🔹 Stanford Üniversitesi araştırmacıları, DNA'da kodlanan genetik yaşam talimatlarını yazan Evo 2 adlı üretken yapay zekâ programını geliştirdi.

🔹 Araştırmacılar, bakterileri enfekte eden küçük virüsler olan 16 sentetik faj tasarlayıp üretti.

🔹 Güvenli laboratuvar testlerinde sentetik fajlar, Evo 2'nin şablon olarak kullandığı doğal ΦX174 fajına kıyasla E. coli bakterisini öldürmede daha etkili oldu.

🔹 Proje lideri Brian Hie, çalışmanın üretken tasarımın ilk kez işlevsel genomların tamamını oluşturabildiğini gösteren bir kavram kanıtı olduğunu söyledi. Yaklaşımın ileride bakteriler ve daha karmaşık canlı türleri için kullanılabileceğini ekledi.

🔹 Fajlar, hastalığa neden olan bakterileri öldürmek için bazı durumlarda antibiyotiklerin yerine kullanılıyor. Faj tedavisi Doğu Avrupa'da onlarca yıldır uygulanıyor; Batı'da ise karmaşık süreçler ve bakterilerin direnç geliştirme ihtimali nedeniyle yaygın değil.

🔹 Stanford ekibinden Samuel King, yapay zekânın faj tedavisinin yeniden yaygınlaşmasına yardımcı olabileceğini söyledi.

🔹 İlk çalışma, güvenlik amacıyla hastalık yapmayan bir E. coli suşuyla yürütüldü. Kullanılan genomik dil modeli, hayvan ve bitkileri oluşturan daha karmaşık hücreleri enfekte edebilen virüslerle eğitilmedi.

🔹 Evo 2, herkesin yeni genomlar tasarlayabilmesi için ücretsiz indirilebilen açık kaynaklı bir program olarak sunuluyor.

🔹 Hie, çalışmanın şu anda ticarileştirilmesinin planlanmadığını ve temel teknolojinin sağlık ile insanlık için olası yararları nedeniyle mümkün olduğunca geniş kullanıma açılmasının sorumlulukları olduğunu söyledi.

🔹 Johns Hopkins Üniversitesi Sağlık Güvenliği Merkezi'nden Thomas Inglesby ve Moritz Hanke, çalışmanın biyogüvenlik ve biyolojik güvenlik açısından acil sorular ortaya çıkardığı uyarısında bulundu. Mevcut yönetişim çerçevelerinin üretken genom bilimini denetlemek için yetersiz olduğunu söyledi.

🔹 OpenAI’nin yeni cihazı, ekrana sahip olmayan bir akıllı hoparlör olarak tasarlanıyor ve yaklaşık bir hokey diski boyutunda, halka biçiminde olacak.

🔹 Cihazın 2027’de satışa sunulması planlanıyor ve yapay zekâ odaklı bir bilgisayar olarak kullanıcıların çeşitli işlerini yerine getirmesine yardımcı olacak.

🔹 Pil ile çalışacak cihaz; elde, komodin üzerinde veya mutfak tezgâhında farklı konumlarda kullanılabilecek.

🔹 Üründe komutları algılamak ve kullanıcılarla konuşmak için hoparlör ızgaraları ile mikrofonlar bulunacak. Kamera sistemi ve diğer sensörler çevreyi algılayarak görsel bilgileri yapay zekâya iletecek.

🔹 Cihazdaki hareketli parçalar, yanıt verdiğini ve kullanıcıyla etkileşim kurduğunu gösterecek. Işıklar da cihazın dinleme durumunu göstermek için kullanılacak.

🔹 Ürün, akıllı telefon uygulamalarındaki ChatGPT ses moduna benzer şekilde çalışacak ancak daha gelişmiş modellerle insan benzeri etkileşim sunacak. Cihaz zaman içinde kullanıcı hakkında daha fazla bilgi edinerek konuşmaları kişiselleştirecek.

🔹 OpenAI, cihaz için birim başına 300 ila 400 dolar arasında fiyat seçeneklerini görüştü. Ürün, çoğu akıllı hoparlörden pahalı, standart bir iPhone’dan ise daha ucuz olacak.

