İran’la Hürmüz Boğazı’nı Açmak İçin Anlaşmaya Yaklaşılıyor
Wall Street Journal
🔹 İran ve Umman, Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması için taslak anlaşmayı tamamlıyor. Anlaşma, Tahran’a Basra Körfezi’ne giren gemilerin trafiğini denetleme rolü verirken geçiş ücreti veya hizmet bedeli almasına izin vermeyecek.
🔹 Taslağın ana maddeleri üzerinde anlaşmaya varıldı. Plana göre İran yakınlarında giriş, Umman sularında ise çıkış rotası oluşturulacak.
🔹 Taslak ABD’ye, bölge ülkelerine ve İran’ın üst düzey liderlerine iletildi; anlaşmanın yürürlüğe girmesi için gerekli onaylar henüz tamamlanmadı.
🔹 İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Baghaei, Umman’la Hürmüz Boğazı’ndan güvenli geçiş rotası oluşturmak için anlaşmaya vardıklarını ve ana maddelerin çerçevesinin tamamlandığını söyledi.
🔹 İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Gharibabadi, ABD’nin henüz açıklanmayan koşulları karşılamaması halinde Umman’la yapılacak anlaşmanın su yolunu açmayabileceğini söyledi.
🔹 Anlaşmanın 60 gün sürmesi planlanıyor. Giriş yapan gemiler Tahran’la koordinasyon içinde İran’a en yakın rotayı, çıkış yapan gemiler ise Maskat’la koordinasyon içinde Umman sularındaki rotayı kullanacak.
🔹 Taslak, gemilerden geçiş ücreti veya hizmet bedeli alınmasını yasaklıyor; ancak İran’ın güvenlik, arama ve kurtarma gibi masrafları karşılamak için gönüllü ödemeler toplamasını engellemiyor.
🔹 Anlaşma duyurulursa ABD ve İran, İran’ın nükleer programı ile mali yaptırımların hafifletilmesi konularını görüşmek üzere müzakere masasına dönecek. Umman ve Katar, İran petrolünün satışına izin verecek yaptırım muafiyetlerinin anlaşmaya eklenmesi için çalışıyor.
🔹 Haziranda ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’la imzaladığı mutabakat da Hürmüz Boğazı’nı açmayı ve daha kapsamlı görüşmelerin önünü açmayı amaçlıyordu; ancak İran’ın gemilere yönelik saldırıları ve ardından yaşanan çatışmalar nedeniyle mutabakat bozuldu.
🔹 Körfez ülkeleri, geçici anlaşmanın İran’a enerji sevkiyatları üzerinde kalıcı kontrol kurma fırsatı vermesinden endişe ediyor. Körfez ülkeleri aynı zamanda ABD’den daha fazla hava savunma önleyicisi ve çatışmaların yeniden tırmanması halinde ABD ordusunun koruma güvencesini talep etti.