Kongre neden daha yakın bir ABD-İsrail savunma ortaklığı istiyor?
New York Times
🔹 Kongre, İsrail’e sağlanan yıllık askeri yardımın aşamalı olarak sona erdirilmesi ve bunun yerine iki ülke arasında yasal güvenceye sahip, daha bütünleşik bir savunma ve teknoloji ortaklığı kurulmasını değerlendiriyor.
🔹 Temsilciler Meclisi ve Senato, öneriyi yıllık savunma politikası tasarısına dahil etti. Tasarı, ABD ve İsrail’in savunma ile istihbarat kapasitesinin daha kapsamlı biçimde birleştirilmesinin önünü açıyor.
🔹 Öneri, Savunma Bakanlığı bünyesinde ABD-İsrail işbirliğini yürütmekle yasal olarak görevlendirilecek bir ofis kurulmasını öngörüyor. Ofis, yeni silah ve teknolojilerin geliştirilmesi, test edilmesi ve kullanıma sunulmasını denetleyecek.
🔹 Tasarıyla birleştirilmesi beklenen ayrı istihbarat yasa tasarısı, ABD Başkanı ile Ulusal İstihbarat Direktöründen İsrail hükümetiyle istihbarat paylaşımını genişletmesini ve güçlendirmesini isteyecek. Ulusal güvenlik riski veya hassas istihbarat kaynaklarının ve yöntemlerinin açığa çıkma ihtimali bulunan durumlar kapsam dışında tutulacak.
🔹 Ortak çalışmaların yapay zekâ, otonom sistemler, füze savunması ve siber güvenlik gibi gelişmekte olan teknolojileri kapsaması planlanıyor. ABD ve İsrail hâlihazırda Iron Dome ve David’s Sling hava savunma sistemleri gibi teknolojilerin üretiminde Raytheon ve Rafael Advanced Defense System ile birlikte çalışıyor.
🔹 Indiana Cumhuriyetçisi Marlin Stutzman, ABD’nin İsrail’e yılda 3,8 milyar dolar askeri yardım sağlamasını öngören mevcut mutabakatın sona erdirilmesini ve yerine karşılıklı savunma işbirliği ile ortak ekonomik yatırım kurulmasını isteyen bağlayıcı olmayan bir karar tasarısı sundu.
🔹 Söz konusu mutabakat 2028’de sona erecek. Her iki partiden bazı Kongre üyeleri, milyarlarca dolarlık doğrudan askeri yardıma dayanan yeni bir anlaşmaya karşı çıkacaklarını açıkladı.
🔹 Mayıs ayında yapılan ankette, 18-44 yaş arasındaki Cumhuriyetçi seçmenlerin yüzde 63’ü İsrail’e ek ekonomik ve askeri destek verilmesine karşı çıktı. 45 yaş ve üzerindeki Cumhuriyetçi seçmenlerin yüzde 72’si ise ek yardımı destekledi.
🔹 Maryland Senatörü Chris Van Hollen, ortak üretim anlaşmalarının vaka bazında yapılabileceğini, ancak önerinin bu işbirliğini zorunlu kılmasının İsrail hükümetine ABD silah sistemlerinin üretimi ve olası konuşlandırılması üzerinde daha fazla kontrol vereceğini söyledi.
🔹 Kentucky Temsilcisi Thomas Massie, öneriyi Amerikan egemenliğine ihanet olarak nitelendirdi ve ABD’nin askeri teknolojisi ile tedarik zincirinin İsrail’le birleşeceğini söyledi. Alexandria Ocasio-Cortez ise ortaklığın ABD ordusunun bazı bölümlerini İsrail Savunma Kuvvetleri’yle birleştirebileceği uyarısında bulundu.
🔹 Tasarılar ABD ve İsrail ordularını birleştirmiyor ve askerleri ortak bir komuta yetkisi altına almıyor. Senatör Ted Budd, önerinin ABD ordusuna herhangi bir sınırlama getirmeyeceğini ve araştırma-geliştirme alanında ortak yatırımlara olanak sağlayacağını söyledi.
🔹 Van Hollen, İsrail’in Rusya’nın Ukrayna’yı işgalinden sonra Iron Dome bataryalarının Ukrayna’ya gönderilmesine karşı çıkmasını, ortak üretim anlaşmalarının ABD’nin askeri kararlarını kısıtlayabileceğine dair bir örnek olarak gösterdi.