← Ana sayfaya dön

Yeni raporlar ABD’nin Çin ile bir savaşı sürdürebilme kapasitesine ilişkin soru işaretleri oluşturdu

South China Morning Post
14.06.2026
Hava yakıt ikmal kapasitesi

🔹 Yeni raporlar, ABD ordusunun Çin ile olası bir çatışmada kuvvetlerini yakıt ikmali, lojistik destek ve iletişim açısından sürdürebilme kapasitesine ilişkin zafiyetlere işaret etti.

🔹 ABD Hükümet Hesap Verebilirlik Ofisi (GAO), hava kuvvetlerinin havada yakıt ikmal filosunun 2019-2025 döneminde belirlenen kullanılabilirlik ve görev kabiliyeti hedeflerinin altında kaldığını bildirdi.

🔹 Raporda yaşlanan uçaklar, yedek parça eksikliği, bakım sorunları, teknik personel yetersizliği ve yeni nesil tanker uçaklarının hizmete girişindeki gecikmeler temel nedenler arasında gösterildi.

🔹 Sık ekipman arızalarının da filonun operasyonel hazırlığını olumsuz etkilediği belirtildi.

KC-135 ve KC-46 sorunları

🔹 ABD Hava Kuvvetleri’nin hâlen büyük ölçüde Soğuk Savaş döneminden kalan KC-135 Stratotanker uçaklarına bağımlı olduğu belirtildi.

🔹 Teknik ve program kaynaklı sorunlar nedeniyle KC-46 tankerlerine geçiş sürecinin planlanandan daha yavaş ilerlediği ifade edildi.

🔹 Birçok üste erken korozyon sorunlarının hem KC-135 hem de KC-46 uçaklarını etkilediği bildirildi.

🔹 Bazı üslerde bakım personelinin büyük bölümünün bağımsız çalışabilecek deneyime sahip olmadığı kaydedildi.

🔹 Parça eksikliği nedeniyle bir uçağın parçalarının diğer uçakları çalışır durumda tutmak için sökülmesinin beklenenden daha sık uygulandığı belirtildi.

🔹 KC-46 yazılım sistemlerinin teslim edildiği dönemde bile eski kaldığı ve 100’den fazla uçağın bu şekilde hizmete alındığı ifade edildi.

Çin ile olası çatışma

🔹 Raporda havada yakıt ikmal uçaklarının Hint-Pasifik bölgesindeki uzun mesafeli operasyonlar için kritik öneme sahip olduğu vurgulandı.

🔹 Defence Priorities düşünce kuruluşundan Lyle Goldstein, Çin’in füze ve insansız hava araçlarıyla ABD tanker uçaklarını hedef alabilecek kapasiteye sahip olabileceğini söyledi.

Uzay alanındaki gelişmeler

🔹 Rand tarafından yayımlanan ayrı bir raporda Çin’in Haziran 2025’te jeosenkron yörüngede iki uydu arasında otonom yakıt ikmali gerçekleştirmiş olabileceği belirtildi.

🔹 Çin hükümeti bu gelişmeyi resmen doğrulamadı.

🔹 Raporda çift kullanımlı uzay teknolojilerindeki hızlı ilerlemenin düzenlemelerin önüne geçtiği ve bunun güvenlik riskleri oluşturabileceği ifade edildi.

🔹 Yanlış değerlendirmelerin uzayda gerilimi tırmandırabilecek önleyici veya savunma amaçlı adımlara yol açabileceği uyarısı yapıldı.

Uydu ağı projesi

🔹 GAO, ABD Uzay Geliştirme Ajansı’nın alçak Dünya yörüngesinde yüzlerce uydudan oluşacak füze takip ağı projesinin de gecikme riski taşıdığını bildirdi.

🔹 Kritik teknolojilerin hazır olma seviyesinin olduğundan yüksek değerlendirildiği, bunun da ek çalışmalar, entegrasyon sorunları ve takvim gecikmelerine neden olduğu ifade edildi.

← Ana sayfaya dön Sonraki haber

Çinli ekip NASA’nın Artemis programında hayati risk oluşturabilecek bir zayıflığa dikkat çekti

South China Morning Post
14.06.2026
Ay iniş araçları tasarımı

🔹 Çinli araştırmacılar, NASA’nın Artemis programında kullanılan tasarımın tek ana motora dayanmasının önemli güvenlik zafiyetleri içerdiğini savundu.

