← Ana sayfaya dön

Nijerya’daki internet dolandırıcıları yerel ünlülere dönüştü

Bloomberg
12.06.2026
Dolandırıcılık ekonomisi

🔹 Küresel dolandırıcılık ekonomisinin mağdurlara verdiği zararın yaklaşık 442 milyar dolar seviyesinde olduğu tahmin ediliyor.

🔹 Yapay zekâ, derin sahte içerikler ve anlık çeviri teknolojilerinin yaygınlaşmasıyla çevrim içi dolandırıcılık yöntemlerinin daha da hızlanması bekleniyor.

🔹 Yatırım, e-ticaret, kredi, şirket e-postası, şantaj, kargo, kaçırma, kimlik taklidi ve romantik ilişki dolandırıcılıkları en yaygın yöntemler arasında yer alıyor.

🔹 Pandemi sonrasında çevrim içi romantik ilişki dolandırıcılıklarında büyük artış yaşandı.

Nijerya’daki "Yahoo Boys"

🔹 Nijerya’daki "Yahoo Boys" olarak bilinen internet dolandırıcıları, çevrim içi romantik ilişki dolandırıcılıklarını organize bir gelir modeline dönüştürdü.

🔹 Bloomberg, yüksek enflasyon ve genç işsizliğinin birçok genci bu faaliyetlere yönelttiğini aktardı.

🔹 Röportaj yapılan dolandırıcılardan biri, aylık düşük ücretli bir iş yerine dolandırıcılığı tercih ettiğini söyledi.

🔹 Başarılı dolandırıcılar lüks kıyafetler, pahalı otomobiller ve yüksek harcamalarıyla yaşadıkları bölgelerde dikkat çeken kişiler haline geldi.

Toplumsal etkiler

🔹 Carlos Barragan’ın araştırmasına göre Lagos’taki birçok genç erkek internet dolandırıcılığıyla bağlantılı faaliyetlerde bulunuyor.

🔹 Nijerya Ekonomik ve Mali Suçlar Komisyonu yöneticisi de 2023 yılında benzer bir değerlendirme yaptı.

🔹 Dolandırıcılık faaliyetleri bazı bölgelerde otelleri, mağazaları, eğlence sektörünü ve yasa dışı uyuşturucu ticaretini besleyen bir ekonomik yapı oluşturdu.

🔹 Gençler arasında hızlı zengin olma kültürünün yaygınlaşması geleneksel eğitim ve meslek edinme süreçlerine olan ilgiyi azalttı.

Tarihsel gelişim

🔹 Nijerya’daki internet dolandırıcılığı sektörü 1980'lerde petrol gelirlerindeki düşüş ve ekonomik kriz sonrasında büyümeye başladı.

🔹 İlk dönemlerde elektronik posta yoluyla yürütülen "Nijeryalı prens" dolandırıcılıkları, akıllı telefonların yaygınlaşmasıyla romantik ilişki dolandırıcılıklarına evrildi.

🔹 Bloomberg, Batı ülkelerindeki yalnızlık ve sosyal izolasyonun dolandırıcılar tarafından sıkça istismar edildiğini aktardı.

🔹 Haberde, yasa dışı yollarla elde edilen milyarlarca doların bazı toplumlarda sosyal güveni zayıflattığı, gelir eşitsizliğini artırdığı ve hızlı para kazanma kültürünü güçlendirdiği ifade edildi.

← Ana sayfaya dön Sonraki haber

Wall Street, SpaceX'i kaldıraçlı bireysel yatırım aracına dönüştürmek için yarışıyor

Bloomberg
12.06.2026
ETF ürünleri

🔹 Wall Street, SpaceX hisselerinin halka arzının hemen ardından şirkete bağlı kaldıraçlı ETF ürünlerini piyasaya sürmeye hazırlanıyor.

🔹 ProShares, Leverage Shares, Defiance ETFs, GraniteShares, REX Shares, Direxion ve Tradr ETFs dahil çok sayıda ihraççının yaklaşık 12 ETF'yi pazartesi günü işleme açması planlanıyor.

