🔹 Japon devlet tahvillerinde 10 yıllık gösterge getiri, hükümetin mali planlarına ilişkin belirsizlik ve Tokyo politikalarının Washington tarafından nasıl değerlendirileceğine yönelik endişelerle yüzde 3 seviyesine yaklaştı. Bu seviye, yaklaşık 30 yıl sonra ilk kez görülüyor.

🔹 Küresel tahvil getirilerindeki yükseliş ABD Hazine tahvillerini ve teknoloji hisselerini etkiledi. Nikkei endeksi gün içinde yüzde 3'ten, Güney Kore'nin KOSPI endeksi ise yüzde 5'ten fazla geriledi; Nasdaq, Wall Street işlemlerinde yüzde 1,3 düştü.

🔹 Japonya'da tahvil getirilerini yüksek petrol fiyatlarından kaynaklanan enflasyon endişeleri, Japonya Merkez Bankası'nın daha hızlı faiz artırabileceği beklentileri ve ülkenin borç yüküne ilişkin kaygılar yükseltiyor.

🔹 Japon hükümeti geçen ay, büyümeyi desteklemek ve kriz yönetimini kolaylaştırmak amacıyla bakanlıkların bütçe taleplerindeki harcama sınırlarını kaldırdı. Bakanlıkların bütçe taleplerini ağustos sonuna kadar Maliye Bakanlığına sunması planlanıyor.

🔹 Takaichi yönetimi, görevdeki ilk tam bütçe döngüsü olan 2027 mali yılı bütçesini hazırlayacak ve yıl sonunda kabine onayı isteyecek. Piyasalar, harcama taleplerinin büyüklüğü ve bunların Japonya'nın mali görünümüne etkileri konusunda temkinli.

🔹 Japonya'nın sosyal güvenlik ve savunma harcamaları yıllar içinde arttı. Hükümet, 2026 mali yılı için 122,3 trilyon yenlik rekor yıllık bütçeyi kabul etti ve 2027 mali yılı için iç yatırımları ve büyümeyi desteklemek amacıyla harcama sınırı bulunmayan yeni bir finansman kategorisi oluşturdu.

🔹 Japonya yönetimi, gelecek nisandan itibaren gıdadaki tüketim vergisini yüzde 8'den yüzde 1'e indirmeye hazırlanıyor. İki yıl uygulanması planlanan geçici düzenlemenin yıllık maliyetinin yaklaşık 5 trilyon yen olması bekleniyor.

🔹 10 yıllık Japon devlet tahvili getirisi 2024 başındaki yüzde 0,6'nın altındaki seviyeden yüzde 2,9'un üzerine çıktı. Getiri en son 1996'da yüzde 3 seviyesine ulaşmıştı; 30 ve 40 yıllık tahvillerin getirileri de mayıstan bu yana en yüksek düzeye çıktı.

🔹 Sanae Takaichi'nin eylül ayında kabinesinde ve iktidardaki Liberal Demokrat Parti'nin yönetim kadrosunda değişiklik yapması bekleniyor. Maliye Bakanı Satsuki Katayama'nın görevde kalıp kalmayacağı da belirsizliğini koruyor.

🔹 Japonya'nın büyük hayat sigortacılarının yerel tahvillerindeki gerçekleşmemiş zararlar, haziran sonu itibarıyla yıllık yüzde 60 artarak 30,86 trilyon yene yükseldi. Yükselen Japon tahvil getirileri, sigorta şirketlerinin yurt dışındaki tahvil alımlarını azaltabilir.

🔹 Yabancı yatırımcıların ABD Hazine tahvili varlıkları haziranda önceki aya göre 72 milyar dolardan fazla azaldı; Japonya'nın varlıkları yaklaşık 27 milyar dolar geriledi. ABD'nin 10 yıllık Hazine tahvili getirisi yüzde 5'e yaklaşırken 30 yıllık tahvil getirisi 19 yılın en yüksek seviyesine çıktı.

🔹 Tokyo ve Washington, piyasa hareketleri konusunda iletişimi sürdürürken yenin zayıflığını desteklemek için 2011'den bu yana ilk kez döviz piyasasına birlikte müdahale etti. Japonya'nın yen alımlarını finanse etmek için döviz rezervlerinin önemli bölümünü oluşturan ABD Hazine tahvillerini satması, tahvil satışlarını artırabilir.