🔹 Cihaz, Jony Ive’ın LoveFrom tasarım stüdyosuyla işbirliği içinde geliştirildi ve yüksek kaliteli metal gibi üst segment malzemeler kullanacak.

🔹 OpenAI, ileride bir cihaz ailesi oluşturmayı ve uzun vadede akıllı telefonların yerini alabilecek bir ürün geliştirmeyi hedefliyor.

🔹 Apple, OpenAI’nin fikri mülkiyetini izinsiz kullandığını ve bir Apple tedarikçisinden gizli metal işleme tekniği geliştirmesini istediğini öne sürerek dava açtı. OpenAI bu suçlamaları reddetti ve cihazın Apple ticari sırlarını kullanmadığını açıkladı.

🔹 Apple’ın OpenAI’ye karşı talep ettiği ihtiyati tedbir kabul edilirse yeni cihazın piyasaya çıkışı zorlaşabilir. OpenAI ürünü bu yıl tanıtmayı ve 2027’de satışa sunmayı planlıyor.

🔹 OpenAI’nin San Francisco merkezli temsilcisi, şirketin ürün planları hakkında yorum yapmadı.

🔹 ABD, Japonya’ya destek amacıyla 31 Temmuz’da euro satarak yen aldı ve Avrupa Merkez Bankası’na işlemi tamamladıktan sonra bilgi verdi.

🔹 ECB Başkanı Christine Lagarde ile ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, işlem tamamlandıktan sonra cumartesi günü görüşerek işlemi ele aldı.

🔹 Bazı üst düzey ECB yetkilileri, ABD’nin dolar yerine euro kullanmasını Batılı para otoriteleri arasındaki uzun süredir devam eden iş birliği teamüllerinin eşi görülmemiş bir ihlali olarak değerlendirdi.

🔹 Operasyon, yenin 40 yılın en düşük seviyesine gerilemesinin ardından Japonya’nın para birimini desteklemesine yardımcı olmayı amaçladı.

🔹 Japonya, geçen hafta döviz piyasasına müdahale ederek dolar sattı ve yen aldı.

🔹 ABD’nin Japonya’ya destek için dolar yerine euro satması, Washington’ın müdahalelerin Hazine tahvillerinde satış dalgasına ve ABD tahvil getirilerinde yükselişe yol açmasını istemediği görüşünü güçlendirdi.

🔹 Bessent ile Japonya Maliye Bakanı Satsuki Katayama, gerekirse yene yeniden müdahale etmekten çekinmeyeceklerini söyledi.

🔹 Japonya Maliye Bakanlığı, ileride Hazine tahvillerini satmadan teminat göstererek merkez bankalarına dolar sağlayan Federal Rezerv imkânından yararlanmayı planlıyor.

🔹 ABD havacılık düzenleyicisi, 471 Boeing 737 Max jetinin uçakların yapısal bütünlüğünü zayıflatabilecek çatlaklara karşı incelenmesini istedi.

🔹 İnceleme, bazı 737 uçaklarında ön kapı çerçevesini yapısal olarak güçlendiren bir bileşeni kapsıyor ve gövde panellerinin kontrol edilmesini gerektiriyor.

🔹 Federal Havacılık İdaresi’nin uçuşa elverişlilik talimatı 10 Eylül’den itibaren yürürlüğe girecek.

🔹 Kontroller, hizmette bulunan yeni nesil 737 Max 8, 9 ve 8200 modellerine uygulanacak.

🔹 Federal Havacılık İdaresi, çatlakların uçağın bir bölümünün yapısal bütünlüğünü olumsuz etkileyebileceği konusunda uyardı.

🔹 Boeing, sorunu tespit ettikten sonra son altı yıldır havayolu müşterileriyle birlikte çalıştığını ve zorunlu kontrollerin 2021’de eski nesil 737NG uçaklarında yapılan benzer incelemelerden kaynaklandığını açıkladı.

🔹 Boeing, her iki uçuşa elverişlilik talimatını desteklediğini, mühendislik analizini tamamladığını ve gelecekte çatlak oluşmasını önleyecek değişiklikler üzerinde çalıştığını söyledi.

