Hürmüz'ü yeniden açmaya yönelik yeni planda masrafları Avrupa karşılayabilir
Telegraph
🔹 İran, stratejik su yolunun yeniden açılması kapsamında Avrupa ülkelerinden Hürmüz Boğazı'nın bakım masrafları için ödeme talep etmeyi değerlendiriyor.
🔹 Henüz kesinleşmeyen plana göre, Körfez ülkeleri ile Uluslararası Denizcilik Örgütü'nün bazı Avrupalı üyelerinin finanse edeceği gönüllü bir fon kurulabilir.
🔹 Gönüllü katkılar, boğazdaki seyrüsefer yönetimi, çevrenin korunması, arama-kurtarma faaliyetleri ve diğer hizmetlerin maliyetini karşılayabilir.
🔹 İran, boğazın ancak ABD'nin deniz ablukasını kaldırmasıyla açılabileceğini belirtiyor. Boğazdan gemi geçişi 28 Şubat 2026'dan bu yana büyük ölçüde engelleniyor.
🔹 Körfez'e giren gemiler İran kıyılarına yakın İran kontrolündeki kanalı, Körfez'den çıkan gemiler ise Umman kıyılarına yakın kanalı kullanacak.
🔹 Umman'ın planı, gemilerden hizmetler için gönüllü katkı alınan Malakka Boğazı'ndaki uygulamaya dayanıyor. Japonya, Avustralya, ABD ve özel denizcilik şirketleri, Malakka Boğazı'nın bakımını destekleyen fona katkı sağladı.
🔹 Körfez petrolü ve sıvılaştırılmış doğal gazına en bağımlı Avrupa ülkeleri arasında İtalya, Belçika ve Fransa bulunuyor. Birleşik Krallık'ta 2025'te rafine edilen ham petrolün yaklaşık yüzde 1'i Orta Doğu'dan geldi.
🔹 Washington ile Tahran arasındaki ön barış anlaşması, boğazda sınırsız seyrüseferin önünü açıyor ancak geçişleri düzenleme yetkisinin hangi devlete ait olduğunu netleştirmiyor.
🔹 ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ile Hazine Bakanı Scott Bessent, boğazın yeniden açılmasına yönelik bir anlaşmanın kısa süre içinde duyurulabileceğine işaret eden açıklamalar yaptı.
🔹 Uluslararası deniz taşımacılığında kullanılan stratejik geçiş noktalarında zorunlu geçiş ücretlerini uygulamaya koymanın yasal bir yolu bulunmuyor. Birleşmiş Milletler kaynağı, gönüllü bir fonun uygulanabilir bir alternatif olarak incelenebileceğini söyledi.
🔹 Umman, daha önce İran'ın ortak geçiş ücreti sistemi önerisini, Umman'ın onayladığı ancak İran'ın taraf olmadığı Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi'ne aykırı olduğu gerekçesiyle reddetti.