🔹 Demis Hassabis, Google DeepMind CEO’luğu görevinden ayrılarak kurucusu olduğu DeepMind’in başkanı ve ana şirket Alphabet’in baş bilim insanı olacak.

🔹 Google DeepMind’in yönetimini Hassabis’in eski çalışma arkadaşı Koray Kavukcuoglu üstlenecek. Kavukcuoglu, Google DeepMind’in kıdemli başkan yardımcısı olacak.

🔹 Google’ın baş bilim insanı ve uzun süreli çalışanı Jeff Dean, kendi girişimini kurmak üzere gruptan ayrılacak; Google yeni girişime destek verecek.

🔹 Duyurunun ardından Google’ın hisseleri yüzde 5 geriledi. Google, DeepMind’i 2014’te 400 milyon sterlin karşılığında satın almıştı.

🔹 Londra merkezli DeepMind, insan uzmanları Go oyununda yenen ilk yapay zekâ sistemi AlphaGo’yu ve protein yapılarını tahmin eden Nobel ödüllü AlphaFold projesini geliştirdi.

🔹 Google, güçlü yapay zekâ sistemleri geliştirme yarışında OpenAI ve Anthropic’in, özellikle yapay zekâ kodlama araçlarında gerisinde kaldı.

🔹 Google son aylarda araştırma stratejisini değiştirdi; Nobel ödüllü ekibini dağıtarak çalışanları şirketin büyük dil modeli Gemini’ye odaklanan bölümlere yönlendirdi.

🔹 Google, Anthropic ve OpenAI ile rekabet edebilmek için yapay zekâ kodlama yeteneklerini geliştirmeye odaklanan şirket içi “Code Strike” ekibini kurdu. DeepMind, David Silver ve John Jumper dahil olmak üzere önde gelen araştırmacılarını kaybetti.

🔹 Hassabis, günlük yönetimden çekilerek yapay genel zekânın yönünü ve gelecekteki yapay zekâ düzenlemelerini şekillendirmeye odaklanacak. Alphabet CEO’su Sundar Pichai, Hassabis’in yapay genel zekânın geleceğini şekillendirmeye tüm dikkatini vermesini sağlayacak rol üzerinde uzun süredir çalıştıklarını söyledi.

🔹 Hassabis, yapay genel zekânın insanlık tarihinde kritik bir dönemeç olduğunu ve bu teknolojinin yakın olduğunu söyledi. Geçen ay, öncü yapay zekâ modellerinin risklerini azaltmayı amaçlayan, sektör öncülüğünde bir yapay zekâ standartları kuruluşu kurulmasını önermişti.

🔹 Savunma yapay zekâsı

🔹 Çin’in özel teknoloji şirketleri, Pekin’in sivil-asker füzyonu stratejisi kapsamında savunma yapay zekâsı, veri birleştirme, otonom sistemler, yapay zekâ destekli eğitim ve savaş alanı simülasyonu projelerine giriyor.

🔹 Bazı Çinli şirketlerin teknoloji yetkinliği Palantir gibi ABD’li firmalarla arasındaki farkı azaltabilir; ancak yapay zekânın operasyonel karar alma süreçlerine tam olarak entegre edilmesi konusunda sorunlar sürüyor.

🔹 Güney Çin Denizi Stratejik Durum Araştırma Girişimi Direktörü Hu Bo, ABD’nin teknoloji uygulaması ve özellikle karar desteği alanında Çin’in önünde bulunduğunu söyledi.

🔹 Palantir’in Maven Smart System platformu, uydu görüntülerini, sensör verilerini, istihbarat raporlarını ve operasyonel verileri birleştirerek hedeflerin daha hızlı belirlenmesini ve komuta kararlarının hızlanmasını sağlıyor.

🔹 ABD, İran çatışmasının ilk 24 saatinde Maven Smart System’in desteğiyle 1.000’den fazla hedefi belirleyip vurdu; bu sayı, sistem kullanılmadan önce mümkün olan seviyenin 10 katı olarak kaydedildi.

🔹 Çin’de ordunun hangi yapay zekâ modellerini test ettiği veya kullandığı ve bu sistemlerin komuta-kontrol yapılarına ne ölçüde dahil edildiği gizli tutuluyor.

🔹 Emekli Çin Halk Kurtuluş Ordusu albayı Yue Gang, yapay zekâ destekli sistemlerin geleneksel savaşta saatler veya günler süren gözlem-karar-eylem döngüsünü saniyelere indirebileceğini söyledi. Yue, yapay zekâ destekli hedef tanımanın güvenilirliğinin kritik bir sorun olmaya devam ettiğini de ekledi.

