🔹 Japon bakım ürünleri uzmanları Yamashita ve Welfan, Çin'de yaşlanan nüfusa hizmet vermek için 2030 gibi erken bir tarihte 100 mağazadan oluşan bir ağ kurmayı planlıyor.

🔹 Şizuoka merkezli bakım ekipmanı kiralama şirketi Yamashita ile Osaka merkezli benzer ürünlerin toptancısı Welfan, Çin'de mağaza sayısını artırmak için geçen yıl kurulan bir ortak girişim üzerinden iş birliği yapıyor.

🔹 Şirketlerin Chengdu, Wuxi ve Şanghay'da doğrudan işlettiği mağazalar bulunuyor. Şanghay'da 24 Temmuz'da açılan mağazada bebek bezleri, bastonlar, işitme cihazları ve Çinli bir şirketle geliştirilen yastıklar satılıyor.

🔹 Yamashita'nın doğrudan işlettiği mağazalar perakende satışın yanı sıra bakım ekipmanı kiralama ve erişilebilirlik amacıyla ev yenileme hizmetleri sunuyor; bakım yatakları ve tekerlekli sandalyeler gibi kiralık ekipmanlar için temizleme tesisleri de bulunuyor.

🔹 Ortaklar, mağaza açılışlarını hızlandırmak için çoğunlukla ürün satışı yapacak franchise işletmecileri arıyor. İlk franchise mağazası Zhejiang eyaletindeki Shaoxing'de açıldı; diğer bölgelerdeki açılışlar için görüşmeler sürüyor.

🔹 Şanghay mağazasının açılmasıyla doğrudan işletilen mağaza sayısı beşe, franchise mağazası sayısı bire yükseldi. Bu yıl 10 yeni franchise mağazasının açılması ve planlanan 100 mağazanın yaklaşık 70'inin franchise modeliyle işletilmesi bekleniyor.

🔹 Franchise mağazalarının 100 ila 500 metrekare büyüklüğünde olması ve doğrudan işletilen mağazalardakilere benzer yaklaşık 500 bakım ürünü taşıması planlanıyor. Japonya'da üretilen ürünlerin yanı sıra yerel şirketlerin ürünleri de satılacak.

🔹 Çin'in bakım ürünleri pazarında, yaşlı tüketicilerin ihtiyaçlarına uygun ürünleri seçebilecek uzmanların sayısı yetersiz kalıyor. Ortak girişim, mağaza çalışanlarını kullanıcıların özel durumlarına uygun ekipmanı belirlemeleri için eğitmeyi planlıyor.

🔹 Çin'de 60 yaş ve üzeri nüfus geçen yıl 323,38 milyona, toplam nüfusun yüzde 23'üne ulaştı ve 2035 civarında 400 milyonu aşarak toplam nüfusun yüzde 30'undan fazlasını oluşturabilir.

🔹 Yaşlıların temel ihtiyaçlarına yönelik ürün ve hizmetleri kapsayan “gümüş ekonomi” pazarının 2024'teki 8,3 trilyon yuandan 2035'te 30 trilyon yuana, yani 4,44 trilyon dolara ulaşması bekleniyor.

🔹 Çin, uzun vadeli bakım sigortası sistemini 2028'e kadar ülke genelinde uygulamaya almayı planlıyor. Yamashita ve Welfan, mağazalarını bu sistemle eş zamanlı olarak ülke çapında açmayı hedefliyor.

🔹 ABD Başkanı Donald Trump, İran'la görüşmelerin 4 Ağustos Pazartesi günü sürdüğünü söyledi ve Tahran'ın iyi bir anlaşma imzalaması için bunun son şans olduğunu belirtti.

🔹 İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Baghaei, ABD ile müzakere yapılmadığını ve önümüzdeki günlerde toplantı planlanmadığını açıkladı.

🔹 Baghaei, İran'ın yabancı heyetleri ağırlama veya müzakerecilerini yurt dışına gönderme planı bulunmadığını söyledi. İran'ın yürüttüğü tek görüşmenin, Hürmüz Boğazı'nın yönetimi konusunda Umman'la yapılan temaslar olduğunu belirtti.