🔹 Bu fonlar, SpaceX hissesinin günlük performansının iki katı yönünde veya ters yönünde getiri sağlamayı hedefleyen kaldıraçlı ürünler olarak tasarlandı.

🔹 Bu ürünler yatırımcılara SpaceX hissesi üzerindeki pozisyonlarını kaldıraçlı şekilde artırma imkânı sunacak.

Rekabet

🔹 ETF ihraççıları, benzer ürünler geliştirdikleri için dağıtım ağı, pazarlama gücü ve piyasaya ilk çıkma avantajı konusunda rekabet ediyor.

🔹 Bloomberg Intelligence ETF analisti James Seyffart, kaldıraçlı ETF'lerde piyasaya ilk çıkan ihraççının önemli avantaj elde ettiğini ve şirketlerin bu nedenle tüm imkânlarını kullanacağını söyledi.

🔹 Bu yıl içinde SpaceX'e bağlı 20'den fazla ETF başvurusu yapıldı.

🔹 Başvurular arasında kaldıraçlı, ters yönlü ve opsiyon tabanlı yatırım stratejileri bulunuyor.

Halka arz sonrası süreç

🔹 Cboe Global Markets ve New York Stock Exchange'in ihraççılardan ETF lansmanlarını cuma yerine pazartesi gününe ertelemelerini istediği belirtildi.

🔹 Bloomberg'e konuşan kaynaklara göre düzenleyici süreçlerde son dakika değişikliği olmazsa ETF'lerin pazartesi günü işlem görmesi bekleniyor.

Yeni halka arz trendi

🔹 Bloomberg, yaşanan sürecin 2024 yılında spot Bitcoin ETF'lerinin aynı gün piyasaya sürülmesine benzer bir rekabet ortamı oluşturduğunu aktardı.

🔹 Strategas Securities ETF stratejisti Todd Sohn, SpaceX halka arzı ile kaldıraçlı ETF birleşiminin piyasalardaki ilgiyi olağanüstü seviyeye taşıdığını söyledi.

🔹 Wall Street'in trilyon dolarlık teknoloji şirketlerini yatırım ürünlerine dönüştürme eğiliminin hızlandığı belirtiliyor.

🔹 Henüz halka açılmayan OpenAI ve Anthropic için de ETF başvurularının şimdiden yapılmış olması, gelecekte büyük teknoloji halka arzlarında benzer yarışların yaşanabileceğine işaret ediyor.

← Ana sayfaya dön Sonraki haber

Ukrayna’nın yapay zekâ destekli dronları Kiev’e savaş alanında yeni avantaj sağladı

Bloomberg
12.06.2026
Savunma teknolojisi

🔹 Ukrayna, orta menzilli yapay zekâ destekli saldırı dronlarını geliştirerek Rus işgali altındaki bölgelerdeki ikmal hatlarına yönelik saldırıları yoğunlaştırdı.

🔹 Yeni dron modelleri elektronik karıştırmaya karşı daha dayanıklı hale gelirken, otonom hedefleme sistemi sayesinde cephe hattının 150 kilometre gerisindeki yakıt depolarını, mühimmat tesislerini ve komuta merkezlerini vurabiliyor.

🔹 Bloomberg’in Ukrayna Savunma Bakanlığı verilerine dayanan analizine göre Rus yakıt tankerlerine yönelik saldırılar mayısta bir önceki aya göre yüzde 40 arttı.

🔹 Aynı dönemde imha edilen Rus hava savunma sistemlerinin sayısı iki katın üzerine çıktı.

🔹 Ukrayna Savunma Bakanı Mykhailo Fedorov, Rus ordusuna karşı "lojistik karantinası" başlattıklarını söyledi.

Kırım ve cephe hattı

🔹 Kırım’daki Rus güçleri artan saldırılar nedeniyle yakıt sıkıntısıyla karşı karşıya kaldı.

