🔹 29 yaşındaki Chen Dingwei, ABD yapımı askeri uydu modemleri ve telsizleri satın alarak Çin’e ihraç etmeye çalışmaktan suçunu kabul etti.

🔹 Chen, ABD federal yasaları kapsamında 20 yıla kadar hapis cezasıyla karşı karşıya.

🔹 ABD Bölge Yargıcı David Sam, Chen’in suçunu kabul etmesini Salt Lake City’deki federal mahkemede kabul etti ve ceza duruşmasını 19 Ekim’e planladı.

🔹 Chen ve Çin merkezli kimliği açıklanmayan ortakları, Mart ve Ekim 2025 arasında L3Harris, Viasat ve Comtech tarafından üretilen ihracat kontrolündeki iletişim sistemlerini karaborsadaki yabancı silah satıcılarından almaya çalıştı.

🔹 Şüpheliler, ekipmanı Saipan ve Meksika üzerinden Çin’e kaçırmanın yollarını görüştü.

🔹 On modem için 40 bin ABD dolarından fazla peşinat ödendi; daha sonra tespit edilmekten kaçınmak amacıyla yaklaşık 30 bin ABD doları değerinde USDT kullanıldı.

🔹 Chen, ilk ekipman partisinin başlangıç anlaşması olduğunu ve on milyonlarca dolar değerinde ek ABD askeri ekipmanı satın almak için finansmana sahip bulunduğunu iletişimlerinde söyledi.

🔹 İç Güvenlik Bakanlığına bağlı gizli görevli bir ajan, işlemde aracı gibi davranarak kaçakçılık operasyonunu engelledi. Chen, modemleri teslim almak için Saipan’a gittiği 6 Ekim 2025’te gözaltına alındı.

🔹 Ekipmanların tamamı, Uluslararası Silah Ticareti Düzenlemeleri kapsamında ihracat kontrolüne tabi hassas ürünler olarak sınıflandırılıyor ve lisans olmadan ihraç edilemiyor.

🔹 Çin’e yönelik ihracat lisansları “reddetme varsayımı” kapsamında değerlendirildiği için bu tür ihracatlar fiilen yasaklanıyor.

🔹 ABD Adalet Bakanlığı, hassas ABD askeri teknolojilerinin gelecekte ABD’ye karşı kullanılabilecek şekilde Çin’e yönlendirilmesini önlemeye çalıştığını açıkladı.

🔹 ABD ve Çin, kritik teknolojiler ile askeri ekipmanların ülkelerinden çıkışını sınırlamaya yönelik kontrolleri artırıyor. Çin ayrıca silah ve araç üretiminde kullanılan kritik minerallerin kaçakçılığına yönelik denetimleri sıkılaştırdı.

🔹 İran’ın petrol terminalleri, ABD’nin ülkeyi barış anlaşmasına zorlamayı amaçlayan deniz ablukasını sürdürdüğü ağustos ayında büyük ölçüde atıl göründü.

🔹 Avrupa Birliği’nin Sentinel uydularından ağustosun ilk dokuz gününde alınan altı görüntüde, İran’ın ana ihracat terminali Harg Adası’nda hiçbir süpertanker görülmedi. Cask ve Soroosh tesislerinde yalnızca iki küçük gemi demirledi.

🔹 Temmuzda Harg Adası’na 7 ila 10 süpertanker uğradı; üç terminalde toplam altı küçük gemi görüldü. Yüklemeler, Washington ile Tahran arasındaki ateşkesin ablukayı geçici olarak kaldırdığı temmuzun ilk yarısında yoğunlaştı.

🔹 ABD, yaklaşık altı aylık kesintinin ardından İran’ı Hürmüz Boğazı’nı yeniden açmaya zorlamak için ekonomik baskı uyguluyor.

🔹 ABD Başkanı Donald Trump, “büyük enflasyonun” ve mali zorlukların Tahran’ı geri adım atmaya zorlayacağını, bu nedenle yeni bir askeri harekâta gerek kalmayacağını söyledi.

🔹 ABD Merkez Komutanlığı, ambargoyu uygularken 55 ticari geminin rotasını değiştirdiğini açıkladı.

