🔹 Nvidia CEO’su Jensen Huang, BlackRock ve Goldman Sachs’ın da aralarında bulunduğu altı büyük finans kuruluşunun yapay zekâ altyapısının geliştirilmesini finanse etmek üzere 500 milyar doların üzerinde kaynak oluşturacağını açıkladı.

🔹 Finans kuruluşları projeleri bağımsız biçimde değerlendirecek ve her projeye ne kadar sermaye sağlayacaklarına kendileri karar verecek. Nvidia’nın finansal katkısı sınırlı olacak ve yalnızca bazı projelere dahil olacak.

🔹 Nvidia’nın kredi temerrüdüne karşı korunma maliyeti salı günü geriledi, şirket tahvilleri yükseldi ve Hazine tahvillerine kıyasla risk primleri önceki haftaki seviyelere döndü.

🔹 Beş yıllık Nvidia borcunu temerrüde karşı korumanın maliyeti temmuz sonunda her 10 milyon dolarlık anapara için yıllık 82 bin dolara kadar çıkmıştı. Bu tutar salı günü yaklaşık 73 bin dolara, yani 73 baz puana geriledi.

🔹 Yatırımcılar, Nvidia’nın müşterilerine çip ve veri merkezi satın alabilmeleri için finansman sağlayarak satışlarını artırmasından, ancak müşterilerin yapay zekâ altyapısından yeterli gelir elde edememesi halinde daha sonra zarar oluşmasından endişe ediyordu.

🔹 Nvidia, temmuz sonunda OpenAI’ın Ohio’daki bir veri merkezi projesinde bilgi işlem kapasitesi kiralamasına 250 milyar dolara kadar finansman desteği sağlamak için görüşmeler yürüttü. Şirket ayrıca OpenAI’ın proje kapsamında 350 milyar dolarlık Nvidia çipi alımını finanse etmeyi görüştü.

🔹 Apollo Global Management, Blackstone, Brookfield Asset Management ve KKR, BlackRock ile Goldman Sachs’a katılarak yeni sermaye yapısında yer alacak. Nvidia, sermaye sağlayıcılarıyla finansman kullanıcılarını eşleştiren bir platform kuracak.

🔹 Nvidia bazı projelerde finansmanın yüzde 25’ine kadar garanti verecek. Artık değer mekanizması, proje sorun yaşarsa kapasite için yeni kiracılar bulunması veya çiplerin satılması gibi adımlardan sonra oluşabilecek kayıpları sınırlamayı amaçlıyor.

🔹 Nvidia’nın SK Group ile Kore Yarımadası’nda 2 gigavattan fazla veri merkezi kurma planı, yarım trilyon doların üzerindeki iş birliğinin parçası. Bu tutarın büyük bölümü SK Hynix’ten gelecekte yapılacak bellek çipi alımlarından oluşuyor ve Nvidia’nın açıkladığı 500 milyar dolarlık dış sermayeyle bağlantılı değil.

🔹 Andromeda Capital’ın yatırım direktörü Alberto Gallo, ABD’deki kredi piyasasının bilgi işlem gücüne yönelik talep ve değer üzerine bir bahse dönüştüğünü söyledi. Gallo, veri merkezleri ve diğer altyapılara trilyonlarca dolarlık harcama yarışında temerrütler yaşanabileceğini ve olası kayıpları tahvil sahipleri, hayat sigortacıları ile poliçe sahiplerinin üstlenebileceğini belirtti.

🔹 Nvidia’nın 25 Ocak’ta sona eren mali yıldaki serbest nakit akışı yaklaşık 100 milyar dolara ulaştı. Dış finans kuruluşlarının riskin büyük bölümünü üstlenmesi, Nvidia’nın yüksek tutarlı zararları karşılamak zorunda kalma ihtimalini azaltıyor.

🔹 Doğu Asya’da yaz mevsimleri daha sıcak ve uzun hale gelirken kişisel serinleme ürünleri günlük yaşamın yaygın bir parçasına dönüştü.

🔹 Yarı iletkenlerde kullanılan bilimden yararlanan el tipi fanlar, elektrik akımıyla metal bir plakayı soğutarak serinlik sağlıyor.

🔹 Piyasada fanlı ve klimalı giysilerin yanı sıra vücut sıcaklığını saniyeler içinde düşürmeyi amaçlayan spreyler, soğutucu boyun bantları ve farklı taşınabilir cihazlar bulunuyor.

