🔹 Çinli otomobil üreticisi BYD, yeni Racco elektrikli mini otomobilinin Japonya'nın büyük kentleri dışındaki topluluklarda ilgi görmesini hedefliyor.

🔹 Racco'nun Japonya'da 28 Temmuz'da piyasaya çıkmasından iki gün sonra Kanazawa'daki BYD bayisine hafta içi olmasına rağmen çok sayıda kişi test sürüşü için geldi.

🔹 Kanazawa'daki müşterilerin çoğu Racco ile Nissan'ın Sakura elektrikli otomobili arasında değil, Racco ile benzinli bir kei otomobil arasında seçim yaptı. Beş veya altı müşteri satın alma kararını verirken, perşembe gününe kadar 30 müşteri grubu bayiyi ziyaret etti ve hafta sonu satış görüşmeleriyle test sürüşleri tamamen doldu.

🔹 Kanazawa ve benzeri büyük metropol bölgelerin dışındaki yerleşimlerde toplu taşıma olanakları sınırlı olduğu için otomobiller alışveriş ve işe gidiş gelişlerde yaygın olarak kullanılıyor.

🔹 Kanazawa'nın 2025'te 197 kişiyle yaptığı ankette katılımcıların yaklaşık yüzde 70'i toplu taşımayı hiç kullanmadığını veya kendi otomobiline sahip olduğunu söyledi. İşikawa prefektörlüğünde kei otomobiller tüm araçların yüzde 40,9'unu oluştururken, ulusal ortalama yüzde 40,6 seviyesinde bulunuyor.

🔹 BYD Başkan Yardımcısı Liu Xueliang, Racco'yu Japonya pazarı için geliştirdiklerini ve taşra bölgelerinde kei otomobillerin yaygın olduğunu söyledi.

🔹 BYD'nin Kobe'deki tanıtım etkinliğine katılanların yaklaşık yarısı evlerinin dışında elektrikli araç şarjına uygun priz veya benzeri donanım bulunduğunu söyledi. Standart bir özel elektrikli araç şarj cihazının maliyeti yaklaşık 100 bin yen ve gece boyunca şarj çoğu günlük sürüş ihtiyacını karşılıyor.

🔹 Japonya'daki akaryakıt istasyonu sayısı, 1994 mali yılındaki yaklaşık 60 binden 2024 mali yılı sonunda yaklaşık 27 bine geriledi. Hükümet, üç veya daha az akaryakıt istasyonuna sahip 381 belediye belirledi; bu sayı tüm belediyelerin yüzde 20'sinden fazlasına denk geliyor.

🔹 BYD Auto Japan, nüfusu 500 bin veya daha az olan bölgelerde Racco'ya odaklanan küçük satış noktaları açıyor. Şirket, yaklaşık 80 mağazadan oluşan ağını 2026 sonuna kadar 100'e, 2027 sonuna kadar 120'ye çıkarmayı planlıyor.

🔹 Suzuki'nin Japonya'da yaklaşık 50 bin, Daihatsu'nun ise yaklaşık 30 bin alt bayisi bulunurken BYD'nin satış ağı bu seviyelerin gerisinde kalıyor. Tokyo çevresindeki bir Suzuki bayisinin yöneticisi, BYD'nin 10 bin Racco satma hedefini gerçekçi bulmadığını söyledi.

🔹 BYD, satış sonrası hizmetlere yönelik endişeleri gidermek için altı yıl veya 150 bin kilometreyi kapsayan ücretsiz standart garanti sunuyor. Şirket ayrıca yerinde şarj hizmeti sağlıyor.

🔹 Bangladeş, Hindistan’dan sürgündeki eski Başbakan Şeyh Hasina’nın Yeni Delhi’den yapmayı planladığı sanal konuşma konusunda tutumunu netleştirmesini istedi. Bangladeş, firari bir kişinin siyasi faaliyetlerine izin verilmesinin iyileşen ikili ilişkilere zarar verebileceği uyarısında bulundu.

