Ortadoğu savaşında herkes kaybetti
New York Times
🔹 Thomas L. Friedman, İsrail, İran, Hizbullah, Hamas ve ABD yönetimlerinin son Ortadoğu savaşındaki performanslarını inceleyecek bir soruşturma komisyonu istemediğini savundu.
🔹 Friedman, savaşın henüz sona ermemesine rağmen tüm tarafların siyasi, ahlaki ve ekonomik açıdan kaybettiğini öne sürdü.
🔹 Friedman, Hamas'ın 7 Ekim 2023 saldırısıyla İsrail'e karşı bölgesel bir ayaklanma başlatmayı ve Yahudi devletini ortadan kaldırmayı hedeflediğini savundu.
🔹 Hamas'ın iki devletli çözümü hedefleyen bir siyasi plan sunmadığını, yalnızca İsrail'e saldırı planlarıyla hareket ettiğini ileri sürdü.
🔹 İsrail'in sert askeri karşılığı sonucunda Gazze'de on binlerce sivilin hayatını kaybettiğini ve yüz binlerce kişinin yaralandığını yazdı.
🔹 Hamas lideri Yahya Sinvar'ın sivil kayıpları Filistin davası için gerekli fedakârlık olarak gördüğünü öne sürdü.
🔹 Friedman, Başbakan Binyamin Netanyahu'nun Hamas'ı askeri açıdan zayıflatmasına rağmen Gazze için ılımlı bir Filistin alternatifini desteklemediğini savundu.
🔹 İsrail'in milyarlarca dolar harcadığını, uluslararası itibar kaybettiğini ve buna rağmen Hamas'ın Gazze'nin önemli bölümünde varlığını sürdürdüğünü yazdı.
🔹 Netanyahu'nun iktidarını korumak ve hakkındaki yolsuzluk davalarının etkisini azaltmak için siyasi hesaplarla hareket ettiğini ileri sürdü.
🔹 Friedman, Hizbullah'ın Lübnan'ı istemediği bir savaşa sürüklediğini ve İran'ın çıkarları doğrultusunda hareket ettiğini savundu.
🔹 İsrail'in saldırıları sonucu Güney Lübnan ve Beyrut'taki Şii bölgelerinin ağır hasar gördüğünü, yaklaşık bir milyon Lübnanlının yerinden edildiğini yazdı.
🔹 Friedman, ABD ve İsrail'in İran rejimini hava saldırılarıyla devirmeyi hedeflediğini ancak bu planın başarısız olduğunu savundu.
🔹 İran'ın buna karşılık Hürmüz Boğazı'nı kapatarak küresel petrol arzını baskı altına aldığını ve Körfez ülkelerindeki ABD müttefiklerini hedef aldığını yazdı.
🔹 İran yönetiminin milyarlarca dolarlık nükleer ve bölgesel nüfuz politikalarının ülke halkına refah sağlamadığını ileri sürdü.
🔹 Friedman, Donald Trump'ın İran'ı nükleer programından vazgeçirmesi halinde savaşın sonunda diplomatik bir kazanım elde edebileceğini belirtti.
🔹 İran'ın nükleer faaliyetlerini durdurması karşılığında yaptırımların kaldırılması, dondurulmuş varlıkların serbest bırakılması ve Hürmüz Boğazı üzerindeki fiili kontrolünün kabul edilmesini talep edebileceğini savundu.
🔹 Friedman, savaşın tarafı olan liderlerin kendi siyasi çıkarlarını halklarının refahının önüne koyduğunu öne sürdü.
🔹 Ateşkesin kalıcı hale gelmesi durumunda toplumların kendi liderlerinden hesap sormasının bölge için tek umut olabileceğini savundu.