🔹 Apollo Ay Modülü’nden Artemis programındaki Orion uzay aracına kadar ABD’nin insanlı Ay görevlerinde iniş ve kalkış için tek ana motor kullandığı belirtildi.

🔹 Ana motorun arızalanması halinde yedek bir sistem bulunmadığı ifade edildi.

Çin’in yaklaşımı

🔹 Çin’in geliştirdiği insanlı Ay iniş aracı dört adet değişken itişli ana motor kullanacak şekilde tasarlandı.

🔹 Bu motorlar birlikte 30 kilonewtonun üzerinde itki üretecek ve motorlardan biri tamamen devre dışı kalsa bile kalan üç motor görev için yeterli itki sağlayabilecek.

🔹 Ana itki sistemi tamamen devre dışı kalırsa, Ay yüzeyinden acil kalkış için altı adet yörünge kontrol motoru da kullanılabilecek.

Mühendislik çözümü

🔹 Dört motorlu sistemin getirdiği ağırlık artışı, yakıt ve oksitleyicinin ortak bir duvarı paylaştığı ortak tabanlı yakıt tankı tasarımıyla azaltıldı.

🔹 Araştırmacılar bu tasarım sayesinde yüzlerce kilogram seviyesinde ağırlık tasarrufu sağlandığını belirtti.

🔹 Kompozit malzemeden üretilen tankın geleneksel metal tanklara göre yüzde 20’den fazla daha hafif olduğu ve uzay aracının taşıyıcı yapısının bir parçası olarak da görev yaptığı ifade edildi.

Test sonuçları

🔹 Tam sistem sıcak ateşleme testlerinde dört motorun 100 Newtondan daha düşük itki sapmasıyla senkronize çalıştırıldığı bildirildi.

🔹 Ortak yakıt tankındaki basınç kontrolünün de başarıyla sağlandığı belirtildi.

🔹 Araştırmacılar, bu tasarımın başka ülkeler tarafından uygulanabilmesi için ortak tabanlı yakıt tanklarının hassas basınç kontrolü ile çoklu değişken itişli motorların senkronizasyon teknolojilerinin geliştirilmesi gerektiğini ifade etti.

Artemis ve Starship

🔹 SpaceX’in yaklaşık 50 metre yüksekliğindeki Starship Human Landing System aracının Ay yüzeyine iniş için geliştirildiği, ancak bu büyüklükte bir aracın güvenli inişinin önemli mühendislik zorlukları taşıdığı belirtildi.

🔹 Artemis programında daha önce insanlı test uçuşlarında azot sızıntıları ve ısı kalkanında koruyucu kaplama hasarı gibi sorunlar yaşandığı ifade edildi.

🔹 Çin’in Ay’a insan indirme hedefi yaklaşırken ABD üzerinde Ay’a daha önce ulaşma baskısının arttığı belirtildi.

← Ana sayfaya dön Sonraki haber

Çin neden SpaceX’i kopyalamamalı?

South China Morning Post
14.06.2026
Uzay stratejisi

🔹 Çin’in ticari uzay sektörünün SpaceX modelini kopyalamaması gerektiği savunuldu.

🔹 Beihang Üniversitesi öğretim üyesi Shen Yingchun, Çin’in SpaceX’i ne kopyalaması gerektiğini ne de bunu yapabileceğini söyledi.

🔹 Shen, ABD modelinin piyasa mekanizmasıyla maliyetleri düşürmeye ve şirketleri yenilik yapmaya zorlayan verimlilik üzerine kurulu olduğunu ifade etti.

🔹 Çin’in ise maliyet azaltmaya odaklanmadan önce uydu altyapısını geliştirmeyi öncelik haline getiren farklı bir yol izlediğini söyledi.

Çin modeli

🔹 Shen, Çin modelinin gücünün ulusal kaynakları altyapı, standartlar ve risk paylaşımı gibi alanlarda yoğunlaştırarak ölçek avantajı oluşturması olduğunu belirtti.

🔹 Uydu altyapısının tamamlanmasının ardından akıllı şehirler ve düşük irtifa ekonomisi gibi alanlarda uzay sektörünün büyük bir sıçrama yapabileceğini söyledi.