🔹 Çinli yetkililer ve uzmanlar, yapay zekânın orduya entegrasyonunu hızlandırırken ölümcül güç kullanımında nihai yetkinin insanlarda kalmasını savunuyor.

🔹 Çinli şirketler

🔹 Hangzhou merkezli Jingan Technology, Jingqi Küresel Durumsal Farkındalık Sistemi’ni Palantir’in Gotham ve Anduril’in Lattice platformlarına Çinli alternatif olarak pazarlıyor.

🔹 Jingan, 6 Ocak’ta yayımladığı paylaşımda, yapay zekâ ve açık kaynak istihbarat analiziyle Orta Doğu’da ABD’ye ait gözetleme unsurlarının olağan dışı yoğunluğunu tespit ettiğini ve bunun olası bir askeri operasyona hazırlığa işaret edebileceğini açıkladı. Paylaşım, İran’a yönelik ABD hava saldırılarından 50 günden fazla önce yapıldı.

🔹 Jingan’ın Jingqi platformu; uydu görüntülerini, sensör verilerini ve diğer veri kaynaklarını birleştirerek gerçek zamanlı durumsal farkındalık, operasyonel planlama ve karar desteği sunuyor.

🔹 Şirketin ürünleri Çin’de kamu güvenliği birimleriyle yürütülen projelerde kullanıldı; Jingan ayrıca Çin Halk Kurtuluş Ordusu’nun eski Stratejik Destek Kuvveti’ne bağlı bir radar izleme istasyonunu içeren bir projede yer aldı.

🔹 Jingan’ın müşterileri arasında Norinco, China Electronics Technology Group, China Aerospace Science and Industry Corporation, China Aerospace Science and Technology Corporation ve China South Industries Group Corporation bulunuyor. Şirketin açıklanan toplam finansmanı yaklaşık 300 milyon yuan’a, yani 44,3 milyon ABD dolarına ulaştı.

🔹 Hangzhou merkezli MizarVision, İran çatışması sırasında ABD askeri konuşlanmalarını ticari uydu görüntüleri ve açık kaynak istihbarat analiziyle inceledi. ABD Hazine Bakanlığı, şirketi mayısta Özel Olarak Belirlenmiş Vatandaşlar listesine ekledi.

🔹 Pekin merkezli EverReach AI, Tayvan Boğazı yakınındaki uçuş haritasını kullanarak yapay zekâ destekli askeri eğitim platformunu sergiledi; sunum, Tayvan çevresindeki tatbikatların planlanması ve değerlendirilmesini destekleyen bir sistemi gösterdi.

🔹 Entegrasyon ve tedarik sorunları

🔹 Hu Bo, Çinli özel savunma teknolojisi şirketlerinin temel hedefinin orduya hizmet etmek olduğunu, ancak büyük ölçekli askeri operasyonlar yürütülmediği için bu uygulamaları sahada kullanıp doğrulayacak operasyonel ortamın bulunmadığını söyledi.

🔹 Çin Halk Kurtuluş Ordusu bünyesinde farklı kuvvetlerin aynı yapay zekâ modellerini ayrı ayrı geliştirmesi, sistemler arası uyumsuzluk ve kuvvetler arasındaki koordinasyon eksikliği sorunları sürüyor.

🔹 Askeri analist Fu Qianshao, ayrı platformların kendi yapay zekâ sistemlerine sahip olmasının yeterli olmadığını ve genel karar alma sürecini koordine edecek merkezi bir komuta-kontrol platformuna ihtiyaç bulunduğunu söyledi.

🔹 Çinli özel savunma şirketleri, ordunun tedarik maliyetlerini kontrol etmesi ve uzun tedarik döngüleri nedeniyle yüksek maliyetli, uzun vadeli araştırma-geliştirme yatırımlarını finanse etmekte zorlanıyor.

🔹 Xiamen merkezli Yuanting Information Technology, tekliflerde usulsüzlük yaptığı tespit edilince haziranda üç yıl süreyle askeri tedarik süreçlerine katılmaktan men edildi.

🔹 Yue Gang, Çin’in savunma inovasyonunda sivil-asker füzyonunu sürdürmesi, tam makine özerkliği yerine insan kontrolündeki iş birliğine öncelik vermesi ve düzenleyici önlemlerle bağımsız, güvenli bir askeri yapay zekâ ekosistemi kurması gerektiğini söyledi.