🔹 Harg Adası’nda bir VLCC’nin tamamen yüklenmesi genellikle 24 ila 48 saat sürüyor. Ağustosun ilk dokuz gününde adadan altı güne ait uydu görüntüsü bulunurken, temmuzda 16 güne ait görüntü alındı.

🔹 İran, 17 Haziran’daki barış anlaşmasının ardından başlayan kısa ateşkes sırasında 57 milyon varil ham petrol ihraç etti.

🔹 İran’ın ham petrol ve kondensat akışları ağustosta temmuz ortalamasına kıyasla yaklaşık yüzde 40 azalarak günlük yaklaşık 500 bin varile geriledi. Temmuzdaki sevkiyatlar günlük 740 bin varil düzeyindeydi.

🔹 İran’ın karadaki depolama tankları 66 milyon varil kapasiteyle yüzde 56, Harg Adası’ndaki tanklar ise yüzde 64 doluluk oranına ulaştı.

🔹 İran, küçük Çinli rafinerilerin kargolarını satın almakta zorlanması nedeniyle satılamayan ham petrolü denizdeki tankerlerde stokluyor. Geçen ayın sonunda doğu Malezya açıklarında İran ham petrolü taşıyan büyük bir tanker kümesi hareketsiz bekledi.

🔹 Covid-19 salgınına yönelik kongre soruşturmalarını yürüten Cumhuriyetçi senatörler Rand Paul ve Ron Johnson, Anthony Fauci’nin hükümet tarafından verilen cep telefonundaki ilk kısa mesaj grubunu yayımladı.

🔹 Telefonda 34 binden fazla kısa mesaj ve 522 sesli mesaj bulunuyor. Sağlık ve İnsan Hizmetleri Bakanlığı, Fauci’nin 2022’de emekli olurken teslim ettiği telefonun içeriğini geçen hafta Johnson’ın talebi üzerine ofisine gönderdi.

🔹 İlk yayımlanan bölümde bir düzineden az mesaj yer aldı. Mesajlar, Fauci’nin Ocak 2021’in sonlarında dönemin Genel Cerrahı Vivek Murthy ve o sırada Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezlerini yöneten Rochelle Walensky ile hamile kadınlarda Covid aşısının yararları ve risklerini görüştüğünü gösteriyor.

🔹 Fauci, hamileliğin erken döneminde aşı olmayı daha ileri bir döneme tercih etmek için veri veya teorik bir neden bulunmadığını yazdı. İkinci dozdan sonra görülebilen ateş ve aşırı bağışıklık tepkisinin, teorik olarak gebeliğin ilk üç ayında düşükle bağlantılı olabileceğini söyledi.

🔹 Dünya Sağlık Örgütü’nün sınırlı veri nedeniyle hamile kadınlara Moderna’nın Covid aşısını önermediği duyurusunun ardından Fauci, sınırlı veri bulunan durumlarda potansiyel risk ve yararların birlikte değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

🔹 Fauci, Covid-19’un hamilelik sırasında ciddi hastalığa yol açabileceğini ve aşı olan 10 binden fazla hamile kadında herhangi bir güvenlik sorunu ortaya çıkmadığını söyledi.

🔹 ABD sağlık makamlarının o dönemdeki tavsiyeleri, aşı kararını kadınlar ile sağlık hizmeti sağlayıcılarına bırakıyordu. Murthy ve Walensky, Fauci’nin gözlemlerine katıldı.

🔹 Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri, yeni güvenlik verilerine dayanarak hamile kadınların Covid aşısı olmasını açıkça Nisan 2021’de tavsiye etti. Amerikan Kadın Doğum ve Jinekologlar Koleji ile Maternal-Fetal Tıp Derneği de benzer tavsiyeleri Temmuz 2021’de yayımladı.

🔹 Amerikan Kadın Doğum ve Jinekologlar Koleji ile Maternal-Fetal Tıp Derneği, Covid aşısının hamilelik sırasında güvenli ve etkili olduğunu; Covid-19’un hamile kadınlar ve bebekleri için daha büyük risk taşıdığını savunuyor.

