🔹 İranlı yetkililer, Hürmüz Boğazı’nın kontrolü konusunda Umman’la anlaşmaya çok yaklaştıklarını açıkladı. Ancak boğazın yeniden açılması için ABD’nin savaş tazminatı ödemesi de dahil bir dizi talebi karşılaması gerekiyor.

🔹 İran Dışişleri Bakanı Abbas Araghchi, nihai anlaşmaya çok yaklaştıklarını ancak bunun boğazın açılacağı anlamına gelmediğini söyledi.

🔹 İran ve ABD’nin müttefiki Umman arasındaki görüşmeler, Hürmüz Boğazı’ndan geçici bir seyrüsefer rotası oluşturulmasını kapsıyor. Araghchi, bu rotanın boğazın tamamen açılması anlamına gelmeyeceğini açıkladı.

🔹 Araghchi, boğazın açılmasını diğer koşulların yanı sıra ABD’nin haziran ayında imzalanan Mutabakat Zaptı’nı ihlal etmesi nedeniyle tazminat ödemesine bağladı.

🔹 İran, savaşın başlamasından birkaç gün sonra Basra Körfezi’nden petrol ve doğal gaz sevkiyatının ana geçiş noktası olan Hürmüz Boğazı’nı kapattı. Haziran anlaşması, boğazın 60 gün boyunca hiçbir engel olmadan derhal açılmasını ve İran ile Umman’ın geçişin gelecekteki yönetimi konusunda görüşmesini öngörüyordu.

🔹 Tahran yönetimi, görüşmeler sürerken boğaz üzerinde kontrol sahibi olma ve geçişlerden ücret alma hakkını savunuyor. ABD, İran’ın su yolu üzerinde tek taraflı hak iddia edemeyeceğini açıklarken İran bu tutumu anlaşmanın ihlali olarak değerlendiriyor.

🔹 İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi Sekreteri Mohammad Bagher Zolghadr, boğazın açılması için ABD güçlerinin bölgeden çekilmesini, tazminat ödemesini, yaptırımları kaldırmasını ve İran’ın dondurulan varlıklarını serbest bırakmasını talep etti.

🔹 Zolghadr ayrıca İran’ın bölgedeki vekil güçlerine yönelik saldırıların sona ermesini istedi. ABD, Irak’taki İran destekli milislere yönelik saldırılar düzenlerken Suudi Arabistan Husilerle, İsrail ise Hizbullah’ın destek gördüğü güney Lübnan’daki güçlerle çatışıyor.

🔹 Bir ABD yetkilisi, geçici rotaların geçiş ücreti veya başka bir ücret içermemesi ve gemilerin geçişi için onay ya da izin gerektirmemesi gerektiğini söyledi. Yetkili, Hürmüz Boğazı’nın uluslararası bir su yolu olduğunu ve geçiş şeritleri üzerinde hiçbir tarafın kontrol sahibi olmadığını açıkladı.

🔹 Savaş başlamadan önce dünya petrol ve doğal gaz arzının yaklaşık beşte biri Hürmüz Boğazı’ndan geçiyordu. Kesintiler enerji ve diğer ürünlerin küresel fiyatlarını yükseltti; ABD’de yüksek maliyetlerle karşılaşan tüketicilerin memnuniyetsizliği arttı.

🔹 Bangkok dışındaki Debsirin Nonthaburi Okulu’nda cuma sabahı silah sesleri duyulmasının ardından öğrenciler sınıflara sığındı ve kapıları sıralarla kapattı.

🔹 14 yaşındaki Khim ve sınıf arkadaşları ışıkları kapatarak pencerelerin yakınında toplandı; Khim, birden fazla silah sesi duyduğunu ve hayatta kalamayacaklarını hissettiğini söyledi.

🔹 Polis, saldırganın 14 yaşında başka bir öğrenci olduğunu açıkladı. Saldırgan yaklaşık 40 dakika boyunca okulda ateş açtı, ardından silahı kendisine doğrulttu.

🔹 Saldırıda dokuz kişi öldü, 23 kişi yaralandı. Ölenler arasında üç öğretmen ve iki okul görevlisi bulunuyor.

🔹 Saldırganın okuldan önce sabaha karşı evinde büyükanne ve büyükbabasını öldürdüğü, ardından 18 kilometre uzaklıktaki okula otobüsle gittiği belirtildi.