🔹 Çin, ABD’ye karşı aralarında bir test laboratuvarına yönelik yaptırımların da bulunduğu bir dizi misilleme tedbiri açıkladı. Tedbirler, Donald Trump ile Şi Cinping arasında gelecek ay yapılması beklenen görüşme öncesinde ticari gerilimi artırdı.

🔹 Çin, Arizona merkezli Compliance Testing şirketini yaptırım listesine aldı ve ülkedeki kurumlarla kişilerin şirketle işlem yapmasını veya iş birliği kurmasını yasakladı. Ticaret Bakanlığı, şirketi ABD Federal İletişim Komisyonu’nun Çin’in egemenlik, güvenlik ve kalkınma çıkarlarını ihlal eden önlemlerine yardım etmekle suçladı.

🔹 Çin Ticaret Bakanlığı, Sincan’daki ABD yaptırımlarına yardım ettiği gerekçesiyle altı ABD kuruluşuna daha yaptırım uygulayacağını açıkladı. Listede Applied DNA Sciences, Stratum Reservoir, Altana Technologies, Responsible Business Alliance, Verite Group ve Human Rights in China yer aldı.

🔹 Çin, ABD’ye gönderilmek üzere belirlenen dronlar ve askeri-sivil çift kullanımlı ilgili ürünlere yönelik ihracat kontrollerini sıkılaştıracak. Bakanlık, önlemin ulusal güvenliği koruma ve uluslararası yayılmanın önlenmesi yükümlülüklerini yerine getirme amacı taşıdığını açıkladı.

🔹 Çin Ticaret Bakanlığı, yabancı yazılımlarla donatılmış ithal yazıcı, fotokopi makinesi ve ofis ekipmanları hakkında ulusal güvenlik soruşturması başlattı. Soruşturma, bu alandaki ilk inceleme oldu.

🔹 Çin Ticaret Bakanlığı sözcüsü, karşı önlemlerin genel olarak ölçülü olduğunu söyledi ve ABD’yi ekonomik ve ticari ilişkilerdeki istikrarı korumak için Çin’le birlikte çalışmaya çağırdı. Sözcü, Washington yeni kısıtlamalar getirirse Çin’in ek karşı önlemler alacağı uyarısında bulundu.

🔹 ABD, temmuz ayında Çin’e zorla çalıştırmayla mücadelede başarısız kaldığı gerekçesiyle yüzde 12,5 oranında yeni gümrük vergisi uyguladı. ABD ayrıca geçen hafta Sincan’daki Uygur zorla çalıştırması iddiaları nedeniyle onlarca Çin şirketini kara listeye aldı.

🔹 Trump yönetimi, Çin yapımı veri merkezi bileşenlerinin yeni modellerine ithalat yasağı getirmeyi değerlendiriyor. Yasak, fiber optik kablolar üzerinden veri ileten Çin üretimi optik alıcı-vericilerin ABD’ye ulaşmasını engelleyebilir ve bu uygulama bu yıl içinde yürürlüğe girebilir.

🔹 ABD Federal İletişim Komisyonu, geçen ay yeni yabancı üretimi insansı robotların ithalatını ulusal güvenlik gerekçesiyle yasakladı ve yabancı üretimi güç dönüştürücüleri siber güvenlik riskleri taşıyan ürünler listesine ekledi. Komisyon daha önce Huawei ve ZTE gibi kara listedeki şirketlerin eski telekomünikasyon ve video gözetim ekipmanlarını, Çin yapımı internet yönlendiricilerini ve yabancı üretimi dronları hedef alan kısıtlamalar getirmişti.

🔹 BofA Global Research’ten Ming Lee, Kuzey Amerika’da alternatif tedarikçilerin sınırlı olması nedeniyle Çin’in insansı robot tedarik zincirlerine yönelik geniş kapsamlı bir kısıtlamanın olası görünmediğini söyledi. Lee, yeni kısıtlamaların hassas verilerle bağlantılı bileşenlere odaklanmasının daha muhtemel olduğunu belirtti.

🔹 SpaceX çalışanları ve erken dönem yatırımcıları, şirketin ilk hisse satış kısıtlamasının perşembe günü sona ermesiyle büyük kazançlarını nakde çevirebilir. Aracı kurumlar, kâr realizasyonu için yoğun satış bekliyor.

🔹 Haziran ayındaki halka arzdan aylar veya yıllar önce hisse alan yatırımcılar, 135 dolarlık halka arz fiyatının oldukça altında edindikleri paylardan yüksek kazanç sağlayabilir. Satışlar, haziran zirvesinden yüzde 49 gerileyen SpaceX hissesi üzerindeki baskıyı artırabilir.