🔹 Umman açıklarında, Hürmüz Boğazı yakınında bir kargo gemisi bilinmeyen bir cisim tarafından vurulduğunu bildirdi. Birleşik Krallık Deniz Ticaret Operasyonları kurumu olayı duyurdu.

🔹 Hürmüz Boğazı'ndan 4 Ağustos Pazartesi günü üç tanker ve üç kuru yük gemisi olmak üzere altı gemi geçti; bu sayı önceki gün yedi olarak kaydedildi.

🔹 İran, savaş öncesinde küresel ham petrol ve doğal gaz sevkiyatının yaklaşık beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı'ndaki transit geçişleri büyük ölçüde durdurdu; savaş sırasında boğaz ablukaya alındı.

🔹 ABD-İran geriliminin azalacağı beklentisi, Brent petrol vadeli işlemlerinin yaklaşık yüzde 7 düşerek varil başına 83,77 dolara gerilemesine ve Dow Jones endeksinin rekor seviyede kapanmasına yol açtı. Asya borsaları ve petrol fiyatları 4 Ağustos Salı günü yükseldi.

🔹 Körfez yetkilileri ve analistler, İran'ın bölgedeki ticaret yolları, deniz ulaşım hatları ve enerji altyapısını baskı unsurlarına dönüştürerek ABD'yi çatışmanın maliyetinin İran'ın Hürmüz taleplerini karşılamaktan daha yüksek olduğuna ikna etmeye çalıştığını söyledi.

🔹 Trump, İran yönetimini "inanılmaz ölçüde ikiyüzlü" olmakla suçladı ve İran'ın toplantı talep ettiğini, yakın gelecekte yeni görüşmeler yapılacağını açıkladı. ABD Donanması'nın Hürmüz Boğazı üzerinde tam kontrole sahip olduğunu da söyledi.

🔹 İran, temmuz başında iki ülkenin çatışmayı sona erdirmek amacıyla imzaladığı mutabakat zaptının çökmesinden bu yana Washington'la müzakereleri reddediyor.

🔹 Washington, haziran ayında imzalanan mutabakatın İran'ı stratejik su yolunu açmaya mecbur bıraktığını savunuyor; Tahran ise metnin deniz trafiği üzerindeki yetkisini açıkça koruduğunu belirtiyor.

🔹 Toyota, 1 trilyon yen (6,3 milyar dolar) tutarında hisse geri alım programı açıkladı ve hibrit araçlara yönelik güçlü talep ile zayıf yenin desteğiyle kâr görünümünü yükseltti.

🔹 Şirket, mart ayında sona erecek mali yıl için faaliyet kârı beklentisini yüzde 10’dan fazla artırarak 3,4 trilyon yene çıkardı. Analistlerin ortalama beklentisi 3,9 trilyon yen seviyesinde bulunuyor.

🔹 Toyota, sermaye verimliliğini artırmak amacıyla 500 milyona kadar hisse satın alacak. Bu miktar, hazine hisseleri hariç tedavüldeki hisselerin yüzde 4,2’sine karşılık geliyor ve geri alımın Ağustos 2027’ye kadar tamamlanması planlanıyor.

🔹 Toyota, geri alımın tamamlanmasının ardından 200 milyon hazine hissesini, yani ihraç edilmiş hisselerin yüzde 1,4’ünü iptal etmeyi planlıyor.

🔹 Şirket, satış beklentisini 51 trilyon yenden 54 trilyon yene yükseltti. Muhasebe Direktörü Takanori Azuma, revizyonun döviz kuru varsayımları da dahil olmak üzere dış koşullardaki değişimleri yansıttığını söyledi.

🔹 Toyota’nın mali yılın haziran sonunda sona eren çeyreğindeki kârı 1,1 trilyon yen, satışları ise 13,5 trilyon yen oldu. Çeyrek kârı yıllık bazda üst üste beşinci kez geriledi.

