Hamaney’in yokluğunda İranlı gruplar savaş hedefleri konusunda çekişiyor
Bloomberg
🔹 İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, geçen hafta devlet televizyonuna ülkenin dini lideri Mücteba Hamaney’e ulaşmayı çok zor bulduğunu söyledi. Pezeşkiyan, pazartesi günü Hamaney’le yakın zamanda yedi veya sekiz saat süren bir toplantı yaptıklarını açıkladı.
🔹 Pezeşkiyan, toplantıda İran’daki kötüleşen yaşam koşullarının ele alındığını ve Hamaney’in en acil önceliğinin ülkede birlik ve bütünlük olduğunu söyledi.
🔹 Mücteba Hamaney, 28 Şubat’ta babası ve selefi Ayetullah Ali Hamaney’in öldüğü İsrail hava saldırısında yaralandı. Yaralarının boyutu bilinmezken Pezeşkiyan, Hamaney’in sağlığının tamamen yerinde olduğunu açıkladı.
🔹 Mücteba Hamaney’in mart ayında ülkenin en üst makamına geçmesinden bu yana kamuoyu önüne çıkmaması, İran’daki siyasi gruplar arasındaki anlaşmazlıkların daha görünür hale gelmesine yol açtı.
🔹 İran’daki pragmatist siyasetçiler, savaşın sona ermesini, ABD ile geniş kapsamlı yaptırım muafiyeti anlaşması yapılmasını ve Batı’yla müzakerelerin ekonomik izolasyonu azaltarak yaşam koşullarını iyileştirmesini istiyor.
🔹 Sertlik yanlısı siyasetçiler ve üst düzey din adamları, Trump yönetimiyle diplomatik temaslara karşı çıkıyor. Bu kesim, ABD yaptırımlarının kaldırılmasının 1979 İslam Devrimi’nin temel ilkelerini zayıflatacağını savunuyor.
🔹 Aşırı muhafazakâr din adamı Muhammed Bagır Harazi, temmuz ayında Pezeşkiyan’a hakaret ederek cumhurbaşkanlığının meşruiyetini sorguladı. Doğrulanamayan bir Instagram videosunda İran İslam Cumhuriyeti’nin artık etkili olmadığını söyleyen Harazi, Tahran’daki tüm bakanlıkları kuşatma tehdidinde bulundu ve 250 bin destekçisi olduğunu belirtti.
🔹 Eski nükleer müzakereci Said Celili, Hamaney’in temmuz ayındaki cenazesinde liderlere intikamı en önemli öncelik haline getirme çağrısı yaptı ve ABD’yle yaptırımların kaldırılmasına yönelik müzakereleri eleştirdi.
🔹 Eski Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani, siyasi etkisini yeniden artırma girişimiyle video açıklamaları yayımladı. Ruhani, İsrail ve ABD’nin İran halkının gücünü yanlış hesapladığını söyledi ve savaşı tırmandırmanın Mehdi’nin gelişini hızlandıracağına inanan sertlik yanlılarını eleştirdi.
🔹 İran devlet televizyonunda okunan açıklamada Hamaney’in, Devrim Muhafızları Ordusu mensubu ve muhafazakâr siyasetçi Muhsin Rızai’yi Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi Genel Sekreteri olarak atadığı duyuruldu. Açıklamada ayrıca çoğu Devrim Muhafızları Ordusu içinden olmak üzere üst düzey askeri atamalar onaylandı.
🔹 Atama değişiklikleri, savaşın başından bu yana cephe stratejisini yöneten sertlik yanlısı unsurların ve Devrim Muhafızları Ordusu’nun çevresinde daha fazla birleşmeye işaret ediyor. İran, Hürmüz Boğazı üzerindeki etkisini caydırıcılık unsuru olarak kullanıyor.
🔹 ABD Başkanı Donald Trump, İran’a yönelik askeri saldırıları düşük seviyede tuttuğunu ancak Hürmüz’deki deniz ablukasının İran ekonomisine daha fazla zarar vermesi için zaman tanımak istediğini söyledi. Trump’ın Tahran’dan tazminat talebi İran tarafından reddedilecek ve taraflar arasında barış için açık bir yol bulunmuyor.