🔹 Başkan Donald Trump, Türkiye'de eski Air Force One uçağının merdivenlerini çıktı, gazetecilere el salladı ve uçağa bindiği izlenimi verdi.

🔹 Trump, uçak İngiltere'ye indikten sonra Air Force One'dan indi; ancak Türkiye'den bu uçakla ayrılmadı.

🔹 Trump, uçaktan gizlice çıkarılarak bir ikmal konteynerine götürüldü ve askeri bir jete bindirildi. İki üst düzey ABD yetkilisi, operasyonun İran'dan başkana ve Air Force One'a yönelik tehdit nedeniyle yapıldığını söyledi.

🔹 Eski Air Force One, Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Hazine Bakanı Scott Bessent, üst düzey Beyaz Saray çalışanları ve gazetecilerle birlikte İngiltere'ye uçtu.

🔹 Uçaktaki personel ve gazetecilerin çoğu Trump'ın uçakta olmadığını bilmedi. Marco Rubio'nun durumdan haberdar olduğu bilgisi paylaşıldı.

🔹 Türkiye'den ayrılırken uçaktaki gazetecilere pencere perdelerini indirmeleri söylendi; Trump ise daha sonra bu talimatın kendisine verilmediğini söyledi.

🔹 Beyaz Saray, Trump'ın eski Air Force One'dan gizlice çıkarılması ve uçakta kalan kişilerin karşı karşıya kalabileceği tehlikeler hakkındaki sorulara yanıt vermedi.

🔹 Operasyonun kamuoyundan ve gazetecilerden yaklaşık bir ay boyunca gizli tutulması, başkanın nerede bulunduğuna ilişkin kamuoyunun bilgi alma hakkı ile güvenlik ve şeffaflık arasındaki dengeyi gündeme getirdi.

🔹 Beyaz Saray Muhabirleri Derneği, olayla ilgili konuları yönetim yetkilileriyle görüştü ve görüşmeleri izlemeyi planlıyor.

🔹 Gazeteciler, geçmişte başkanların savaş bölgelerine yaptığı gizli seyahatlerde güvenlik gerekçesiyle bilgileri geç yayımladı; ancak başkan güvenli bölgeye ulaştıktan sonra haber yapabildi.

🔹 Joe Biden'ın savaş sırasında Ukrayna'ya yaptığı ziyarette yalnızca iki gazeteci başkana eşlik etti ve ziyaret, Biden güvenli duruma gelene kadar gizli tutuldu.

🔹 The New York Times, Trump'ın Türkiye'den eski Air Force One ile ayrıldığı yönündeki 8 Temmuz tarihli haberini güncelledi ve Trump'ın Ankara'dan bu uçakla ayrılmadığını belirtti.

🔹 Gazeteciler, Trump'ın seyahatlerinde başkanla birlikte çalışmayı sürdüreceklerini ve Beyaz Saray'dan daha fazla iletişim ve şeffaflık talep edeceklerini açıkladı.

🔹 Kentucky’den Melissa Farris, Washington’daki II. Dünya Savaşı Anıtı’na zarar verdiği suçlamasıyla gözaltına alındı.

🔹 ABD Adalet Bakanlığı, Farris hakkında iki ağır suçlama yöneltti. Farris halen gözaltında tutuluyor ve mahkûmiyet halinde suçlamalar toplamda 10 yıla kadar hapis cezası gerektirebilir.

🔹 Savcılar, Farris’in 13 Ağustos’ta anıtın Atlantik pavyonundaki balkona turuncu sprey boyayla “Clean Hands Dirty $” yazdığını söyledi.

🔹 Yetkililer, Farris’in anıta zarar verdiği anları kayda aldığını ve görüntüleri sosyal medyada takma adla paylaştığını söyledi. Polis olay yerine geldiğinde anıtın fıskiyesini köpükle dolu buldu.

🔹 Anıtın temizlenmesinin en az 1.000 dolara mal olması bekleniyor.