🔹 Polis, saldırganın en az 26 mermi kullandığını ve üzerinde 34 mermi daha bulunduğunu açıkladı.

🔹 3 binden fazla öğrencinin ve yaklaşık 150 öğretmenin bulunduğu okulda saldırganın fotoğrafları öğrenci mesajlaşma gruplarında dolaştı.

🔹 Khim’in ablası saldırı sırasında yan binadaki bir sınıfta saklandı. Anneleri Kwan, kızından silah seslerini saymasını istedi ve acil yardım hattını aradı.

🔹 Polis ekipleri okulun bazı bölümlerini güvenlik altına aldı. Kwan’ın kızı, telefon görüşmesi kısa süreliğine kesildikten birkaç dakika sonra yeniden arayarak zarar görmediğini bildirdi; aile daha sonra Bangkok yakınlarındaki evlerinde bir araya geldi.

🔹 Saldırı, Tayland’da 2022’den bu yana yaşanan en ağır toplu silahlı saldırı oldu ve ülkedeki silah kontrolü tartışmasını yeniden gündeme getirdi.

🔹 Britanya Kolumbiyası, Kanada’nın batısındaki Okanagan Gölü çevresinde evleri yok eden, bazı sakinleri mahsur bırakan ve 20.000’den fazla kişiyi tahliyeye zorlayan hızlı ilerleyen orman yangını nedeniyle acil durum ilan etti.

🔹 Başbakan David Eby, eyalet genelinde 100’den fazla orman yangınının sürdüğü, bunların yaklaşık yarısının sıcak, rüzgârlı hava ve uzun süreli kuraklık nedeniyle kontrol altına alınamadığı sırada acil durum ilanını duyurdu.

🔹 Yaklaşık 12.000 kişinin yaşadığı Summerland’ın tamamı gece saatlerinde tahliye edildi. Yakındaki Peachland ve çevresindeki yaklaşık 8.000 kişi için de tahliye emri verildi.

🔹 Yangında kaç evin yok olduğu henüz belirlenemedi. Bazı sakinler mahsur kaldı ve kurtarıldı; arama-kurtarma ekipleri yangın hatlarının gerisinde mahsur kalmış olabilecek kişileri aramayı sürdürdü.

🔹 Britanya Kolumbiyası Yangın Servisi operasyon direktörü Cliff Chapman, karayoluyla kaçamayan kişileri kurtarmak için yangın söndürme helikopterlerinin görevlendirildiğini söyledi.

🔹 Cuma akşamı bildirilen Bald Range yangını birkaç saat içinde yaklaşık 50 kilometrekarelik alana yayıldı ve Faulder yerleşimini etkiledikten sonra yaklaşık 15 kilometre uzaklıktaki Summerland’a olağanüstü bir hızla ilerledi.

🔹 Chapman, Britanya Kolumbiyası genelindeki yangın koşullarını “patlayıcı” olarak tanımladı ve diğer yerleşimlerin de Summerland tahliyesine yol açan yangına benzer yangınlarla karşılaşabileceği konusunda uyardı.

🔹 Acil durum yönetimi bakanı Kelly Greene, acil durum ilanının eyalete seyahatleri kısıtlama ve tahliye edilenler için normalde bulunamayabilecek konaklama yerlerini güvence altına alma gibi ek yetkiler verdiğini söyledi.

🔹 Okanagan-Similkameen bölgesinden acil durum yetkilisi Erick Thompson, yangını bölgenin karşılaştığı en hızlı ilerleyen ve en hızlı büyüyen yangınlardan biri olarak tanımladı; ardından kendi ailesini de tahliye etti.

🔹 Sosyal medyada paylaşılan videolarda, sakinlerin iki tarafında alevler bulunan yollardan kaçtığı ve çok sayıda evin yandığı görüldü. Kanada’da son yıllarda daha yıkıcı orman yangını sezonları yaşanıyor; yangınlar kitlesel tahliyelere ve Kanada ile ABD’nin geniş kesimlerine duman yayılmasına yol açıyor.

🔹 ABD ekonomisi temmuzda 23 bin iş kaybetti, ancak işsizlik oranı yüzde 4,2’den yüzde 4,1’e geriledi. Düşüşte işgücündeki çalışan sayısının azalması etkili oldu.