Uydu yarışı

🔹 Çin, alçak Dünya yörüngesindeki uydu konumları için diğer ülkelerle rekabet ediyor.

🔹 Aralık ayında 14 farklı takımyıldız sistemi için toplam 203 bin ek uydu yörüngesi başvurusu yaptı ve bu, bugüne kadarki en büyük başvurulardan biri oldu.

🔹 Uluslararası Telekomünikasyon Birliği kuralları gereği Çin’in bu yörünge haklarının en az yüzde 10’unu dokuz yıl içinde kullanması gerekiyor.

🔹 Devlet televizyonu CCTV, Qianfan uydu ağındaki uydu sayısının 200’ü aşmasının ardından uydu altyapısı yarışını “kazanılması gereken stratejik bir mücadele” olarak tanımladı.

🔹 2024 yılında kurulan ve SpaceX’in Starlink ağına rakip olarak geliştirilen Qianfan takımyıldızının uzun vadede 15 binden fazla uyduya ulaşması planlanıyor.

Uzay turizmi

🔹 Shen, uzay turizminin hâlen erken keşif aşamasında olduğunu ve yüksek maliyet nedeniyle yalnızca çok az sayıda milyardere hitap ettiğini söyledi.

🔹 Hava yolculuğunun geçmişte sadece çok zenginlere açık olmasına benzer şekilde, gelecekte uzay seyahatlerinin de daha geniş kitlelere ulaşabileceğini ifade etti.

🔹 Pekin merkezli InterstellOr Human Spaceflight Technology şirketi, Çin’in ilk ticari uzay turistlerini 2028 yılında yörüngeye göndermeyi planlıyor.

← Ana sayfaya dön Sonraki haber

Yapay zekâ zenginliği Samsung’un fabrika kentini lüks yaşam merkezine dönüştürüyor

Financial Times
14.06.2026
Konut piyasası

🔹 Güney Kore’nin yarı iletken merkezi Dongtan’da konut fiyatları yapay zekâ kaynaklı çip gelirleriyle hızla yükseliyor.

🔹 Son iki haftada küçük bir dairenin fiyatı yaklaşık 200 milyon won (132 bin dolar) arttı ve satışa çıkan konut sayısı sınırlı kaldı.

🔹 Dongtan İstasyonu yakınındaki Lotte Castle kompleksinde geçen yıl yaklaşık 1,5 milyar won olan daire fiyatları 2,1 milyar won seviyesine yükseldi.

🔹 Samsung’un çalışanlarına düşük faizli 500 milyon wonluk konut kredisi sağlaması beklentisi fiyat artışı beklentilerini güçlendirdi.

Yapay zekâ ikramiyeleri

🔹 Samsung Electronics ile SK Hynix, yapay zekâ sunucularında kullanılan gelişmiş bellek çipleri pazarının büyük bölümünü kontrol ediyor.

🔹 Her iki şirket çalışanlarının ortalama yıllık yaklaşık 600 milyon won prim alması beklenirken, Güney Kore’de ortalama yıllık maaş yaklaşık 50 milyon won seviyesinde bulunuyor.

🔹 Samsung’un geçen ay açıkladığı kâr paylaşım anlaşması çalışanların emlak yatırımlarına yönelmesine neden oldu.

Bölgesel ekonomi

🔹 Dongtan, yüksek katlı konutları, alışveriş merkezleri ve zincir restoranlarıyla ülkenin en hızlı zenginleşen bölgelerinden biri haline geldi.

🔹 Dongtan’daki Lotte Department Store’un ocak-mayıs dönemindeki cirosu geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 25, lüks ürün satışları ise yüzde 40 arttı.

🔹 SK Hynix’in bulunduğu Icheon kentinde ithal otomobil kayıtları Şubat 2025 ile Şubat 2026 arasında iki katından fazla yükseldi.

🔹 Hwaseong Belediyesi’nin yalnızca Samsung’dan bu yıl 1 trilyon ila 1,3 trilyon won kurumlar vergisi geliri elde etmesi bekleniyor.

Gelir eşitsizliği

🔹 Küçük esnaf ve kafeler çip sektöründeki gelir artışından aynı ölçüde faydalanamadıklarını belirtiyor.