🔹 ABD Park Polisi’nden bir memur, Farris’i anıta birkaç blok uzaklıkta izinsiz kamp kurduğu gerekçesiyle günler önce gözaltına alınan kadın olarak tanıdı.

🔹 Washington, D.C. Başsavcısı Jeanine Pirro, anıta zarar verilmesini özgürlükleri için savaşan ve hayatını kaybeden Amerikalıları onurlandıran anıta yönelik bir saldırı olarak nitelendirdi.

🔹 Başkan Trump, Farris’in gözaltına alınmasından önce II. Dünya Savaşı Anıtı’ndaki olayı Lincoln Anıtı Yansıtma Havuzu’ndaki hasarla karşılaştırdı ve Adalet Bakanlığı’nın eski Olimpik kano sporcusu David Hearn hakkında yeni bir kovuşturma başlatmasını istedi.

🔹 Hearn, haziranda bisiklet gezisi sırasında havuzun dibinden ayrılmış kaplamaya dokunmak için elini suya uzattığını söyledi. Hakkındaki kabahat suçlaması daha sonra ağır suça çevrildi ve suçlamalar düşürüldü; hâkim, gelecek ay düşürme kararının aynı eylem nedeniyle yeniden suçlama yapılmasını engelleyip engellemeyeceğini görüşecek.

🔹 Jane Street, yapay zekâ odaklı hedge fonu Situational Awareness’ın değer kaybı ve hisse senedi piyasalarındaki dalgalanmanın etkisiyle temmuz ayında yaklaşık 15 milyar dolar zarar etti.

🔹 Bu zarar, şirketin yaklaşık on yıl içindeki ilk aylık kaybı oldu.

🔹 Jane Street’in Situational Awareness yatırımı ile Asya hisse senedi piyasalarındaki ters yönlü pozisyonları temmuz zararlarının bir bölümünü oluşturdu.

🔹 Jane Street ortağı Turner Batty, temmuzun kötü bir ay olduğunu söyledi.

🔹 Şirket, 2026’nın başından bu yana 40 milyar doların üzerinde net işlem geliri elde etti; bu tutar, rekor kırdığı 2025 yılının tamamındaki gelirini aştı.

🔹 Jane Street, temmuzda zarar ettiği alanlardaki risklerinin önemli bölümünü kapattı ve diğer stratejilerdeki risk alımını azalttı.

🔹 Situational Awareness, yapay zekâ yatırımlarının değer kaybetmesinin ardından temmuz ayında teminat tamamlama çağrılarıyla karşılaştı ve kamuya açık hisse portföyünün büyük bölümünü Citadel’e devretmek için anlaşma yaptı.

🔹 Son dakika işlemi fonun toparlanmasına yardımcı oldu ancak ilk gerileme fon varlıklarının azalmasına yol açtı. Jane Street, fonun değer kaybının şirketteki payının yıl genelinde yatay kalmasına neden olduğunu, yatırımın toplam yatırım süresince hâlâ kazançta bulunduğunu açıkladı.

🔹 Jane Street, borçlarını yeniden yapılandırmak amacıyla bu hafta 14,6 milyar dolarlık tahvil ihraç etmeye hazırlanıyordu.

🔹 Şirketin 2025 işlem geliri 39,6 milyar dolara ulaştı ve Goldman Sachs ile JPMorgan Chase gibi Wall Street şirketlerini geride bıraktı.

🔹 Pacific Investment Management, Capital Group ve Fidelity, Jane Street’in üç tahvil üzerinden gerçekleştirdiği son borçlanma işlemine yatırım yaptı.

🔹 JPMorgan Chase liderliğindeki sabit faizli borçlanma, Jane Street’in değişken faizli kredilerini geri ödeme ve 11 milyar dolarlık sermaye yapısını yenileme planının parçası oldu.