🔹 Çalışan veya iş arayan yetişkinlerin oranı temmuzda yüzde 61,4’e indi. İşgücüne katılım oranı, Şubat 2021’den bu yana en düşük seviyeye geriledi.

🔹 25-54 yaş grubundaki çalışanların oranı mayıs-haziran döneminde sert düştü ve temmuzda yalnızca kısmen toparlandı. Ekonomistler, genç ve orta yaşlı kişilerin iş aramayı bıraktığından endişe ediyor.

🔹 Erkeklerin işgücüne katılım oranı temmuzda yüzde 66,8’e geriledi. Bu oran, pandeminin en yoğun dönemi dışında tüm zamanların en düşük seviyesine işaret etti.

🔹 Stephen Moore, erkeklerin daha az çalışmasının nedenine ilişkin iyi bir açıklaması olmadığını söyledi ve bu eğilimin sosyal ve ekonomik açıdan olumlu olmadığını belirtti.

🔹 Sağlık hizmetleri ve özel eğitimdeki istihdam artışı, kadınların ağırlıkta olduğu sektörlerde yoğunlaştı. İmalat, taşımacılık ve madencilik gibi erkeklerin çoğunlukta olduğu sektörlerde ise son bir yılda iş kayıpları yaşandı.

🔹 Yaşlanan nüfus ve baby boom kuşağının emekli olması işgücündeki kişi sayısını azaltıyor, ancak bu etken işgücüne katılım oranındaki bu yılki düşüşün tamamını açıklamıyor.

🔹 Trump yönetiminin sınırları kapatma, göçü durdurma ve göçmenleri sınır dışı etme politikaları, yabancı doğumlu çalışanların sayısında düşüşe yol açtı.

🔹 16-19 yaş grubunda çalışan veya iş arayanların oranı bu yıl geriledi ve pandemiden bu yana en düşük seviyelere yakın seyretti. 20-24 yaş grubunun işgücüne katılımı da son aylarda azaldı.

🔹 Lise mezuniyet oranlarının yükselmesi bazı gençlerin çalışmamasında rol oynarken, gençleri istihdam eden konaklama ve perakende sektörlerindeki işe alımların zayıflaması da etkili oldu.

🔹 Yapay zekâ ve diğer teknolojiler, giriş seviyesindeki işlere erişimde yeni engeller oluşturabilir. Otomatik ödeme kioskları birçok kasiyerlik görevini devralırken, yapay zekâ destekli başvuru tarama araçları daha deneyimli çalışanları tercih edebilir.

🔹 Guy Berger, iş istediği hâlde aramaktan vazgeçen kişilerin sayısının son ayda hafifçe azaldığını söyledi. Berger, işgücünden ayrılmalara ilişkin en endişe verici göstergelerin henüz ortaya çıkmadığını belirtti.

🔹 Trump yönetimi, Joe Biden döneminde Hava Kuvvetleri bakanlığı yapan Frank Kendall’ın güvenlik iznini kaldırdı ve onu Air Force One hakkında gizli bilgileri medyaya açıklamakla suçladı.

🔹 Kendall, Katar kraliyet ailesinin ABD’ye bağışladığı Boeing 747’nin kısa sürede değiştirilmesinin ardından ABD dışında kullanılmasına şaşırdığını söyledi.

🔹 Kendall, uçağın Donald Trump’ın açıkladığı gibi güvenlik özellikleriyle tamamen donatıldığı konusunda şüphelerini dile getirdi.

🔹 Pentagon sözcüsü Sean Parnell, Kendall’ın Air Force One’ın kapasitesiyle ilgili gizli bilgileri yetkisiz şekilde açıklaması nedeniyle gizli bilgilere erişiminin ve hassas görevlerde bulunma yetkisinin kaldırıldığını açıkladı.

🔹 Parnell, gizli bilgilerin korunmasının zorunlu bir görev olduğunu ve bu güveni ihlal edenlerin erişim ayrıcalığını kaybedeceğini söyledi.

🔹 Kendall, Savunma Bakanı Pete Hegseth’in güvenlik iznini kaldırmasına karşı hukuki seçeneklerini değerlendirdiğini açıkladı.

🔹 Kendall, sınıflandırılmış bilgi açıklamadığını, kendisine neyi açıklamakla suçlandığının bildirilmediğini ve Trump yönetimini açıkça eleştirdiğini söyledi.