🔹 Güney Kore’deki ürün pazarı son iki yılda hızla büyüdü; daha ucuz ve verimli motorlarla bataryalar, güçlü soğutma cihazlarını daha erişilebilir hale getirdi.

🔹 Japonya’da ısıya karşı ürünlerin çevrim içi pazarı 2020’den bu yana altı katından fazla büyüdü ve Rakuten’de bu kategoride yaklaşık 800 bin ürün listeleniyor.

🔹 Çin’in teslimat platformu Meituan, Çongçing’de çalışanları için klimalı ceketleri deniyor. Hubey’deki devlete ait elektrik şirketi de bazı çalışanlarına bele takılan mini fanlar dağıttı.

🔹 Japonya Çevre Bakanlığı ve Tokyo Metropolitan Hükümeti, ısı stresini azaltmak için şemsiyeleri teşvik ediyor; Güney Kore’de bazı belediyeler sokak temizlik görevlilerine neon renkli soğutucu yelekler sağlıyor.

🔹 Güney Kore’de sera çalışanları için tasarlanan ve soğuk, kuru havayı yeleğin içindeki ince tüpler aracılığıyla cilde dağıtan soğutucu yelek 350 çiftlikte deneniyor.

🔹 Güney Koreli bir girişimin soğutucu boyun bandı bu yıl yaklaşık 60 bin adet satılma yolunda. Üretici Seo Hye-young, sıcaklıkların hızlı yükselmesi nedeniyle ani talebi karşılamakta zorlandıklarını söyledi.

🔹 Japonya’da insan boyutunda soğutmalı kabinler inşaat alanlarında, üniversitelerde ve doğal afetler için kurulan tahliye merkezlerinde kullanıma sunuluyor; Doğu Asya’da güneş enerjili fanlı şapkalar, eller serbest şemsiyeler ve klimalı evcil hayvan kulübeleri de üretiliyor.

🔹 Seul Ulusal Üniversitesi’nden Lee Joo-young, sıcaklık 33 derecenin üzerine çıktığında fanların cilde sıcak hava üfleyebileceğini, soğutucu boyun bantlarının ise etkisini kısa sürede kaybedebileceğini söyledi.

🔹 Lee Joo-young, soğuk içecek tüketmenin, ayakları serin ve açık tutmanın ve UV ışınlarını engelleyen şemsiyeler kullanmanın çoğu kişi için etkili düşük teknolojili seçenekler olduğunu söyledi.

🔹 Yapay zekâ veri merkezleri, sektörde borçla finanse edilen harcamalara ilişkin endişelere rağmen finansal kriz döneminde getirilen sıkı kredi kurallarından muaf tutulacak.

🔹 ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu (SEC), bazı veri merkezi sahiplerinin varlığa dayalı menkul kıymet ihraç etmesine yönelik kuralları gevşetti.

🔹 Veri merkezi sahipleri, belirli açıklama ve risk kurallarına uymadan borçlanabilecek; bu değişiklik finansmana erişimi kolaylaştıracak.

🔹 Dünyanın en büyük beş teknoloji şirketinin finansal tablolarında görünmeyen yaklaşık 1 trilyon dolarlık taahhüdü bulunuyor. Bu tutar, yapay zekâ harcamalarının borçla finanse edilen gerçek boyutunu gizleyebilir.

🔹 SEC, veri merkezlerinin ipotek ve otomobil kredileri gibi finansal varlıklar olmadığını belirledi. Karar, Latham & Watkins hukuk firmasının veri merkezlerinin diğer varlığa dayalı menkul kıymet ürünleri kadar sıkı düzenlenip düzenlenmemesi konusunda yaptığı başvurunun ardından alındı.

🔹 Cambridge Judge Business School öğretim üyesi Raghavendra Rau, SEC’nin yapay zekâ sektörünün sıkı kurallar yerine piyasa disipliniyle hareket etmesine izin verdiğini söyledi.

🔹 Veri merkezi borçlanması hızla artıyor. Veri merkezi menkul kıymetleştirme ihraçlarının 2025’teki yaklaşık 27 milyar dolardan yılda 30 ila 40 milyar dolara çıkabileceği öngörülüyor.

🔹 Yapay zekâ sektöründe 2026 yılı toplam borç ihracının 250 ila 300 milyar dolar arasında gerçekleşmesi bekleniyor; bu tutara geleneksel tahviller de dahil.