🔹 Samsung’un bellek çipi dışındaki birimlerinde çalışanlar, daha düşük prim almaları nedeniyle şirket içinde moral bozukluğu yaşandığını ifade ediyor.

🔹 SK Hynix’te 30 yılı aşkın süredir çalışan bir mühendis, elde ettiği gelir sayesinde evlenecek kızı için Seul’de daire satın almayı planladığını söyledi.

← Ana sayfaya dön Sonraki haber

Nükleer füzyon tedarikçileri, reaktör yarışının 73 milyar dolarlık pazar oluşturacağına bahis oynuyor

Financial Times
14.06.2026
Füzyon yatırımları

🔹 Nükleer füzyon sektörüne tedarik sağlayan şirketler, ticari reaktör ve enerji santrali yarışının büyük bir pazar oluşturacağı beklentisiyle üretim kapasitelerini artırıyor.

🔹 Helixos danışmanlık şirketi, ticari füzyon santrallerine yönelik yıllık inşaat harcamalarının 2040 yılında 73,1 milyar dolara ulaşacağını öngörüyor.

🔹 Aynı dönemde füzyon santrallerinin üreteceği elektriğin yıllık değerinin yaklaşık 20 milyar dolar olması bekleniyor.

Şirketlerin hazırlıkları

🔹 Japon Fujikura, özel füzyon şirketlerinden gelecek talebi karşılamak amacıyla süperiletken mıknatıs malzemesi üretim kapasitesini 2027 yılına kadar üç katına, 2028 ilkbaharında ise yeniden iki katına çıkarmak için yaklaşık 72 milyon dolar yatırım yapıyor.

🔹 Süperiletken malzemeler, aşırı sıcak plazmayı kontrol altında tutacak güçlü manyetik alanların oluşturulmasında kullanılıyor.

🔹 ABD merkezli Aecom, Bill Gates destekli Type One Energy şirketine yatırım yaptı ve ABD ile Birleşik Krallık'ta 2030'lu yılların ortalarında ticari füzyon santralleri kurulmasını hedefleyen projeye destek veriyor.

🔹 Aecom yönetimi ticari füzyon teknolojisinin yaklaşık 5 ila 10 yıl içinde kullanılabilir hale gelebileceğini değerlendiriyor.

Projeler ve pazar

🔹 İngiltere'de Kier Infrastructure ve Fransız Nuvia liderliğindeki ortak girişim, ülkenin ulusal füzyon prototipi STEP projesi için ilk etapta 200 milyon sterlinlik sözleşme kazandı.

🔹 Yaklaşık 20 milyar sterline ulaşabilecek STEP projesinin 2040 yılına kadar elektrik şebekesine enerji vermesi ve ticari uygulanabilirliği göstermesi hedefleniyor.

🔹 Bazı mühendislik şirketleri füzyon sektöründen şimdiden yüz milyonlarca dolarlık sipariş aldıklarını belirtiyor.

Tedarik zinciri

🔹 Uzmanlar füzyon sektörünün tedarik zincirinin küçük, uzmanlaşmış ve kapasite açısından sınırlı olduğunu belirtiyor.

🔹 Özellikle süperiletken malzemelerin üretimi büyük ölçüde Japon ve Çinli az sayıdaki üreticinin kontrolünde bulunuyor.

🔹 Kyoto Fusioneering, plazma ısıtma cihazları gibi kritik bileşenleri üreten tedarikçilerini üretim kapasitesini artırmaya ikna etmek için yoğun görüşmeler yürütüyor.

🔹 Sektörde birçok tedarikçi, ticari füzyon talebinin yıllar sonra ortaya çıkabilecek olması nedeniyle bugünden büyük yatırım yapma konusunda temkinli davranıyor.

← Ana sayfaya dön Sonraki haber

Almanya, Deutsche Börse için AB denetiminden muafiyet istiyor

Financial Times
14.06.2026
AB denetim reformu

🔹 Almanya, büyük borsaların denetiminin ulusal otoritelerden Paris merkezli Avrupa Menkul Kıymetler ve Piyasalar Otoritesi'ne (ESMA) devredilmesine yönelik görüşmelerde Deutsche Börse için özel muafiyet elde etti.