🔹 Hasina, hükümetini deviren öğrenci öncülüğündeki ayaklanmanın ikinci yıl dönümü kapsamında çarşamba günü Delhi’de düzenlenecek Güney Asya Yabancı Muhabirler Kulübü etkinliğine video bağlantısıyla katılacak.

🔹 78 yaşındaki Hasina, etkinlikte oğlu Sajeeb Wazed Joy ve diğer konuşmacılarla birlikte yer alacak.

🔹 Bangladeş, Ağustos 2024’te ülkesinden kaçtığından beri Hindistan’da yaşayan Hasina’nın iadesini talep ediyor. Hasina, hakkında birden fazla dava bulunmasına rağmen aralık ayında Bangladeş’e dönmeyi planladığını söyledi.

🔹 Bangladeş Dışişlerinden Sorumlu Devlet Bakanı Shama Obaed Islam, Hindistan’la ileriye dönük bir yaklaşımla ilerlediklerini ve bu ilerlemenin zarar görmesini istemediklerini söyledi. Islam, “Hindistan tutumu konusunda net olmalı” dedi.

🔹 Islam, Bangladeş’in Hasina ve diğer Avami Birliği liderlerinin Hindistan topraklarından siyasi açıklamalar yapmasına ilişkin endişelerini Hindistan’a defalarca ilettiğini söyledi.

🔹 Islam, firari sanıkların açıklamalarının Hindistan-Bangladeş ilişkilerine zarar vermesini istemediklerini belirtti. Etkinliğin Hindistan hükümeti tarafından düzenlenmediğini söyleyen Islam, gerekirse konuyu diplomatik kanallardan gündeme getireceklerini açıkladı.

🔹 Hindistan Dışişleri Bakanlığı konuya hemen yanıt vermedi. Hasina’nın görevden uzaklaştırılmasından bu yana gerilen ilişkiler, Tarık Rahman hükümetinin şubatta yapılan seçimlerin ardından göreve gelmesiyle daha fazla temas ve işbirliği yoluyla yeniden kurulmaya çalışılıyor.

🔹 Hasina, 2024’teki müdahale sırasında insanlığa karşı suç işlediği gerekçesiyle geçen yıl ölüm cezasına çarptırıldı. Birleşmiş Milletler, müdahalede 1.400’e kadar kişinin öldüğünü tahmin etti; Hasina kararı hukuken geçersiz olarak reddetti.

🔹 Myanmar’daki askeri yönetim, 81 yaşındaki eski lider Aung San Suu Kyi’nin başkent Naypyidaw’da Uluslararası Kızılhaç Komitesi temsilcisi Arnaud de Baecque ile görüşmesine izin verdi.

🔹 Myanmar hükümeti, Nobel Barış Ödülü sahibi Aung San Suu Kyi’nin görüşme sırasında de Baecque ile el sıkıştığı ve gülümsediği fotoğrafları yayımladı. De Baecque, görüşmeyi doğruladı ancak ayrıntı vermedi.

🔹 Kızılhaç sözcüsü Francisco Javier Pavón, Aung San Suu Kyi’nin özel olarak konuştuğunu ve ailesiyle haber alışverişi yaptığını söyledi.

🔹 Pavón, gözlem ve tavsiyelerin gözaltı çalışmalarının gereği olarak yalnızca gözaltı makamlarıyla gizli biçimde paylaşıldığını söyledi.

🔹 Aung San Suu Kyi, 2021’de seçilmiş hükümetini deviren askeri darbenin ardından çeşitli suçlamalarla tutuklandı. Cunta, onlarca yıllık hapis cezasını azalttı; Aung San Suu Kyi’nin yaklaşık 13 yıllık cezası kaldı.

🔹 Aung San Suu Kyi’nin avukatlarıyla ve ailesiyle temasının kısıtlanması, sağlığıyla ilgili endişeleri artırdı. Oğlu Kim Aris, annesinin tıbbi müdahale gerektiren kalp sorunları bulunduğunu söyledi.