🔹 ICAN ve diğer kuruluşların bu yıl yayımladığı rapor, ABD, Avrupa, Çin ve Hindistan’da nükleer silahlar için teknoloji, sistem ve füze geliştiren 25 kamu yüklenicisini izledi.

🔹 Bu 25 şirkete sağlanan kredi ve yatırımlar bu yıl 1 trilyon doların biraz üzerine çıkarak yıllık bazda yaklaşık %30 arttı. Tutar önceki yıllarda genellikle 600-700 milyar dolar aralığında kalmıştı.

🔹 Northrop Grumman ve BAE Systems, izlenen 25 şirket arasında yer aldı.

🔹 Şirketlere kredi veya yatırım sağlayan finans kuruluşlarının sayısı 301’e ulaştı. Bu sayı 2025 raporuna göre %16 arttı ve 2021 raporundan bu yana ilk kez yükseldi.

🔹 Birleşmiş Milletler’in kabul ettiği Nükleer Silahların Yasaklanması Anlaşması 2021’de yürürlüğe girdi ve nükleer silahsızlanma çabalarını güçlendirdi. ESG kriterlerine odaklanan yatırımcıların artmasıyla silah üreticilerine yapılan yatırımlar azaldı.

🔹 Rusya’nın 2022’de Ukrayna’yı işgal etmesi, Orta Doğu’daki ve diğer bölgelerdeki çatışmalarla birlikte ülkelerin savunma sanayisine yaklaşımını değiştirdi. Savunma yatırımlarını teşvik eden bu yaklaşım, nükleer silahlarla bağlantılı şirketlere de yayılmış olabilir.

🔹 Allianz Global Investors, 2025’te bazı ESG fonları için Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Anlaşması kapsamındaki faaliyetlerde bulunan şirketlere yapılan yatırımları artık otomatik olarak hariç tutmayacağını müşterilerine bildirdi.

🔹 Takasaki Şehir Ekonomi Üniversitesi Başkanı Takeshi Mizuguchi, yatırımcıların savunma sanayisiyle ilgili giderek daha zor kararlarla karşılaştığını söyledi. Mizuguchi, nükleer silahların konvansiyonel silahlardan farklı ele alınması ve insanlık dışı kabul edilen bu silahların yatırım hedefi olmaması gerektiğini belirtti.

🔹 Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü verilerine göre, ocak ayında askeri stoklarda potansiyel kullanım için 9.745 nükleer savaş başlığı bulunuyordu. Bu sayı bir yılda 131 arttı.

🔹 New York’taki Birleşmiş Milletler merkezinde nisan ve mayıs aylarında düzenlenen Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Anlaşması değerlendirme konferansı, silahsızlanma yol haritası içeren nihai belgeyi kabul edemedi. Bu, 2015 ve 2022’deki başarısızlıkların ardından art arda üçüncü sonuçsuz konferans oldu.

🔹 ABD ile Rusya arasındaki son nükleer silah kontrol anlaşması olan New START Şubat ayında sona erdi. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, mart ayında Fransa’nın nükleer savaş başlığı stokunu artırma planlarını açıkladı ve ortak askeri tatbikatların Fransız nükleer şemsiyesini diğer Avrupa ülkelerine genişleteceğini söyledi.

🔹 Mitsubishi UFJ Financial Group, Mizuho Financial Group ve Sumitomo Mitsui Financial Group, nükleer silahlarla bağlantılı faaliyetleri finanse etmeyi yasakladı. Japon atom bombası mağdurlarının oluşturduğu ve 2024 Nobel Barış Ödülü’nü alan Nihon Hidankyo dahil bazı kuruluşlar, bu faaliyetlerde bulunan şirketlere yatırım ve kredi verilmesinin tamamen yasaklanmasını talep ediyor.

🔹 Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması için ABD ile İran arasında bir anlaşmaya yaklaşılırken, en önemli anlaşmazlık boğazın kontrolü ve İran'ın geçiş ücreti alıp almaması oldu.