🔹 Eski yetkililer, gerektiğinde mevcut yönetime danışabilmek, hükümet danışma kurullarında görev alabilmek veya belirli yüklenicilerle çalışabilmek için güvenlik izinlerini koruyabiliyor.

🔹 Katar’ın bağışladığı lüks uçak, Trump’ın geçen yıl duyurduğu düzenlemeden bu yana etik, hukuki ve güvenlik tartışmalarına konu oldu.

🔹 Trump, NATO zirvesinden Türkiye’deki dönüşünün bir bölümünde son anda uçak değiştirdi; güvenlik endişelerinin değişikliğin nedeni olduğunu reddetti ancak İran’ın uçağına saldırmayı denemiş olabileceğini söyledi.

🔹 Beyaz Saray, Katar’ın bağışladığı uçak yaklaşık bir ay sürecek ek yükseltme ve geliştirmelerden geçerken Trump’ın geçici olarak daha eski bir Air Force One’a döneceğini açıkladı.

🔹 Nagasaki, nükleer güçleri ve nükleer caydırıcılığa dayanan ülkeleri nükleer silahların kullanılacağı bir savaş riskinin arttığı konusunda uyardı.

🔹 Nagasaki Belediye Başkanı Shiro Suzuki, nükleer silahların “gerekli bir kötülük” değil, “mutlak kötülük” olduğunu ve insanlıkla birlikte var olamayacağını söyledi.

🔹 Nagasaki Barış Töreni’nde, 9 Ağustos 1945’te ABD bombardıman uçağının “Fat Man” kod adlı plütonyum bombasını kente attığı saat olan 11.02’de bir dakikalık saygı duruşu yapıldı.

🔹 Nagasaki, nükleer saldırıya uğrayan son kent olmayı sürdürüyor. Saldırının 1945 sonuna kadar yaklaşık 74 bin kişinin ölümüne yol açtığı tahmin ediliyor.

🔹 Suzuki, dünyada 12 binden fazla nükleer savaş başlığı bulunduğunu söyledi ve nükleer devletlerin dahil olduğu Ukrayna ve Orta Doğu’daki çatışmaların öngörülemezliği konusunda endişe duydu.

🔹 Japonya Başbakanı Sanae Takaichi, ülkesinin nükleer silah üretmeme, bulundurmama ve ülkeye sokulmasına izin vermeme ilkelerini sürdürdüğünü söyledi.

🔹 Takaichi, Japonya’nın nükleer yıkımın savaşta yaşandığı tek ülke olarak nükleer silahlardan arındırılmış bir dünya için “gerçekçi ve pratik” çabaları ilerleteceğini açıkladı.

🔹 Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Antlaşması’nın mayıs ayında düzenlenen gözden geçirme konferansı, üç dönem üst üste nihai belge üzerinde uzlaşma sağlanamadan sona erdi.

🔹 Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres, yanlış hesaplama, tırmanma ve çatışma riskinin her yıl arttığını söyledi ve insanlığın sürekli tehdit altında yaşamaması gerektiğini açıkladı.

🔹 Suzuki, Japon hükümetinden ülkenin savaş’tan kalıcı olarak vazgeçme iradesini yansıtan anayasadaki barış anlayışını ve Üç Nükleer Olmama İlkesini korumasını istedi.

🔹 Suzuki ayrıca hükümete, nükleer silahların geliştirilmesini, üretilmesini, kullanılmasını ve bulundurulmasını yasaklamayı amaçlayan anlaşmanın kasım ayında yapılacak gözden geçirme konferansına katılması çağrısında bulundu.

🔹 Atom bombası saldırılarından kurtulan hibakuşaların ortalama yaşı 86’yı aştı. Suzuki, hibakuşaların anılarını ve düşüncelerini gelecek nesillere aktarmaya kararlı olduklarını söyledi.

🔹 SpaceX hisseleri bir gün içinde yaklaşık %14 geriledi; haftanın cuma gününe gelindiğinde haftaya başladığı seviyenin %20’den fazla üzerine çıktı. Bu hareket, şirketin piyasa değerinde 300 milyar doların üzerinde değişime yol açtı.

🔹 SpaceX, halka açıldıktan sonraki ilk bilanço sonuçlarını salı günü açıkladı; bazı şirket içi yöneticiler ve halka arz öncesi diğer hissedarlar için işlem kısıtlaması perşembe günü sona erdi.