🔹 Jane Street, dalgalanlığa katkı sağlayan stratejilerdeki pozisyonlarını azalttı. Batty, mevcut pozisyonların şirketin risk toleransına uygun olduğunu ve kısa vadeli işlem stratejilerindeki iyileştirmeler sayesinde işlemlerin daha kârlı hale geldiğini söyledi.

🔹 ABD Para Birimi Denetçisi Ofisi (OCC), Donald Trump’ın kurucu fahri ortağı olduğu World Liberty Financial’a ulusal banka trust kuruluşu lisansı için ön koşullu onay verdi.

🔹 World Liberty Financial, dolar destekli stablecoin ihraç etmeyi ve dijital varlıklar için saklama hizmeti sunmayı planlıyor. Şirket kredi veremeyecek ve doğrudan mevduat kabul edemeyecek.

🔹 Faaliyet gösterebilmek için şirketin düzenleyicilere sunduğu iş planına bağlı kalması, sermaye ve likidite şartlarını karşılaması gerekiyor.

🔹 Trump’ın kripto sektöründeki ticari çıkarları, görevdeki üst düzey hükümet yetkililerinin sektörden kazanç sağlamasını önleyecek bir etik hükmü üzerindeki siyasi tartışmaların merkezinde yer alıyor. Kongre’nin sonbaharda tatilden dönmesiyle konu yeniden incelenebilir.

🔹 Demokrat Senatör Elizabeth Warren, X’te yaptığı paylaşımda lisans onayını Trump yönetiminin “açık bir çıkar sağlama eylemi” olarak nitelendirdi.

🔹 Haziranda yayımlanan mali açıklama, Trump’ın başkanlığa dönüşünün ardından geçen yıl kripto satışları ve memecoin teliflerinden 1,16 milyar dolardan fazla gelir elde ettiğini gösterdi.

🔹 World Liberty Financial, 2024’ün sonlarında Trump’ın üç oğlu ile Trump’ın barış müzakereleri özel temsilcisi Steve Witkoff’un oğulları tarafından kuruldu.

🔹 OCC Başkanı Jonathan Gould, haziranda kurumun 2025’te önceki dört yılda aldığı toplam başvuru sayısı kadar başvuru aldığını söyledi. Trump, geçen yıl temmuz ayında stablecoin’leri düzenleyen Genius Act’i imzaladı.

🔹 World Liberty Financial, ocak ayındaki lisans başvurusunda mali işler direktörü belirlememişti; şirket daha sonra Hidden Road’un eski mali işler direktörü Daniel Dietzel’i bu göreve atadı.

🔹 World Liberty Financial’ın trust şirketinin başkanı Zach Witkoff, stablecoin’in güvenilirliğinin arkasındaki rezervin gücüne ve bu rezervden kimin sorumlu olduğuna bağlı olduğunu söyledi.

🔹 Şirketin USD1 tokenı ABD dolarının değerini takip etmek üzere tasarlandı ve dolaşımdaki miktarı 4 milyar doları aştı.

🔹 ABD Adalet Bakanlığı, dünyanın en büyük demir cevheri tüccarlarından biri haline gelen özel şirket Radiant World’ün işlemlerini inceliyor.

🔹 Soruşturma, şirketin demir cevheri ticaretleriyle ilgili bankalara sahte belgeler sunmuş olabileceği endişelerini kapsıyor.

🔹 Emtia Vadeli İşlemler Ticaret Komisyonu (CFTC), Radiant World ve alacaklılarını ilgilendiren işlemleri de inceliyor.

🔹 Radiant World, perşembe günü kurumlarla iletişime geçilmediğini ve herhangi bir soruşturmadan haberdar edilmediğini açıkladı. Şirket, daha önceki açıklamalarında usulsüzlük yaptığını reddederek faaliyetlerini en yüksek ticari ve hukuki standartlara uygun yürüttüğünü söyledi.

🔹 Radiant World hakkında henüz bir usulsüzlük suçlaması bulunmuyor; soruşturmalar her zaman dava açılmasıyla sonuçlanmıyor.