🔹 Dünya petrol akışının normalde yaklaşık yüzde 20'si Hürmüz Boğazı'ndan geçiyor. İran, savaş öncesindeki açık uluslararası su yolu düzenine dönülmeyeceğini ve boğaz üzerinde belirli ölçüde kontrol sahibi olması gerektiğini savunuyor.

🔹 ABD yönetimi, İran'ın Basra Körfezi'ndeki etkisini kalıcılaştıracak ve Tahran'ın ücret almasına izin verecek herhangi bir düzenlemeye karşı çıkıyor.

🔹 Geçici bir çözüm kapsamında gemilerin Basra Körfezi'ne İran kontrolündeki bir güzergâhtan girip Umman kontrolündeki bir güzergâhtan çıkması planlanıyor. ABD'li bir yetkili, geçici güzergâhlarda geçiş ücreti veya başka bir engel bulunmayacağını söyledi.

🔹 Hürmüz Boğazı'nda geçen hafta en az iki gemi vuruldu; birkaç gemi de İran Devrim Muhafızları'nı temsil ettiğini söyleyen kuruluşlardan gelen uyarılar veya kıl payı atlatılan olaylar bildirdi.

🔹 Boğazdan geçen gemi sayısı geçen hafta 84'e yükseldi; bu sayı önceki hafta 45'ti. Kriz öncesinde tipik bir haftada görülen 700'ün üzerindeki geçişin hâlâ çok altında kalındı.

🔹 Donald Trump, ABD ordusunda hâlâ “devasa miktarda” silah bulunduğunu ve büyük miktarlarda üretim yapıldığını söyledi. Bazı mühimmat türlerinin neredeyse sınırsız, bazılarının ise “biraz daha kısıtlı” durumda olduğunu belirtti.

🔹 ABD ordusunun İran saldırılarına karşı Amerikan birliklerini koruyan gelişmiş füze önleyiciler gibi silahlarda stok sıkıntısı yaşadığı bildirildi. Savunma Bakanı Pete Hegseth, Pentagon bütçesine milyarlarca dolarlık ek kaynak sağlanması için Cumhuriyetçi senatörlerle görüştü.

🔹 Arizona Senatörü Mark Kelly, silah açığının 14 binden fazla hedefin vurulduğu, amacı ve stratejisi net olmayan savaştan kaynaklandığını söyledi.

🔹 Trump, kamuoyu yoklamalarındaki oranlarının şimdiye kadarki en iyi seviyede olduğunu söyledi. Temmuz sonunda yapılan ankette ABD'li yetişkinlerin yaklaşık üçte ikisi İran savaşının buna değmediğini belirtti; bu oran Cumhuriyetçilerin yaklaşık yüzde 37'sini de kapsadı.

🔹 ABD'de tarım işçileri hariç istihdam edilen kişi sayısı haziranda yaklaşık 159 milyona ulaşarak rekor kırdı. Trump'ın ikinci döneminde istihdam artışı önemli ölçüde yavaşladı.

🔹 Trump, Hürmüz Boğazı'nın ticari gemilere “şu anda bir bakıma açık” olduğunu söyledi; İran'ın gemilere ateş edebileceğini veya deniz mayını bırakabileceğini belirtti.

🔹 Donald Trump, ABD’de doğan kişilere otomatik vatandaşlık verilmesini sınırlandırmak amacıyla iki başkanlık emri imzaladı.

🔹 İlk emir, “düşman yabancılar”, yabancı terör örgütlerinin üyeleri veya yabancı lobiciler olan kişilerin çocuklarının vatandaşlığa uygun olmayacağını öngörüyor.

🔹 İkinci emir, ABD’de doğum yapmak amacıyla turist vizesi başvurusunda hile yapan kişilerin çocuklarının vatandaşlık kazanmasını engellemeyi amaçlıyor.

🔹 Trump, haziran ayında 14. Değişiklik’in ABD topraklarında doğanlara, belgesiz göçmenlerin çocukları da dahil olmak üzere, vatandaşlık verdiğini yeniden teyit eden Yüksek Mahkeme kararını eleştirdi. Trump, “Kötü ve çok adaletsiz bir karar aldık. Ülkemiz bunun yüzünden zarar görüyor ve bunu farklı bir yoldan sona erdiriyoruz.” dedi.