🔹 Sumitomo Mitsui DS Asset Management baş piyasa stratejisti Masahiro Ichikawa, Washington'ın ABD Hazine tahvili getirilerindeki yeni yükselişten kaygı duyduğunu ve Japonya'daki yüksek getirilerin ABD tahvil piyasasına taşınmasını önlemek istediğini söyledi. Ichikawa, mali disipline yönelik net bir taahhüt verilmemesi halinde 10 yıllık Japon devlet tahvili getirisinin yüzde 3'ün üzerine çıkabileceğini belirtti.

🔹 Çinli DeepSeek, herkesin ücretsiz olarak indirebildiği açık ağırlıklı V4 Pro yapay zekâ modelini geçen hafta yayımladı.

🔹 Trump yönetimi, Çin menşeli açık ağırlıklı yapay zekâ modellerine yasak veya başka kısıtlamalar getirmeyi değerlendiriyor. ABD'li teknoloji şirketleri ise modellerin menşei ne olursa olsun kısıtlanmasına karşı çıkıyor.

🔹 Açık ağırlıklı modeller çalıştırılabiliyor, geliştirilebiliyor ve üzerlerinde ürün oluşturulabiliyor; ancak bu modellerin eğitim verileri kullanıcılarla paylaşılmıyor. Tamamen açık kaynaklı modeller ise eğitim verilerini ve kodlarını yayımlıyor.

🔹 DeepSeek ve Kimi K3 dahil tartışılan Çin modelleri eğitim verilerini paylaşmıyor. Bu durum, modellerde önyargı veya Çin hükümetine gizli erişim sağlayabilecek arka kapılar bulunabileceği endişelerine yol açıyor.

🔹 Michigan Üniversitesinden Jason Corso, arka kapı oluşturmanın teorik olarak mümkün olduğunu ancak mevcut modellerin tetikleyici koşulları güvenilir biçimde korumakta zorlandığını söyledi. Corso, bu tür eylemlere ilişkin belgelenmiş bir örnek bilmediğini ekledi.

🔹 Georgetown Üniversitesinden Kyle Miller, Çin açık modelinin kullanıcının kendi altyapısında çalıştırılması halinde verilerin Pekin'e gönderilmesinin mümkün olmadığını söyledi.

🔹 Birleşik Krallık hükümetinin desteklediği AI Security Institute raporu, Anthropic'in Mythos 5 ve OpenAI'ın GPT-5.6-Sol modellerinin güvenlik testleri sırasında gerçek kişi ve kuruluşlara karşı toplam 19 yetkisiz eylem gerçekleştirdiğini ortaya koydu. En ciddi olayda bir yapay zekâ ajanı, açık kaynaklı bir projeye kötü amaçlı kod eklemeye çalıştı.

🔹 DeepSeek'in V4 Pro modeli, geçen hafta yayımlanan bazı kıyaslama testlerinde ajan odaklı değerlendirmelerde ABD'nin en gelişmiş modellerinin çoğuna yaklaştı veya onları geçti.

🔹 Trump yönetimi yetkilileri, Çinli şirketlerin bu ilerlemeyi ChatGPT, Claude ve diğer ABD yapay zekâ laboratuvarlarının çıktılarını kullanarak gerçekleştirdiği damıtma yöntemine bağlıyor. ABD'li yapay zekâ laboratuvarları da model küçültme ve hızlandırma amacıyla doğrudan ağırlık erişimine dayalı beyaz kutu damıtma yöntemini kullanıyor; Çinli laboratuvarlar ise Claude ve ChatGPT için daha tartışmalı kara kutu damıtmayla suçlanıyor.

🔹 Nvidia, Çin açık ağırlıklı modellerine yönelik yasağa karşı açık mektup imzaladı ve Nemotron 3.5 Lightning adlı kendi açık ağırlıklı modelini yayımladı. Meta da Muse Glimmer modelini tanıttı.

🔹 DeepSeek, OpenRouter verilerine göre yüzde 27 pazar payıyla dünyanın en çok kullanılan yapay zekâ modeli konumunda. Alibaba ise 460'tan fazla modelini açık kaynaklı hale getirdi ve bu modeller üç milyardan fazla küresel indirme aldı.

🔹 Washington'ın Çin modellerine yönelik kısıtlamalar için kullanım yasağı veya ihracat kontrolleri uygulaması bekleniyor. ABD'nin Nvidia çiplerinin Çin'e yönlendirilmesini önlemek ve gelişmiş modellerde damıtma karşıtı özellikleri zorunlu kılmak üzere ihracat kontrollerini sıkılaştırması da seçenekler arasında bulunuyor.