🔹 Sağlık ve İnsan Hizmetleri Bakanı Robert F. Kennedy Jr. dönemindeki Trump yönetimi, hamile kadınların rutin olarak Covid-19 aşısı olması yönündeki federal tavsiyeyi kaldırdı.

🔹 Johnson’ın ofisi, telefon kayıtlarının tamamının incelenmesinin zaman alacağını ve Fauci’nin iletişimlerinin daha fazlasının kamuoyuna açıklanmasının planlandığını bildirdi. Telefonda yalnızca üç kişinin kayıtlı olduğu ve herhangi bir verinin silinip silinmediğini belirlemek için henüz erken olduğu belirtildi.

🔹 Ron Johnson, komitesinin 85 yaşındaki Fauci’yi özel ve tutanaklı bir görüşmeye davet ettiğini, Fauci’nin reddetmesi halinde kendisi için celp çıkaracağını söyledi.

🔹 Rand Paul, Fauci’yi tehlikeli araştırmaları desteklemek, ilk koronavirüs vakalarına ilişkin teoriyi itibarsızlaştırmak için işbirliği yapmak, federal şeffaflık yasalarından kaçınmak ve tercih ettiği halk sağlığı önlemleriyle çelişen kanıtları göz ardı etmekle suçladı. Fauci ve hukuk ekibi bu suçlamaların yanlış olduğunu söyledi.

🔹 Amkor Technology, Çin'deki işletmesinde hisse satışı da dahil olmak üzere çeşitli seçenekleri değerlendiriyor.

🔹 Tempe, Arizona merkezli şirket, Çin biriminin ayrıştırılması ve potansiyel yatırımcı ilgisinin ölçülmesi için bir danışmanla çalışıyor.

🔹 Amkor, değeri 1 milyar ila 1,5 milyar dolar arasında olabilecek işletmede azınlık payını koruyabilir.

🔹 Süreç ön hazırlık aşamasında bulunuyor; henüz karar alınmadı ve değerleme dahil ayrıntılar değişebilir.

🔹 Asyalı yatırım şirketleri ile sektör oyuncularının varlıklarla ilgilenmesi bekleniyor.

🔹 Amkor hisseleri bu yıl yüzde 34 yükselerek şirketin piyasa değerini 13,1 milyar dolara çıkardı. Hisseler, yapay zekâ bağlantılı şirketlerdeki dalgalanmanın etkisiyle haziran ayındaki zirvesinden bu yana sert geriledi.

🔹 Amkor temsilcisi konu hakkında yorum yapmadı.

🔹 SK Hynix, büyümeyi hızlandırmak amacıyla Çin'in Chongqing kentindeki tesisine yatırımcı almayı değerlendiriyor.

🔹 Abercrombie & Fitch, Çin birimi için seçenekleri değerlendirirken General Mills, Starbucks ve İsveçli Oatly Group da Çin'deki varlıklarını gözden geçiren şirketler arasında yer alıyor.

🔹 Amkor, 2001'de Şanghay'da bir paketleme tesisi açarak Çin'de faaliyet göstermeye başladı ve 2004'te IBM'den kentteki ikinci büyük yarı iletken tesisini satın aldı.

🔹 Amkor, temmuz ayında Nvidia ile yeni nesil yapay zekâ ve hızlandırılmış bilgi işlem platformları için gelişmiş yarı iletken paketleme ve test teknolojileri geliştirmeyi amaçlayan 1,5 milyar dolarlık çok yıllı anlaşma yaptı.

🔹 Şirket, bir ay önce de Taiwan Semiconductor Manufacturing Co. ile ABD'de gelişmiş paketlemeyi hızlandırmaya yönelik uzun vadeli ortaklık duyurdu.

🔹 Kuzey Kore ile Çin arasındaki 3 kilometre uzunluğundaki Yeni Yalu Nehri Köprüsü, 2014’te tamamlanmasına rağmen hâlâ açılmadı.

🔹 Köprünün karşısındaki Kuzey Kore tarafında, 2025 ilkbaharında başlayan büyük ölçekli inşaat çalışmaları sürüyor. Bir yüksek binaya pencere takıldı, boyama çalışmaları ilerledi ve köprünün yanında yeni köprü ayağı benzeri yapılar inşa ediliyor.