🔹 Meta, Blue Owl ile Hyperion adlı büyük bir yapay zekâ veri merkezi kurmak için ortaklık yaptı. Projeyi finanse eden 27 milyar dolarlık tahvil, Meta’nın veri merkezini 20 yıl kiralama taahhüdüyle desteklenen özel amaçlı bir araç üzerinden ihraç edildiği için şirketin bilançosunda görünmedi.

🔹 Goldman Sachs, sektördeki benzer kiralama taahhütlerinin toplam 1,5 trilyon dolara ulaştığını, bunun yaklaşık 1 trilyon dolarlık bölümünün büyük teknoloji şirketlerinin finansal tablolarında yer almadığını tahmin ediyor.

🔹 Veri merkezi kapasitesi veya yapay zekâ çiplerinin kiralanmasına yönelik taahhütler, çip üreticileri, bulut sağlayıcıları ve yapay zekâ laboratuvarlarının birbirlerinin satışlarını finanse ettiği döngüsel finansman endişelerini artırdı.

🔹 Nvidia Üst Yöneticisi Jensen Huang, Wall Street kreditörleriyle yapılan 500 milyar dolarlık finansman anlaşmasının döngüsel finansman olduğu yönündeki endişelere karşı çıktı.

🔹 Menkul kıymetleştirme, bir varlığın gelecekteki gelirlerinin (örneğin veri merkezi kiracılarının kira ödemelerinin) tahvil olarak yatırımcılara bugünden satılmasını sağlıyor. ABD mortgage kredilerinin varlığa dayalı menkul kıymetlere dönüştürülmesi 2007 finansal krizinin nedenlerinden biri oldu ve SEC sonrasında bu ürünlere yönelik düzenlemeleri sıkılaştırdı.

🔹 ABD, Çin’in denizaşırı kredilerine yönelik incelemeyi artırdı. Çin kredilerindeki şeffaflık eksikliği, gelişmekte olan piyasalarda beklenmedik temerrüt ve borç yapılandırması riskini artırabilir.

🔹 ABD Dışişleri Bakanlığı, 2026 Mali Şeffaflık Raporu’nda Çin’in asgari şeffaflık şartlarını karşılamadığını açıkladı. Eksiklikler, Çin’in iç mali yapısı ile yabancı borçlular üzerindeki alacakların açıklanmasını kapsıyor.

🔹 Çin’in devlet ve özel ticari bankaları ile kamu şirketlerinin yabancı ülkelerden alacaklarına ilişkin bilgilerin yetersizliği, egemen borç yükümlülüklerinin kapsamı ve koşullarının anlaşılmasını zorlaştırıyor.

🔹 ABD Dışişleri Bakanlığı, hükümetlerin yabancı borçlulara sağladığı egemen kredilerin şartlarını, yükümlülüklerini ve teminat gösterilen varlıklarını kamuya açıklamasını zorunlu hale getirdi.

🔹 Yeni şartın Çin’e özel olarak getirilip getirilmediği açıklanmadı. Çin; Asya, Afrika, Latin Amerika ve gelişmekte olan dünyanın diğer bölgelerindeki altyapı ve kalkınma projelerinin önemli finansman kaynaklarından biri.

🔹 Çin değerlendirmesinde Pekin’in denizaşırı kredilendirmesindeki şeffaflık eksikliği öne çıktı. Çin hükümetinden devlet fonları, bankalar ve kamu şirketlerinin yabancı borçlular üzerindeki alacaklarına ilişkin ayrıntılı bilgi yayımlaması istendi.

🔹 Çin, denizaşırı kredilerinin yağmacı olduğu veya borç tuzakları oluşturduğu suçlamalarını reddetti. Pekin, finansmanının altyapı ve ekonomik kalkınmayı desteklediğini ve borçluların anlaşmalara gönüllü olarak girdiğini açıkladı.

🔹 ABD Dışişleri Bakanlığı raporu, şartları kamuya açıklanmayan Çin kaynaklı yabancı alacakların toplam değerini hesaplamadı ve belirli bir borçluyu ya da finansman düzenlemesini tanımlamadı.

🔹 İncelemeye alınan 139 ülke ve Filistin Yönetimi’nin 73’ü asgari şartları karşıladı, 67’si karşılamadı. Şartları karşılamayan ülkelerin 14’ünde inceleme döneminde önemli ilerleme kaydedildi; değerlendirme 1 Ocak-31 Aralık 2025 dönemini kapsadı.