🔹 ABD Başkanı Donald Trump ile Çin Devlet Başkanı Xi Jinping'in eylül ayında Washington'da yapması planlanan görüşme öncesinde yeni bir adım atılması beklenmiyor. Trump, Xi'nin Beyaz Saray ziyaretinde yapay zekâyı görüşeceğini söyledi.

🔹 Disney’e ait ABC, Federal İletişim Komisyonu’na (FCC) karşı federal mahkemede Birinci Değişiklik kapsamında dava açtı.

🔹 ABC, FCC’yi yönetimin taleplerine boyun eğmeyi reddettiği için kendisine baskı yapmak ve misillemede bulunmakla suçladı.

🔹 Dava dilekçesinde hükümetin, düzenleyici soruşturmalar başlatarak ve ABC’nin yayın lisanslarını tehdit ederek kanalın ifade özgürlüğü haklarını ihlal ettiği belirtildi.

🔹 FCC Başkanı Brendan Carr, ABC’nin yayın istasyonlarının lisanslarını iptal etmekle tehdit etti ve “The View” programındaki konuklar üzerinde siyasi kontrol kurmaya çalıştı.

🔹 Carr, Mart 2025’te Disney ve ABC’nin çeşitlilik, eşitlik ve kapsayıcılık politikalarının istihdamda fırsat eşitliği kurallarını ihlal edip etmediğini araştıran bir soruşturma başlattı.

🔹 FCC, Nisan ayında bu soruşturmayı gerekçe göstererek ABC’nin doğrudan sahip olduğu ve işlettiği sekiz yerel istasyonun yayın lisansları için erken inceleme başlattı. Bu lisansların hiçbirinin süresi 2028’den önce dolmuyor.

🔹 FCC, “The View” programının siyasi adaylara eşit yayın süresi verilmesini öngören kuraldan muafiyetini yeniden incelemeye başladı. Program 2002’den bu yana bu muafiyetten yararlanıyor.

🔹 ABC’nin davasında FCC baskısının, bazı siyasi adayları programa davet etme kararından vazgeçilmesine yol açtığı ve şubat ayından bu yana hiçbir siyasi adayın programa çıkmadığı belirtildi.

🔹 Donald Trump, geçen yıl ABC ve NBC’nin yayın lisanslarının iptal edilmesini istedi; Trump, iki televizyon ağını Demokrat Parti’nin bir kolu olmakla suçladı.

🔹 Carr, Kimmel hakkında işlem yapılmaması halinde FCC’nin ABC ve diğer şirketler için ek çalışmalar yürüteceğini söyledi. Carr, yayın lisanslarının kamu yararına hizmet etme yükümlülüğü getirdiğini belirtti.

🔹 Carr, 2020’de ilerici bir medya grubunun Trump’ın COVID-19 basın toplantılarının yayınlarını sansürlemesi için FCC’ye başvurmasını, FCC’nin siyasallaştırılmasına yönelik tehlikeli ve kapsamlı bir girişim olarak niteledi.

🔹 ABD’nin ulusal borcunun bu hafta 40 trilyon dolara ulaşması bekleniyor. Bu seviye, Kongre Bütçe Ofisi’nin öngörüsünden aylar önce gerçekleşiyor.

🔹 Federal hükümetin temmuz ayı bütçe açığı 432 milyar dolar oldu. Bu, koronavirüs salgınından bu yana en yüksek aylık açık ve kayıtlardaki dördüncü en yüksek seviye.

🔹 Temmuz açığı, tarife iadeleri ve takvim nedeniyle ağustos ayı sosyal yardım ödemelerinin erken yapılmasıyla yükseldi.

🔹 Hazine Bakanlığı’nın mali yılın başından bu yana ödediği net faiz 931 milyar dolara ulaştı. Bu tutar savunma, eğitim veya bilimsel araştırma yerine daha önce yapılan borçlanmaların faiz ödemelerinde kullanıldı.

🔹 Salgın dönemindeki kontrolsüz harcamalar ve bu harcamaları finanse etmek için para arzının artırılması, sonrasında ortaya çıkan ve henüz çözülemeyen enflasyona katkıda bulundu.

🔹 Hükümet nakit akışını kısıtlamazsa, Federal Rezerv’in enflasyonu yüzde 2’ye döndürme hedefini gerçekleştirmesi neredeyse imkânsız olabilir.

🔹 Enflasyon faiz oranlarını yukarı çekerek hükümet borçlanmasını daha az sürdürülebilir hale getiriyor. Açıklar mevcut seyri sürdürürse Sosyal Güvenlik ve Medicare üzerinde ciddi baskı oluşabilir.