🔹 Şirketin karşı tarafları ve alacaklılarının bir bölümünün Radiant World ile iş yapmayı azaltması, son haftalarda şirket üzerindeki baskıyı artırdı.

🔹 Vitol Group ve Cargill, Radiant World ile ticareti durdurdu. Alacaklılar, şirketin bankalara sahte belgeler sunduğu endişesinin ardından şirkete yönelik risklerini inceliyor.

🔹 Bankalar, Radiant World’ün finansman sağlamak için kullandığı faturaları doğrulamak amacıyla şirketin karşı taraflarıyla iletişime geçti. Intesa Sanpaolo, Vitol ile yapılan demir cevheri işlemlerine ilişkin bazı faturaları kontrol ettiğinde, Vitol bu işlemlerin bazılarının gerçekte bulunmadığını bildirdi.

🔹 Radiant World’e Point Bonita fonu üzerinden kredi sağlayan Jefferies Financial Group, şirkete yönelik riskini incelerken kredi belgelerinde bazı tutarsızlıklar buldu.

🔹 Radiant World’ün son yıllardaki büyümesi, banka ve kredi fonlarından sağlanan yüz milyonlarca dolarlık kredi limitleriyle desteklendi. Bu krediler çoğu durumda faturalar ve sevkiyat makbuzları gibi belgelerle teminatlandırıldı.

🔹 Pinkesh Nahar’ın sahibi olduğu Radiant World, 2003’te Hindistan’dan demir cevheri ihracatına odaklanarak kuruldu ve daha sonra Singapur, Şanghay, Cenevre ve Stamford’daki ofisleriyle küresel olarak genişledi.

🔹 Japon yeni, ABD ve Japonya’nın para birimini desteklemek için on milyarlarca dolar harcamasının ardından elde ettiği kazanımları geri vererek son iki haftada yeniden geriledi.

🔹 Yen, temmuz sonundaki müdahalenin ardından gün içinde dolar başına 155 seviyesine kadar güçlendi; ancak 14 Ağustos’ta yaklaşık 159 seviyesinde işlem gördü.

🔹 Yenin 160 seviyesine yaklaşması, Tokyo ve Washington’daki yetkililerin yeniden müdahale edip etmeyeceği konusundaki kararlılığını sınayabilir. Yetkililer, düzensiz yen hareketlerinin sürmesi halinde tekrar müdahale etmekten çekinmeyeceklerini söyledi.

🔹 Yendeki gerilemede Japonya’nın yüksek kamu borcu, Başbakan Sanae Takaichi’nin agresif kamu harcaması politikası ve Japonya Merkez Bankası’nın faizleri yavaş artırdığı algısı etkili oluyor.

🔹 Yenin uzun süreli düşüşü, ABD Merkez Bankası’nın faizleri hızla artırdığı ve Japonya Merkez Bankası’nın faizleri sıfırın altında tuttuğu 2022’de başladı. Faiz farkının açılması, dolar cinsinden varlıkları daha cazip hale getirerek sermayeyi ABD’ye yöneltti.

🔹 Yen, 2021’de dolar başına yaklaşık 110 seviyesindeyken 2024’te yaklaşık 150 seviyesine geriledi. Japonya Merkez Bankası, 17 yıl aradan sonra ilk faiz artışını 2024’te yaptı ve sonraki artışlar para birimini tarihsel olarak zayıf bir seviyede istikrara kavuşturdu.

🔹 Sanae Takaichi, Ekim 2025’te göreve geldikten sonra yatırımları ve ekonomik büyümeyi desteklemek için düşük faizleri ve yüksek kamu harcamalarını savundu. Takaichi, daha önce Japonya Merkez Bankası’nın faiz artırma ihtimalini “aptalca” olarak nitelendirmişti.

🔹 Takaichi hükümeti benzin vergisi ek ücretini kaldırdı, elektrik ve yakıt sübvansiyonlarını yeniden uygulamaya koydu ve gelecek ilkbahardan itibaren gıda ürünlerindeki tüketim vergisini iki yıl boyunca yüzde 8’den yüzde 1’e indirmeye karar verdi.

