Gen tedavisinin etik tehlikeleri
Financial Times
🔹 Çin’de nadir bir genetik mutasyon nedeniyle gelişimi yavaşlayan, altı yaşındaki Mei adlı çocuğa kişiye özel gen tedavisi uygulandı.
🔹 Şanghay’daki araştırmacı Zilong Qiu, tedavi karşılığında Mei’nin ailesinden 860 bin dolar aldı.
🔹 Mei, 2025’in başında tedaviyi aldıktan sonraki bir hafta içinde, ölümcül kan pıhtılaşmasına yol açan ağır bir bağışıklık tepkisi nedeniyle hayatını kaybetti.
🔹 Tedaviden üç gün sonra ateşlenen Mei’nin böbrekleri iflas etti; hastane ölümünü tedaviye bağladı.
🔹 Mei’nin ailesi, ölümün olası bir sonuç olduğu ve önceki hayvan deneylerinde ortaya çıkan güvenlik sorunları konusunda bilgilendirilmediklerini söyledi.
🔹 Tedavide, CHD3 genindeki mutasyonu düzeltmek amacıyla, beyne baz düzenleme talimatlarını taşıyan trilyonlarca virüs içeren bir enjeksiyon kullanıldı. Qiu, bunun beyne yönlendirilen dünyadaki ilk gen tedavisi olduğunu söyledi.
🔹 Tedavinin klinik öncesi aşamasında bazı maymunlarda karaciğer ve böbrek hasarı görüldü; uzmanlar hayvan deneylerinden elde edilen verilerin insan tedavisine geçişi haklı çıkarıp çıkarmadığını sorguladı.
🔹 Qiu ve çalışma arkadaşları, CHD3 mutasyonuyla ilgili Nature dergisinde yayımlanan makalede hayvan deneylerine yer verdi ancak insan denemesini ve Mei’nin ölümünü açıklamadı.
🔹 Mei’nin ailesi makalenin geri çekilmesini talep etti. Nature Genel Yayın Editör Yardımcısı Victoria Aranda, insan denemesi veya insan tedavisine ilişkin verilerin kendileriyle paylaşılmadığını söyledi ve soruşturma tamamlandıktan sonra derginin uygun editoryal işlemi yapacağını açıkladı.
🔹 Şanghay Jiao Tong Üniversitesi Tıp Fakültesi, olayla ilgili ayrı bir soruşturma yürütüyor.
🔹 Edinburgh Üniversitesi’nden Sarah Cunningham-Burley, ölümcül olmayan ve görece hafif etkili bir sendrom için yüksek düzeyde deneysel bir tedavi uygulanmasının ciddi etik sorunlar yarattığını söyledi.
🔹 Çinli bilim insanı He Jiankui, 2019’da dünyanın ilk genom düzenlenmiş bebeklerini oluşturduğu için hapse girdi; HIV riskini azaltmayı amaçlayan ve denenmemiş olan işlemle ilgili sonuçlar bilinmiyor.