🔹 Kim Aris, görüşmenin ve annesinin sağlık durumunun Kızılhaç tarafından bağımsız biçimde doğrulanmasını istedi. Aris, annesinin, ailesinin ve askeri yönetim altında tutulan binlerce siyasi tutuklunun serbest bırakılmasını hedeflediğini söyledi.

🔹 Myanmar’da nisan ayında yapılan ve geniş kesimlerce göstermelik görülen parlamento seçiminin ardından darbenin lideri Min Aung Hlaing cumhurbaşkanı oldu. Askeri destekli hükümet, kendisini sivil ve barışçıl bir yönetim olarak tanıtırken silahsız nüfusa yönelik bombardımanları artırdı.

🔹 Aung San Suu Kyi’nin serbest bırakılması için uluslararası baskı sürerken, Hunter Marston askeri yönetimin onu serbest bırakmaktan çekinebileceğini söyledi. Marston, yönetimin Aung San Suu Kyi’nin tabandan muhalefeti harekete geçirmesinden korktuğunu belirtti.

🔹 Aung San Suu Kyi, 1991’de Nobel Barış Ödülü aldı ve 2016-2021 arasında orduyla güç paylaşımına dayalı bir anlaşma kapsamında seçilmiş hükümete liderlik etti. Askeri yönetim, yayımlanan fotoğraflardan birindeki doğum günü pastasında Aung San Suu Kyi’nin doğum tarihini 19 Haziran yerine 29 Haziran olarak gösterdi.

🔹 25 ABD eyaletinden oluşan koalisyon, 60 ticaret ortağından gelen mallara uygulanan yüzde 10 ila 12,5 oranındaki yeni tarifeler nedeniyle Trump yönetimine dava açtı.

🔹 Eyaletler, ABD Uluslararası Ticaret Mahkemesi’nden tarifeleri durdurmasını, hukuka aykırı ilan etmesini ve daha önce ödenen gümrük vergilerinin iade edilmesini talep etti.

🔹 Eyaletlerin başvurusuna göre geçen ay 59 ülke ve Avrupa Birliği’ne uygulanan tarifeler, ABD ithalatının yüzde 99,4’ünü kapsıyor.

🔹 Trump yönetimi, söz konusu ülkelerin zorla çalıştırma yoluyla üretilen malların ithalatını engellemek için yeterli adım atmadığını açıkladı.

🔹 New York Başsavcısı Letitia James, yönetimin yeni tarifelerle aileler ve işletmeler üzerindeki vergileri hukuka aykırı biçimde artırmaya çalıştığını söyledi. James, başkanın istediği ülkelere kapsamlı tarifeler uygulama yetkisi bulunmadığını belirtti.

🔹 Temmuzda yürürlüğe giren tarifeler, Şubat ayında anayasaya aykırı ilan edilen “Kurtuluş Günü” tarifeleri ile süresi dolan geçici tarifelerin ardından uygulamaya konuldu.

🔹 Yeni tarifeler, 1974 Ticaret Yasası’nın zorla çalıştırma kullanan ülkeleri hedefleyen 301. maddesine dayanıyor ve Birleşik Krallık, Avustralya, Kanada, Japonya, Tayvan ile Çin gibi büyük ticaret ortaklarını kapsıyor.

🔹 Liberty Justice Center, iki ABD’li küçük işletme adına ayrı bir dava açarak Trump’ın yeni tarifelerle yürütme yetkisini aştığını savundu.

🔹 Beyaz Saray Sözcüsü Kush Desai, ABD’nin ticareti zorlaştıran makul olmayan uygulamaları ortadan kaldırmak için yasal yetkisini kullandığını söyledi. Desai, 301. madde tarifelerinin hukuken dayanıklı bir araç olduğunu belirtti.

🔹 New York Valisi Kathy Hochul, zorla çalıştırmayla mücadeleye ilişkin soruşturmanın 301. maddenin şartlarını karşılamadığını söyledi ve tarifelerin gıda, temel ev ürünleri, inşaat malzemeleri ile diğer günlük ürünlerin maliyetini artırdığını belirtti.

