Trump yönetimi Hürmüz anlaşmasının yakın olduğunu söylüyor, İran müzakereleri reddediyor
Washington Post
🔹 Hazine Bakanı Scott Bessent, Hürmüz Boğazı’nı “serbest geçişe” açacak bir anlaşmaya İran’la bugün veya yarın varılabileceğini söyledi.
🔹 Bessent, İran’la görüşmeler yürütüldüğünü açıkladı. Başkan Donald Trump da görüşmelerin sürdüğünü söyledi; İran Dışişleri Bakanlığı sözcüsü ise ABD ile müzakere yapılmadığını açıkladı.
🔹 Bir yük gemisi, salı sabahı Umman kıyısından yaklaşık 23 mil açıkta, Hürmüz Boğazı’nda bilinmeyen bir cisim tarafından vurulduğunu bildirdi.
🔹 Trump, İran’ın ve bölgedeki diğer ülkelerin görüşme talep ettiğini söyledi ve hafta sonu planlanan ABD saldırısını ertelediğini açıkladı. Trump, saldırının İkinci Dünya Savaşı’ndan bu yana gerçekleştirilecek en ağır saldırı olacağını söylemişti.
🔹 Savaş altıncı ayına girerken Trump’ın kamuoyu yoklamalarındaki desteği geriledi. Cumhuriyetçi Kongre üyeleri ve seçmenler savaşın gerekçesini ve Trump’ın stratejisini sorguladı.
🔹 Hürmüz Boğazı, İran ve Umman arasında yer alıyor ve dünya enerji arzının en az yüzde 20’sinin geçtiği bir güzergâh niteliği taşıyor. İran gemilerin izinsiz geçişini engelledi, geçiş ücreti uygulayacağını açıkladı, kanala mayın döşedi ve ticari gemilere ateş açtı.
🔹 ABD, nisan ayında İran limanlarına girip çıkan gemileri engelleyen bir deniz ablukası kurdu. Washington’ın Hürmüz çevresindeki İran savunma tesislerini bombalamasının ardından İran, ABD askeri tesislerine ev sahipliği yapan Basra Körfezi ülkelerine füze ve insansız hava aracı saldırıları düzenledi.
🔹 ABD ve İran, nisan ortasında İslamabad’da doğrudan görüşmelere başladı ve haziran ortasında ABD ablukasının geri çekilmesi, İran’a yönelik yaptırımların hafifletilmesi ve İran ile Umman’ın boğazın yönetimi için ortak bir plan hazırlamasını içeren 14 maddelik mutabakat imzaladı. Ateşkes birkaç hafta içinde çöktü; ABD ablukayı ve yaptırımları yeniden uygularken taraflar aralıklı saldırılara döndü.
🔹 Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri ve Katar, ekonomilerine zarar veren çatışmayı sona erdirmek için Trump’la temas kurdu. Katar Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Macid el-Ansari, tüm taraflarla kısa vadeli çözüm ve müzakerelerin yeniden başlaması için çabaların sürdüğünü söyledi.
🔹 Umman, Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması için deniz trafiğinin iki kıyı arasındaki güzergâhlara yüzde 50-50 oranında dağıtılmasını ve seyir yardımı, bakım ile çevresel koruma giderlerinin gönüllü katkılarla karşılanmasını önerdi. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bakıi, İran’ın ticari gemilerin güvenli geçişi konusunda yalnızca Umman’la görüştüğünü ve ABD ile müzakere yapılmadığını söyledi.
🔹 Trump, ABD deniz ablukasının İran’a karşı “çelikten bir duvar” oluşturduğunu ve bir anlaşma ya da İran’ın tamamen teslim olması gerçekleşmeden İran’a hiçbir şeyin ulaşmasına izin verilmeyeceğini söyledi.