🔹 Köprünün yakınında depolar ile gümrük ve göçmenlik merkezi inşa ediliyor.

🔹 Köprünün neden açılmadığına ilişkin resmi bir açıklama yapılmadı. Liderlik değişiklikleri ve Kuzey Kore tarafında sınır trafiğini karşılayacak tesislerin bulunmaması olası nedenler arasında gösteriliyor.

🔹 Çin ile Kuzey Kore arasındaki ilişkiler, 2020’de COVID-19 salgını sırasında sınırdan insan ve mal geçişinin azalmasının ardından geriledi. Kuzey Kore, salgının etkilerinin azalmasından sonra askeri işbirliği yoluyla Rusya’ya yaklaştı.

🔹 Kim Jong-un’un Eylül 2025’te Çin’i ziyaret etmesi ve Şi Cinping’in bu yıl haziran ayında Kuzey Kore’ye gitmesi, Pekin ile Pyongyang arasındaki ilişkilerde iyileşme işaretleri oluşturdu.

🔹 İkili ticaretin en büyük güzergâhı olan Çin-Kore Dostluk Köprüsü, Yeni Yalu Nehri Köprüsü’nün yaklaşık 10 kilometre yukarısında bulunuyor. Eski köprüde yalnızca bir otomobil şeridi ve bir demiryolu hattı bulunması, trafiğin aynı anda tek yönde ilerlemesine izin veriyor.

🔹 Her yönde iki otomobil şeridine sahip yeni köprünün açılması, sınır ötesi ticareti artırabilir.

🔹 Çin gümrük verilerine göre, iki ülke arasındaki mal ticareti ocak-haziran döneminde 1,51 milyar dolara ulaşarak dokuz yılın en yüksek seviyesini gördü ve yıllık bazda yaklaşık yüzde 20 arttı. Kuzey Kore, tungsten cevheri ihracatını da artırdı.

🔹 Dandong kentindeki yetkililer, köprünün açılmasının yerel ekonomiyi canlandırmasını bekliyor. Dandong Belediye Başkanı’nın yıl başındaki politika açıklamasında, köprüdeki gümrük tesislerinin açılması için ilerleme sağlanması öncelikler arasında yer aldı.

🔹 Bu yaz gelişen El Niño’nun, yıl sonu ve gelecek yıl başında küresel iklim üzerindeki etkileriyle şimdiye kadarki en güçlü El Niño olması bekleniyor.

🔹 Orta ekvatoral Pasifik Okyanusu’ndaki su sıcaklıkları iki aydan uzun süredir rekor seviyelerde seyrediyor. Sıcaklıkların aralık ayında ortalamanın yaklaşık 4,1 derece üzerinde zirve yapması bekleniyor.

🔹 Bu değer, 2015’teki rekor El Niño’dan 1 dereceden fazla yüksek olabilir ve daha önce kaydedilen en yoğun El Niño olaylarını geniş farkla aşabilir.

🔹 El Niño, doğu ve orta ekvatoral Pasifik’te okyanus sularının her iki ila yedi yılda bir doğal olarak ısınmasıyla oluşuyor. Pasifik’teki gök gürültülü fırtına düzenindeki değişimler, jet akımlarının hızını ve yönünü etkileyerek küresel hava koşullarını değiştiriyor.

🔹 El Niño’nun etkileri Peru’daki rekor sıcaklıklarda, Şili’deki yıkıcı fırtınalarda, batı Pasifik’teki tayfunlarda ve Atlantik kasırga sezonundaki görece sakinlikte görülüyor.

🔹 Ağustos-ekim döneminde yaklaşık 2,9 milyar kişinin, mevsim normallerinin tarihsel olarak en yüksek yüzde 5’lik dilimindeki sıcaklıklarla karşılaşma ihtimali en az yüzde 10 seviyesinde bulunuyor. Güney ve kuzeybatı ABD, Karayipler, Orta Amerika, kuzey Güney Amerika, Avrupa ve Afrika’nın geniş kesimleri, Orta Doğu, Hindistan, Endonezya ve Güneydoğu Asya öne çıkan bölgeler arasında yer alıyor.