🔹 Perşembe günü yaklaşık 13,6 milyar adet tedavüldeki SpaceX hissesinin 912 milyon kadarı satışa uygun hale gelecek ve şirketin mevcut halka açık pay miktarı iki kattan fazla artabilir.

🔹 Kısıtlamaların kademeli olarak sona ermesiyle 2027 ortasına kadar 12,9 milyar ek SpaceX hissesi işlem görmeye başlayabilir. Fiyata bağlı erken serbest bırakma hükmü devreye girerse halka açık pay miktarı üç kattan fazla artabilir.

🔹 SpaceX çalışanları ve erken dönem yatırımcıları, hisselerindeki büyük kazançları gerçekleştirme ve portföylerini çeşitlendirme konusunda güçlü bir teşvike sahip olabilir.

🔹 Elon Musk’ın şirkette yaklaşık yüzde 42 payı bulunuyor ancak ayrı bir satış kısıtlaması nedeniyle halka arzdan bir yıl sonrasına kadar hisselerini satamayacak.

🔹 Birçok çalışan perşembe gününden itibaren hisse satabilecek ancak şirket yöneticilerinin satış kısıtlamaları genel olarak dördüncü çeyrek sonuçlarından sonrasına kadar devam edecek.

🔹 SpaceX hisseleri çarşamba günü, ikinci çeyrek gelirinin beklentilerin üzerinde yüzde 92 artmasının ardından yaklaşık yüzde 8,5 düştü. CEO Bret Johnsen, şirketin yıl sonuna kadar yıllıklandırılmış 100 milyar dolarlık gelire ulaşma yolunda ilerlediğini söyledi.

🔹 R.F. Lafferty & Co. CEO’su Robert Hackel, SpaceX’in satış kısıtlamasının halka arz kısıtlamaları tarihindeki en fazla konuşulan örnek olduğunu söyledi ve çok sayıda çıkış görülebileceğini belirtti.

🔹 Procure AM CEO’su Andrew Chanin, piyasaya şirketin tedavüldeki hisselerinin önemli bir bölümünün gireceğini söyledi. SpaceX’in erken dönem yatırımcılarından birinin büyük satış yapması, şirketin geleceğine duyulan güvenin seviyesine ilişkin güçlü bir sinyal gönderebilir.

🔹 Founders Fund, Craft Ventures, Valor Equity Fund ve Alphabet, SpaceX’in erken dönem destekçileri arasında yer aldı. Bu kuruluşlar, beklenen satışlara ilişkin yorum taleplerine hemen yanıt vermedi.

🔹 Falcon Wealth Planning kurucusu Gabriel Shahin, SpaceX içerisindeki çalışanlar ve yatırımcılarla yaptığı görüşmelerde satış yapmaya istekli görünen kimseyle karşılaşmadığını söyledi. Yaklaşan her satış kısıtlaması tarihinin işlemleri daha oynak hale getirmesi bekleniyor.

🔹 SpaceX’teki oynaklık, daha fazla düşüşe karşı korunmak isteyen yatırımcıların riskten korunmasını zorlaştırıyor; opsiyon fiyatları yüksek seviyelere ulaşıyor.

🔹 Anthony Fauci’yi soruşturan Senato komisyonu, Covid-19 pandemisi sırasında kullandığı iPhone’un bir kopyasını aldı.

🔹 Sağlık ve İnsan Hizmetleri Bakanlığı, telefonun kopyasını Senatör Ron Johnson’ın başkanlığındaki Senato İç Güvenlik Daimi Soruşturmalar Alt Komitesi’ne gönderdi.

🔹 Fauci’nin günlüklerinin kopyaları da birkaç gün önce Sağlık ve İnsan Hizmetleri Bakanlığı’ndan Kongre’ye devredilmesinin ardından kamuoyuna açıklanmıştı.

🔹 Cumhuriyetçi senatörler Ron Johnson ve Kentucky Senatörü Rand Paul, Fauci’ye pandemi dönemindeki sağlık önlemleri ve Covid-19’un kökenleri hakkında sorular yöneltiyor.

🔹 Paul’un başkanlığındaki Senato İç Güvenlik ve Hükümet İşleri Komitesi, Fauci’yi geçen hafta komite önündeki soruları yanıtlamayı reddettiği gerekçesiyle saygısızlıkla suçlama konusunda perşembe günü oylama yapacak.