🔹 Ukrayna askeri istihbaratı, Rusya ile Kırım arasındaki ana kara ikmal yolunun dron saldırıları nedeniyle fiilen kullanılamaz hale geldiğini açıkladı.

🔹 İşgal yönetimi mayıs ayında bu güzergâhta kamyon trafiğine geçici sınırlamalar getirdi.

🔹 Ukrayna dronları perşembe günü Herson bölgesi ile Kırım arasındaki bağlantıyı sağlayan dört köprüyü daha hedef aldı.

Teknolojik üstünlük

🔹 Ukrayna ordusu, bu yıl için geçen yıla kıyasla beş kat daha fazla orta menzilli saldırı dronu siparişi verdi.

🔹 Ukrayna Savunma Bakanlığı'nın 2025 yılında tüm birliklerde ortak savaş yönetim yazılımını zorunlu hale getirmesi operasyon planlamasını geliştirdi.

🔹 Ukrayna dronları SpaceX’in Starlink ağına bağlanabilirken, Rus dronları mobil internet erişiminde sorun yaşamaya devam ediyor.

🔹 Ukrayna, Rus hava savunma sistemlerini sistematik biçimde hedef alarak ikmal araçlarına yönelik saldırılar için yeni boşluklar oluşturdu.

Rusya'nın karşı hamleleri

🔹 Rusya'nın Kırım'a giden yolu korumak amacıyla daha fazla topçu ve mobil hava savunma sistemi konuşlandırdığı bildirildi.

🔹 Rus orta menzilli dronlarının menzilinin yaklaşık 70 kilometreye çıkarıldığı öne sürüldü.

🔹 Ukraynalı yetkililer, Rusya'nın seçkin Rubikon dron birliklerinin bazı bölgelerde geri çekilmeye başladığını ve Ukrayna birliklerinin daha rahat hareket ettiğini ifade etti.

🔹 Ukraynalı araştırmacı Mykola Bielieskov, Rusya'nın lojistik ağını dağıtarak, koruyucu ağlar kurarak ve hava savunma unsurlarını yeniden konuşlandırarak zaman içinde yeni koşullara uyum sağlayabileceğini söyledi.

← Ana sayfaya dön Sonraki haber

SpaceX hisseleri gölge işlemlerde yüzde 35'in üzerinde yükselişe işaret etti

Bloomberg
12.06.2026

🔹 Gölge piyasalardaki işlemler, SpaceX hisselerinin borsadaki ilk işlem gününde yüzde 35'in üzerinde yükseliş gösterebileceğine işaret ediyor.

🔹 IG International tarafından sunulan türev işlemler, şirketin piyasa değerinin yaklaşık 2,4 trilyon dolara ulaşabileceğini gösterdi.

🔹 Bu değerleme, halka arzda belirlenen hisse başına 135 dolar fiyatı ve 1,77 trilyon dolarlık başlangıç değerlemesine göre yüzde 35'in üzerinde artış anlamına geliyor.

🔹 Hyperliquid platformundaki SpaceX bağlantılı vadeli sürekli kontratlar yaklaşık 180 dolar seviyesinde işlem görerek şirket değerinin 2,3 trilyon doların üzerine çıkabileceğine işaret etti.

🔹 Son 24 saatte bu kontratlarda 143 milyon doların üzerinde işlem hacmi oluşurken açık pozisyon büyüklüğü 208 milyon doları aştı.

🔹 Polymarket kullanıcıları, SpaceX'in ilk işlem gününü 2 trilyon doların üzerinde piyasa değeriyle kapatma olasılığını yüzde 70 olarak fiyatladı.

🔹 Bloomberg, gölge piyasaların düşük işlem hacmi ve sınırlı şeffaflık nedeniyle fiyat hareketlerinin küçük yatırımcı grupları, kaldıraçlı işlemler veya kısa vadeli spekülasyonlardan etkilenebileceğini belirtti.

🔹 Güçlü bir SpaceX halka arzının OpenAI ve Anthropic gibi büyük yapay zekâ şirketlerinin planlanan halka arzları için de olumlu bir gösterge oluşturabileceği değerlendiriliyor.