🔹 Japonya Merkez Bankası, 2024’ten bu yana yaklaşık altı ayda bir faiz artırdı; son artış haziranda yapıldı. Bankanın eylül ayındaki politika toplantısında yeniden harekete geçebileceği beklentisi artıyor.

🔹 ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, Japonya’da daha yüksek faizleri desteklediğini söyledi ve zayıf yenin enflasyonu artırdığı bir dönemde Japonya Merkez Bankası’nın “en doğru olanı yapacağına” güvendiğini açıkladı.

🔹 Japonya’da yeni faiz artışları, Japon ve ABD faizleri arasındaki farkı daraltarak yen üzerindeki baskıyı azaltabilir. Ancak bu artışlar Japon tahvillerini yerli yatırımcılar için daha cazip hale getirerek ABD Hazine tahvillerinden sermaye çıkışına, tahvil fiyatlarında düşüşe ve ABD’nin borçlanma maliyetlerinde artışa yol açabilir.

🔹 Japonya, ABD Hazine tahvillerinin en büyük yabancı sahibi konumunda. Yenin desteklenmesi için daha fazla ABD tahvili satılması, ABD faizleri üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturabilir.

🔹 Bank of America analistleri, faiz artışlarının yanı sıra kamu emeklilik fonlarının daha büyük bölümünün yurt içi yatırımlara yönlendirilmesiyle sermayenin Japonya’ya çekilebileceğini belirtti.

🔹 Japonya’nın yatırım gelirleri borç servisi ödemelerinden daha hızlı artıyor ve ülkenin borcunun ekonomiye oranı gerileyen az sayıdaki gelişmiş ekonomi arasında yer alıyor.

🔹 Japon hükümetinin harcama politikalarını ne ölçüde genişleteceğine ilişkin belirsizlik yen üzerindeki baskıyı sürdürüyor.

🔹 Taliban, bölgesel ve uluslararası güçlerle daha yakın diplomatik ilişkiler kurarak Afganistan’ın izolasyonunu sona erdirmeye çalışıyor.

🔹 Taliban’ın 2021’de iktidarı ele geçirmesinden beş yıl sonra daha fazla ülke diplomatik bağlarını yeniliyor veya temaslarını artırıyor.

🔹 İnsan hakları savunucuları, farklı ülkelerin ayrı ayrı yürüttüğü temasların Taliban’dan kadın ve insan haklarında ilerleme talep eden ortak uluslararası tutumu zayıflatabileceği uyarısını yapıyor.

🔹 Birleşmiş Milletler, Taliban’ın kadınları üniversitelerden ve istihdamın büyük bölümünden dışlayan, kız çocuklarının eğitimini engelleyen ve katı kıyafet kuralları getiren yasalar çıkardığını açıkladı. Dini azınlıklar, aktivistler ve gazeteciler de baskıyla karşı karşıya.

🔹 Hindistan, Katar, Çin, İran ve bazı Orta Asya ülkeleri Taliban yetkililerini ağırladı veya yeni iletişim kanalları açtı. Rusya, geçen yıl Taliban hükümetini tanımasının ardından geçen ay askeri işbirliği anlaşması imzaladı.

🔹 Avrupa Birliği, haziran ayında Brüksel’de Taliban yetkilileriyle başarısız sığınma başvurusu yapan kişilerin Afganistan’a geri gönderilmesi konusunda görüştü. Avrupa Komisyonu görüşmeyi “teknik” olarak nitelendirirken Taliban sözcüsü ziyareti konsolosluk ilişkilerini düzenleme yönünde tarihi bir adım olarak tanımladı.

🔹 Yeni diplomatik temaslar bölgesel güvenlik kaygıları, Batı’da düzensiz göçü azaltma baskısı ve Taliban’ın yakın gelecekte iktidardan uzaklaştırılmasının olası görülmemesiyle bağlantılı.