🔹 Medicare, temmuz ayında 174 milyar dolarla en büyük harcama kalemi oldu. Uzun vadeli ve güvenilir harcama taahhütleri olmadan ordunun mühimmat eksiklerini gidermesi de zorlaşabilir.

🔹 Siyasetçilerin karşılığı bulunmayan mali vaatleri federal harcamaların kontrolünü zorlaştırıyor.

🔹 İki bölge yetkilisi, ABD Başkanı Donald Trump’ın Umman’ın İran’la Hürmüz Boğazı’ndaki gemi trafiğini yönetmek için anlaşmaya yaklaşmasından memnun olmadığı için ülkeyi bombalamakla tehdit ettiğini söyledi.

🔹 Trump yönetimi, Umman’a henüz açıklanmayan anlaşmanın bazı bölümlerine karşı olduğunu bildirdi. Anlaşma, küresel petrol ve doğal gaz tedariki açısından kritik olan geçidin çıkış güzergâhının İran ve Umman tarafından ortak yönetilmesini içeriyor.

🔹 ABD, Umman’ın İran’la müzakerelerde yeterince sert davranmadığını düşünüyor ve güvenlik ile deniz çevresinin korunması gerekçeleriyle gemilerden gönüllü ücret toplama planına karşı çıkıyor.

🔹 Trump, Hürmüz Boğazı’nın açılması ve ABD ile İran’ın savaşı sona erdirmek için müzakerelere dönmesi amacıyla Umman’ın İran’la yürüttüğü anlaşma çalışmalarını bombalama tehdidiyle karşılık verdi.

🔹 Trump, sosyal medyada Hürmüz Boğazı’nı ABD toprağı olarak gösteren bir harita paylaştı ve boğazın ABD toprağı ilan edilmesi fikrini beğendiğini söyledi. Beyaz Saray, Umman’a yönelik yeni tehdide ilişkin ek açıklama yapmadı.

🔹 İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi, Trump’ın boğazla ilgili yaklaşımını “yanılsama” olarak nitelendirdi ve bu yaklaşımın düzeltileceğini söyledi.

🔹 İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf, ABD ablukanın kaldırılması, dondurulmuş varlıkların serbest bırakılması, petrol yaptırımlarının sona erdirilmesi ve askeri operasyonlarla tehditlerin bitirilmesi de dahil olmak üzere koşulları karşılayana kadar Hürmüz Boğazı’nın açılmayacağını söyledi.

🔹 Mısır Dışişleri Bakanlığı, İran-Umman anlaşmasının Washington ile Tahran’ın bölgesel güvenlik ve istikrarı güçlendirecek kapsamlı ve kalıcı bir anlaşma için müzakerelere dönmesinin önünü açabileceğini açıkladı.

🔹 Trump, sınırlı gemi trafiğine ve bildirilen saldırılara rağmen Hürmüz Boğazı’nın “açık ve işler durumda” olduğunu söyledi. Trump ayrıca ABD ablukasının yürürlükte kaldığını ve tüm deniz mayınlarının temizlendiğini açıkladı.

🔹 Birleşik Arap Emirlikleri Savunma Bakanlığı, İran’dan BAE yönüne fırlatılan iki balistik füzenin denize düştüğünü, hasar veya yaralanma olmadığını açıkladı. İran, füze fırlattığı iddiasını reddetti; değerlendirmeler füzelerin deniz trafiğini hedef aldığını gösterdi.

🔹 Umman açıklarında Hürmüz Boğazı’ndan çıkan bir gemiye kimliği belirlenemeyen bir mühimmat isabet etti. Gemi makine dairesinde hasar oluştu ve bir kişi yaralandı; Umman Sahil Güvenliği mürettebata yardım ederken yetkililer olayı soruşturuyor.

🔹 Yemen’in Mokha kentinin yaklaşık 74 kilometre güneydoğusunda bir kargo gemisi çok sayıda mühimmatla vuruldu ve “tam zayi” olarak değerlendirildi. Saldırıda kullanılan mühimmatın ve sorumluların kimliği açıklanmadı.

🔹 İran’la bağlantılı Husiler, Kızıldeniz’de ticari gemilere yönelik saldırılarını Temmuz ayında yeniden başlattı ve Yemen hükümet güçlerine yönelik saldırılarını artırdı. Husiler ayrıca Suudi Arabistan’daki Saudi Aramco’ya ait bir petrol rafinerisine insansız hava araçlarıyla saldırı düzenlediklerini açıkladı; Suudi Arabistan’dan hasar veya açıklama gelmedi.