🔹 Fauci, duruşma sırasında Beşinci Değişiklik’teki hakkını 100’den fazla kez kullandı ve yaklaşık 40 yıl boyunca Kongre’ye 200’den fazla kez ifade verdiğini veya brifing sunduğunu söyledi.

🔹 Fauci, 2020’de Trump yönetiminin pandemi müdahalesinde merkezi rol oynadı; bazı açıklamalarda dönemin Başkanı Donald Trump’a karşı çıktı ve bazı siyasi aktörlerden daha fazla kamuoyu tedbiri çağrısı yaptı.

🔹 Fauci, Biden yönetiminin başlangıcında hükümette görev yaptı ve 2022’de emekli oldu. Eski Başkan Joe Biden, görevdeki son işlemlerinden biri olarak Fauci’yi affetti.

🔹 Sağlık ve İnsan Hizmetleri Bakanlığı, Robert F. Kennedy Jr. yönetiminde bulunuyor. Kennedy, 2021 tarihli kitabında Fauci’yi ilaç şirketleriyle yakın ilişkiler kurmak ve sivil özgürlükleri göz ardı etmekle suçladı.

🔹 Johnson ve Paul, hükümet sunucularından Fauci’yle ilgili milyonlarca ek sayfa aldı ve daha fazla belge talep etmeyi sürdürüyor. Cumhuriyetçilerin yönettiği en az dört eyalet de Fauci hakkında kendi soruşturmalarını başlattı.

🔹 Çinli askeri araştırmacılar, uluslararası dijital ekonomiyi destekleyen denizaltı kablolarının düşük maliyetli insansız araçların saldırılarına karşı giderek daha savunmasız hale geldiği konusunda uyardı.

🔹 Araştırmacılar, deniz tabanının keşif zorluğu ve kontrol maliyeti nedeniyle uzun süredir stratejik bir “kör nokta” olarak görüldüğünü, ancak büyük güçler arasındaki rekabetin yeni alanına dönüştüğünü söyledi.

🔹 Shi Guanglei ve Shi Haiming, denizaltı savaşlarına giriş engelinin düştüğünü ve Avustralya, Birleşik Krallık ile ABD arasındaki Aukus anlaşmasının bu değişimde etkili olduğunu belirtti.

🔹 Küçük ve orta ölçekli insansız denizaltı araçları düşük maliyetle toplu halde konuşlandırılabilir ve personel kaybı riski taşımayabilir. Bu araçlar, ülkelerin deniz tabanında kontrol sağlamasına yardımcı olabilir.

🔹 Denizaltı kabloları kıtalararası veri trafiğinin yüzde 99’unu taşıyor ve çevrim içi hizmetlerle günlük sınır ötesi finansal işlemleri destekliyor. Bu işlemlerin toplam değeri günlük yaklaşık 10 trilyon ABD doları olarak hesaplanıyor.

🔹 Dünya genelindeki kıtalararası internet trafiğinin büyük bölümü, 1,7 milyon kilometrelik fiber optik kablo ağı üzerinden taşınıyor. Her yıl yaklaşık 150 ila 200 denizaltı kablosu arızası meydana geliyor.

🔹 Denizaltı boru hatları ve optik kablolar saldırılara açık hedefler haline gelebilir. 2022’de Rusya’dan Almanya’ya doğal gaz taşıyan Nord Stream boru hatlarına yönelik sabotaj ve geçen yıl Kızıldeniz’de kabloların kesilmesi internet hizmetlerinde kesintilere yol açtı.

🔹 Merkezi Birleşik Krallık’ta bulunan International Cable Protection Committee, devlet destekli sabotajın risk oluşturmayı sürdürdüğünü ancak denizaltı kablolarındaki hasarın başlıca nedeninin kazalar olduğunu açıkladı.

🔹 Çinli araştırmacılar, Aukus ülkelerinin mayıs ayında su altı altyapısını korumak, gözetleme, keşif ve denizaltı karşıtı operasyonlar yürütmek üzere insansız denizaltı araçları geliştirme anlaşmasının gelecekteki ortak operasyonların önünü açtığını söyledi.

🔹 Araştırmacılar, Aukus’un denizaltı kablolarını koruma amacıyla insansız araçlar üzerinden rutin bir deniz tabanı izleme ağı kurarak derin denizlerde küresel su altı farkındalığı ve askerî avantaj aradığını savundu.

🔹 Gelişmiş yapay zekâ, yeni nesil su altı dronlarının sürekli talimat ve veri alışverişi olmadan haftalarca özerk çalışmasını sağlayabilir. Bu durum, tespit edilme ihtimalini azaltabilir.