🔹 Tacikistan, Türkmenistan, Kırgızistan, Özbekistan ve Kazakistan’dan yetkililer ticaret yolları ve boru hattı anlaşmaları için Kabil’i veya Afganistan’daki diğer kentleri ziyaret etti.

🔹 Hindistan, Taliban Dışişleri Bakanı Amir Khan Muttaqi’nin ülkeye seyahat edebilmesi için geçen yıl yaptırım muafiyeti aldı. Hindistan’ın Birleşmiş Milletler temsilcisi Harish Parvathaneni, Taliban üyelerine yönelik seyahat yasakları, mal varlığı dondurmaları ve silah ambargosundan oluşan yaptırım rejiminin yeniden ele alınmasını istedi.

🔹 Taliban yönetimi Çin, Japonya, Türkiye ve Suudi Arabistan’dan temsilcileri Kabil’de ağırladı. Taliban sözcüsü Zabihullah Mücahid, Afganistan İslam Emirliği’nin tüm ülkelerle ilişki kurmak istediğini söyledi.

🔹 İngiltere, Taliban yetkilileriyle “sınırlı ve pragmatik” bir angajman politikası yürüttüğünü açıkladı. Diğer Batı ülkeleri de Katar’da Taliban’la gizli görüşmeler gerçekleştirdi; Almanya ve en az dört Batı Avrupa başkentindeki bazı konsolosluklar Taliban’ın kontrolüne geçti.

🔹 Taliban, ekonomiyi ve diplomatik ilişkileri güçlendirmek amacıyla sınır ötesi altyapı projeleri arıyor. Afganistan’ın madencilik sektörünün genişlemesi, Çin ve diğer ülkelerden şirketlerin ilgisini çekti.

🔹 Taliban içinde kadınların eğitimine yönelik yasak konusunda derin görüş ayrılıkları bulunuyor ancak hareketin en muhafazakâr grupları etkisini koruyor. Yeni yasalar dini azınlıkları sapkın ilan ediyor, muhalefeti bastırmak için ağır cezalar getiriyor ve kız çocuklarının rızaları olmadan evlendirilmesini kolaylaştırıyor.

🔹 Pittsburgh Üniversitesi ve Carnegie Endowment araştırmacısı Ramin Mansoori, Taliban’ın önemli tavizler vermesinin beklenmediğini ve hareketin önceliğinin iç gündem olduğunu söyledi.

🔹 Michigan Eyalet Polisi, Missaukee County'de 39 yaşındaki Chad Hickman'ın beş kişiyi öldürdükten sonra intihar ettiğini açıkladı.

🔹 Saldırıların nedeni henüz bilinmiyor.

🔹 Polis ekipleri, cuma günü saat 11.40'ta Lake Township'teki bir eve silahla vurulmuş bir kişi ihbarı üzerine gitti.

🔹 Ekipler evde üç kişiyi ölü, bir kişiyi ağır yaralı buldu; yaralı kişi hastaneye kaldırıldı.

🔹 Hickman, polis ekipleri gelmeden olay yerinden kaçtı ve bölgede geniş çaplı arama başlatıldı.

🔹 Arama sırasında Missaukee County'deki başka bir evde bir kişinin daha cansız bedeni bulundu.

🔹 Hickman'ın aracı, Caldwell Township'teki Whitlock Lake yakınlarındaki ormanlık alanın yanında bulundu.

🔹 Yetkililer, aramayı sürdürerek Hickman'ı ve bir başka kişiyi ormanlık alanda ölü buldu.

🔹 Yetkililer, kurbanların kimlikleri hakkında henüz bilgi paylaşmadı.

🔹 Michigan Eyalet Polisi Yedinci Bölge sözcüsü Teğmen Ashley Miller, soruşturmanın kapsamlı biçimde sürdürüleceğini ve yeni bilgiler elde edildikçe güncellemelerin paylaşılacağını söyledi.