🔹 Yeni emirlerin hukuki itirazlarla karşılaşması bekleniyor. Anayasa hukukçuları, başkanın doğumla vatandaşlığı tek taraflı olarak kaldırma yetkisine sahip olmadığını savunuyor.

🔹 ABD’de yaklaşık 15 milyon belgesiz göçmen yaşarken, Adalet Bakanlığı’na kayıtlı yabancı lobicilerin sayısı birkaç binle sınırlı. ABD’de “düşman yabancı” veya yabancı terörist olarak tanımlanan geniş bir nüfus bulunmuyor.

🔹 Beyaz Saray Genelkurmay Başkan Yardımcısı Stephen Miller, ikinci emrin Göçmenlik ve Vatandaşlık Yasası kapsamında başkanın uluslararası seyahatleri denetleme yetkisine dayandığını söyledi. Miller, turist vizesiyle gelip asıl amacı ABD’de çocuk sahibi olmak olan kişilerin vize başvurusunda hile yaptığını savundu.

🔹 ABD’de doğum turizmine ilişkin resmi veri bulunmuyor. 2024’te, toplam 3,6 milyon doğumun 10 binden azı yabancı adreslere sahip kişilerin bebeklerinden oluştu.

🔹 Trump’ın görevdeki ikinci döneminin ilk gününde imzaladığı önceki emir, belgesiz göçmenlerle geçici çalışma, öğrenci ve turist vizesi taşıyan yabancıların çocuklarının otomatik vatandaşlığını engellemeyi amaçlıyordu; bazı araştırmalar bu grubun yılda 150 binden fazla kişiyi kapsadığını hesapladı.

🔹 Demokratların yönettiği eyaletlerden oluşan iki koalisyon ile göçmen hakları grupları, önceki emre karşı yarım düzineden fazla dava açtı. Birden fazla federal mahkeme, vatandaşlık yasağının uygulanmasını geçici olarak durdurdu.

🔹 Yüksek Mahkeme, haziran ayında 5’e karşı 4 oyla doğumla vatandaşlığı korudu. Başyargıç John G. Roberts Jr., 14. Değişiklik’in diplomatların çocukları gibi sınırlı istisnalar dışında ABD topraklarında doğan hemen herkese vatandaşlık verilmesini amaçladığını söyledi.

🔹 Virginia Üniversitesi’nden Amanda Frost, yeni emirlerin önemli bölümlerinin anayasaya aykırı göründüğünü ve Yüksek Mahkeme kararına ters düştüğünü söyledi. Cato Enstitüsü’nden David Bier ise başkanın belgesiz göçmenleri “ülkenin düşmanları” ilan ederek federal hükümetin yargı yetkisi dışında bırakmasını savunamayacağını söyledi.

🔹 Tennessee Cumhuriyetçileri, Senatör Marsha Blackburn’ü valilik seçimindeki adayları olarak belirledi. Blackburn, kasım ayındaki genel seçimde favori gösteriliyor.

🔹 Temsilci John Rose ve eyalet Temsilciler Meclisi üyesi Monty Fritts de Cumhuriyetçi adaylık için yarıştı.

🔹 Blackburn, 2003’ten bu yana Temsilciler Meclisi ve 2018’den bu yana Senato üyesi. Uzun süredir Donald Trump’ın müttefiki olan Blackburn, eyalet genelindeki tanınırlığından yararlandı ancak rakipleriyle münazara yapmayı reddetmesi nedeniyle eleştirildi.

🔹 Çok sayıda kampanya etkinliği düzenleyen Rose da Trump’a bağlılığıyla biliniyor. Trump, ön seçimde herhangi bir adaya destek açıklamadı.

🔹 Tennessee’de kasım ayındaki genel seçimi kazanacak aday, dönem sınırlaması bulunan Vali Bill Lee’nin yerine geçecek. Eyalet, 2006’dan bu yana valilik için Demokrat bir aday seçmedi.