🔹 IG International analisti Fabien Yip, halka arza ve halka arz öncesi işlemlere yoğun ilgi olduğunu, mevcut fiyatlama eğiliminin sürmesi halinde gelecek büyük halka arzlar için emsal oluşturabileceğini söyledi.

🔹 Güçlü bir SpaceX halka arzının kısa vadede yatırımcıların Magnificent Seven hisseleri ve Tesla'dan çıkış yaparak yeni halka arza yönelmesine yol açabileceği değerlendiriliyor.

← Ana sayfaya dön Sonraki haber

Planlı orman yangınlarının faydaları sanılandan daha geniş olabilir

Washington Post
12.06.2026
Araştırmanın bulguları

🔹 Science dergisinde yayımlanan araştırmaya göre kontrollü olarak çıkarılan orman yangınları ve düşük şiddetli doğal yangınların yanmasına izin verilmesi gelecekteki aşırı büyük yangın riskini önemli ölçüde azaltıyor.

🔹 Araştırma, kontrollü yakmaların koruyucu etkisinin 10 yıldan daha uzun süre devam edebileceğini ortaya koydu.

🔹 Stanford Üniversitesi'nden Marshall Burke, bugün yapılan kontrollü bir yakmanın ertesi gün aynı bölgede aşırı büyük yangın çıkma olasılığını yaklaşık yüzde 90 azalttığını söyledi.

Yangın yönetimi

🔹 Araştırmacılar, yangınların tamamen söndürülmesine dayalı yaklaşımın gelecekte daha büyük yangınlara zemin hazırlayabilecek bir "yangın paradoksu" oluşturduğunu ifade etti.

🔹 İklim değişikliği nedeniyle kuruyan bitki örtüsü ve yakıt birikiminin bu riski daha da artırdığı değerlendiriliyor.

🔹 Kaliforniya'da yılda 1 milyon dönüm alanda düşük şiddetli yangın yönetimi uygulanması halinde büyük yangınlardan etkilenen alanın yaklaşık yüzde 25 azalabileceği hesaplandı.

Ormanlar ve hava kalitesi

🔹 İğne yapraklı ormanlarda kontrollü yakmaların şiddetli yangın riskini yaklaşık yüzde 53 azalttığı belirlendi.

🔹 Kontrollü yangınların koruyucu etkisinin yaklaşık 5 kilometre uzaklığa kadar yayılabildiği tespit edildi.

🔹 Araştırmaya göre kontrollü yakmalar kısa vadede duman oluştursa da uzun vadede duman maruziyetini yaklaşık yüzde 10 azaltabiliyor.

Uygulama ve tartışmalar

🔹 Kontrollü yangın uygulamalarının yaklaşık yüzde 99'u planlandığı şekilde kontrol altında tutuluyor ancak geçmişte kontrolden çıkan örnekler de yaşandı.

🔹 Kaliforniya yönetimi kontrollü yangın uygulamalarını genişletmeyi hedeflese de belirlenen yıllık hedeflere ulaşılamadı.

🔹 ABD Orman Servisi, kontrollü yangınların gelecekteki yangın söndürme maliyetlerini ve altyapı kayıplarını azaltarak yüksek geri dönüş sağladığını açıkladı.

🔹 Uzmanlar, yalnızca yangınları hızla söndürmeye dayalı stratejilerin uzun vadede daha büyük ve daha yıkıcı orman yangınlarının görülme riskini artırabileceği uyarısında bulundu.

← Ana sayfaya dön Sonraki haber

Starlink kırsal bölgelerde müşteri kazandı, ardından fiyat artışları geldi

Washington Post
12.06.2026
Fiyat artışları

🔹 SpaceX'in uydu internet hizmeti Starlink, ABD'deki bazı kullanıcılarına geçen ay fiyat artışı uygulanacağını bildirdi.

🔹 Nebraska'da yaşayan Julie Slama'nın aylık internet faturası yüzde 44 artarken yıllık ek maliyet yaklaşık 500 dolara ulaştı.