🔹 Onlarca veya yüzlerce insansız denizaltı aracından oluşan “denizaltı kurt sürüleri” kablo altyapısında devriye gezebilir, arama yapabilir veya pusu kurabilir. Bu araçlar su altı sensörleriyle, yüzeydeki ve havadaki insansız araçlarla bağlantı kurabilir.

🔹 Katar’ın geçici Air Force One olarak kullanılmak üzere bağışladığı Boeing 747-8’in Trump başkanlık kütüphanesinde sergilenip sergilenmeyeceği konusunda nihai karar alınmadı.

🔹 Beyaz Saray’dan bir yetkili, kütüphaneye hangi uçağın gideceği konusunda henüz kesin karar bulunmadığını söyledi.

🔹 Trump’ın oğlu Eric Trump, Miami’de planlanan kütüphaneye Katar jetini götürmenin şu anki plan olmadığını açıkladı.

🔹 Trump, daha önce Katar jetinin görevden ayrılmasının ardından doğrudan kütüphaneye gönderileceğini ve kendisi tarafından kullanılmayacağını söyledi.

🔹 Katar jetinin 400 milyon dolarlık değeri ve başkanlık uçağına dönüştürülmesi için harcanan yüz milyonlarca dolar, güvenlik ve etik kaygılara yol açtı.

🔹 Uçağın Air Force One olarak yeterli savunma kapasitesine sahip olup olmadığına ilişkin soruların ardından Beyaz Saray, jetin sonbaharda yaklaşık bir ay hizmet dışı bırakılarak ek geliştirme ve iyileştirmelerden geçirileceğini açıkladı.

🔹 Hava Kuvvetleri yetkilileri, Boeing’in 2028’den itibaren iki yeni başkanlık uçağını teslim etmesinin ardından Katar jetinin üçüncü Air Force One olarak kullanılabileceğini veya diğer federal yetkililerin seyahatlerine tahsis edilebileceğini söyledi.

🔹 Katar jeti şu anda ABD hükümetine ait. Uçağın ya da 1990’ların başından beri Air Force One olarak kullanılan eski 747’lerin dışarıya devredilebilmesi için önce hükümet tarafından ihtiyaç fazlası mülk ilan edilmesi gerekiyor.

🔹 İhtiyaç fazlası ilan edilen uçakların kullanımına önce diğer devlet kurumları veya Ulusal Muhafızlar sunulabilir; uçak tamamen hizmet dışı bırakılırsa bağışlanabilir.

🔹 Hava Kuvvetleri, 2001’de emekliye ayrılan Boeing 707’yi Ronald Reagan Başkanlık Kütüphanesi’ne bağışlamıştı.

🔹 Ukrayna ordusuna gönüllü katılan bir Kolombiyalı asker, Ukrayna için savaşmaya çalışan bazı vatandaşlarının Kolombiya’daki organize suç gruplarıyla bağlantılı olduğunu tespit etti. Bu kişiler elenerek ülkelerine gönderildi.

🔹 Kolombiya’daki yasa dışı silahlı gruplar, drone savaşı konusunda Ukrayna’da ileri düzeyde uzmanlık kazanacak askerler göndermeye çalışıyor. Bu askerlerin dönüşte edindikleri becerileri Kolombiya ordusuna karşı kullanması hedefleniyor.

🔹 Dronelar, solcu isyancılar ve uyuşturucu kaçakçılarıyla onlarca yıldır süren Kolombiya iç savaşındaki hava üstünlüğü dengelerini değiştirdi.

🔹 Kolombiya Savunma Bakanlığı, yasa dışı grupların 2024 ve 2025 yıllarında çoğunlukla patlayıcı bırakacak şekilde düzenlenmiş ucuz tüketici dronelarıyla 264 saldırı düzenlediğini tahmin ediyor.

🔹 Mayıs ayında koka ekimi yapılan bir bölgede devriye gezen bir asker öldü, altı asker yaralandı. Nisan ayında Ekvador sınırı yakınında üç asker drone saldırılarında öldü ve Cauca’daki askeri radar sistemi vuruldu; aralık ayında bir askeri üsse düzenlenen saldırıda yedi kişi hayatını kaybetti.

🔹 Kolombiya ordusu geçen yıl drone saldırısı girişimlerinin yüzde 96’sını radyo frekanslarını karıştırarak veya cihazları imha ederek etkisiz hale getirdi.