🔹 Yaklaşık 1,3 milyar kişi, ekim ayına kadar normalden çok daha az yağış alma ihtimali en az yüzde 10 olan bölgelerde yaşıyor. ABD’nin kuzeybatısı, Karayipler, Orta Amerika, kuzey Güney Amerika, kuzeydoğu Afrika, Orta Doğu, Hindistan, Endonezya, Güneydoğu Asya ve bazı Güney Pasifik ada ülkeleri kurak koşullarla karşılaşabilir.

🔹 Yaklaşık 942 milyon kişi, ekim ayına kadar aşırı yağış ihtimali en az yüzde 10 olan bölgelerde yaşıyor. ABD’nin dağlararası batısı, Peru, Ekvador, Şili, Arjantin, Bolivya, Paraguay ve güney Brezilya’nın bazı kesimleri ile Batı ve Güney Avrupa’da aşırı yağış ve sel riski bulunuyor.

🔹 Aşırı yağış ihtimali kuzey ve güney Afrika’nın bazı kesimleri, Somali, Kenya, Etiyopya, Orta Doğu’dan Orta ve Doğu Asya’ya uzanan bölgeler, Güney Asya, Kiribati, Guam, Kuzey Mariana Adaları ve Hawaii için de geçerli.

🔹 El Niño’nun ağustos-ekim döneminde yaklaşık 2,2 milyar kişinin mevsim normallerinin tarihsel olarak en yüksek yüzde 5’lik dilimindeki nem seviyeleriyle karşılaşma ihtimali en az yüzde 10. ABD’nin batı kıyısı, dağlararası batısı ve güneydoğudan Orta Atlantik’e uzanan bölge bu kapsamda bulunuyor.

🔹 Tropik bölgelerdeki yüksek nem, bazı yerlerde sıcaklık stresi ve sivrisineklerle bulaşan hastalık riskini artırabilir. El Niño etkileri her tahmin güncellemesinde değişebilir ve ABD’de genellikle kış aylarında en yüksek seviyeye ulaşır.

🔹 Okyanus sıcaklıklarındaki uzun vadeli artışın büyük bölümü iklim değişikliğiyle bağlantılı. El Niño’nun zirve yapması beklenen aralık ayında, geleneksel El Niño endeksi ile iklim değişikliğine göre düzeltilmiş endeks arasındaki farkın yaklaşık 0,65 derece olması bekleniyor; bu ek ısınma atmosferin nem taşıma kapasitesini artırarak yağış aşırılıklarını güçlendirebilir.

🔹 2027’nin kayıtlardaki en sıcak yıl olma ihtimali yüzde 80’in üzerinde bulunuyor.

🔹 Singapur ekonomisi, yapay zekâ harcamalarındaki küresel artışın desteğiyle ikinci çeyrekte yıllık bazda yüzde 5,9 büyüdü.

🔹 Ticaret ve Yatırım Bakanlığı, 2026 yılı büyüme tahminini yüzde 2-4 aralığından yüzde 4,5-5,5 aralığına yükseltti. İlk yarıda gayrisafi yurt içi hasıla yıllık bazda yüzde 6,1 arttı.

🔹 Singapur’un petrol ve gaz ticaretindeki merkezi konumu, ülkeyi İran savaşı kaynaklı enerji piyasası kesintilerine karşı hassas hale getirdi.

🔹 Ticaret ve Yatırım Bakanlığı, savaşın enerji piyasalarındaki etkisinin beklenenden daha sınırlı kaldığını açıkladı. Ülkelerin petrol stoklarını kullanması ve alternatif enerji kaynaklarına yönelmesi fiyat artışlarını sınırladı.

🔹 Başbakan Lawrence Wong, yüksek enerji fiyatları, tedarik zinciri kesintileri ve hanehalkı ile şirketlerin artan maliyetlerle karşı karşıya kaldığını söyledi. Wong, Singapur ekonomisinin ilk yarıda güçlü büyüdüğünü ve ivmenin sürmesini beklediklerini ekledi.

