarıyla cinsel ilişkiye girdiğine veya onları açıkça cinsel ilişkiye davet ettiğine dair kanıt bulmadı; ancak genç kadınlara yönelik aşırı ilgisinin ofiste söylenti ve imalara yol açtığını belirledi.

🔹 Komite, Edwards’ın davranışlarının cinsel ya da romantik bir yaklaşım amacı taşımadığına inansa bile makul bir gözlemcinin bu davranışları böyle yorumlayabileceğini belirledi.

🔹 Edwards iki çalışana toplam değeri 1.000 doların üzerinde mücevherler, tasarım çantaları, silahlar, ayakkabılar, çiçekler, dizüstü bilgisayar ve cep telefonları dahil tekrarlanan ve pahalı hediyeler verdi; görünüşleri ve kıyafetleri hakkında yorum yaptı.

🔹 Edwards çalışanları özel yemeklere ve tatillere davet etti. Çalışanlardan biriyle Las Vegas’a özel bir gezi için Bellagio’da oda ayırttı ve kentteki gösteriler için bilet alma sözü verdi.

🔹 Komite, iki çalışanın Edwards’ın davranışlarından rahatsız olduğunu ve bunu kendisine iletmeye çalıştığını; ancak Edwards’ın patronları olması nedeniyle çalışanların zor bir konuma düştüğünü belirledi.

🔹 Çalışanlardan biri, Edwards’ın yanında çalışmaya başladığında 19 yaşındaydı ve yaklaşık üç yıl görev yaptı. Las Vegas’a giden diğer çalışan ise Edwards’ın eyalet senatörlüğü döneminden itibaren yaklaşık iki buçuk yıl onun ekibinde kaldı.

🔹 Etik Komitesi, Edwards’ın çalışanlarla arasındaki tüm mesajlaşma ve konuşmaları teslim etmediğini belirledi. Edwards’ın avukatları ise komitenin bulgularının cinsel suistimal veya taciz kuralları kapsamında onu akladığını söyledi.

🔹 Kınama, Temsilciler Meclisi üyelerine uygulanabilecek üç disiplin yönteminden biri. Meclis öneriyi kabul ederse Edwards komite görevlerinden alınabilir, ancak genel kurulda oy kullanmaya devam edebilir.

🔹 Demokrat Temsilci Pramila Jayapal, Edwards’ın kınanmasının yeterli olmadığını söyledi ve Kongre’den çıkarılması gerektiğini savundu.

🔹 Edwards, Demokrat Jamie Ager’ın yeniden seçilme mücadelesiyle karşı karşıya. Demokratik Kongre Kampanya Komitesi, Kuzey Carolina’nın 11. seçim bölgesini bu yıl “kırmızıdan maviye” listesine aldı; Cook Political Report ise bölgeyi “Cumhuriyetçiler eğilimli” olarak sınıflandırdı.