🔹 Çin’in iç mali sisteminde kamu borcu bilgilerinin her zaman eksiksiz veya güncel olmadığı, bütçe belgelerinde kamu şirketlerine yapılan tahsisler ile bu şirketlerden elde edilen gelirlerin gösterilmediği belirtildi.

🔹 Çin’de denetim ve gözetim dışında kalan bütçe dışı hesaplar bulunuyor. Büyük kamu şirketlerinin tamamı denetlenmiş mali tablolarını veya borç varlıklarını yayımlamıyor.

🔹 ABD Dışişleri Bakanlığı, Çin’in en yüksek denetim kurumunun bağımsızlık bakımından uluslararası standartları karşılamadığını açıkladı. Kurum, kamu hesaplarını inceliyor ve denetim raporlarını makul bir süre içinde yayımlıyor.

🔹 Çin’in doğal kaynak sözleşmeleri ve ruhsatları için kuralları bulunmasına rağmen bu prosedürleri uygulamada her zaman takip etmediği belirtildi. Çin’in devlet varlık fonu finansman kaynaklarını açıklıyor ancak para çekme konusundaki genel yaklaşımını yayımlamıyor.

🔹 ABD Dışişleri Bakanlığı, Çin’den merkezi, eyalet ve yerel düzeylerde eksiksiz borç bilgisi yayımlamasını; büyük kamu şirketlerinin mali durumlarını ve borçlarını açıklamasını; bütçe dışı hesapları denetime sunmasını ve merkezi kamu şirketlerinin denetimlerini yayımlamasını istedi.

🔹 Şeffaflık değerlendirmesinde başarısız olmak, tek başına yaygın yolsuzluğa işaret etmiyor. Bir hükümet, bir veya daha fazla açıklama ya da denetim şartını karşılamadığı için değerlendirmede başarısız olabilir.

🔹 Michigan Üniversitesi, bazı birinci sınıf öğrencileri için ilk dönemdeki geleneksel harf notlarını geçer-kaldı sistemiyle değiştirecek.

🔹 Uygulama, üniversitenin Edebiyat, Bilim ve Sanat Fakültesi’nde 2027 sonbaharında başlayacak. Fakültede yaklaşık 3.500, üniversitenin tamamında ise yaklaşık 8.000 birinci sınıf öğrencisi bulunuyor.

🔹 Öğrencilerin transkriptlerinde her ders için “geçti” veya “kredi yok” ibaresi yer alacak. İlk dönem notları genel not ortalamasına dahil edilmeyecek.

🔹 Harf notları; resmi raporlama, akademik onur listelerine uygunluk ve benzeri işlemler için üniversite tarafından dahili olarak tutulacak.

🔹 Michigan Üniversitesi, değişikliğin yeni öğrencilerin üniversite yaşamına uyum sağlamasına, akademik baskının azalmasına ve düşük notların uzun vadeli sonuçları konusunda yaşanan kaygının giderilmesine yardımcı olacağını açıkladı.

🔹 Öğrenci birliği başkanı Summit Louth, öğrencilerin yeni politikayı büyük ölçüde desteklediğini söyledi. Louth, uygulamanın öğrencilerin sağlıklı ve sürdürülebilir bir düzene girmesine yardımcı olacağını belirtti.

🔹 American Enterprise Institute’tan Rick Hess, politikanın yanlış bir yaklaşım olduğunu söyledi. Hess, üniversite derslerinde akademik zorluk ve beklentilerin artırılmasını, daha kapsamlı asgari okuma şartları getirilmesini ve kampüste cep telefonu kullanımının sınırlandırılmasını istedi.

🔹 Psikoterapist Jonathan Alpert, kötü notun öğrencilerde kaygı yaratabileceğini söyledi; ancak kötü hissetmenin kişinin sağlıksız olduğu anlamına gelmediğini belirtti. Alpert, gençlerin üniversitede eleştiri ve başarısızlıkla başa çıkmayı öğrenmesi gerektiğini söyledi.

🔹 Virginia Üniversitesi’nden Chris Hulleman, üniversitelerin notlandırma sistemlerini farklı biçimlerde ele almasını olumlu buldu. Araştırmalar, geçer-kaldı sisteminin öğrencilerde tükenmişliği azaltabileceğini ve öğrencileri birbirleriyle karşılaştıran notların kaygıyı artırabildiğini gösteriyor.