🔹 Kırsal bölgelerde yaşayan birçok kullanıcı Starlink'in fiilen tek seçenek olması nedeniyle fiyat artışlarına rağmen hizmeti kullanmaya devam ediyor.

Rekabet tartışması

🔹 Kırsal geniş bant uzmanları, Starlink'in alternatif internet seçeneklerinin sınırlı olduğu bölgelerde pazar gücünü artırarak fiyatları yükselttiğini savunuyor.

🔹 Benton Institute yetkilisi Drew Garner, alternatifi olmayan tüketicilerden daha yüksek ücret alınabildiğini söyledi.

🔹 Penn State Üniversitesi'nden Sascha Meinrath, Starlink'in bazı bölgelerde fiili bölgesel tekel oluşturduğunu öne sürdü.

Kamu destekleri

🔹 ABD Ticaret Bakanlığı geçen yıl 42 milyar dolarlık BEAD geniş bant programında uydu internet hizmetlerinin de destek alabilmesini sağlayan değişiklikler yaptı.

🔹 SpaceX, bazı eyaletlerin fiber altyapıya öncelik vermesine karşı çıkarak kendi uydu internet çözümlerinin de desteklenmesini istedi.

🔹 Nebraska yönetimi eyalete ayrılan yaklaşık 400 milyon dolarlık fonun büyük bölümünü kullanmayarak teknoloji tarafsız bir yaklaşım benimsemeyi tercih etti.

Starlink'in büyümesi

🔹 Starlink, yeniden kullanılabilir roketlerle dünyanın en büyük uydu ağını kurarak milyonlarca kullanıcıya hizmet vermeye başladı.

🔹 SpaceX belgelerine göre Starlink'in potansiyel küresel müşteri kitlesi 3,3 milyar kişiyi aşıyor.

🔹 Starlink, 2025 yılında 11 milyar doların üzerinde gelir ve 4 milyar doların üzerinde kâr elde ederek SpaceX'in en güçlü nakit kaynağı haline geldi.

🔹 SpaceX, kırsal bölgelerde karasal altyapının ekonomik olmaması nedeniyle uydu internet için uzun vadeli ve büyük bir pazar bulunduğunu değerlendiriyor.

Kullanıcıların tepkisi

🔹 Nebraska'da yaşayan bazı kullanıcılar yeni evlerine Starlink sistemi kurduktan kısa süre sonra ücretlerin önemli ölçüde yükseldiğini belirtti.

🔹 Bazı kullanıcılar fiber internet hizmeti sunulması halinde Starlink'ten ayrılacaklarını ifade etti.

🔹 Kırsal bölgelerde daha fazla internet sağlayıcısının faaliyet göstermesi yönündeki talepler artarken, rekabet eksikliğinin fiyatları yükselttiği eleştirileri sürüyor.

← Ana sayfaya dön Sonraki haber

Normal görünümün ardındaki Dubai'de savaş yorgunluğu ve belirsizlik hissi

Washington Post
12.06.2026
Savaşın etkileri

🔹 Dubai'de okullar yeniden açıldı, füze ve İHA alarmları sona erdi ve finans merkezi büyük ölçüde normal faaliyetlerine döndü.

🔹 Son günlerde İran, ABD ve İsrail'in karşılıklı saldırıları savaşın yeniden büyüme ihtimaline ilişkin endişeleri artırdı.

🔹 Dubai Araştırma Merkezi B’huth Genel Direktörü Mohammed Baharoon, bölgenin geleceğine ilişkin önemli bir dönüm noktasında olunduğunu söyledi.

🔹 Baharoon, Hürmüz Boğazı üzerindeki baskının sürmesi halinde bunun Körfez'in finans ve lojistik merkezi rolünü kalıcı biçimde etkileyebileceğini ifade etti.

Ekonomi ve turizm

🔹 Birleşik Arap Emirlikleri savaşın ilk haftalarında 2.600'den fazla füze ve İHA saldırısıyla karşı karşıya kaldı.