🔹 Toyota’nın döviz kuru varsayımı dolar başına 160 yen seviyesinde bulunuyor. Japonya ve ABD’nin koordineli müdahalesinin ardından yenin son bir haftada güçlenmesi kalıcı olursa şirketin görünümünü etkileyebilir.

🔹 Toyota’nın en büyük tedarikçileri artan maliyetler, lojistik sorunları ve alüminyum ile reçine gibi temel malzemelerdeki tedarik eksiklikleriyle karşı karşıya bulunuyor.

🔹 Şirketin küresel satışları haziranda geriledi ve düşüş serisi üst üste beşinci aya ulaştı. Bölgesel çatışmalar ve yoğun rekabet, yazılım ve batarya odaklı araçlara geçiş sürecindeki geleneksel markalar üzerindeki baskıyı artırıyor.

🔹 Toyota’nın hibrit ağırlıklı ürün gamı, tamamen elektrikli araçların yüksek fiyatı ve şarj gereksinimleri nedeniyle tüketici talebinde avantaj sağlıyor. Hibrit satışlarının 2026 takvim yılında ilk kez 5 milyon adedi aşması bekleniyor.

🔹 Çin, Toyota için zayıf pazar konumunu koruyor. Şirket, BYD ve diğer Çinli üreticilerin daha ucuz elektrikli ve şarj edilebilir hibrit araçlarıyla rekabet edebilmek için yerel mühendis ve tedarikçilere daha fazla yöneliyor ve Çin pazarına uygun modellerin geliştirilmesini hızlandırıyor.

🔹 ABD, yaklaşık 30 yıl aradan sonra Japonya ile yenin değerini desteklemek için ilk ortak müdahaleyi cuma günü gerçekleştirdi. Operasyonu ABD Hazine Bakanı Scott Bessent yönetti.

🔹 Eski bir trader olan Bessent, 1992’de sterline ve 2013’te yene karşı yaptığı işlemlerle tanındı. Bessent, Donald Trump yönetiminde finans piyasalarına daha müdahaleci bir yaklaşım izliyor.

🔹 ABD, yen satın almak için dolar yerine euro sattı. Müdahale, yenin istikrarlı biçimde zayıflamasına rağmen gerçekleştirildi.

🔹 Bessent’ın cuma günü düzenlenen kabine toplantısındaki yapılacaklar listesinde “5-10 milyar dolar Japon yeni al” ifadesi yer aldı.

🔹 ABD ve Japonya’nın müdahaleleri, dolar karşısında yenin ay başında yaklaşık 164 seviyesinden 157 seviyesine yükselmesini sağladı. Yen, ay başında 1986’dan bu yana en düşük seviyesini görmüştü; etkinin hızlı biçimde tersine dönebileceği uyarıları yapıldı.

🔹 Müdahale, ABD Hazinesi’nin döviz piyasalarındaki rolünü Arjantin pesosunu desteklemek için geçen yıl attığı adımın ardından genişletti. ABD Hazinesi açıklama yapmadı.

🔹 Japonya, yenin gerilemesini ve Japon devlet tahvillerindeki sert satışları sınırlamak istedi. ABD açısından ise Japonya’nın ABD Hazine tahvillerini satmasının önüne geçmek ve güçlü doların ABD ihracatçıları üzerindeki etkisini azaltmak önem taşıdı.

🔹 Japonya, Federal Rezerv’in repo imkanından yararlanmayı planladığını açıkladı. Bu imkan, Japonya’nın Hazine tahvillerini satmadan dolar borçlanmasına yardımcı olabilir.

🔹 ABD’nin uzun vadeli borçlanma maliyetleri 2007’den bu yana en yüksek seviyesine ulaşırken, yabancı merkez bankalarının Fed’deki Hazine tahvili varlıkları İran savaşının başlamasıyla 2012’den bu yana en düşük seviyesine geriledi.

🔹 Yenin daha fazla zayıflaması, Japon devlet tahvillerindeki getirileri yükselterek Japon yatırımcıları ABD Hazine tahvillerini satmaya ve fonları ülkeye geri taşımaya yöneltebilir.