🔹 Yapay zekâ yatırımları beklenenden güçlü gerçekleşti; bu durum yarı iletkenler gibi yapay zekâ bağlantılı ürünlerin üreticileri ve ihracatçılarına destek sağladı.

🔹 Google, Amazon, Microsoft ve Meta, yapay zekâ patlamasının başladığı 2023’ten bu yana veri merkezleri, gelişmiş çipler ve enerji altyapısı için toplam 1,1 trilyon dolar sermaye harcadı. Singapur, artan yatırımlarla önemli bir yapay zekâ merkezi olmayı hedefliyor.

🔹 Wong, yapay zekânın sektörleri ve çalışma biçimini dönüştürdüğünü, Singapur’un üretkenliği artırmak ve daha iyi işler oluşturmak için yapay zekâdan yararlanacağını söyledi.

🔹 Singapur Para Otoritesi, küresel büyüme, yatırımlar ve finansal piyasaların yarı iletkenler ile veri merkezi sektörlerine güçlü biçimde bağlı olduğunu açıkladı. Yapay zekâ yatırımlarında büyük bir gerileme, ticari yatırımları ve çip talebini azaltarak küresel büyümeyi zayıflatabilir.

🔹 Singapur Para Otoritesi Genel Müdürü Chia Der Jiun, yapay zekâ yatırımlarındaki sert daralmanın küresel finansal koşullarda keskin bir sıkılaşmaya yol açabileceği uyarısında bulundu.

🔹 Yapay zekâ patlamasının kalıcılığına ilişkin endişeler, en büyük çip üreticilerinden bazılarının hisselerinde düşüşe neden oldu.

🔹 Çin, Brezilya’nın ABD’nin yüzde 37,5’e kadar çıkan tarifelerine karşı Dünya Ticaret Örgütü’nde (DTÖ) başlattığı istişarelere katılma talebinde bulundu.

🔹 Pekin, talebini pazartesi günü Cenevre’de sundu ve davada önemli ticari çıkarı bulunduğunu bildirdi.

🔹 Çin, ABD’nin benzer önlemleri Çin mallarına da uygulayabileceğini ve bu önlemlerin belirli istisnalar dışında ABD pazarına yönelik tüm Çin ihracatını etkileyebileceğini belirtti.

🔹 Pekin, ek tarifelerin ABD’de satılan Çin ürünleri açısından rekabet koşullarını değiştirdiğini savundu. Talep, Brezilya mallarına uygulanan muameleden çok Çin’in kendi ihracatına ilişkin gerekçelere dayanıyor.

🔹 DTÖ kuralları uyarınca istişarelere kabul edilen bir üye davanın şikâyetçisi konumuna geçemiyor; görüşmelere katılabiliyor ancak kendi taleplerini sunamıyor veya panel kurulmasını isteyemiyor.

🔹 Brezilya’nın şikâyeti, ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin aldığı iki önlemi hedefliyor: 22 Temmuz’dan beri yürürlükte olan yüzde 25’lik ek tarife ve 24 Temmuz’dan beri uygulanan yüzde 12,5’lik tarife.

🔹 Yüzde 25’lik tarife; dijital ticaret, elektronik ödeme hizmetleri, Pix anlık ödeme sistemi, tercihli tarifeler, yolsuzlukla mücadele, fikri mülkiyet, etanol pazarına erişim ve yasa dışı ormansızlaştırmaya ilişkin soruşturmanın ardından getirildi.

🔹 Yüzde 12,5’lik tarife, zorla çalıştırma yoluyla üretilen mallara yönelik yasakların uygulanmasına ilişkin ayrı bir soruşturmanın ardından yürürlüğe girdi. Bu soruşturma, Çin ana karası da dahil 60 ekonomiyi kapsadı.

🔹 Brezilya, iki önlemin ABD’nin tarife taahhütlerindeki üst sınırları aştığını ve DTÖ’nün en çok kayrılan ülke kuralını ihlal ettiğini savunuyor.

🔹 ABD, istişare talebini kabul etti ancak görüşmelerin başlayacağı tarih henüz belirlenmedi. İstişareler 60 gün içinde sonuçlanmazsa Brezilya uzmanlardan oluşan bir panel kurulmasını isteyebilir.