🔹 Saldırılarda 13 kişi hayatını kaybetti ve Dubai'deki bazı simge yapılar ile finans merkezi hedef alındı.

🔹 Ateşkes sonrasında birçok sektör toparlanma gösterse de turizm sektöründe ciddi kayıplar yaşanmaya devam ediyor.

🔹 Moody's, Dubai'deki otel doluluk oranının ikinci çeyrekte savaş öncesindeki yüzde 80 seviyesinden yüzde 10'a düşmesini bekliyor.

🔹 Gayrimenkul şirketi Property Finder, internet aramalarının savaş öncesi seviyelere yaklaştığını ancak satış işlemlerinin düşük kaldığını açıkladı.

Halkın beklentileri

🔹 Bazı aileler savaşın uzaması halinde çocuklarını sonbaharda kendi ülkelerindeki okullara göndermeyi değerlendirmeye başladı.

🔹 Uzun süredir Dubai'de yaşayan bazı yabancılar şehirde kalmayı sürdürürken uzun vadeli planlarını yeniden gözden geçiriyor.

🔹 Şehirde günlük yaşam büyük ölçüde normale dönse de kapanan işletmeler, uluslararası okullardan ayrılan öğrenciler ve yükselen market fiyatları belirsizlik hissini güçlendiriyor.

Göçmen işçiler

🔹 Dubai ekonomisinin önemli bölümünü oluşturan göçmen işçiler savaşın ekonomik etkilerini daha ağır hissediyor.

🔹 Otel ve restoranların kapanması nedeniyle çok sayıda çalışan işini kaybetti.

🔹 Çalışmaya devam eden göçmenler artan yakıt ve gıda fiyatlarının yaşamlarını zorlaştırdığını ifade ediyor.

🔹 Çöl turizmi şirketlerinde faaliyetler büyük ölçüde dururken bazı işletmeler tamamen kapandı ve çalışan sayısını azalttı.

🔹 Bazı sektör temsilcileri savaşın uzun süre devam etmesinden ve durumun kalıcı hale gelmesinden endişe duyuyor.

← Ana sayfaya dön Sonraki haber

El Niño ve İran savaşı 100 milyondan fazla kişiyi etkileyebilecek bir açlık krizini tetikleyebilir

Washington Post
12.06.2026
Gıda güvenliği

🔹 El Niño hava olayı ile İran savaşının yol açtığı yüksek yakıt ve gübre fiyatlarının birleşmesi, yıl sonuna kadar dünyanın bazı bölgelerinde büyük bir açlık krizine neden olabilir.

🔹 Uzmanlar, ekonomik ve iklim şoklarının aynı anda yaşanmasının milyonlarca insanın hayatını tehdit edebileceği ve siyasi istikrarsızlığı artırabileceği uyarısında bulundu.

🔹 ABD Dışişleri Bakanlığı destekli Famine Early Warning Systems Network, yıl sonuna kadar en kırılgan 26 ülkede 115 ila 125 milyon kişinin acil gıda yardımına ihtiyaç duyacağını öngördü.

🔹 Sudan ve Güney Sudan da kıtlık riski taşıyan ülkeler arasında gösteriliyor.

İran savaşı ve enerji etkisi

🔹 Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü Başekonomisti Maximo Torero, küresel açlık riskini büyüten en önemli unsurun ABD-İsrail ile İran arasındaki savaş olduğunu söyledi.

🔹 Hürmüz Boğazı'ndaki ticaretin aksaması dünya deniz yoluyla taşınan petrol ticaretinin yaklaşık dörtte birini ve gübre ihracatının yaklaşık yüzde 30'unu etkiliyor.

🔹 Artan yakıt ve gübre maliyetleri çiftçilerin ekim alanlarını daraltmasına veya daha az gübre kullanmasına yol açarken bunun tarımsal verimi düşürmesi bekleniyor.

🔹 Dünya Gıda Programı, savaş nedeniyle ilave 45 milyon kişinin akut gıda güvensizliğiyle karşı karşıya kalacağını tahmin ediyor.