🔹 Citigroup, kısa vadeli borç varlıkları azalırken Japonya’nın 1,1 trilyon doları aşan ABD Hazine tahvili portföyünü tasfiye etmeden yeni savunma araçlarını kullanabileceğini açıkladı.

🔹 Japon makamları, ABD Merkez Bankası’nın Yabancı ve Uluslararası Para Otoriteleri Repo Kolaylığı’ndan yararlanabilir. Bu mekanizma, yabancı merkez bankalarının tahvil satmadan Hazine varlıklarını teminat göstererek dolara erişmesini sağlıyor.

🔹 Japonya, yabancı merkez bankalarındaki 160 milyar dolarlık mevduatlarını kullanabilir veya euro cinsi varlıklarını yen almak için değerlendirebilir.

🔹 Citigroup stratejistleri, bu mevduatların bugüne kadar hiç çekilmediğini ve yalnızca acil durum fonu olarak tutulduğunu söyledi.

🔹 Yenin son para müdahalelerinden kaynaklanan kazanımları zayıflarken yatırımcılar, ABD ile Japonya’nın yeni ortak müdahaleler yapma ihtimalini ve bu müdahalelerin finansman yöntemlerini değerlendiriyor.

🔹 Japonya Maliye Bakanı Satsuki Katayama, cuma günü yen alımlarını doğruladı ve ülkenin gelecekte FIMA repo kolaylığını kullanacağını açıkladı.

🔹 Gana’dan göç etmiş bir ailenin çocuğu olarak Güney Londra’da büyüyen Jason Arday, üç yaşında otizm tanısı aldığını, yaklaşık 12 yaşına kadar sözlü iletişim kuramadığını ve 18 yaşına kadar okuyup yazamadığını söyledi. Eğitim alanında doktora yaptı.

🔹 Arday, iyi huylu bir beyin tümörünün alınmasının ardından hafızasını kaybettiğini ve doktora tezini savunmasından birkaç hafta önce tezin içeriğini yeniden öğrenmek zorunda kaldığını söyledi.

🔹 Arday, 2023’te 37 yaşındayken Cambridge Üniversitesi tarihindeki en genç Siyah profesör oldu. Akademik başarılarıyla birlikte, 35 günde 30 maraton koşarak yardım kuruluşları için milyonlarca sterlin topladığını ve ailesinin evine kesik domuz başı gönderildiğini söyledi.

🔹 Arday ayrıca, maskeli bir kişinin ofisini defalarca ziyaret ettiğini ve bu ziyaretlerden birinde kişinin bıçak taşıdığını söyledi. Bu kişisel anlatıların bazı bölümleri için yeni sorular ortaya çıktı.

🔹 Simon & Schuster, Arday’ın “Great and Unfortunate Things” adlı anı kitabını 37 Ink markası altında yayımlamaya hazırlanıyor. Kitabın yayımlanmasından önce Arday’ın akademik çalışmaları ve yaşam öyküsüne ilişkin iddiaları eleştirilerin odağına girdi.

🔹 Ghent Üniversitesi’nde doktora sonrası araştırmacı olan Nathan Cofnas, Arday’ın 2015 tarihli doktora tezinden çok sayıda bölümü, başka bir akademisyenin 2009 tarihli teziyle karşılaştırdı. Arday’ın tezindeki bazı bölümlerin diğer çalışmayı kelimesi kelimesine ya da küçük değişikliklerle aktardığını savundu.

🔹 Cofnas, Cambridge’in Arday’ın akademik kaydına yönelik eleştirileri örtbas etmeye çalıştığını ve Arday’ın 35 günde 30 maraton koştuğu iddiası da dahil olmak üzere yaşam öyküsündeki bazı ayrıntıların doğruluğunu sorguladı.

🔹 Arday, doktora tezine ilişkin ayrıntılı bir soruşturmanın kendisini akladığını ve tespit edilen hataların dürüst ve makul hatalar olduğunu, intihal düzeyine ulaşmadığını söyledi. Erken dönem çalışmalarındaki bazı hataları otizmine ve akademik danışmanlarından yeterli destek alamamasına bağladı.