🔹 Anlaşma kapsamında Deutsche Börse, ulusal düzenleyicisi Hessen Borsa Denetim Otoritesi altında kalma veya ESMA denetimine geçme seçeneğine sahip olacak.

🔹 Avrupa Komisyonu, büyük borsalar, merkezi takas kuruluşları, merkezi saklama kuruluşları ve kripto platformlarının doğrudan ESMA tarafından denetlenmesini önermişti.

Almanya'nın gerekçesi

🔹 Berlin yönetimi, Deutsche Börse'nin yalnızca Almanya'da faaliyet gösterdiğini ve bu nedenle "Pan-Avrupa Piyasa Operatörü" kapsamına girmemesi gerektiğini savunuyor.

🔹 Bu nedenle ESMA denetiminin Deutsche Börse için zorunlu değil gönüllü olması gerektiği görüşü benimsendi.

🔹 Avrupa'da ileride büyük bir borsa birleşmesi gerçekleşmesi durumunda ise yeni oluşumun ESMA denetimine zorunlu olarak tabi olması öngörülüyor.

Üye ülkelerin tepkisi

🔹 Fransa, İtalya, İspanya, Hollanda ve Polonya'nın da yer aldığı E6 grubu Almanya'nın talebini kabul etti ancak bazı ülkeler bu ayrıcalığa tepki gösterdi.

🔹 E6 içindeki bazı yetkililer, Amsterdam, Paris ve Madrid borsaları ESMA denetimine tabi olurken Deutsche Börse için farklı bir rejim uygulanmasının kabul edilmesinin zor olduğunu ifade etti.

🔹 Bazı yetkililer Almanya'nın geçmişte de bölgesel bankalar ve Commerzbank konusunda benzer şekilde ortak Avrupa düzenlemelerine karşı çıktığını dile getirdi.

Sürecin devamı

🔹 E6 ülkelerinin ortak pozisyonunun yürürlüğe girebilmesi için dokuz AB ülkesinin daha desteği gerekiyor.

🔹 İrlanda ve Lüksemburg öncülüğündeki birçok küçük AB ülkesi ise reformun kendi finans sektörleri üzerindeki denetim yetkilerini azaltacağı gerekçesiyle öneriye karşı çıkıyor.

🔹 Nihai düzenlemenin Avrupa Parlamentosu ile yapılacak müzakerelerin ardından yıl sonuna kadar yasalaştırılması hedefleniyor.

← Ana sayfaya dön Sonraki haber

Venezuelalıların Donald Trump’a desteği azalıyor

Financial Times
14.06.2026
Kamuoyu desteği

🔹 Donald Trump, Nicolás Maduro’nun bu yıl görevden uzaklaştırılmasının ardından Venezuela’ya giren paranın halkı mutlu ettiğini söylese de kamuoyu araştırmaları ülkedeki desteğinin gerilediğini gösterdi.

🔹 Meganálisis anketine göre Trump’ın onay oranı mart ayında 75 puanken nisanda 47 puana düştü.

🔹 Atlas Intel ve Bloomberg araştırmasına göre ise Trump’a destek şubattaki yüzde 53 seviyesinden mayısta yüzde 45’e geriledi.

Ekonomik beklentiler

🔹 Maduro’nun görevden alınmasının ardından Washington, Delcy Rodríguez yönetimini destekledi ve Venezuela’nın petrol ile maden sektörlerinin özel yatırımlara açılması yönünde reform sürecini desteklemeye başladı.

🔹 ABD yaptırımları gevşetmeye başladı ve Venezuela petrolünün ABD merkezli aracılar üzerinden piyasa fiyatıyla satılmasına izin verdi.

🔹 Yaklaşık 600 siyasi tutuklunun serbest bırakılması ve gösterilere daha fazla tolerans gösterilmesine rağmen birçok Venezuelalı günlük yaşamında belirgin bir iyileşme görmediğini söylüyor.

🔹 Yıllık enflasyon yüzde 500’ün üzerinde seyrederken birçok kişi artan petrol gelirlerinin halkın yaşam koşullarına yansımadığını ifade ediyor.