🔹 Massachusetts Teknoloji Enstitüsü’nde birinci dönem öğrencilerinin notları “geçti” veya “kayıt yok” şeklinde tutuluyor. Brown Üniversitesi’nde ise birçok derste öğrenciler harf notu ya da “yeterli” ve “kredi yok” seçenekleri arasında tercih yapabiliyor.

🔹 Harvard Üniversitesi’nin Fen ve Edebiyat Fakültesi, not enflasyonuyla mücadele için lisans derslerinde verilebilecek A notlarını sınıftaki notların yaklaşık yüzde 20’siyle sınırlandırdı.

🔹 ABD Başkanı Donald Trump, Türkiye'den ayrılırken farklı bir uçağa gizlice geçmesini Gizli Servis ile ordunun istediğini söyledi.

🔹 Trump, uçak değişikliğinin belirsiz güvenlik tehditlerine karşı yapıldığını belirterek “Sanırım ortada bir tehdit vardı” dedi.

🔹 Uçak değişikliğinin, Trump’a yönelik İran kaynaklı bir suikast tehdidi nedeniyle yapıldığı belirtildi; operasyonun ayrıntıları doğrulanmadı.

🔹 Ankara’da televizyon kameralarının önünde eski Air Force One’a binen Trump, uçağın diğer tarafından çıkarılarak havalimanı ikram aracıyla daha küçük bir Air Force C-32A uçağına götürüldü.

🔹 Trump, İngiltere’ye C-32A ile uçtu; eski Air Force One ise kamuoyunda başkanın bu uçakta seyahat ettiği izlenimini oluşturdu.

🔹 Trump, tehdit hakkında ayrıntı vermedi ve başkanlık uçağında diğer kişilerin seyahat etmesi güvenli görülürken kendisinin neden farklı uçağa alındığını açıklamadı.

🔹 Katar’ın hediye ettiği Boeing geniş gövdeli uçak, geçici başkanlık uçağı olarak kullanılıyor ve daha fazla güvenlik yükseltmesinden geçirilecek.

🔹 Beyaz Saray İletişim Direktörü Steven Cheung, yeni Air Force One’ın başkanın ve ekibinin güvenliğini sağlayan yüksek düzey güvenlik protokollerine sahip olduğunu söyledi.

🔹 ABD Hava Kuvvetleri, yeni Air Force One’ın güvenli olduğunu, gelişmiş teknolojilerle donatıldığını ve güvenlik, emniyet ya da görev iletişimleri açısından risk alınmadığını açıkladı.

🔹 Beyaz Saray basın havuzu, başkanın faaliyetleri ve konumu hakkında kamuoyuna bağımsız bilgi sağlamak amacıyla başkanla birlikte seyahat ediyor.

🔹 Bill Clinton, 2000 yılında güvenlik riskleri nedeniyle Hindistan ve Pakistan’dan işaretsiz bir uçakla uçmuş, ancak Beyaz Saray muhabirlerinden küçük bir grup operasyon öncesinde bilgilendirilmişti.

🔹 Trump, kendisine yönelik kamuoyunun bilmediği çok sayıda tehdit bulunduğunu söyledi.

🔹 Cracker Barrel’ın tartışmalı yeniden markalama kampanyasının ardından yönetim kurulu, şirketin geleceği ve CEO Julie Masino’nun görevde kalma ihtimali için seçenekleri değerlendirdi.

🔹 Yönetim kurulu üyeleri, kampanyanın yol açtığı tartışmanın şirketi ve Masino’nun güvenliğini etkilediği dönemde, Masino’nun şirketi yönetmeye devam edip edemeyeceğini sorguladı.

🔹 Masino görevde kalmak istediğini söyledi ve şirketin toparlanma planına bağlılığını sürdürdü.

🔹 Yönetim kurulu aynı dönemde Masino’nun ayrılması veya ayrılmaya zorlanması ihtimaline karşı halef arayışına başladı. Tartışma şirketin değerlemesini düşürdü ve uzun süredir şirkette aktif yatırım yapan bir yatırımcıyı harekete geçirdi.