🔹 Arday, kendisini Cambridge’den uzaklaştırmaya yönelik uzun süredir devam eden bir kampanyanın ve ırkçılık kaynaklı daha geniş bir itibarsızlaştırma girişiminin hedefi olduğunu söyledi. Kişisel yaşamına ilişkin anlatılarını uydurmak için bir nedeni olmadığını ekledi.

🔹 Simon & Schuster, “Great and Unfortunate Things” kitabını desteklediğini ve kitabın araştırılması, yazılması ve doğrulanması sürecinde Arday’ın ortak yazarıyla birlikte editoryal ve hukuk ekipleriyle çalıştığını açıkladı.

🔹 Cambridge Üniversitesi, intihal suçlamalarını son derece ciddi aldığını ve Arday’ın tezi ile bazı akademik yayınlarına ilişkin suçlamaların Liverpool John Moores Üniversitesi ve ilgili dergiler tarafından incelendiğini açıkladı. Liverpool John Moores Üniversitesi, Arday’a yönelik akademik usulsüzlük suçlamalarını Eylül 2025’te aldığını, gizli bir süreç yürüttüğünü ve Arday’ın doktora derecesinin geçerliliğini koruduğunu açıkladı.

🔹 Arday’a destek amacıyla düzenlenen dilekçe 1.400’den fazla imza topladı. Destekçileri, intihal suçlamalarını tamamen yanlış ve etkili konumlardaki Siyah kişileri zayıflatmaya yönelik daha geniş bir girişimin parçası olarak nitelendirdi.

🔹 Essex Üniversitesi emekli profesörü John Preston, Arday’ın çalışmalarında dikkat ve düzeltme gerektiren meşru kusurlar bulunduğunu söyledi. Açık Üniversite’den Martyn Hammersley ise siyasi ve ırksal gerilimin akademik titizlikle ilgili önemli soruları gölgede bıraktığını söyledi.

🔹 Arday’ın çalışmaları ırk, eğitim, nöroçeşitlilik ve ruh sağlığı konularına odaklanıyor. Chantelle Jessica Lewis ile birlikte yazdığı 2025 tarihli “We See Things They’ll Never See” kitabı, eğitim sistemi ve toplumdaki “nörotipik hegemonyayı” eleştirdi.

🔹 Çin hava kuvvetleri, 100’den fazla birimin katıldığı operasyonlar için yapay zekâ destekli savaş planları hazırlayan bir sistem kullanıyor.

🔹 “Akıllı saldırı planlama sistemi” hedefleri önceliklendiriyor, saldırı dalgalarını koordine ediyor ve birliklere özel görevler dağıtıyor. Sistem birden fazla kez kullanıldı.

🔹 Kıdemli Albay Deng Jianping liderliğindeki ekip, farklı uçak türlerinin ve giderek büyüyen hava formasyonlarının yer aldığı eğitim tatbikatlarını desteklemek için hava savaşı sistemini geliştirdi.

🔹 Deng Jianping, yüksek hızla hareket eden yüzlerce hedef ve onlarca formasyon karşısında geleneksel hesaplama yöntemlerinin yetersiz kaldığını söyledi.

🔹 Deng, sistemin hedefler, ateş gücü, sızma ve hasar değerlendirmesini kapsayan tüm saldırı zincirinin muharebe mantığını doğru biçimde anlaması gerektiğini söyledi. Mantıktaki küçük bir kusurun zafer ile yenilgi arasındaki farkı yaratabileceğini ekledi.

🔹 Bir sistem testinde, farklı platformlardan fırlatılan füzelerin karadaki ve denizdeki hedefleri vurduğu görüntülendi.

🔹 Deng Jianping, geniş kapsamlı bir hava kuvvetleri tatbikatında 100’den fazla taktik birimin sistemin planlamasına dayanarak saldırılarını salise düzeyinde koordine ettiğini açıkladı.