🔹 Asgari ücret aylık 130 bolívar seviyesinde bulunurken ek ödemelerle birlikte aylık gelir paketi yaklaşık 240 dolara ulaşıyor ancak beş kişilik bir ailenin aylık gıda maliyetinin yaklaşık 731 dolar olduğu belirtiliyor.

Petrol gelirleri ve geçiş süreci

🔹 Devlet petrol şirketi PDVSA, 2025 sonunda günlük petrol üretiminin 1,2 milyon varile yükseldiğini ve bu yıl 1,3 milyon varile çıkmasının beklendiğini açıkladı.

🔹 ABD yönetimi Venezuela petrol gelirlerinin New York’taki denetlenen bir hesapta tutulduğunu açıklarken Rodríguez yönetimi mart sonuna kadar ülkeye 300 milyon dolar aktarıldığını bildirdi.

🔹 Bir internet sitesinde yayımlanan verilere göre söz konusu gelirlerin kamu çalışanlarına prim ödemeleri olarak dağıtıldığı öne sürüldü.

Siyasi görünüm

🔹 ABD yönetimi siyasi geçiş takvimi konusunda net bir açıklama yapmazken Marco Rubio çok partili, özgür ve adil seçimlerin nihai hedef olduğunu söyledi.

🔹 İnsan hakları savunucuları ekonomik istikrar arayışının yabancı yatırımları önceliklendirebileceği ve insan haklarının ikinci planda kalabileceği uyarısında bulunuyor.

🔹 Yerel izleme kuruluşu Foro Penal’e göre ülkede yaklaşık 400 siyasi tutuklu hâlen cezaevinde bulunuyor.

🔹 Donald Trump’ın Venezuela’nın ABD’nin 51. eyaleti olabileceğine yönelik açıklamaları ülkede tartışma yaratırken Delcy Rodríguez Venezuela’nın sömürge değil bağımsız bir ülke olduğunu söyledi.

🔹 Başkent Caracas’ta yaşayan birçok kişi Maduro’nun gitmesine rağmen yüksek enflasyon ve hayat pahalılığı nedeniyle günlük yaşam koşullarının önemli ölçüde değişmediğini ifade ediyor.

← Ana sayfaya dön Sonraki haber

Wall Street SpaceX için tarihin en büyük halka arzını nasıl gerçekleştirdi

Financial Times
14.06.2026

🔹 SpaceX’in 75 milyar dolarlık halka arzı ve 2 trilyon doların üzerindeki değerlemesi tarihin en büyük halka arzı olarak tamamlandı.

Halka arz hazırlıkları

🔹 Goldman Sachs ve Morgan Stanley ekipleri yaklaşık altı ay boyunca SpaceX’in Hawthorne tesislerinde şirket yöneticileriyle birlikte çalışarak halka arz sürecini hazırladı.

🔹 Halka arz belgelerinde Mars kolonileri, Ay’da elektromanyetik fırlatma sistemleri, asteroid madenciliği ve uzay tabanlı yapay zekâ veri merkezleri gibi uzun vadeli projelere yer verildi.

🔹 Bankalar, tanıtım videoları ve özel internet sitesi hazırlayarak bireysel yatırımcı ilgisini artırmaya çalıştı.

Yatırımcı talebi

🔹 Roadshow sürecinde Elon Musk sosyal medya paylaşımlarıyla halka arzı destekledi ve JPMorgan’daki büyük yatırımcı etkinliğine görüntülü olarak katıldı.

🔹 Talep o kadar yüksek oldu ki 20’den fazla yatırımcı bir milyar doların üzerinde hisse tahsisi aldı ve halka arz birkaç kat fazla talep gördü.

🔹 Hisselerin yaklaşık yüzde 70’i uzun vadeli fonlara ve devlet yatırım fonlarına, yüzde 20’si bireysel yatırımcılara, yaklaşık yüzde 10’u ise hedge fonlara dağıtıldı.

Şirket ve yatırımcılar

🔹 SpaceX’in değerindeki hızlı yükseliş şirketin mevcut ve eski çalışanlarından binlercesini milyonere dönüştürdü.

🔹 Sequoia Capital, Andreessen Horowitz, Founders Fund ve 137 Ventures gibi girişim sermayesi fonları milyarlarca dolarlık değer artışı elde etti.