🔹 Çiftçi ve bilişim şirketi sahibi John Rose, kampanyasına kişisel servetinden 13 milyon dolar aktardı; toplam kampanya geliri 15 milyon dolara ulaştı. Blackburn’ün toplam geliri 10,5 milyon dolar oldu ve adaylığı için bir dış grup da harcama yaptı.

🔹 Blackburn, münazaralardan ve çoğu medya röportajından uzak durmasının yanı sıra, ofisinin kampanyası için federal kaynakları kullandığı yönündeki iddialara ilişkin Senato etik soruşturması nedeniyle incelemeyle karşılaştı.

🔹 Senato Etik Komitesi ihlallerin gerçekleştiğine karar verdi ve Blackburn’ün ofisine kendisini düzeltme fırsatı tanıdı.

🔹 Demokratların valilik adayını belirleme sürecinde Jerri Green, yüzde 69 oyla 243 bin 416 oy aldı. Carnita Atwater yüzde 17,9, Kevin Lee McCants yüzde 5,4 oyda kaldı; oyların yüzde 99’u sayıldı.

🔹 Çinli yapay zeka çipi tasarımcıları, Pekin’in yerli bileşen kullanımını artırma ve ABD teknolojisine bağımlılığı azaltma politikasıyla bu bilanço döneminde yüksek satış bekliyor.

🔹 Cambricon Technologies’in yılın ilk yarısında gelirini güçlü biçimde artırması, Shanghai Iluvatar CoreX Semiconductor’ın satışlarını üç katına çıkarması bekleniyor. Moore Threads Technology, 2026’nın ilk altı ayında gelirinin yüzde 149’a kadar artabileceğini açıkladı.

🔹 Çinli teknoloji şirketleri, Pekin’in Nvidia ürünlerine alternatif bulma talimatının ardından yerli çip siparişlerini artırıyor. ABD, Nvidia’nın H200 işlemcilerinin Çin’e satışına izin verse de ABD’li yetkililer, o tarihten bu yana Çin’e gönderilen Nvidia işlemcisi sayısının “önemsiz” düzeyde kaldığını söyledi.

🔹 Huawei ve Alibaba’nın çip birimi T-Head’in iç pazardaki paylarını artırması bekleniyor. Nvidia ve Advanced Micro Devices ise Çin pazarına erişimde büyük ölçüde dışarıda kalıyor; Huawei 2026’da yaklaşık 600 bin Ascend 910C çipi üretmeyi hedefliyor.

🔹 Çinli şirketlerin yapay zeka hızlandırıcı bütçelerinde yerli üretim çiplere ayırdığı payın önümüzdeki 12 ayda yüzde 30’dan yüzde 46’ya çıkması bekleniyor. Cambricon ve Hygon Information Technology ürünleri, şirket yöneticilerinin önemli bölümü tarafından değerlendiriliyor.

🔹 Pekin’in önümüzdeki beş yılda veri merkezi yatırımlarına 2 trilyon yuan (295 milyar dolar) ayırması planlanıyor. Projede yapay zeka çipleri dahil teknoloji ihtiyaçlarının en az yüzde 80’inin Huawei gibi yerli tedarikçilerden karşılanması hedefleniyor.

🔹 Çin’in yapay zeka çiplerinde kendi kendine yeterlilik oranının 2025’teki yüzde 42 seviyesinden bu on yılın sonunda yüzde 70’e çıkması bekleniyor.

🔹 Nvidia CEO’su Jensen Huang, ABD’nin ileri teknoloji liderliğini koruması için şirket çiplerinin Çin’de kullanılmasını savundu. Morningstar analisti Phelix Lee, Nvidia’ya erişimin tercih edilebileceğini ancak erişimin sınırlı kaldığı ortamda Çin çiplerinin kullanımının arttığını söyledi.

🔹 Çin üretimi çipler tek birim performansında Nvidia ürünlerinin yıllarca gerisinde kalıyor. ABD öncülüğündeki ihracat kısıtlamaları, ASML’nin ileri düzey aşırı ultraviyole litografi sistemleri dahil gelişmiş çip üretim makinelerinin Çin’e ulaşmasını sınırlıyor.