🔹 Masino, kendisini görevden uzaklaştırmaya çalışan aktivist yatırımcı ve eleştirmenlere karşı haftalarca mücadele etti. Hissedarların yaklaşık yüzde 75’i kasım ayındaki vekâlet oylamasında Masino’nun CEO olarak kalması yönünde oy kullandı.

🔹 Masino daha sonra mücadeleden yorulduğunu özel görüşmelerde dile getirmeye başladı. Aylar süren tartışmada şirketin kamuoyundaki başlıca yüzü haline geldi.

🔹 Cracker Barrel, 27 Temmuz’da Masino’nun bu ay görevden ayrılacağını ve yerine Bloomin’ Brands’in eski CEO’su David Deno’nun geçeceğini duyurdu.

🔹 Bu hafta CEO olarak göreve başlayan Deno, satışları yeniden artırmak ve kârlılığı geliştirmek için gıda kalitesi ile müşteri deneyimine odaklanan Masino’nun stratejisinin büyük bölümünü sürdürecek.

🔹 Cracker Barrel hisseleri, Deno’nun atanmasının duyurulmasından bu yana yaklaşık yüzde 4,3 yükseldi.

🔹 Şirket, yeni logonun yol açtığı tepkinin ardından logoyu geri çekti, logoyu hazırlayan pazarlama şirketiyle çalışmayı bıraktı, restoran yenilemelerini durdurdu ve kamp ateşi yemekleri ile jambon yemekleri gibi daha önce başarılı olan ürünleri geri getirdi.

🔹 Cracker Barrel’ın faaliyetleri istikrar kazanmaya başladı. Haziran ayında şirketin daha olumlu görünüm açıklaması, hisselerin ertesi gün yüzde 23 yükselmesini sağladı.

🔹 Temmuz ayında Cracker Barrel, borcunu azaltmak için bazı restoranlarını ve ayrı bir markasını satacağını açıkladı. Masino’nun ayrılık anlaşması kapsamında iki yılda 4,6 milyon dolar alması ve gerektiğinde güvenlik hizmetleri dahil yan haklardan yararlanmaya devam etmesi kararlaştırıldı.

🔹 Deno’nun ücret paketi 1 milyon dolarlık temel maaş, yıllık prim ve hisse ödüllerinden oluşuyor.

🔹 Natarajan Chandrasekaran, Tata Sons Pvt. başkanlığından Şubat 2027’de görev süresi sona erdiğinde ayrılacağını açıkladı.

🔹 Chandrasekaran’ın yeniden atanması konusunda aylar süren anlaşmazlık, bir yöneticinin görev süresinin uzatılmasını desteklememesiyle ortaya çıktı.

🔹 Tata Sons’un 18 Ağustos’ta yapılması planlanan yıllık genel kurulunda hissedarlar, Chandrasekaran’ın direktör olarak yeniden atanması için oy kullanacaktı. Direktör olarak yeniden atanma, başkanlık görevini sürdürmesi için yasal bir gereklilikti.

🔹 Tata Sons yönetim kurulu, Sir Dorabji Tata Trust ve Sir Ratan Tata Trust tarafından önerilen beş yıllık görev süresi uzatmasını oybirliğiyle tavsiye etti.

🔹 24 Şubat’taki yönetim kurulu toplantısında gündeme alınan karar, bir yöneticinin desteğini vermemesi nedeniyle kabul edilmedi.

🔹 Tata Trusts Başkanı Noel Tata, Tata Sons’u kontrol eden yapının başında bulunuyor ve söz konusu yönetici olarak gösteriliyor.

🔹 Chandrasekaran, Tata Sons’ta liderlik konusunda henüz çözüm sağlanmadığını söyledi. Grup, bazı stratejik projelerin “uygulamanın kritik aşamalarında” bulunması nedeniyle liderlik konusunda netliğe ihtiyaç duyuyor.

🔹 Tata Sons, çip üretimi için milyarlarca dolarlık plan da dahil olmak üzere sermaye yoğun yatırımlara yöneliyor. Grup ayrıca, banka dışı finans şirketi olarak sınıflandırılmasına rağmen özel şirket statüsünü koruma konusunda Hindistan Merkez Bankası ile görüşüyor.

🔹 Tata Group şirketlerinin hisseleri Mumbai işlemlerinde geriledi; grubun en büyük şirketi Tata Consultancy Services Ltd.’nin hisselerindeki düşüş yüzde 5,1’e kadar ulaştı.