🔹 Valor Equity Partners üzerinden yaklaşık yüzde 7 paya sahip Antonio Gracias’ın SpaceX yatırımının değeri yaklaşık 81 milyar dolara ulaştı.

Bankaların rolü

🔹 Goldman Sachs ve Morgan Stanley halka arzdan yaklaşık 100’er milyon dolar ücret alırken Bank of America, JPMorgan ve Citi yaklaşık 75’er milyon dolar gelir elde etti.

🔹 Elon Musk halka arz fiyatını hisse başına 135 dolar ve 555,6 milyon hisse olarak önceden belirledi; süreçte gelen talebe rağmen fiyat aralığı uygulanmadı.

Sonuç

🔹 Halka arz üç kat fazla talep gördü ve SpaceX hisseleri ilk işlem gününü yaklaşık yüzde 19 yükselişle tamamladı. Şirket dünyanın en büyük şirketleri arasına girerken Elon Musk’ın serveti de tarihi seviyelere ulaştı.

← Ana sayfaya dön Sonraki haber

Brexit Etkisi — 10 yıl sonra ne zafer ne de kapanış hissi var

Financial Times
14.06.2026
Brexit sürecinin gelişimi

🔹 David Cameron 2006 yılında Muhafazakâr Parti lideri olarak partisinden Avrupa tartışmalarını bırakmasını istedi ancak sonraki yıllarda İngiltere siyasetinin ana gündemi Brexit oldu.

🔹 Cameron 2013 yılında AB üyeliği konusunda referandum sözü verdi ve 23 Haziran 2016'da yapılan oylamada seçmenlerin yüzde 51,9'u AB'den ayrılma yönünde oy kullandı.

🔹 Referandumda ayrılığın nasıl gerçekleşeceğine ilişkin ayrıntılar bulunmadığı için İngiltere sonraki yedi yıl boyunca AB'den çıkış şartlarını ve yeni ilişkileri müzakere etti.

Brexit'in nedenleri

🔹 2008-2009 küresel finans krizinin yarattığı ekonomik sıkıntılar ve elitlere yönelik tepki Brexit desteğinin büyümesinde önemli rol oynadı.

🔹 Göç karşıtlığı ve Suriye mülteci krizinin yarattığı tartışmalar da AB karşıtı söylemleri güçlendirdi.

🔹 Ayrılık kampanyası göçü azaltma ve sağlık sistemi için haftada 350 milyon sterlin ek kaynak sağlanacağı gibi vaatlerle seçmene ulaştı.

🔹 Kitapta Boris Johnson'ın liderliğinin referandum sonucunun oluşmasında belirleyici olduğu değerlendirmesi yapılıyor.

Ekonomik etkiler

🔹 Kitaptaki değerlendirmelere göre Brexit sonrasında İngiltere ekonomisi yeni ticaret engelleri ve belirsizlik nedeniyle önemli maliyetlerle karşılaştı.

🔹 Ekonomik çalışmalara göre İngiltere'nin gayrisafi yurt içi hasılası Brexit yaşanmasaydı olabileceği seviyenin yüzde 6 ila 8 altında kaldı.

🔹 Yatırımların yüzde 12 ila 18, verimliliğin ise yüzde 3 ila 4 daha düşük gerçekleştiği yönünde değerlendirmeler yer alıyor.

🔹 İngiltere'nin kişi başına büyüme performansı G7 ülkeleri içinde yalnızca Almanya ve Kanada'nın üzerinde kaldı.

Kamuoyu ve siyaset

🔹 Anketlere göre seçmenlerin yalnızca yüzde 13'ü Brexit'i başarılı görüyor, yüzde 61'i ise başarısızlık olarak değerlendiriyor.

🔹 Brexit'e destek veren seçmenler arasında bile başarısız olduğunu düşünenlerin oranı başarılı bulanlardan daha yüksek seviyeye ulaştı.

🔹 2025 yılı itibarıyla yeni bir referandum yapılması halinde AB'de kalma yanlılarının yüzde 58, ayrılma yanlılarının ise yüzde 42 destek alacağı belirtiliyor.

Geleceğe ilişkin değerlendirmeler

🔹 Kitaptaki değerlendirmeler, yakın gelecekte İngiltere'nin yeniden AB üyeliği için referanduma gitmesinin beklenmediğini ortaya koyuyor.