🔹 DTÖ Temyiz Organı, Washington’ın yeni üye atamalarını engellemesinin ardından Aralık 2019’da karar yeter sayısını kaybetti. Organın çalışmaması, panel kararlarının temyiz edilerek yürürlüğe girmemesine ve misilleme yetkisi verilmemesine yol açıyor.

🔹 Çin, 2018’den beri ABD Ticaret Yasası’nın 301. Bölümü kapsamındaki tarifelere DTÖ’de itiraz ediyor. Eylül 2020 tarihli DTÖ paneli, Çin mallarına uygulanan ABD tarifelerini küresel ticaret kurallarıyla uyumsuz buldu; ancak ABD’nin temyizi nedeniyle karar yürürlüğe girmedi.

🔹 Türkiye parlamentosu, 40 yılı aşkın süredir devam eden ve 40 binden fazla kişinin ölümüne yol açan Kürt militanlarla çatışmayı sona erdirme girişimini ilerleten yasayı kabul etti.

🔹 600 sandalyeli parlamentoda 468 oy alan yasa, Kürdistan İşçi Partisi’ndeki (PKK) binlerce militan için koşullu af hükümleri içeriyor.

🔹 Parlamento Başkanı Numan Kurtulmuş, silahlı örgütün silah bırakıp kendisini feshetmesiyle barış, kardeşlik ve dayanışmanın hâkim olacağı yeni bir dönem kurulacağını söyledi.

🔹 PKK, cezaevindeki lideri Abdullah Öcalan’ın barış çağrısının ardından Türkiye devletiyle yürütülen barış sürecinin parçası olarak geçen yıl silahsızlanmayı kabul etti.

🔹 Öcalan, geçen hafta yasayı Cumhuriyet’in kuruluşu kadar önemli olabilecek bir demokratikleşme sürecinin başlangıcı olarak nitelendirdi. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, çatışmanın sona ermesinin Türkiye’yi yeni bir demokrasi ve kalkınma aşamasına taşıyacağını söyledi.

🔹 Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı ve muhalefet siyasetçisi Mansur Yavaş, gerçek barışın yalnızca yasa çıkarılarak kurulamayacağını söyledi; demokrasi, hukuk ve özgürlüğün herkes için geçerli olması gerektiğini ekledi.

🔹 Kürt girişimi, Erdoğan’ın DEM Parti ile ilişkilerini geliştirmesi ve erken seçim kararı alınması halinde parlamento desteğiyle yeniden cumhurbaşkanı adayı olabilmesi için siyasi destek sağlayabilir. Genel seçimler şu anda Mayıs 2028 için planlanıyor.

🔹 12 maddelik yasa, Erdoğan’ın iktidar partisi, milliyetçi müttefikleri ve DEM Parti’nin oylarıyla kabul edildi; kuzey Irak’taki PKK mensupları da dâhil olmak üzere binlerce kişinin silahsızlandırılması ve topluma yeniden kazandırılması için usuller belirledi.

🔹 Bazı hapis cezaları ertelenirken soruşturmalar suçun ağırlığına göre beş veya 10 yıl süreyle askıya alınıyor. Yararlanan kişiler yeni bir suç işlemezse devam eden davalar düşüyor veya mevcut cezalar infaz edilmiş sayılıyor.

🔹 Kasten öldürme suçundan hüküm giyenler ile 2005’ten önce müebbet hapis cezası alanlar düzenlemenin dışında bırakıldı; bu kapsamda Öcalan ve diğer üst düzey PKK yöneticileri de yer alıyor. Türk yetkililer, bu kişilerin sonraki yasalarla düzenleme kapsamına alınabileceğini söyledi.

🔹 Hükümetin “terörsüz Türkiye” hedefinin parçası olarak sunduğu girişim, Türk ordusunun PKK’ye karşı yürüttüğü ve örgüt mensuplarını Türkiye’den Irak ile Suriye’ye iten operasyonların ardından geldi.