El Niño etkisi

🔹 ABD Ulusal Okyanus ve Atmosfer Dairesi, doğu Pasifik'te El Niño koşullarının resmen oluştuğunu açıkladı.

🔹 Kurum, El Niño'nun kış aylarında çok güçlü seviyeye ulaşma olasılığını yüzde 63 olarak hesapladı.

🔹 El Niño, Hindistan, Güneydoğu Asya ve Afrika'nın bazı bölgelerinde kuraklığı artırırken diğer bölgelerde aşırı yağışlara neden olabiliyor.

🔹 Küresel sıcaklıkların yükselmesi nedeniyle bu El Niño döneminin tarım üzerindeki etkilerinin geçmiş dönemlere göre daha ağır olabileceği değerlendiriliyor.

Somali ve insani yardım

🔹 Somali'nin Bay bölgesinde kuraklık nedeniyle sorgum ve mısır tarlaları kururken, ithal pirinç fiyatları savaş kaynaklı nakliye aksaklıkları nedeniyle yükseldi.

🔹 Çiftçiler gıda satın alabilmek için hayvanlarını, ekipmanlarını ve ev eşyalarını satarken çocuklar ihtiyaç duydukları kalorinin yaklaşık yarısını alabiliyor.

🔹 Dünya Gıda Programı, artan ulaştırma maliyetleri ve finansman yetersizliği nedeniyle milyonlarca kişinin gıda yardımını kaybetme riskiyle karşı karşıya olduğunu açıkladı.

🔹 Somali'de bir sonraki hasadın başarısız olması veya seller nedeniyle yok olması halinde ülkenin resmen kıtlık ilan edilecek koşullara ulaşabileceği uyarısı yapıldı.

← Ana sayfaya dön Sonraki haber

Dünya Bankası, İran savaşının küresel ekonomiye Covid-19'dan bu yana en büyük darbeyi vurduğunu açıkladı

Washington Post
12.06.2026
Küresel ekonomi

🔹 Dünya Bankası, küresel ekonominin İran savaşı, ticaret gerilimleri ve önceki krizlerin etkisiyle belirgin şekilde yavaşladığını açıkladı.

🔹 Dünya ekonomisinin 2026 yılında yüzde 2,5 büyümesi bekleniyor.

🔹 Bu büyüme oranı son iki yıldaki yüzde 2,9 seviyesinin altında kalırken Covid-19 salgınının başladığı 2020 yılından bu yana en düşük seviye olarak öngörülüyor.

🔹 Dünya Bankası Başekonomist Yardımcısı Ayhan Köse, birçok gelişmekte olan ekonominin bu şoka daha zayıf mali tamponlarla yakalandığını söyledi.

Enerji şoku

🔹 Dünya Bankası, Hürmüz Boğazı'nın uzun süreye yayılan kapanmasının son 50 yılın en büyük arz şokuna yol açtığını değerlendirdi.

🔹 Petrol, doğal gaz, gübre ve sanayi kimyasallarındaki fiyat artışları gelişmiş ve gelişmekte olan ekonomileri baskı altında bırakıyor.

🔹 Dünya Bankası tahminleri, Orta Doğu enerji ticaretinin temmuz ayı sonuna kadar normale dönmesini esas alıyor.

🔹 Banka, Brent petrolünün bu yıl ortalama varil başına 94 dolar seviyesinde gerçekleşmesini bekliyor.

Ülkeler ve büyüme tahminleri

🔹 Dünya Bankası, ocak ayında yaptığı tahminleri dünya ülkelerinin üçte ikisi için aşağı yönlü revize etti.

🔹 Türkiye, Bangladeş ve Güney Afrika büyüme tahminlerinde dikkat çekici aşağı yönlü revizyon yapılan ülkeler arasında yer aldı.

🔹 Kuveyt, Irak ve Katar ekonomilerinin 2026 yılında sıfıra yakın büyüme göstermesi bekleniyor.