🔹 Noel Tata’nın görev süresi uzatılmasına karşı çıkışı; Chandrasekaran’ın borcu azaltması, Tata Sons’un halka arzından kaçınması ve Shapoorji Pallonji Group ile yaşanan sorunları çözmesi taleplerine dayanıyordu.

🔹 Başkan Donald Trump, yaptırımlar ve deniz ablukasının İran’ı geri adım atmaya zorlayacağını düşünüyor; İran yönetimi ise ekonomiyi uzun süreli baskıya dayanabilecek düzeyde ayakta tutmaya çalışıyor.

🔹 Tahran, kıt ürünleri karneye bağlıyor, dövize erişimi kısıtlıyor, yatırımları azaltıyor ve yükün daha büyük bölümünü hanelere aktarıyor. Stratejik ithalat ile devletin temel işleyişi için gerekli mekanizmalar korunuyor.

🔹 Ekonomik baskı yoksulluğu ve işlev bozukluğunu artırabilir; aynı zamanda İran yönetimine ABD ile müzakereleri ertelemek için daha fazla alan sağlayabilir.

🔹 Haziran ayında geçici anlaşmanın çökmesinin ardından çatışmalar yeniden başladı. Trump yönetimi yeni saldırılar yerine yaptırımların ve deniz ablukasının etkisini artırmasına zaman tanıyor.

🔹 Hazine Bakanı Scott Bessent, ABD yönetiminin ekonomik politikalarının İran para birimini serbest düşüşe sürüklediğini ve enflasyonu üç haneli seviyelere çıkardığını söyledi.

🔹 İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, ülkenin “ne savaş ne barış” durumundan çıkması gerektiğini söyledi. Pezeşkiyan, temmuz sonunda Dini Lider Mücteba Hamaney ile halkın geçimi, kaynakların güvence altına alınması, döviz yönetimi ve enerji kullanımı konularını görüştü.

🔹 İran’ın petrol ihracatı, ABD’nin ablukayı yeniden uygulamasının ardından temmuzda yaklaşık sıfıra geriledi; ihracat haziranda 4,5 milyar dolar düzeyindeydi. Harg Adası’ndaki ana petrol ihracat terminalinde ağustos ayında şu ana kadar tanker yüklemesi yapılmadı.

🔹 İran’ın denizde, ABD donanmasının açıklarında tuttuğu petrol miktarı nisanda yaklaşık 180 milyon varilden temmuz başında yaklaşık 60 milyon varile düştü.

🔹 İran’da yıllık enflasyon yüzde 80’in üzerinde seyrediyor; tavuk fiyatları bir yılda yüzde 190, süt fiyatları yüzde 150 arttı. Uluslararası Para Fonu, İran ekonomisinin bu yıl yüzde 5,4 küçülmesini bekliyor; savaşın 2 milyon ila 3 milyon işi yok edebileceği tahmin ediliyor.

🔹 İran, güvenlik politikası ve devletin zorlayıcı kurumlarının yönetimi için deneyimli muhafazakârları öne çıkardı. Muhafazakâr kanat, ekonomiyi korumak için müzakere gerektiğini savunan teknokratlar ve pragmatistler karşısında güç kazandı.

🔹 Tahran’ın uygulamaları arasında yakıt ve elektriği karneye bağlamak, kıt dövize erişimi sınırlamak, azalan gelirlere rağmen ücretleri ve kamu harcamalarını finanse etmek için para basmak, ödemeleri ve yatırımları ertelemek bulunuyor.

🔹 İran’da dönüşümlü elektrik kesintileri ve fabrikalara yönelik kısıtlamalar uygulanıyor. Hükümet, buğday, ilaç ve bebek maması gibi ithalat kalemlerinde 3,5 milyar dolara kadar sübvansiyonlu döviz kuru kullanarak temel ürünlere öncelik veriyor.

🔹 Sosyal yardım alan haneler, yeni program kapsamında temel ürünleri kredili alabiliyor; ödenmeyen borçlar gelecekteki nakit yardımlardan kesiliyor. Gıda kuponu ödemelerinin gıda enflasyonuna uyum sağlaması için üç ayda bir düzenlenmesi planlanıyor.

🔹 İran’daki haneler harcamalarını gıda, benzin ve ilaç gibi temel ihtiyaçlarla sınırlandırıyor; et tüketimini azaltıyor ve ücretlerin değer kaybetmesi nedeniyle temel ürünleri tek tek satın alıyor.