🔹 Şirketin çeyreklik sonuçları Wall Street beklentilerini aştı ancak yapay zekâ harcamalarının büyüklüğü bazı yatırımcıları endişelendirdi. SpaceX son çeyrekte 7,8 milyar dolar satış gerçekleştirdi ve kâr açıklamadı.

🔹 Elon Musk, SpaceX’in yılı 2 gigawatt’tan fazla yapay zekâ işlem kapasitesiyle tamamlayacağını, gelecek yıl ise kapasitenin 10 gigawatt’a 5 gigawatt’tan daha yakın olacağını söyledi.

🔹 Musk, SpaceX’in uydu internet hizmeti Starlink’in on yıldan kısa süre içinde dünya internet trafiğinin çoğunluğunu taşıyacağını söyledi.

🔹 Musk, şirketin 1 trilyon dolar gelire ulaşma iç projeksiyonunun 2031’den 2030’a çekildiğini açıkladı. Bu hedefin 2029’da gerçekleşmesi ihtimalinin de bulunduğunu söyledi.

🔹 Starlink abonelikleri bir yıl içinde iki katına çıkarak 12 milyona ulaştı.

🔹 SpaceX, roket üreticisinin yanı sıra OpenAI ve Anthropic ile rekabet edebilecek gelişmekte olan bir yapay zekâ şirketi olarak konumlandırılıyor. Şirketin son dönemdeki sermaye harcamalarının %86’sı yapay zekâya ayrıldı.

🔹 SpaceX ekibi, yapay zekâ veri merkezlerine yapılan harcamaların bir yıldan kısa sürede geri dönebileceğini belirledi.

🔹 Açığa satış yapan yatırımcılar SpaceX hisselerinde pozisyon almaya başladı; bu işlemler hisse fiyatındaki oynaklığı artırdı.

🔹 Musk, yatırımcılarla yaptığı görüşmede roket teknolojisinin yüksek teknik zorluk taşıdığını söyledi ve yatırımcılardan sabırlı olmalarını istedi.

🔹 Musk, 2024’te partizan siyasete katılımıyla ilgili olarak kendini kaptırdığını söyledi. Axios’un haberine göre Musk, bu sonbahardaki ara seçimlerde yeniden yüksek miktarda harcama yapmayı planlıyor.

🔹 Pentagon, İran savaşı nedeniyle ciddi mühimmat sıkıntısı yaşanan ABD savunma sanayisinden silah üretimini ve teslimatını hızla artırmasını istedi.

🔹 Savunma Bakan Yardımcısı Steve Feinberg, şirket yöneticilerine kritik kabiliyetler için daha hızlı teslimat takvimleri ve üretim artışı planlarını 21 gün içinde sunma talimatı verdi.

🔹 Feinberg, yıllar süren geliştirme süreçlerinin kabul edilemez olduğunu ve üretim kapasitesinin hemen genişletilmesi gerektiğini söyledi.

🔹 Mühimmat sıkıntısı, Başkan Donald Trump ile Savunma Bakanlığı arasında gerilime yol açtı. Sorunun, Kongre ek savunma harcamalarını onaylayana kadar büyük ölçüde çözümsüz kalabileceği belirtiliyor.

🔹 Donald Trump, ABD’nin “büyük miktarlarda” mühimmata sahip olduğunu ve mühimmatın ihtiyaç oldukça üretildiğini ve ABD’ye gönderildiğini söyledi.

🔹 Beyaz Saray, Lockheed Martin, Northrop Grumman, Boeing, Anduril ve Palantir yöneticileriyle yaptığı toplantıda şirketlerden savunma harcamalarını artırmaları için Kongre üyeleri nezdinde lobi yapmalarını istedi.

🔹 Pentagon’un şirketlerle imzaladığı çerçeve anlaşmaları, silah alım niyetini gösteren ancak Kongre ödeneğine bağlı, bağlayıcı olmayan düzenlemeler niteliği taşıyor. Tom Karako, bu anlaşmaların henüz gerçek sözleşmelere dönüşmediğini söyledi.

🔹 İran savaşının ilk ayında ABD, 850’den fazla Tomahawk seyir füzesi, 1.000’den fazla Patriot ve THAAD önleyicisi ile 1.300’den fazla taktik balistik füze kullandı.