🔹 Taliban, Afganistan'da iktidara dönüşünün beşinci yılını Kabil'de bayraklar, kutlamalar ve bağımsızlık şarkılarıyla kutladı.

🔹 Taliban, Kabil'de iktidar üzerindeki kontrolünü korurken ülkenin diğer bölgelerinde silahlı grupların saldırılarıyla ve iç ve dış krizlerle karşı karşıya bulunuyor.

🔹 Pakistan'la ilişkiler açık savaşa yaklaşan bir çatışma düzeyine ulaştı. Pakistan, Ekim ayından bu yana Afganistan'a onlarca hava saldırısı düzenledi; Birleşmiş Milletler, saldırılarda 500 sivilin öldüğünü bildirdi.

🔹 Taliban, Pakistan'ı Badahşan'daki Taliban mevzilerine saldıran silahlı grupları desteklemekle suçladı. Pakistan'ın Taliban karşıtı gruplara aktif destek verip vermediği ve desteğin boyutu netlik kazanmadı.

🔹 Afganistan'ın kuzeydoğusundaki Badahşan vilayetinde Taliban yetkililerine yönelik suikastlar, polis merkezine yönelik kısa süreli baskın ve Taliban karşıtı gruplarla çatışmalar yaşandı.

🔹 Badahşan'da bazı bölge sakinleri iş fırsatlarının yokluğu, Taliban'ın sıkı yönetimi ve doğal kaynaklara el konulması nedeniyle Taliban karşıtı grupları desteklemeye hazır olduklarını söyledi.

🔹 Afganistan'da yardım kesintilerinin ardından aşırı açlık yayılırken kitlesel işsizlik ve ekonomik fırsatların sınırlılığı iç baskıyı artırıyor.

🔹 Taliban'ın kadınların ve kız çocuklarının ortaöğretim ile üniversite eğitimine yönelik yasağı 2,4 milyon Afgan kız çocuğunu eğitimden mahrum bıraktı. UNESCO, bu sayının New York, Mexico City ve Moskova'daki okul çağındaki kız çocuklarının toplamına eşdeğer olduğunu bildirdi.

🔹 Kadınlar ve kız çocukları ağır kısıtlamalarla karşı karşıya kalırken dini azınlıkların ibadet yerleri zorla kapatılıyor; eleştiri yapanlar baskı görüyor, Birleşmiş Milletler çalışanları tutuklanma riski taşıyor, gazeteciler ve hak savunucuları zorla kaybediliyor.

🔹 Haziran ayında düzenlenen nadir bir protestoda göstericiler “İş, eğitim, özgürlük” sloganları attı. Büyük bir dini azınlığın lideri de Mayıs ayında Taliban'ı Afgan toplumunu daha fazla sıkıştırmaması konusunda uyardı.

🔹 Taliban, Afganistan'ın artık bölge veya Batı için güvenlik tehdidi oluşturmadığını, IŞİD'e karşı operasyonlar yürüttüğünü ve ABD dahil olmak üzere ticaret ve diplomasiye dayalı barışçıl ilişkiler istediğini açıkladı.

🔹 Afganistan Dışişleri Bakanı Amir Khan Muttaqi, son beş yıldaki en büyük başarılarının güvenlik olduğunu söyledi. Beş yıl, yaklaşık yirmi yıllık çatışmanın sona ermesini ve daha öngörülebilir bir ortamı beraberinde getirdi; ancak ülke ağır yıkım ve baskıyla karşı karşıya kalmayı sürdürüyor.

🔹 Çin’de halkın yüzde 84’ü yapay zekâdan heyecan duyuyor; ABD’de bu oran yüzde 38’de kalıyor. Yapay zekâya güven oranı da Çin’de yüzde 72, ABD’de yüzde 32 olarak ölçülüyor.

🔹 Çinli tüketiciler dolandırıcılık, deepfake’ler ve çocuklarının geleceği konusunda endişe taşıyor. Ancak teknolojinin geçmişte fırsatları genişletmesi, yapay zekâya yönelik kaygının benimsemeyi reddetmek yerine benimsemeyi teşvik etmesine yol açıyor.