🔹 Devlet Başkanı Şi Cinping, Halk Kurtuluş Ordusu’nun insansız akıllı teknolojilerin askerî kullanımını güçlendirmesi, ağ bilgi sistemlerinin geliştirilmesini ve kullanımını derinleştirmesi ve aşamalı olarak akıllı bir askerî sistem kurması gerektiğini söyledi.

🔹 Çin’in yapay zekâ kullanımına ilişkin önceki açıklamalar çoğunlukla insanlı pilotların yer aldığı büyük ölçekli operasyonlardan ziyade drone sürüleri gibi alanlara odaklandı.

🔹 ABD de ordu için yapay zekâ destek sistemleri geliştiriyor; Project Maven gibi Amerikan programları muharebe sahası farkındalığı ve istihbarat analizine daha fazla ağırlık veriyor.

🔹 Askeri analist Zhang Junshe, yapay zekânın muharebe gelişmelerini gerçek zamanlı hesaplayabileceğini, farklı silahlara en uygun hedefleri atayabileceğini ve mühimmatın ne zaman kullanılacağını belirleyebileceğini söyledi. Bu teknolojinin saldırı hassasiyetini artırabileceğini ve kaynak israfını azaltabileceğini ekledi.

🔹 CSIS Orta Doğu Programı Direktörü Mona Yacoubian, Trump yönetiminin en sert tehditlerini uygulamaktan defalarca kaçınmasının İran’ın çatışmada üstünlüğü elinde tuttuğuna inanmasına yol açtığını söyledi.

🔹 Yacoubian, ABD her geri adım attığında İran’ın ABD’nin zayıf olduğu ve çatışmada üstünlüğün kendisinde bulunduğu mesajını aldığını söyledi.

🔹 Yacoubian, askeri gerilim, gerçekleşmeyen diplomatik atılım açıklamaları ve yeniden tehditlere dönülmesinden oluşan tekrar eden bir süreç yaşandığını belirtti.

🔹 ABD, Körfez ülkelerinin İran’ın bölgedeki altyapı ve enerji hedeflerine saldırmaktan çekinmeyeceği yönündeki endişelerinin ardından son saldırısını muhtemelen erteledi.

🔹 İran’ın bölgedeki altyapı ve enerji hedeflerine saldırması, çatışmanın Körfez ülkelerine yayılmasına yol açabilir.

🔹 Mona Yacoubian, CSIS direktörü ve kıdemli danışmanı olarak görev yapıyor.

🔹 Pekin’deki yetkililer, Anthropic’in Mythos modeli ile ABD şirketlerinin geliştirdiği diğer gelişmiş yapay zekâ modellerinin siber yeteneklerinden endişe duyuyor. Mythos gibi modellerin saldırı silahı olarak kullanılabileceği değerlendiriliyor.

🔹 Çin, Anthropic’in sistemlerine normal amaçlarla erişimi engellemesini sorguluyor ve yapay zekâ görüşmelerinde iki taraf için de kazanç sağlayacak bir yaklaşım arıyor.

🔹 Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’in 24 Eylül’de ABD’yi ziyaret etmesi planlanıyor. Pekin, ziyaret öncesinde daha ılımlı bir ortamı korumaya çalışırken ABD, Çinli şirketlerin kendi modellerini eğitmek için Amerikan gelişmiş modellerini kullandığından endişe ediyor.

🔹 ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, yapay zekâ modeli geliştiricilerinin fikrî mülkiyet çaldığının tespit edilmesi halinde yaptırım uygulanabileceğini söyledi. Bu açıklama, Pekin merkezli Moonshot AI’ın bazı önde gelen Amerikan modelleriyle rekabet ettiği belirtilen bir sistemi piyasaya sürmesinin ardından geldi.

🔹 Çin Ticaret Bakanlığı, ABD’nin tehditlerine karşı “gerekli tüm önlemleri” alacağını açıkladı. Pekin, Anthropic veya diğer ABD’li yapay zekâ geliştiricilerine karşı hemen bir işlem hazırlamıyor; ancak ABD’nin Çinli şirketlere yönelik adımlarına karşı yaptırım ve Amerikan yapay zekâ şirketlerini kısıtlı kuruluş listelerine ekleme seçeneklerini hazırlıyor.

