Milyarderlerin serveti tarihte hiç olmadığı kadar hızlı büyüyor
New York Times
🔹 Dünyadaki milyarderlerin toplam serveti 15 yıl önce 4,5 trilyon dolarken, 2024'te 14,2 trilyon dolara ulaştı.
🔹 Milyarderlerin toplam serveti bugün 20,1 trilyon dolara yükseldi ve bu tutar dünya ekonomisinin yıllık toplam üretiminin yaklaşık beşte birine eşit seviyeye ulaştı.
🔹 Fransız ekonomist Gabriel Zucman'a göre servetin en üst kesimde yoğunlaşması son yıllarda hız kazandı.
🔹 Yapay zekâ yatırımlarındaki büyük artış, sermayenin az sayıdaki teknoloji şirketinde yoğunlaşmasına yol açtı.
🔹 Nvidia, Apple, Microsoft, Alphabet, Meta ve Taiwan Semiconductor Manufacturing Company gibi şirketlerin piyasa değeri 1 trilyon doların üzerine çıktı.
🔹 Bu şirketlerin kurucuları ve ilk yatırımcıları finansal kazançların büyük bölümünü elde etti.
🔹 SpaceX'in halka arzının 1,77 trilyon dolar değerleme ile tarihin en büyük halka arzlarından biri olması hedefleniyor.
🔹 Elon Musk'ın şirket hisselerinin yaklaşık %42'sine sahip olması nedeniyle halka arzın ardından dünyanın ilk trilyonerlerinden biri haline gelmesi bekleniyor.
🔹 ABD'deki milyarderlerin serveti son iki yılda yaklaşık %40 arttı.
🔹 Dünyadaki yaklaşık 3 bin milyarderin üçte biri ABD'de yaşıyor.
🔹 ABD Merkez Bankası verilerine göre ülkedeki hisselerin yarısı en zengin %1'lik kesimin elinde bulunuyor.
🔹 Yaklaşık 135 bin haneden oluşan en zengin %0,1'lik kesim 13,7 trilyon dolarlık hisse senedine sahipken, yaklaşık 115 milyon haneden oluşan nüfusun alt %90'ı toplam 7,1 trilyon dolarlık hisseye sahip bulunuyor.
🔹 Ekonomistler, işçi gelirlerinin milli gelir içindeki payının azalırken sermaye gelirlerinin daha hızlı arttığını belirtiyor.
🔹 Sendikaların zayıflaması, otomasyon, yapay zekâ, küreselleşme ve yatırım gelirlerinin ücretlerden daha düşük vergilendirilmesi bu eğilimin nedenleri arasında gösteriliyor.
🔹 Büyük teknoloji şirketlerinin sektörlerinde baskın konuma gelmesi, ekonomik kazançların çalışanlardan çok şirket sahiplerine yönelmesine katkı sağlıyor.
🔹 Son yıllarda ABD'deki vergi düzenlemeleri en zengin kesime önemli avantajlar sağladı.
🔹 Şirket vergilerindeki indirimler ve hisse geri alımları ultra zenginlerin servet artışını hızlandırdı.
🔹 Fransa, Almanya, İngiltere, Brezilya ve ABD'de servet vergisi önerileri tartışılıyor.
🔹 Kaliforniya'da kasım ayında oylanacak "2026 Milyarder Vergisi Yasası", milyarderlerin net serveti üzerinden tek seferlik %5 vergi alınmasını öngörüyor.
🔹 Araştırmacılar, büyük servetlerin önemli bölümünün vergilendirilmeden nesilden nesile aktarılmasının kalıcı servet eşitsizliği oluşturabileceğini değerlendiriyor.
🔹 Anthropic CEO'su Dario Amodei, mevcut servet yoğunlaşmasının tarihsel olarak eşi görülmemiş seviyelere ulaştığını ve bunun toplumsal dengeleri bozabilecek boyutlara ulaşabileceğini söyledi.