🔹 Patriot füzelerinin küresel envanteri savaş öncesindeki 2.200 seviyesinden 827’nin altına, THAAD füzelerinin envanteri ise 452’den 278’in altına geriledi.

🔹 Pentagon, Northrop Grumman ve Lockheed Martin ile Patriot PAC-3 ve THAAD üretimini artırmaya yönelik çerçeve anlaşması yaptı; Lockheed Martin’e PAC-3 üretimini 2030’a kadar üç katına çıkarabilecek 58,6 milyar dolarlık sözleşme verdi.

🔹 Feinberg’in 2028 mali yılı bütçe incelemesinde hızlandırılması veya alımının artırılması değerlendirilen programlar arasında yeni nesil önleyici füze sistemi, gelişmiş karadan havaya füze sistemi, mobil hava savunma radarı, gelişmiş pilot eğitim sistemi ve uzay tabanlı füze takip sistemi yer aldı.

🔹 Savunma şirketlerinden üretim tesislerini genişletmeleri ve daha yüksek hacimli, sürekli siparişlere hazırlanmak için sermaye yatırımı planları sunmaları istendi. Bu planların hayata geçirilmesi, 1,15 trilyon dolarlık savunma harcaması tasarısının Kongre’den geçmesine bağlı; bazı şirketler finansmanı kendi kaynaklarıyla karşılıyor ancak bu durum şirketler için risk oluşturuyor.

🔹 Husilerin askeri sözcüsü Yahya Saree, Yemen’in güneybatısındaki Cizan kentinde bulunan Aramco rafinerisini insansız hava aracıyla hedef aldıklarını açıkladı. Saree, saldırının Suudi Arabistan’a ait insansız hava araçlarının Hacce ve Saada vilayetleri üzerindeki Yemen hava sahasını ihlal etmesine karşılık yapıldığını söyledi.

🔹 Suudi Arabistan Enerji Bakanlığı, Aramco rafinerisine ait bir tesiste yangın çıktığını ve olayda can kaybı olmadığını açıkladı. Yangın söndürüldü; yangının nedeni açıklanmadı.

🔹 Saldırı, Husilerin Suudi Arabistan’ı ve Kızıldeniz’deki deniz taşımacılığını hedef alan füze ve insansız hava aracı saldırıları serisinin son halkasını oluşturdu. Tırmanan gerilim, 2022’de büyük çatışmaları durduran ateşkesin ardından Yemen’de iç savaşın yeniden başlamasına yol açabilir.

🔹 İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi, ABD “davranışını düzeltinceye” kadar Hürmüz Boğazı’nın açılmayacağını açıkladı. Konsey, ABD’nin İran’ı yeniden tehdit etmemesini, İran ve bölgedeki silahlı müttefikleriyle savaşı kalıcı olarak sona erdirmesini, İran limanlarına yönelik deniz ablukasını kaldırmasını ve bölgedeki askerlerini çekmesini talep etti.

🔹 İran ayrıca savaş zararlarını tamamen karşılamasını, yaptırımları kaldırmasını ve dondurulmuş varlıkları koşulsuz serbest bırakmasını ABD’den istedi.

🔹 ABD, ablukanın sona ermesinden önce Hürmüz Boğazı konusunda kabul edilebilir bir anlaşma yapılmasını istiyor. Haziranda imzalanan geçici anlaşma, yaptırımların sona erdirilmesi ve tazminat planının nihai anlaşmada yer almasını; dondurulmuş varlıkların da müzakerelerde ele alınmasını öngörüyor.

🔹 Pentagon, tehditlerin gerektirdiği hızda savaşan birliklere ihtiyaç duydukları silahları sağlamak için mühimmat tedarikini artırmaya odaklandı. İran’la savaş, ABD ordusunun zaten azalmış gelişmiş füze önleyici stoklarını daha da tüketti.

🔹 İran ve Umman, Hürmüz Boğazı’nın geçici bir anlaşmayla yeniden açılması için çalışıyor. Plan kapsamında gemiler boğaza İran’a yakın bir rotadan girip Umman’a yakın bir rotadan çıkacak ve geçici dönemde ücret ödemeyecek.