🔹 Uzun süreli yatırım eksikliği, enerji altyapısına yönelik yeni askeri saldırılarla birleşirse ekonomik işlev bozukluğunu yönetilemezliğe dönüştürebilir. Ekonomik çöküş, Küba ve Venezuela örneklerinde olduğu gibi, yönetimlerin iktidardan çekilmesine yol açmayabilir.

🔹 Almanya’nın en üst düzey askeri yetkilisi General Carsten Breuer, Rusya’nın Avrupa’daki hava savunmalarını sistematik biçimde insansız hava araçlarıyla yokladığını ve kullanılabilecek zayıflıkları aradığını söyledi.

🔹 Breuer, özellikle NATO’nun doğu kanadındaki ülkelerde her gün hibrit saldırılar yaşandığını belirtti. Rusya, gelecekteki bir çatışmada kullanacağı taktikleri geliştirmek için NATO’nun tepkilerini test ediyor.

🔹 Breuer, Rusya’nın Ukrayna’da savaşmasına rağmen ekonomisini ve ordusunu Batı’yla daha geniş bir çatışmaya hazırlanacak şekilde yeniden düzenlediğini söyledi.

🔹 Rusya tehdidi, Almanya’nın İkinci Dünya Savaşı’nın sona ermesinden bu yana hazırladığı ilk yeni askeri stratejinin temelini oluşturuyor. Berlin, stratejiyle Avrupa güvenliğinde daha geniş bir liderlik rolü üstlenmeyi hedefliyor.

🔹 Alman polisi, ülkenin doğusundaki bir havalimanında Ukrayna’ya ait bir kargo uçağının yakınında bulunan patlayıcı yüklü bir insansız hava aracını etkisiz hale getirdi. Yetkililer aracın kaynağını araştırıyor; Almanya İçişleri Bakanı olayı “yeni bir tehlike seviyesi” olarak nitelendirdi.

🔹 ABD istihbarat değerlendirmeleri, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in önümüzdeki yıllarda NATO üyelerinden birine sınırlı bir saldırıyla ittifakın kararlılığını test etmeye çalışabileceğine işaret ediyor.

🔹 Almanya, Rusya’nın 2022’de Ukrayna’yı işgal etmesinin ardından savunma bütçesini büyük ölçüde artırdı. Breuer, coğrafi konum nedeniyle Rusya’nın Almanya için, Çin’in ise Washington için birinci stratejik öncelik olduğunu söyledi.

🔹 Breuer, Avrupa’nın en büyük ekonomisine sahip Almanya’nın Avrupa savunmasında liderlik üstlenmesi gerektiğini söyledi. Almanya, Baltık, Nordik ve doğu cephesindeki ülkelerle Avrupa’nın geri kalanı arasında koordinasyon sağlamayı amaçlıyor.

🔹 Breuer, eylül ayında NATO Askeri Komite Başkanlığı için önde gelen adaylar arasında yer alıyor. Başkan, NATO genel sekreterinin başlıca askeri danışmanı olarak görev yapıyor ve ulusal savunma şefleri tarafından seçiliyor.

🔹 Polonya ile Almanya, haziran ayında NATO müttefiklerinin birlikte savaşma kapasitesini güçlendirecek yeni bir askeri iş birliği anlaşması imzaladı. Anlaşma, siber güvenlik ve uzay alanlarındaki ortak çalışmaları da genişletiyor.

🔹 NATO yetkilileri, temmuz ayında doğu Polonya’ya düşen bir Rus seyir füzesinin ve son yıllarda başıboş insansız hava araçlarıyla füzelerin ittifak savunmalarını test etmek için kullanılmış olabileceğinden şüpheleniyor.

🔹 Almanya Savunma Bakanı Boris Pistorius, 2030’a kadar uydular ve diğer uzay varlıkları için 30 milyar avro harcama sözü verdi. Almanya ayrıca ABD ile Tomahawk füzeleri üretmesine olanak tanıyan bir anlaşma imzaladı.

🔹 Breuer, Almanya’nın caydırıcılık kapasitesini güçlendirecek kaynaklara sahip olduğunu söyledi. Kısa vadede Avrupa ülkelerinin hazır silah sistemleri satın alması, uzun vadede ise daha bağımsız ve sürdürülebilir bir savunma sanayisi kurması gerekiyor.