Çin, yapay zekâda parasının karşılığını Amerika’dan daha iyi nasıl alıyor
Economist
🔹 ABD’li teknoloji şirketlerinin veri merkezlerine yönelik sermaye harcamalarının 2026’da 740 milyar doları aşması bekleniyor.
🔹 Nvidia’nın OpenAI tarafından işletilecek 500 milyar doların üzerindeki bir veri merkezinin 250 milyar dolarlık bölümünü finanse etmeyi görüştüğünün ortaya çıkmasıyla şirketin hisseleri geriledi. Alphabet’in yapay zekâ harcamalarını bu yıl 205 milyar dolara çıkaracağını açıklamasının ardından yatırımcılar benzer şekilde tepki verdi.
🔹 Çinli teknoloji şirketlerinin 2026’da veri merkezlerine ABD’li şirketlerin yatırımlarının onda birinden daha azını yapması bekleniyor.
🔹 Moonshot AI’ın geçen ay piyasaya sürdüğü K3 modeli, yaygın kıyaslamalarda Anthropic’in Fable 5 modelinin performansının yüzde 95’ine ulaştı ve kullanım maliyeti yüzde 70 daha düşük oldu. Alibaba da 3 Ağustos’ta bazı ölçümlerde dünyanın en iyi modelleri arasında yer alan yeni bir model yayımladı.
🔹 Çin’de veri merkezi arazileri, bazı ekipmanlar ve inşaat işçilerinden yapay zekâ uzmanlarına kadar uzanan iş gücü ABD’ye kıyasla daha düşük maliyetli.
🔹 Çinli şirketler, pahalı Amerikan yapay zekâ modellerinin çıktılarını kullanarak kendi modellerini eğitmekle suçlanıyor. Bu yöntem, Çinli geliştiricilerin Amerikan yatırımlarının bir bölümünden daha düşük maliyetle yararlanmasını sağlayabilir.
🔹 ABD’nin Çin’e yönelik teknoloji ihracatı kısıtlamaları, Çinli şirketlerin Nvidia tarafından tasarlanan ve TSMC tarafından üretilen en gelişmiş yapay zekâ çiplerini satın almasını engelliyor.
🔹 Pekin’deki düzenleyiciler, Çin’in yapay zekâ altyapısını yaptırımlara karşı korumak ve yerli alternatifleri teşvik etmek amacıyla daha düşük performanslı Nvidia çiplerinin kullanımını caydırdı ve bazı dönemlerde bu çiplerin ithalatını engelledi.
🔹 Alibaba, 2026-2028 döneminde yapay zekâya 53 milyar dolar yatırım yapmayı planlıyor. ABD yaptırımları, daha önce çip üretimini TSMC’ye yaptıran şirketi yerli tedarikçilere yöneltti.
🔹 Huawei ve SMIC, Çin’de benzer güçte çip üretebilen başlıca şirketler arasında bulunuyor. ABD’nin gelişmiş çip üretim ekipmanlarına yönelik kısıtlamaları, iki şirketin pahalı alternatif yöntemler kullanmasına ve yeterince güçlü çip üretimini sınırlamasına yol açıyor.
🔹 Çinli şirketlerin yazılım ve bilgi teknolojisi bütçeleri, Çin ekonomisinin büyüklüğüne rağmen ABD’li şirketlerin yazılım harcamalarının onda birinden daha az. Bu düşük talep, yapay zekâ yatırımlarının getirisini ve yeni yatırım isteğini azaltabilir.
🔹 Çin Komünist Partisi yapay zekâ politikasını, giderek daha güçlü çiplere ve daha fazla veri merkezine ihtiyaç duyan yapay genel zekâ sistemlerinden çok, teknolojiyi ekonomi geneline yaymaya odaklıyor. Çin’de yapay genel zekâ üzerinde çalışan şirketlerin sayısı ondan az.
🔹 ByteDance’in yapay zekâ destekli video hizmetlerinde yaşanan işlem gücü darboğazları bazı kliplerin işlenmesini on saate kadar uzatıyor. Zhipu AI ve Alibaba’nın bulut bilişim birimindeki bazı hizmetler sınırlı sunuluyor ve K3 için uzun bir kullanıcı bekleme listesi bulunuyor.