İran’ın ABD ile sert pazarlık stratejisinin arkasındaki isim Ahmed Vahidi
Wall Street Journal
🔹 İran'ın İsrail'e aylar sonra ilk kez yeniden balistik füze saldırısı düzenleme kararı, Devrim Muhafızları Komutanı Ahmed Vahidi'nin güvenlik politikalarındaki etkisini ortaya koydu.
🔹 İranlı ve Arap yetkililere göre Vahidi, İsrail'in Beyrut'taki Hizbullah hedeflerine yönelik saldırılarını durdurmak amacıyla İsrail'e sert karşılık verilmesini savundu.
🔹 Daha ılımlı isimler, ABD ile yürütülen ekonomik anlaşma görüşmelerini riske atmamak için saldırıların ertelenmesini isterken Vahidi, İran Ulusal Güvenlik Konseyi'ni füze saldırılarını desteklemeye ikna etti.
🔹 Bu karar, 8 Nisan'daki ateşkesten sonra İran ile İsrail arasında ilk doğrudan karşılıklı saldırıların yeniden başlamasına yol açtı.
🔹 Arabulucular, Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması ve ABD ablukasının kaldırılmasını içeren ön anlaşmaya yakın olunduğunu belirtirken İran anlaşmanın zamanlamasına ilişkin temkinli tutumunu korudu.
🔹 Devrim Muhafızları ve onlara yakın çevreler, Washington ile anlaşma sürecindeki en önemli engellerden biri olarak görülüyor.
🔹 Vahidi, İran'ın tüm talepleri karşılanana kadar müzakerelerde taviz verilmemesi gerektiğini savunan en etkili isimlerden biri olarak öne çıkıyor.
🔹 ABD'nin kadın hakları protestolarına yönelik baskılar nedeniyle yaptırım uyguladığı Vahidi hakkında Arjantin'deki 1994 Yahudi toplum merkezi saldırısıyla bağlantılı olarak Interpol tarafından yakalama kararı bulunuyor.
🔹 Arabuluculara göre Vahidi, İran'ın müzakere gücünü artırmak için askeri caydırıcılığın yeniden tesis edilmesini öncelik haline getirdi.
🔹 İran'ın Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrolünü sağlayan Devrim Muhafızları'nın komutasını elinde bulunduran Vahidi, bu kozun müzakerelerde etkin kullanılmasını savunuyor.
🔹 Vahidi, İran'ın füze stoklarının korunmasını, dondurulan varlıklarına erişim sağlanmasını ve bu kaynakların askeri harcamalarda kullanılabilmesini müzakere sürecinin temel hedefleri arasında görüyor.
🔹 1979 devriminden sonra Devrim Muhafızları'nın kurucu kadrosunda yer alan Vahidi, 23 yaşında istihbarat biriminin başına geçti ve daha sonra Kudüs Gücü'nün ilk komutanı oldu.
🔹 1990'lı yıllarda Hizbullah'ın Lübnan'daki askeri kapasitesinin geliştirilmesinde önemli rol oynadı.
🔹 2009 yılında savunma bakanı olarak İran'ın füze, insansız hava aracı ve nükleer programlarına yönelik tedarik süreçlerinde görev aldı.
🔹 2022 yılında içişleri bakanı olarak Mahsa Amini'nin ölümünün ardından başlayan protestoların bastırılmasını yönetti.
🔹 Arap, İranlı ve Avrupalı yetkililere göre Vahidi, savaş boyunca Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ile Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan'ın daha hızlı anlaşma arayışlarını birçok kez geri plana itti.
🔹 Vahidi, Hizbullah'ın korunmasını İran'ın öncelikleri arasına yerleştirirken, İsrail'in Lübnan operasyonlarının sona ermesini ABD ile yapılacak anlaşmanın şartlarından biri haline getirmeye çalıştı.
🔹 Uzmanlara göre istihbarat kökenli olan Vahidi'nin savaş dönemi komutanlığı tecrübesi sınırlı olsa da, üst düzey askeri isimlerin savaşlarda öldürülmesi sonrasında İran güvenlik yapısında en güçlü isimlerden biri haline geldi.