Tibetli aktivist BM dışında kendini ateşe verdi ve davası etrafında birlik sağladı
Wall Street Journal
🔹 Tibet’in bağımsızlığını destekleyen Lobga Rangzen, 1 Temmuz’da New York’ta Çin Konsolosluğu ile Birleşmiş Milletler Genel Merkezi arasındaki protesto yürüyüşüne katılmadı.
🔹 Rangzen, 2 Temmuz’da BM Genel Merkezi yakınında telefonuyla canlı yayın başlattı; Tibet bayrağı taşıyarak yol kenarına yürüdü ve kendini ateşe verdi.
🔹 BM güvenlik görevlisi yangın söndürücüyle müdahale etti. Rangzen, vücudündeki ağır yanıklar nedeniyle kaldırıldığı hastanede hayatını kaybetti.
🔹 Rangzen’in ölümü ve geride bıraktığı altı dakikalık video bildirisi Kanada, Fransa, Avustralya, Hindistan ve diğer ülkelerde gösterilere yol açtı; BM önünde de Tibet’in bağımsızlığı için bir anma alanı oluşturuldu.
🔹 Richard Gere, 1 Ağustos’ta New York’taki Times Square’de Rangzen’i anmak için düzenlenen mitingde konuştu. Katılımcıların bir bölümü, Rangzen’i alevlerle çevrili bir şehit olarak gösteren tişörtler giydi.
🔹 Tibetli gruplar, 1998’den bu yana 170’ten fazla kendini yakma eylemini Çin’in baskıcı politikalarına ve kültürel kimlik üzerindeki tehdidine bağlıyor.
🔹 Tibet’in ruhani lideri Dalai Lama’nın şiddet içermeyen “Orta Yol” yaklaşımı, Pekin’in Tibet üzerindeki siyasi ve dini kontrolünü sınırlayamadı; bu durum yurt dışındaki Tibet toplumunda Çin’e karşı izlenecek yöntem konusunda bölünmeye yol açtı.
🔹 Çin hükümeti, politikalarına yönelik eleştirileri reddediyor ve etnik azınlıklara yönelik uygulamalarını savunuyor. Pekin’in Washington Büyükelçiliği sözcüsü, kendini yakma eylemlerinin Dalai Lama grubunca ayrılıkçı gündemi ilerletmek amacıyla kışkırtılıp yönlendirildiğini söyledi.
🔹 52 yaşındaki Rangzen, 1992’de genç yaşta Tibetlilerin Himalayalar üzerinden Hindistan’a yaptığı tehlikeli ve yaklaşık bir ay süren göçe katıldı; 12 yıl boyunca güney Hindistan’daki bir manastırda keşiş olarak yaşadı.
🔹 Rangzen, 2006’da New York’a yerleşti ve daha sonra Uber sürücüsü olarak çalıştı. Tibet’in bağımsızlığını destekleyen etkinlikleri düzenli olarak canlı yayınladı ve Dalai Lama’nın 90. doğum günü için Philadelphia’ya düzenlenen 90 araçlık konvoyun arkasındaki isim oldu.
🔹 Ölümünden önce saçını keşişler gibi tıraş etti, arkadaşlarını çaya davet etti, sigara içmeye başladı ve yaklaşık iki hafta boyunca Uber’de yolcu taşımadı.
🔹 Rangzen, son video bildirisinde Çin’in Tibet politikalarının Tibet halkını tamamen yok etmeyi hedeflediğini söyledi ve halkının mücadelesi için hiçbir şey yapılmaması halinde sonuç alınamayacağını ifade etti.