🔹 Petrol fiyatlarındaki artış, büyük ölçekli hükümet harcama planlarına ilişkin belirsizlik ve Japonya Merkez Bankası’nın faiz artışlarını yavaş gerçekleştirmesi, yeni aşağı çeken unsurlar arasında yer alıyor. Müdahale bu güçleri tek başına ortadan kaldıramaz.

🔹 Müdahalenin başarısız olması halinde spekülatörler yeniden yeni ve ABD Hazine tahvillerini hedefleyebilir. Uzun vadeli tahviller üzerindeki yayılma etkileri önemli olabilir.

🔹 Eski Temsilciler Meclisi üyesi Jim Renacci, Max Miller’ın yeniden seçilme yarışından çekilmesi halinde Kongre için yeniden aday olabileceğini söyledi.

🔹 Miller, Ohio Cumhuriyetçi Temsilciler Meclisi üyesi olarak görev yapıyor.

🔹 Renacci daha önce Cumhuriyetçi Parti’nin ABD Senatosu adayı ve söz konusu bölgenin Temsilciler Meclisi üyesiydi.

🔹 Renacci, Miller’ın yerine geçmek için güçlü bir aday olabilir.

🔹 Birleşik Arap Emirlikleri, petrol sonrası ekonomik geleceği için Afrika genelinde yatırımlarını, siyasi nüfuzunu ve askeri kapasitesini hızla genişletiyor.

🔹 BAE’nin Afrika’daki faaliyetleri limanlar, yeşil enerji projeleri, büyük ölçekli tarım arazileri ve kritik maden haklarını kapsıyor.

🔹 DP World ve Abu Dhabi Ports, 13 Afrika ülkesinde liman, iç terminal ve serbest bölge işletiyor veya geliştiriyor. DP World’ün dağıtım ağları 25’ten fazla Afrika ülkesindeki mal akışına erişim sağlıyor.

🔹 BAE, 2017’den bu yana Afrika’da 168 milyar doların üzerinde yatırım açıkladı. Projeler arasında Mısır’da 10 milyar dolarlık rüzgâr santrali, Uganda’da 4 milyar dolarlık petrol rafinerisi ve Senegal’de 1,2 milyar dolarlık liman bulunuyor.

🔹 240 milyar dolarlık International Holding Company, BAE’nin Afrika’daki yatırımlarının başlıca araçlarından biri olarak öne çıkıyor. Şirket bakır, altın, demir cevheri ve kalay projelerine milyarlarca dolar ayırdı.

🔹 Somaliland’daki Berbera Limanı’na 450 milyon dolarlık yatırım yapıldı; liman altyapısı geliştirildi ve Etiyopya’ya bağlanan 250 kilometrelik bir kara yolu inşa edildi.

🔹 DP World’ün Berbera Limanı için yaptığı 30 yıllık kira anlaşmasına paralel olarak BAE, yakındaki deniz ve askeri üs üzerinde kontrol ve Sovyet döneminden kalma hava pistine erişim sağladı. Uydu görüntüleri, pist çevresinde yeni sığınaklar ve askeri tesisler inşa edildiğini gösteriyor.

🔹 Sudan’daki iç savaşın Nisan 2023’te başlamasının ardından Hızlı Destek Kuvvetleri, Hartum’daki devlete ait altın rafinerisini ele geçirdi ve merkez bankasına girdi. En az 1,5 ton külçe altın ile ticari bankaların kasalarından alınan mücevherler çalındı.

🔹 Bir tanık, Hızlı Destek Kuvvetleri’nin altını Çad ve Güney Sudan dahil olmak üzere komşu ülkelere taşıdığını söyledi. Hızlı Destek Kuvvetleri bu rolü reddetti; altının Güney Sudan üzerinden BAE’ye gönderildiği iddiasını da kabul etmedi.

🔹 Tanık, BAE’nin altını Güney Sudan’ın başkenti Juba’daki uluslararası havalimanından almak için sivil ve askeri kargo uçakları gönderdiğini söyledi.