🔹 Girişim, Türkiye ile Irak arasında ticari ilişkilerin yakınlaşmasına ve Kerkük-Ceyhan boru hattındaki petrol akışına ilişkin anlaşmaya katkı sağladı; ayrıca Suriye’nin, Ankara’nın uzun süredir PKK’nin uzantısı olarak gördüğü Kürt öncülüğündeki Suriye Demokratik Güçleri’nin kontrolündeki bazı bölgeleri ülkeye entegre etmesini kolaylaştırdı.

🔹 Türkiye, Avrupa Birliği ve ABD tarafından terör örgütü olarak sınıflandırılan PKK, 1978’de Kürt hakları ve kimliğine yönelik yoğun devlet baskısı döneminde kuruldu. Örgüt, bağımsız Kürt devleti talebinden Türkiye’nin yaklaşık 17 milyonluk Kürt nüfusu için daha geniş kültürel ve siyasi özerklik talebine yöneldi.

🔹 Ukrayna'nın Rusya'nın iç kesimlerindeki Nijnekamsk kentinde düzenlediği İHA saldırısında en az 13 kişi öldü.

🔹 Ukrayna, saldırıda Ukrayna sınırına yaklaşık 1.200 kilometre uzaklıktaki Taneco petrol rafinerisini hedef aldığını açıkladı.

🔹 Tataristan Bölge Başkanı Rustam Minnikhanov, bir Ukrayna İHA'sının hostele isabet ettiğini ve dokuz kişinin öldüğünü söyledi. Özbekistan Konsolosluğu, kurbanlardan yedisinin Özbekistan vatandaşı olduğunu duyurdu.

🔹 Rusya, kentteki sivil ve sanayi tesislerinin vurulduğunu açıkladı; savcılar terör suçlamasıyla soruşturma başlattı ve bölgede yas ilan edildi.

🔹 Ukrayna Genelkurmay Başkanlığı, saldırının Rusya'nın askeri kapasitesini azaltma kampanyasının parçası olduğunu açıkladı.

🔹 Tatneft'e ait Taneco, Rusya'nın en büyük ve teknolojik açıdan en gelişmiş petrol rafinerilerinden biri. Tesiste kauçuk ve petrokimya ürünleri üreten bir fabrika da bulunuyor.

🔹 Volodimir Zelenskiy, Kremlin'e ve Rusya'nın savaş makinesine yönelik uzun menzilli saldırıların süreceğini söyledi. Ukrayna İHA'ları son aylarda Sibirya'daki rafineriler de dahil olmak üzere Rusya'nın petrol ihracat sektöründeki tesisleri hedef aldı.

🔹 Tümen bölgesi valisi, birkaç Ukrayna İHA'sının sanayi tesisine düştüğünü ve acil servislerin yangına müdahale ettiğini açıkladı.

🔹 Rusya Savunma Bakanlığı, Rusya ve ilhak edilen Kırım üzerinde uçan 456 Ukrayna İHA'sının etkisiz hale getirildiğini duyurdu.

🔹 Ukrayna ordusu, işgal altındaki Donetsk ve Luhansk bölgelerinde mühimmat depoları ile bir onarım birimini vurdu. Zaporijya bölgesinde kritik enerji tesislerinin hasar görmesi nedeniyle geniş çaplı elektrik kesintileri yaşandı.

🔹 Rusya'nın Karadeniz kıyısındaki Novorossiysk ve Gelencik kentlerinin bazı bölümlerinde elektrik kesintileri bildirildi.

🔹 Rusya'nın Kursk ve Bryansk bölgelerinde İskender ve hipersonik Zirkon füzelerinin fırlatılmasında kullanılan bazı füze sistemlerinin imha edildiğine ilişkin doğrulanmamış bilgiler paylaşıldı.

🔹 Ukrayna savcıları, Harkiv yakınlarındaki Buhaivka köyüne düzenlenen Rus topçu saldırısında beş kişinin öldüğünü açıkladı.

🔹 İsveç Güvenlik Servisi Säpo, Rusya'nın SVR dış istihbarat servisi tarafından yönlendirildiğini açıkladığı ve diplomatik dokunulmazlık kapsamında çalışan üç kişinin yer aldığı casusluk operasyonunu durdurduğunu duyurdu.