🔹 Birleşik Arap Emirlikleri'nin bu yıl yüzde 2,4 büyümesi öngörülüyor.

🔹 ABD ekonomisinin yapay zekâ yatırımlarının desteğiyle yüzde 2,2 büyümesi bekleniyor.

🔹 Çin ekonomisinin ise yüzde 4,2 büyüyeceği tahmin ediliyor.

Riskler ve destek programları

🔹 Dünya Bankası, savaşın temmuz ayından sonra da sürmesi halinde petrol fiyatlarının yıl ortalamasının 115 dolara çıkabileceğini öngörüyor.

🔹 Böyle bir senaryoda küresel büyümenin yüzde 2,1 seviyesine gerileyebileceği tahmin ediliyor.

🔹 Enerji şokunun hisse senedi ve tahvil piyasalarını da olumsuz etkilemesi halinde küresel büyümenin yüzde 1,3 seviyesine kadar düşebileceği değerlendiriliyor.

🔹 Dünya Bankası, ekonomik yavaşlamadan etkilenen gelişmekte olan ülkeler için en az 50 milyar dolarlık finansman sağlayacağını, krizin sürmesi halinde bu tutarı 15 ay içinde yaklaşık iki katına çıkarmaya hazır olduğunu açıkladı.

← Ana sayfaya dön Sonraki haber

Katar'ın doğal gaz tesisini saldırılardan korumak için İran ile gizli temas yürüttüğü öne sürüldü

Washington Post
12.06.2026
Gizli temas iddiası

🔹 Orta Doğulu güvenlik yetkilileri ve Batılı kaynaklara göre Katar, savaşın başında Ras Laffan doğal gaz kompleksinin hedef alınmaması için İran ile gizli temas yürüttü.

🔹 İddiaya göre Katar, İran'ın Ras Laffan'a saldırmaması karşılığında doğal gaz üretimini tek taraflı durdurmayı teklif etti.

🔹 Planın enerji fiyatlarını yükselterek ABD ve İsrail üzerinde savaşın kısa sürede sona ermesi yönünde ekonomik baskı oluşturmayı amaçladığı öne sürüldü.

🔹 Kaynaklara göre İran, Katar'a tesisin hedef alınmayacağı yönünde bir taahhüt vermedi.

Katar'ın açıklaması

🔹 Katar, İran ile gizli bir anlaşma yaptığı iddialarını kesin şekilde reddetti.

🔹 Doha yönetimi, Ras Laffan'da üretimin durdurulmasının tek nedeninin çalışanlar ile altyapının güvenliği olduğunu açıkladı.

🔹 Katar, enerji üretimine ilişkin kararların İran ile koordinasyon içinde alındığı yönündeki iddiaların tamamen asılsız olduğunu bildirdi.

Enerji ve savaş

🔹 Ras Laffan, dünyanın en büyük doğal gaz üretim tesislerinden biri olarak küresel gaz arzının yaklaşık beşte birini sağlıyor.

🔹 Katar, savaşın üçüncü gününde Ras Laffan'daki faaliyetleri durdurdu ve bunu askerî tehditlerle gerekçelendirdi.

🔹 Katar Enerji Bakanı Saad el-Kaabi, daha sonra İran saldırılarının ülkenin LNG ihracatının yaklaşık yüzde 20'sini etkileyen kritik altyapıya zarar verdiğini açıkladı.

🔹 Bakan, hasarın onarımının üç ila beş yıl sürebileceğini ve Çin, Güney Kore ile Belçika'ya yapılan teslimatlarda uzun süreli aksamalara yol açabileceğini söyledi.

Bölgesel denge

🔹 Haberde, Katar'ın hem İran ile temaslarını hem de ABD ile yakın ilişkilerini koruyarak savaşın dışında kalmaya çalıştığı değerlendirildi.

🔹 Katar'ın savaş boyunca İran ile barış görüşmelerinde rol almaya devam ettiği ve bu hafta da Tahran'a bir heyet gönderdiği aktarıldı.

← Ana sayfaya dön