🔹 ABD’de sosyal medya, yanlış bilgi ve teknoloji gücünün az sayıda şirkette yoğunlaşması, yapay zekâ konusunda daha fazla denetim talebini güçlendiriyor.

🔹 Silikon Vadisi’ndeki yapay zekâ savunucuları, makinelerin kısa sürede insan kapasitesini aşarak çok sayıda işi devralabileceğini savunuyor. Anthropic CEO’su Dario Amodei, yapay zekânın giriş seviyesindeki beyaz yakalı işlerin yarısını ortadan kaldırabileceği uyarısında bulundu; Elon Musk ise gelecekte işlere ihtiyaç kalmayabileceğini söyledi.

🔹 Çin’de iş kaybı endişesi de büyüyor. Çinli yapay zekâ politikası uzmanları arasında yapılan bir ankette işlerin geleceği, 2024 başında altıncı sıradaki kaygıyken 2026 başında ikinci sıraya yükseldi; Wuhan’daki robotaksilere karşı protestolarda taksicilerin gelirlerinin tehdit edildiği dile getirildi.

🔹 Yapay zekânın Çin’deki iş gücüne etkisi şu anda ABD’ye göre daha sınırlı. ABD’de çalışanların yaklaşık yüzde 80’i hizmet sektöründe bulunurken Çin’de bu oran yaklaşık yüzde 46; Çin’de çalışanların beşte biri tarım sektöründe yer alıyor.

🔹 Çin’de yapay genel zekâ, üretkenliği artıran, kullanıcı deneyimini geliştiren ve işlerin zahmetli bölümlerini azaltan bir araç olarak öne çıkıyor. Z.ai, Moonshot ve DeepSeek gibi şirketler yapay genel zekâya ulaşmayı temel hedefleri arasında tutuyor.

🔹 Mobil ödeme, çevrim içi alışveriş, düşük maliyetli kargo, kısa videolar, yemek teslimatı ve gig ekonomisi, Çin’de teknolojiye erişimi ve ekonomik fırsatları genişletti. Akıllı telefon kullanımı nüfusun yaklaşık yüzde 80’ine ulaşırken hükümet 2021’de ülke genelinde aşırı yoksulluğun ortadan kaldırıldığını açıkladı.

🔹 ABD’de internet şirketleri ve e-ticaret, kıtlıktan refaha geçişten çok mevcut bolluğa eklenen kolaylıklar olarak görüldü. Sosyal medyanın gençlere zarar vermesi, sürekli teslimatın karbon maliyeti ve Edward Snowden’ın ifşalarının ardından güven kaybı, teknoloji şirketlerine yönelik olumsuz algıyı güçlendirdi.

🔹 Çin’de hükümet, teknoloji şirketleri ve girişimciler arasındaki güç sıralaması daha belirgin görülüyor. Tekelleşmeye zorlayan veya çalışanlarına kötü davranan platformlar cezalandırılıyor; teknoloji şirketleri de hükümetin ortak refah politikalarına kamuoyu önünde destek veriyor.

🔹 Çin’de yapay zekâya yönelik kaygı, rekabetçi kültür ve geride kalma korkusu nedeniyle çoğunlukla reddetmeye değil benimsemeye dönüşüyor. Hangzhou ve Pekin’de yapay zekâ dersleri zorunlu hale getirildi; DeepSeek’in yükselişinin ardından yapay zekâ komutları öğretmeye yönelik düşük maliyetli kurslar Taobao ve Xiaohongshu gibi platformlarda hızla yayıldı.

🔹 Yapay zekâ kullanımındaki Çin-ABD farkını teknolojiye yönelik iyimserlik veya kötümserlik kadar, geçmiş teknoloji deneyimleri, düzenleyicilere duyulan güven ve yapay zekânın kişisel yaşamı iyileştirebileceğine dair beklentiler de şekillendiriyor.