🔹 ABD Başkanı Donald Trump, yapay zekâya yönelik ek kontrollerin değerlendirildiğini söyledi. Trump, ABD şirketlerini Çinli rakipleri karşısında zayıflatacak kısıtlamalara karşı dikkatli olunması gerektiğini belirtti.

🔹 Yapay zekâ, ABD-Çin ilişkilerinde yeni bir gerilim alanı haline geldi. İki ülke, tarifeler ve nadir toprak elementleri tedariki konusunda geçen ekimde 12 aylık ateşkes sağlasa da kritik sektörlerde kendi kendine yeterlilik politikalarını ve gelişmiş teknoloji kısıtlamalarını sürdürüyor.

🔹 Fudan Üniversitesi Amerikan Araştırmaları Merkezi Direktörü Wu Xinbo, ABD’li yapay zekâ şirketlerinin müşteri verilerini toplama ve bu verileri ABD hükümeti ya da ordusuyla paylaşma kapasitesinin Çin’de ulusal güvenlik endişelerini artırdığını söyledi.

🔹 Anthropic Üst Yöneticisi Dario Amodei, gelişmiş çiplerin Çin’e gönderilmemesini ve güçlü yapay zekâ modelleri için güvenlik testleri yapılmasını talep etti. Şirket ayrıca Alibaba’nın Qwen ekibi de dahil olmak üzere Çinli geliştiricileri, Claude sistemlerinin çıktılarını rakip modelleri eğitmek için uygunsuz kullanmakla suçladı.

🔹 Amodei, gelişmiş Çin yapay zekâsının ABD’nin askerî üstünlüğünü tehdit edebileceği veya Çin’deki iç baskıyı derinleştirebileceği uyarısında bulundu. Anthropic geçen yıl ABD ulusal güvenlik endişelerini gerekçe göstererek hizmetlerini Çin kontrolündeki şirketlere kapattı.

🔹 ABD Ticaret Bakanı Howard Lutnick, Anthropic’in Mythos 5 ve Fable 5 modellerini dünyanın herhangi bir yerindeki yabancı kuruluşlara sunmadan önce lisans almasını istedi. Anthropic, ABD ordusunun yapay zekâ kullanımı konusunda Trump yönetimiyle yaşadığı anlaşmazlık nedeniyle federal hükümetin teknoloji kullanımını yasaklama kararına karşı dava açtı.

🔹 Çinli açık ağırlıklı yapay zekâ modelleri, Pekin’in yapay zekânın daha geniş biçimde paylaşılmasını savunan bir ülke olarak konumlanmasına yardımcı oluyor. Çin, gelişmekte olan ülkelere teknoloji ve eğitim desteği sağlıyor ve gelecekteki standartlar üzerinde etkisini artırabilecek 29 üyeli bir işbirliği grubunun kurulmasına katkıda bulunuyor.

🔹 Çinli modeller, OpenRouter’daki küresel token kullanımında ABD’li rakiplerini ilk kez geride bıraktı. Çinli yetkililer, Alibaba gibi şirketlerle güçlü modellerin oluşturduğu riskleri azaltma yöntemlerini görüşürken gelecekteki modeller için yetenek gücü ve potansiyel risklere göre kademeli erişim sistemi önerildi.

🔹 Kolombiyalı savcılar, Bogota metrosunu inşa eden Çin devlet şirketine bağlı yüklenicinin, ödemeleri serbest bırakmak karşılığında yerel bir taşerondan nakit para talep ettiği iddialarını soruşturuyor.

🔹 Soruşturmanın merkezinde, 18 Nisan’da Bogota’nın Teusaquillo bölgesindeki eski ofislerde China Harbour Engineering Company (CHEC) yöneticisi Yang’a 60 milyon Kolombiya pesosu (19 bin ABD doları) verildiğini gösteren 26 dakikalık video bulunuyor.