🔹 Anlaşmanın, ABD ile İran arasındaki önceki ayrı anlaşmayı yeniden yürürlüğe koyması ve iki ülkenin İran’ın nükleer programı konusunda müzakere etmesi için 60 günlük süreci başlatması planlanıyor. Körfez İşbirliği Konseyi üyeleri tarafından desteklenen anlaşmanın İran, Umman, ABD ve Birleşmiş Milletler Uluslararası Denizcilik Örgütü tarafından ortaklaşa duyurulması bekleniyor; nihai metin öncesinde şartlar değişebilir.

🔹 Pakistan yönetimindeki Keşmir'de seçim çatışmalarında onlarca kişi öldü. Bölgede son birkaç on yılın en yüksek can kaybına yol açan olaylar, İslamabad'ın askeri destekli hükümeti için siyasi bir sınava dönüştü.

🔹 Azad Jammu ve Keşmir'deki haftalar süren seçimlerde oy verme işlemi pazartesi günü sona erecekti ancak bazı bölgelerde sandıklar ertelendi. Protestolar, İslamabad yönetiminin seçimlere hile karıştırdığı suçlamaları ve uzun süredir devam eden ekonomik sorunlar nedeniyle başladı.

🔹 İslamabad yönetimi internet hizmetlerini kesti ve sokağa çıkma yasakları uyguladı. Tedbirlerin nedenleri arasında huzursuzluğun Keşmir dışına yayılma endişesi bulunuyor.

🔹 Ortak Avami Eylem Komitesi, oy verme işleminin geçen ay başlamasından bu yana güvenlik güçlerinin müdahalesinde 40'tan fazla protestocunun öldüğünü açıkladı. Komite, haziran başında başlayan gösterilerden bu yana toplam 89 sivilin hayatını kaybettiğini duyurdu.

🔹 Azad Jammu ve Keşmir hükümeti, yaz boyunca çıkan çatışmalarda yedi güvenlik görevlisinin vurularak öldüğünü ve 45 görevlinin yaralandığını açıkladı. Hükümet, güvenlik güçlerinin protestoculara ateş açtığı suçlamalarını reddetti ve kanun ile kamu düzenini korumak için müdahale edildiğini söyledi.

🔹 Keşmir'in yaklaşık 4 milyon sakini doğrudan temsil edilmiyor; bölgenin başkanı ve başbakanı bulunmasına rağmen önemli kararlar İslamabad'da alınıyor. Bölgedeki genç işsizlik oranı yaklaşık yüzde 27 seviyesinde.

🔹 Pakistan'da ocak ayından bu yana en az 860 asker ve polis öldürüldü. Bu sayı, 2025'in aynı dönemine göre yüzde 22 daha yüksek.

🔹 Pakistan yönetimi haziran ayında Ortak Avami Eylem Komitesi'ni terör faaliyetlerine karışmakla suçlayarak yasakladı. Enformasyon Bakanı Attaullah Tarar, komitenin barışçıl protestoculardan oluşmadığını, militanların yabancı bir gündem doğrultusunda çalıştığını ve Hindistan'dan finansman aldığını söyledi.

🔹 Hindistan Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Randhir Jaiswal, Pakistan yönetimindeki Keşmir'de temel hakların bastırıldığını söyledi. Jaiswal, Pakistan güvenlik güçlerinin barışçıl sivil haklar protestolarını susturmak için ölümcül şiddet, hedefli cinayetler ve ağır yasaklara başvurduğunu belirtti.

🔹 Ortak Avami Eylem Komitesi liderleri mitinglerde takipçilerine barışçıl kalmaları çağrısı yaptı ve ayrılık arayışında olmadıklarını söyledi. Komite haziran ayında, Pakistan'ın yerel mecliste Pakistan'ın diğer bölgelerinde yaşayan Keşmirli mültecilere ayrılan 12 sandalye düzenlemesini değiştirmesini talep etti.

🔹 Seçimler, 2021'den bu yana bölgedeki ilk seçimler olma özelliğini taşıyor ve 10 Ağustos'a kadar sürecek. Hükümet, temmuz sonunda başlayan oylamada katılımın yüzde 50'yi aştığını açıkladı.

🔹 İslamabad bu hafta, uluslararası medya kuruluşları için çalışan Pakistanlı gazetecilerin hükümet izni olmadan İslamabad, Lahor ve Karaçi dışına çıkmasını kısıtladı ve Pakistan yönetimindeki Keşmir'de bulunan gazetecilerden bölgeyi derhal terk etmelerini istedi.