🔹 Kartel yönlendiricileri, Ukrayna’daki uygulamalardan yararlanmak için birinci şahıs görüşlü saldırı dronelarının kurulumu ve kullanımına ilişkin eğitim arıyor. Bu droneların Kolombiya’da kullanılmaya başlandığı, ancak iletişimin şifrelenmesi ve patlayıcıların yerleştirilmesi konusunda eksiklerin bulunduğu belirtildi.

🔹 Silahlı gruplar, ordunun sinyal karıştırma sistemlerini aşmak için uzun mesafelerdeki yer sistemlerine fiber optik kablolarla bağlanan droneları satın almaya çalışıyor.

🔹 Kolombiya devleti, tüm dronelara yönelik sıkı ithalat kısıtlamaları uyguluyor. Hükümet ayrıca ocak ayında frekans karıştırma ekipmanları ile sabit ve araçlara monte tespit sistemlerini içeren 1,6 milyar dolarlık bir drone savunma sistemi planını açıkladı.

🔹 Kolombiyalı askerlerin Ukrayna’dan ülkelerine dönerken edindikleri bilginin silahlı gruplara aktarılmasının önlenmesi öncelikler arasında yer alıyor.

🔹 Kolombiyalı askeri gaziler, Güney Sudan, Yemen ve Ukrayna dahil olmak üzere yabancı savaşlarda görev yapıyor. Rusya’nın geniş çaplı işgalinin başlamasından bu yana Ukrayna’da 500’e kadar Kolombiyalının öldüğü bildiriliyor.

🔹 Gustavo Petro, geçen ekim ayında Ukrayna’da görev yapan Kolombiyalıları ülkelerine dönmeye çağırdı; hükümeti yabancı güçlere katılımı azaltmak amacıyla askeri maaşları artırdı ve 1989 tarihli Birleşmiş Milletler paralı asker sözleşmesini onayladı.

🔹 Kolombiya’daki silahlı çatışma 1958-2016 döneminde tahminen 450 bin kişinin ölümüne yol açtı. Farc 2016’da silahsızlandı, ancak bazı ayrılıkçı gruplar devletle savaşmayı sürdürdü ve silahlı gruplar uyuşturucu kaçakçılığı, yasa dışı madencilik ve haraççılık faaliyetlerinde yer aldı.

🔹 Abelardo de la Espriella’nın cumhurbaşkanlığını devralmasının ardından şiddetin en yoğun olduğu bölgelerde devlet otoritesini yeniden kurmaya öncelik vermesi bekleniyor. Silahlı grupların sahip olduğu drone sayısı, askeri veya sivil hedefleri aşırı zorlayabilir ve silahlı kuvvetlerin hava sahasındaki tekelini ortadan kaldırabilir.

🔹 Yapay zekâ patlaması, yüksek teknolojiye yönelik bellek çipleri üreten Güney Koreli ve Tayvanlı şirketleri destekledi; gelişmekte olan piyasaların küresel hisse senedi endeksleri bu yıl Wall Street'in gölgesinden çıktı.

🔹 Güney Kore'nin KOSPI endeksi, Samsung Electronics ve SK Hynix hisselerindeki daha büyük yükselişlerin etkisiyle değerini ikiye katladıktan sonra, endişeler ve getirilen sınırlamalar nedeniyle altı haftada yüzde 40 geriledi.

🔹 Gelişmekte olan piyasalar hisse senedi evreninin açık ara en büyük şirketi olan Tayvanlı TSMC'nin hisseleri yaklaşık yüzde 14 düştü.

🔹 Güney Kore'deki oynaklık hızla artarken, 24 ülkeden 1.175'ten fazla şirketi içeren 1,8 trilyon dolarlık MSCI gelişmekte olan piyasalar endeksindeki oynaklık COVID-19 salgını dönemindeki zirveleri aştı.

🔹 BNP Paribas APAC nakit hisse senedi araştırma başkanı William Bratton, kurumsal yatırımcıların Güney Kore'deki mevcut oynaklık düzeyiyle baş etmekte zorlandığını söyledi. Bratton, mevcut olabilecek olumlu temel kâr hikâyesinin yatırımcılar tarafından takip edilmeye değer görülmediğini ekledi.

🔹 Güney Kore ve Tayvan, uluslararası yatırımcıların para birimlerinde işlem yapmasının zor olabilmesi nedeniyle teknik bir sebeple hâlâ gelişmekte olan piyasalar sınıfında yer alıyor.

🔹 Çoğunluğu büyük Tayvanlı ve Güney Koreli teknoloji şirketlerinden oluşan dokuz şirket ile Çinli Alibaba ve Tencent, MSCI gelişmekte olan piyasalar endeksinin yüzde 40'ından fazlasını oluşturuyor.