🔹 Videoda Kolombiyalı taşeronun bavulundan çıkardığı koyu renkli çantayı Yang’a verdiği, paketlerin her birinde 5 milyon peso bulunduğunu söylediği ve Yang’ın parayı yaklaşık 10 dakika saydıktan sonra defterine makbuz benzeri bir kayıt yazdığı görülüyor.

🔹 Union Temporal Metrobuild, 60 milyon pesoluk ödemenin CHEC’nin mart ayında yapılan işler için 1 milyar ila 1,2 milyar peso (320 bin ila 380 bin ABD doları) tutarındaki faturaları onaylamasının koşulu olduğunu savcılara bildirdi.

🔹 Metrobuild, 350’den fazla çalışanı, tedarikçileri, bankaları ve diğer alacaklıları karşısındaki yükümlülükleri nedeniyle ödemeyi kabul ettiğini açıkladı.

🔹 Metrobuild, CHEC ile 2024’ten bu yana toplam 32 milyar peso (10,2 milyon ABD doları) değerinde en az dört sözleşme imzaladığını ve metro viyadüğünün temelleri, kolonları ile diğer altyapı bölümlerini yaptığını bildirdi.

🔹 Taşeron, ödeme onaylarındaki gecikmelerin Mart 2026’da başladığını ve eksik imzanın CHEC projeler genel müdürü Wang Chuang’a ait olduğunu söyledi. CHEC’nin kalite teminatı kapsamında ödemelerden kestiği 1,2 milyar pesodan fazla tutarı zaten elinde bulundurduğunu, ayrıca imza bekleyen 2,5 milyar pesodan fazla faturanın tutulduğunu belirtti.

🔹 Taşeronun avukatı Julian Quintana, olayın Kolombiya hukukunda görevi kötüye kullanarak ödeme alma anlamına gelen zorla para alma ve işbirliği suçlarını oluşturabileceğini söyledi ve toplantılarda kullanılan kayıt cihazlarına el konulmasını talep etti.

🔹 Metro Linea 1 konsorsiyumu, yasa dışı bir talepte bulunulmadığını açıkladı. Konsorsiyum, 60 milyon pesonun Metrobuild teknik kusurları giderirken iki şirket arasında kararlaştırılan geçici bir kesinti olduğunu, faturanın ödenmesinden dört gün sonra CHEC biriminin finans bölümüne teslim edildiğini ve imzalı makbuzla belgelendiğini söyledi.

🔹 Konsorsiyum, uyum programı kapsamında öncelikli bir iç soruşturma başlattı ve rüşvet ile yolsuzluğa karşı sıfır tolerans politikasını sürdürdüğünü açıkladı.

🔹 Bogota Metrosu’nu denetleyen Empresa Metro de Bogota, yolsuzluk oluşturabilecek her türlü davranışı kesinlikle reddettiğini açıkladı ve başsavcılığa kendi suç duyurusunu yaptı. Şirket, Wang’ın taşeronun kiriş yerleştirme sürecinin yöneticisi olduğunu belirterek savcılardan cezai açıdan anlamlı bir eylem olup olmadığını tespit etmelerini istedi.

🔹 CHEC liderliğindeki konsorsiyuma 2019’da verilen 24 kilometrelik yükseltilmiş hat, Güney Amerika’da yapımı süren en büyük altyapı projesi olarak 15 binden fazla kişiyi istihdam ediyor ve haziran sonunda yüzde 80’den biraz fazla tamamlanmış bulunuyordu. Çin’de CRRC tarafından üretilen 30 sürücüsüz trenin 15’i Kolombiya’ya ulaştı; testlerin Eylül 2027’de, ticari işletmenin ise 2028’de başlaması planlanıyor.

🔹 Bogota Belediye Meclisi üyesi Juan David Quintero, şikâyette adı geçen yöneticinin derhâl görevden uzaklaştırılmasını istedi. Muhalefetteki Centro Democratico partisinden Andres Barrios ise projenin denetim mekanizmalarının başarısız olup olmadığının incelenmesi için resmi bir denetim oturumu önergesi verdi.