🔹 Birleşmiş Milletler uzmanları, Batılı istihbarat kuruluşları, uçuş takip uzmanları ve insan hakları grupları Sudan’daki savaşı besleyen silah tedarik hatlarına ilişkin kanıtlar topladı. Bu ağın, Hızlı Destek Kuvvetleri’nin gelişmiş insansız hava araçları, hava savunma sistemleri ve zırhlı personel taşıyıcıları bulunan donanımlı bir milis gücüne dönüşmesine katkı sağladığı belirtildi.

🔹 BAE, Sudan’daki hiçbir savaşan tarafa askeri veya mali destek vermediğini açıkladı.

🔹 BAE’ye ihraç edilen Sudan altınının iç savaşın finansmanına katkı sağladığı belirtildi. Sudan’ın yılda 40 tondan fazla olduğu tahmin edilen zanaat tipi altın üretiminin önemli bölümü Dubai’ye resmi vergilendirme yapılmadan taşınıyor.

🔹 2025’te Dubai Ticaret Odası’na kayıtlı 30.409 aktif Afrika şirketi bulunuyordu.

🔹 Afrikalılar, 2019-2025 döneminde Dubai’deki gayrimenkullere toplam 30,6 milyar dolar yatırım yaptı; bu tutarın yaklaşık üçte biri Nijerya’dan geldi.

🔹 Dubai yönetimi, küresel finans sisteminin bütünlüğünü koruma sorumluluğunun farkında olduğunu ve bu sorumluluğa bağlı kaldığını açıkladı.

🔹 Batılı bağışçıların Afrika’dan çekilmesi, BAE, Türkiye, Suudi Arabistan ve Katar gibi orta güçlerin kıtadaki etkisini artırdı. BAE’nin Afrika’daki yatırımlarının ve ittifaklarının bölgesel savaşlar sürse bile devam etmesi bekleniyor.

🔹 Rus muhalif siyasetçi Boris B. Nadezhdin, ülkesinden ayrıldığını açıkladı.

🔹 63 yaşındaki Nadezhdin, Eyfel Kulesi önünde çekilen videoda “hayatta ve özgür olduğunu, ancak maalesef henüz Rusya’da bulunmadığını” söyledi.

🔹 Nadezhdin, kaçışı ve planları hakkında konuşmadan önce “günlük meseleleri” çözmesi gerektiğini söyledi.

🔹 Nadezhdin, eylülde Devlet Duması için yapılacak seçimlere katılmayı planlıyordu. Bu seçimler, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in Ukrayna işgalini başlatmasından bu yana yapılan ilk parlamento seçimi olacak.

🔹 Nadezhdin’in seçim kampanyasındaki ilk vaadi, Rusya’da savaş için kullanılan “Özel Askerî Operasyon” ifadesiyle anılan savaşın sona ermesini savunmaktı. Kampanya öncelikleri arasında barış, ifade özgürlüğü, iş birliği ve adil seçimler yer aldı.

🔹 Nadezhdin, imza toplamaya başlamasından birkaç gün sonra seçimlere katılmaktan men edildi. Geçen ay “yabancı ajan” olarak tanımlanması, ders vermesini veya kamu görevinde bulunmasını engelledi.

🔹 Maskeli kişiler Nadezhdin’i polis merkezine götürdü; Nadezhdin daha sonra, Aleksey Navalnıy’ın fotoğrafının kısa süreyle göründüğü bir video nedeniyle “aşırılık yanlısı” semboller sergilemekle suçlandı.

🔹 Nadezhdin, kalp sorunları bulunduğunu ve dört çocuğu nedeniyle hayatta ve özgür kalmak istediğini söyledi. Çocuklarından ikisi reşit değil.

🔹 Liberal eğilimli Yabloko partisinin seçimlere kaydolmasına izin verildi, ancak partinin adayları St. Petersburg ve Karelya gibi bölgelerdeki yerel parlamentolara aday olmaktan men edildi.