🔹 Buna karşın Nigel Farage'ın Reform Partisi'nin anketlerde yükselişi, Avrupa ve Brexit tartışmalarının İngiliz siyasetinde yeniden güç kazanabileceğine işaret ediyor.

🔹 Reform Partisi'nin gelecekte iktidara gelmesi halinde Brexit sürecini daha ileri taşıyacak politikaların gündeme gelebileceği değerlendiriliyor.

← Ana sayfaya dön Sonraki haber

Video oyunları siyasi nüfuzun yeni kanalı haline geldi

Financial Times
14.06.2026
Oyunlar ve siyasi etki

🔹 George Osborn'un *Power Play* adlı kitabı, video oyunlarının yalnızca bir eğlence aracı olmaktan çıkarak siyasi ve jeopolitik nüfuz mücadelesinin önemli platformlarından biri haline geldiğini savunuyor.

🔹 Kitaba göre dijital dünyada yaşanan gelişmeler, fiziksel dünyadaki siyasi ve toplumsal süreçleri doğrudan etkileyebiliyor.

ABD seçimleri

🔹 İngiliz araştırma şirketi JL Partners, 2024 ABD başkanlık seçimlerinde Donald Trump'ın zaferini ve 312-226 seçim kurulu sonucunu önceden doğru tahmin etti.

🔹 Şirket, özellikle genç siyahi ve Hispanik seçmenlerdeki Cumhuriyetçi desteğini mobil oyunlar üzerinden yapılan anketlerle tespit etti.

🔹 Şirket yetkilileri, geleneksel anketlere katılmayan seçmenlere oyunlar aracılığıyla ulaştıklarını belirtti.

Suudi Arabistan ve oyun sektörü

🔹 Suudi Arabistan son yıllarda dijital eğlence ve video oyunlarına milyarlarca dolarlık yatırımlar yaptı.

🔹 Ülke, Pokémon Go ve Monopoly Go! gibi oyunların haklarını satın aldı ve dünyanın en büyük e-spor turnuvalarından birini düzenleyen organizasyonu kurdu.

🔹 Electronic Arts'ı satın almak için yaklaşık 55 milyar dolarlık girişim de Suudi Arabistan'ın dijital eğlence alanındaki stratejisinin parçası olarak değerlendiriliyor.

Çin ve devlet kontrolü

🔹 Çin'de yaklaşık 700 milyon kişi video oyunu oynuyor ve devlet hangi oyunların yayımlanabileceğini lisans sistemiyle belirliyor.

🔹 Oyuncuların kimlik doğrulaması zorunlu tutulurken oyun süresi ve harcamaları devlet tarafından takip ediliyor.

🔹 Çin yönetimi bu uygulamaları oyun bağımlılığıyla mücadele gerekçesiyle hayata geçirse de sistem aynı zamanda gözetim altyapısının bir parçası olarak kullanılıyor.

Rusya-Ukrayna savaşı

🔹 Rusya-Ukrayna savaşında oyun kumandaları insansız hava araçlarının kontrolünde kullanılırken video oyunları da propaganda ve siber operasyonların alanı haline geldi.

🔹 Rusya destekli Squad 22: ZOV adlı strateji oyunu Ukrayna işgalini konu alırken Ukraynalı oyun geliştiricileri de siber saldırıların hedefi oldu.

Küresel yatırım yarışı

🔹 Çinli teknoloji şirketi Tencent, Baldur's Gate 3, Assassin's Creed ve Dark Souls gibi oyun serilerinin geliştiricilerine yatırım yaptı.

🔹 Suudi Arabistan da Nintendo, Capcom ve Embracer Group gibi büyük oyun şirketlerinde önemli hisseler edindi.

🔹 Buna karşılık İngiltere'nin yeni oyun geliştirme fonu 28,5 milyon sterlin seviyesinde kalırken Suudi Arabistan'ın 2021'de kurduğu oyun geliştirme fonunun büyüklüğü 38 milyar dolar olarak açıklandı.

🔹 Kitap, video oyunlarının artık yalnızca eğlence sektörü değil, ülkelerin yumuşak güç ve siyasi etki mücadelesinin önemli araçlarından biri haline geldiğini ortaya koyuyor.

← Ana sayfaya dön