🔹 Çinli çip üreticileri, tek bir çipteki hesaplama gücü açığını çok sayıda çipi birlikte kullanarak kapatmaya çalışıyor. Huawei, Moore Threads ve MetaX, Şanghay’daki yapay zeka zirvesinde on binlerce çipi birleştirebilen sunucu raflarını sergiledi.

🔹 Yapay zeka çiplerinin model eğitiminden şirket operasyonlarına entegrasyonuna geçiş hızlanırken, Çinli üreticiler rekabetçi fiyatlarla token üretme kapasiteleri sayesinde sipariş kazanıyor. Satın alma kararlarında en yüksek çip performansından çok kullanım ekonomisi öne çıkıyor.

🔹 Hürmüz Boğazı’nı yeniden açmaya yönelik anlaşma üzerinde çalışan Arap arabulucular, Tahran’daki sertlik yanlılarının baskısı altındaki İranlı diplomatların, anlaşma sağlansa bile uygulamayı garanti edecek nüfuza sahip olmayabileceğinden korkuyor.

🔹 Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ile Meclis Başkanı Muhammed Bakı​​r Galibaf, Hürmüz geçişlerini İran yakınında giriş ve Umman yakınında çıkış şeritlerine ayıran planı benimsedi.

🔹 İslam Devrim Muhafızları, anlaşmada İran’ın su yolu üzerindeki rolüne daha açık atıf yapılmasını, geçişlerden ücret alma hakkını ve ABD’nin ablukayı kaldıracağına dair güvenceleri talep etti.

🔹 İranlı müzakereciler, görüşmelerin sonucunu şekillendirme yeteneklerinin sınırlı olduğunu ve anlaşmalardan acil finansal fayda sağlamak için yoğun baskı altında bulunduklarını söylüyor.

🔹 Devrim Muhafızları, ABD’yi zor durumda bırakan saldırılar nedeniyle İran içinde destek kazanıyor; anlaşma yeterince kazançlı olmazsa gemilere yönelik saldırılarını yeniden artırabilir.

🔹 Görüşmeler, Hürmüz Boğazı’ndan geçişleri kolaylaştıracak geçici bir düzenlemenin ötesine taşınarak, petrol satışına yönelik yaptırım muafiyetleri ve dondurulmuş fonların serbest bırakılması gibi ekonomik rahatlama adımlarını kapsayacak şekilde genişledi.

🔹 İran’da müzakereciler ve ılımlı siyasetçiler sertlik yanlısı yetkililerin ve yorumcuların saldırılarıyla karşı karşıya. Milletvekili Hüseyin Ali Hacı Deligani, Arakçi’nin görevden alınması için belge topladığını ve Hürmüz anlaşmasını Meclis oylamasına sunması gerektiğini söyledi.

🔹 Muhammed Bakı​​r Hârrazi, çarşamba günü sosyal medya videosunda Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan hükümetini sona erdirmek için Tahran’da yürüyüş çağrısı yaptı; Ayetullah Mücteba Hamaney’in ofisi bu açıklamaları bölücü olarak reddetti.

🔹 Pezeşkiyan, İran’ın ekonomik krizinin diplomatik anlaşmayı acil hale getirdiğini söyleyerek Hamaney’le görüşebilmek için istifa tehdidinde bulundu. Hamaney görüşmeyi kabul etti, ancak Pezeşkiyan iletişim kurmanın “çok zor” olduğunu açıkladı.

🔹 İran güçleri, haziranda Hürmüz Boğazı’nı açma ve savaşı sona erdirmek için görüşmelere başlama anlaşmasının ardından Umman kıyısı boyunca ABD destekli rotayı kullanan gemilere ateş açtı; saldırılar ABD ile karşılıklı çatışmalara, Suudi tankerlerine yönelik saldırılara ve Mısır’daki bir limanda iki geminin yanmasına yol açan İHA saldırısına dönüştü.

🔹 İran Başbakan Yardımcısı ve üst düzey müzakereci Kazım Garibabadi, ekonominin diplomatik anlaşmayla sağlanabilecek yaptırım rahatlamasına acilen ihtiyaç duyduğunu söyledi.