🔹 Yabloko partisinin yaklaşık 12 üyesi ceza davalarıyla karşı karşıya kaldı veya daha önce bu davalarda yargılandı. Parti genel başkan yardımcısı Maksim Kruglov, Rus ordusu hakkında “yanlış bilgiler” yaydığı gerekçesiyle haziranda yedi yıl hapis cezasına çarptırıldı.

🔹 Yabloko üyesi Vladimir Sorokin, 2021’de “aşırılık yanlısı” bir kuruluşa 500 ruble bağışladığı gerekçesiyle haziranda bir yıl hapis cezası aldı. Moskvalı parti üyesi Elena Perepelitsa ise temmuzda benzer bir suçlama kapsamında tutuklu yargılanmak üzere cezaevine gönderildi.

🔹 Nadezhdin, birkaç muhalif kişinin parlamentoya girmesinin ülkede büyük değişim yaratabileceğini söyledi ve Andrey Saharov’un Sovyetler Birliği dönemindeki etkisini örnek gösterdi.

🔹 Japonya hükümeti, hızlanan askeri yığınağı ülkeyi korumanın yanı sıra ekonomik refahı artıracak bir yol olarak sunuyor. Yeni savunma beyaz kitabında silah üretiminin ekonomik büyümeyi destekleyebileceği belirtiliyor.

🔹 Çin, Rusya ve Kuzey Kore kaynaklı tehditleri inceleyen yıllık değerlendirme, Japonya’nın teknoloji kullanmasını, girişimleri finanse etmesini ve silah üretiminde daha fazla ticari bileşenden yararlanmasını öngörüyor.

🔹 Japonya Savunma Bakanlığı, savunma yatırımlarının genel ekonomiye ve insanların yaşamlarına fayda sağladığını açıkladı. Beyaz kitabın anime tarzı kapağında askerler ve silahlar yerine gülümseyen bir aile ile modern bir şehir manzarası yer alıyor.

🔹 Savunma Bakanlığı yetkilisi, kapak tasarımının “fütüristik bir imaj” vermesinin amaçlandığını söyledi.

🔹 Başbakan Sanae Takaichi hükümeti, yeni bir ulusal güvenlik stratejisi hazırlıyor. Stratejinin, Çin’in Tayvan’a karşı çatışma başlatmasını caydırmayı amaçlayan daha yüksek savunma harcamaları çağrısı yapması bekleniyor.

🔹 Japonya, Çin’in askeri faaliyetlerini ve diğer eylemlerini ciddi bir endişe kaynağı ve ülkenin en büyük stratejik meydan okuması olarak tanımladı.

🔹 Takaichi, Çin’in Tayvan’a saldırmasının Japonya’nın varlığını tehdit etmesi halinde Japonya’nın Öz Savunma Kuvvetlerini konuşlandırabileceğini söyledi. Çin, bu açıklamanın geri çekilmesini talep etti.

🔹 Japonya, II. Dünya Savaşı’ndan bu yana en büyük askeri yığınağını finanse etmek için vergi artışları, harcama reformları ve tek seferlik gelirleri bir araya getirdi; savunma harcamaları gayrisafi yurt içi hasılanın yüzde 2’sine ulaştı.

🔹 Hükümet, Mart 2027’de sona erecek mali yıl için 122,3 trilyon yenlik rekor bütçe sağladı ve yüksek enerji maliyetlerinin hanelerle işletmeler üzerindeki etkisini azaltmak için 3,1 trilyon yenlik ek paket açıkladı.

🔹 Yeni savunma harcamalarının önemli bölümü, 1.000 kilometreden uzak hedefleri vurabilen füzelere ayrıldı. Gelecekteki artışın önemli bir kısmının insansız hava araçları ve diğer insansız silahlara yönelmesi bekleniyor.

🔹 Fransa ve Almanya’nın güvenlik şefleri, Avrupa’nın egemen bir dijital omurga geliştirmesi için plan açıkladı. Plan, Palantir’e olan bağımlılığı azaltma arayışını hızlandırdı.