🔹 MSCI araştırma başkanı Ashley Lester, yapay zekâ ve özellikle yapay zekâ donanımıyla bağlantılı büyük şirketlerin önem kazanması nedeniyle gelişmekte olan piyasaların artık çeşitlendirme kaynağı olmadığını söyledi. Lester, bu piyasaların yapay zekâ patlamasının merkezinde yer aldığını ekledi.

🔹 Amundi portföy yöneticisi Ji Young Park, Güney Kore borsasında son bir ayda altı ya da yedi devre kesici uygulandığını söyledi. Park, beş yıllık yatırım perspektifi nedeniyle bu ölçekteki sert dalgalanmaların kendisini temkinli davranmaya yönelttiğini belirtti.

🔹 Asya'nın Çin hariç hisse senedi piyasalarından uluslararası yatırımcıların yılın ilk yarısında çektiği para, en az 2010'dan bu yana herhangi bir altı aylık dönemde görülenden daha hızlı gerçekleşti. Güney Kore ve Tayvan piyasalarından sırasıyla 100 milyar doların ve 44 milyar doların üzerinde çıkış oldu.

🔹 UBP teknoloji portföy yöneticisi Dimitri Kallianiotis, yatırımcılara paniğe kapılmama, oynaklığı göğüsleme ve aşırı ilgi gören hisselerden kaçınma tavsiyesinde bulundu; sert düşüş günlerinde yatırım yapmayanların toparlanmadan yararlanamayabileceğini söyledi.

🔹 İran ve Umman, Hürmüz Boğazı’ndan geçecek gemiler için bir güzergâh üzerinde anlaşmaya vardı ve stratejik su yolunun ortak yönetimine ilişkin düzenlemeleri tamamlıyor.

🔹 İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Esmaeil Baqaei, iki ülkenin planladığı güzergâhın coğrafi koordinatları üzerinde uzlaştığını ve ortak açıklamanın taslak ile son inceleme aşamasında bulunduğunu söyledi.

🔹 Anlaşmanın Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasına yönelik bir adım olması bekleniyor; ancak sürecin ilerlemesi ABD’nin İran limanlarına yönelik deniz ablukasını sona erdirmesine bağlı.

🔹 Baqaei, Umman’la görüşmelerin ilerlediğini, anlaşmaya varılması hâlinde bile boğazın tüm gemiler için güvenli hâle gelmeyeceğini söyledi.

🔹 İran, ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta savaşı başlatmasından bu yana Hürmüz Boğazı üzerinde fiilî kontrol uyguluyor ve izinsiz gördüğü güzergâhlardan geçen gemileri tehdit ediyor.

🔹 İngiltere Deniz Ticaret Operasyonları birimi UKMTO, Umman’ın Kumzar bölgesinin 17 kilometre güneydoğusundan geçen bir petrol tankerinin kaptanının iki patlama sesi duyduğunu açıkladı. Mürettebat ve gemi güvende kaldı.

🔹 Yemen’deki Husiler, geçen ay Suudi Arabistan’a abluka başlatmalarından bu yana sekizinci ve dokuzuncu saldırılarını iki Suudi petrol tankerine düzenlediklerini söyledi.

🔹 Husi askerî sözcüsü Yahya Saree, Wafa tankerinin Kızıldeniz’in kuzeyindeki Yanbu açıklarında, Daisy tankerinin ise Aden Körfezi’nde füzelerle vurulduğunu açıkladı. Suudi makamları hemen açıklama yapmadı.

🔹 Savaştan önce Hürmüz Boğazı’ndan dünya petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz ihracatının yaklaşık beşte biri geçiyordu; boğaz üzerindeki anlaşmazlığın başlamasından bu yana enerji fiyatlarında birden fazla yükseliş yaşandı.

🔹 ABD Başkan Yardımcısı J.D. Vance, İran’la diplomatik görüşmelerin ülke yönetimindeki bölünmeler nedeniyle zaman alacağını söyledi.

🔹 İran, gemilerin kıyıya yakın bir güzergâh kullanmasını isterken birçok gemi Umman tarafındaki güney rotasını seçiyor ve bazı gemiler ateş altına giriyor.

🔹 İran, Hürmüz Boğazı’nı kontrol etmek ve geçiş ücreti almak istiyor; ABD bu yetkilerin İran’a verilmesine karşı çıkıyor. İran Dışişleri Bakanlığı, Washington’la müzakerelerin sürdüğü iddiasını reddetti.