🔹 Palantir; yerel polislik, istihbarat, ulusal savunma ve sağlık sistemleri dahil Avrupa’daki hassas kamu iş akışlarında kullanılıyor. Şirketin büyük miktarda veriyi işleme kapasitesi ve deneyimi, alternatiflere geçişi zorlaştırıyor.

🔹 İspanya hükümeti, devlet destekli şirketlere gelecekteki kamu ihalelerinde Palantir’i dışlama talimatı verdi. Fransa’nın iç istihbarat birimi DGSI ise Palantir yerine Fransız ChapsVision’ı seçti.

🔹 Birleşik Krallık’ta Palantir’in Ulusal Sağlık Hizmeti’ne ait 330 milyon sterlinlik Federated Data Platform sözleşmesi, Şubat 2027’de yeniden değerlendirilebilir.

🔹 ChapsVision Üst Yöneticisi Olivier Dellenbach, şirketinin Avrupa’daki Palantir karşıtlığından yararlandığını söyledi. Dellenbach, dijital egemenlik için hükümetlerin bunu sanayi politikasına dönüştürmesi ve daha fazla kamu alımı yapması gerektiğini belirtti.

🔹 Belçika, Almanya, Lüksemburg, Romanya, Hollanda ve Kanada, Thales tarafından geliştirilen Fransız ordusuna ait Artemis AI sistemiyle ilgileniyor. Sistem, NATO standartlarıyla uyumlu egemen bir çözüm arayan ülkeler için alternatif oluşturuyor.

🔹 NATO Müttefik Dönüşüm Yüksek Komutanı Amiral Pierre Vandier, Palantir’in savaş alanı yapay zekâ teknolojisine uygulanabilir bir alternatif bulunmadığını söyledi. Palantir sistemi uydu görüntülerini tarayabiliyor, hedef belirlemeye ve kullanılacak silah ile mühimmat miktarına karar vermeye yardımcı olabiliyor.

🔹 Avrupa’daki alternatif çözümler parçalı bir pazar oluşturuyor ve Avrupa şirketleri ölçek ile deneyim bakımından Palantir’e henüz ulaşamıyor.

🔹 Palantir’in Avrupa’daki varlığı, 2015 Paris saldırılarının ardından Fransa’da ve 2017’de Almanya’nın Hessen eyaletinde kullanılan sistemlerle genişledi. Birleşik Krallık’ta şirket, COVID-19 salgını sırasında Ulusal Sağlık Hizmeti verilerini birleştirmek için 1 sterlinlik sözleşmeyle çalışmaya başladı.

🔹 Europol, Palantir’in Gotham platformunu 2016-2021 yılları arasında kullandıktan sonra bıraktı. Kurum yetkilileri, sistemin pahalı olduğunu, egemenlik endişeleri yarattığını ve müşterileri güncellemeler için şirkete bağımlı kıldığını söyledi.

🔹 Palantir’in Maven Smart System platformu 1 Temmuz’da NATO’da tam olarak faaliyete geçti ve gizli ağda çalışmak için güvenlik izni aldı. Platform, ittifak içindeki komuta ve kontrol sistemlerini birbirine bağlıyor.

🔹 Airbus, BMW, BP ve Axel Springer de Palantir’in Foundry platformunu veri yönetimi ve iş verimliliğini artırmak için kullanıyor.

🔹 Amazon Web Services, müşteri merkezlerinde yapay zekâ sistemleri geliştirecek mühendis ekipleri için 1 milyar dolarlık yatırım açıkladı. Microsoft ise 6 bin mühendis ve sektör uzmanını müşteri kuruluşlarına göndermek üzere 2,5 milyar dolarlık program başlattı.

🔹 Alman Yeşiller Partisi milletvekili Hannah Neumann, Avrupa kamu kurumlarının sınırlı sayıdaki ABD’li teknoloji milyarderleri tarafından geliştirilen yazılımlara bağımlı hale gelmemesi gerektiğini söyledi.

🔹 İran, coğrafyası ve askerî gücü sayesinde dünya petrolü ile sıvılaştırılmış doğal gazının normalde yaklaşık beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı üzerinde fiilî kontrol sağlıyor.

🔹 Suudi Arabistan’ın Doğu-Batı petrol boru hattı günlük 7 milyon varillik tam kapasiteyle çalışıyor; Birleşik Arap Emirlikleri’nin Habşan-Füceyre hattı ise günlük 1,8 milyon varil taşıyor.

🔹 Birleşik Arap Emirlikleri’nde mevcut hatta paralel yeni bir boru hattının 2027 sonuna kadar günlük 1,8 milyon varil ek kapasite sağlaması bekleniyor.

🔹 Irak, mevcut boru hattının kapasitesini bir yıl içinde günlük 1 milyon varile çıkarmayı ve güney petrol sahalarını Ürdün, Suriye ve Türkiye’ye uzanan güzergâhlara bağlayan günlük 2,5 milyon varil kapasiteli yeni bir hat inşa etmeyi planlıyor.

🔹 Yeni projeler 2030’a kadar günlük yaklaşık 5 milyon varil petrolün Hürmüz’ü kullanmadan taşınmasını sağlayabilir; ancak güvenlik riskleri, sınır anlaşmazlıkları ve olası saldırılar bu güzergâhları tehdit edebilir.

🔹 Rafine petrol ürünlerinin Hürmüz dışına yönlendirilmesi daha zor durumda. Körfez ülkeleri geçen yıl yaklaşık 5 milyon varil petrol ürünü ihraç etti ve bu ürünler için yeterli kara boru hattı alternatifi bulunmuyor.

🔹 Katar’ın neredeyse tüm sıvılaştırılmış doğal gaz ihracatı Hürmüz’e bağlı kalıyor; alternatif bir boru hattı inşa edilmiyor ve uygulanabilirlik çalışması yayımlanmadı.

🔹 Yüksek fiyatlar Amerika kıtası ve diğer bölgelerden günlük 2-3 milyon varillik ek petrol arzını teşvik edebilir. Çin rafinerilerinde kullanılabilir kapasite bulunuyor ve sıvılaştırılmış doğal gaz sektörü hızlı şekilde büyüyor.

🔹 Körfez ülkeleri tahıl ihtiyacının yüzde 95’i için dış tedarikçilere bağımlı. Bölgenin stratejik tahıl stokları genellikle dört ila altı aylık talebi karşılıyor; ancak taze gıda, ilaç ve beyaz eşya gibi konteynerli ürünler için eşdeğer stok bulunmuyor.

🔹 Katar geçici geçiş ücretlerini kabul edebileceğini belirtti; Birleşik Arap Emirlikleri ise İran’la ticareti yeniden başlatmaya ve diplomatik görüşmeler yürütmeye başladı.

🔹 İranlı bir milletvekili, Hürmüz’den geçen her gemiden 1,5-2 milyon dolar alındığını söyledi. Bu rakam, savaş öncesi trafiğin yüzde 70’i varsayımıyla yıllık 35 milyar doların üzerinde gelire işaret ediyor.

🔹 İran parlamentosuna sunulan taslak düzenleme, geçiş ücretlerinin yükün hacmine, değerine ve gemi türüne göre belirlenmesini öngörüyor. Başka bir teklif ise İran karasularında ton başına 3 euro, uluslararası sularda 2 euro ve yıllık 2-3 milyar dolar gelir öngörüyor.

🔹 Hürmüz dışındaki taşıma kapasitesi arttıkça İran’ın petrol tankerlerinden alabileceği ücretler azalabilir; petrol ürünü, sıvılaştırılmış doğal gaz ve dökme yük taşıyan gemiler ise yıllarca daha yüksek ücretlerle karşılaşabilir.

🔹 İran’ın Hürmüz üzerindeki etkisini savaş sonrasında da sürdürmek için Umman’la ikili bir çerçeve, denizcilik hizmetleri sistemi veya izin rejimi oluşturması planlanıyor.