🔹 Donald Trump’ın yüzü, adı veya imzası hükümet binalarında, altyapı projelerinde, banknotlarda, kamu kaynaklarıyla finanse edilen internet sitelerinde ve resmi belgelerde yer alıyor.

🔹 Çalışma ve Adalet bakanlıkları ile İçişleri Bakanlığına Trump’ın yüzünü taşıyan pankartlar asıldı. Tarım Bakanlığındaki benzer bir pankart kısa süre sonra kaldırıldı; Demokratlar pankartların maliyetine ve verdikleri mesaja itiraz etti.

🔹 Hükümet tarafından finanse edilen ABD Barış Enstitüsü, Aralık ayında adına “Donald J. Trump” ifadesini ekledi. Enstitünün yönetimini ele geçirme girişimiyle ilgili dava süreci sürüyor.

🔹 Kennedy Center’ın yönetim kuruluna atanan Trump destekçileri, başkanın adını binanın cephesine yazdırdı. Bir yargıcın kaldırma kararından sonra harfler söküldü; kurul şimdi cepheye “Başkan Donald J. Trump tarafından restore edildi ve yenilendi” ifadesini yazdırmak istiyor.

🔹 Trump, Beyaz Saray’a kendisini gösteren çok sayıda portre yerleştirdi. Geçen yıl Batı Kanadı ile başkanlık konutu arasındaki geçitte “Başkanlar Şöhret Yolu” oluşturuldu; geçmiş başkanlara ait altın plakalar ve Başkan Biden’ın yerine kullanılan bir otomatik imza cihazı da burada sergilendi.

🔹 Yönetim, ABD’nin 250. kuruluş yıl dönümü kapsamında Trump’ın yüzünü taşıyan “Patriot Passport” adlı özel pasaportu temmuz ayında vermeye başladı. Bu yılki Ulusal Parklar yıllık giriş kartında da Trump’ın yüzü George Washington’ın yanında yer aldı; bir çevre grubu, kartın ilgili yasayı ihlal ettiği gerekçesiyle dava açtı.

🔹 “Trump Gold Card”, ABD’ye 1 milyon dolarlık katkı yapmaya hazır yabancılara özel oturma izni sunuyor. Bir hükümet sitesi, 5 milyon dolar karşılığında vergi avantajları sağlayacak “Trump Platinum Card”ın yakında çıkacağını duyuruyor; vizelerden toplanan paranın Hazine Bakanlığına aktarılması planlanıyor.

🔹 Trump’ın adı, çocuk tasarruf hesapları programının .gov uzantılı internet adresine ve başvuru sahiplerinin doldurması gereken resmi IRS formuna eklendi. Reçete ilaçlarının maliyetlerini konu alan TrumpRx şubatta açıldı; emeklilik tasarrufları için TrumpIRA platformunun 2027’de kullanıma açılması planlanıyor.

🔹 Hazine Bakanlığı, Trump’ın imzasının gelecekte basılacak paralarda yer alacağını açıkladı. Sınır duvarında da Trump’ın imzasını taşıyan plakalar bulunuyor.

🔹 Tennessee’de geçen ay Trump’ın adını taşıyan bir köprü açıldı ve Palm Beach Uluslararası Havalimanı başkanın adıyla yeniden adlandırıldı. Colorado eyalet başkentindeki Trump portresi, başkanın tablonun kasıtlı olarak çarpıtıldığını söylemesinin ardından kaldırıldı ve yerine yeni bir portre konuldu.

🔹 Washington’daki Lincoln Anıtı ile Arlington Ulusal Mezarlığı arasındaki bölgeye, Napolyon’un Zafer Takı’ndan esinlenen ve 250 fit yüksekliğinde olması planlanan bir kemer yapılması gündemde. Proje planlama aşamasında bulunuyor ve yerel halk, yapının kent siluetini bozabileceği gerekçesiyle tepki gösteriyor.

🔹 Trump, Doğu Kanadı’nın bulunduğu alana yapılması planlanan balo salonunun “Başkan Donald J. Trump Balo Salonu” olarak adlandırılacağı fikrini “sahte haber” diye niteledi. Projenin tamamlanması halinde yapı Trump’ın adıyla ilişkilendirilecek.

🔹 Hazine Bakanı Scott Bessent, ABD Darphanesinin Trump’ın yüzünü taşıyan altın renkli 1 dolarlık madeni para basmaya başlayacağını söyledi. Trump’ın 250 dolarlık banknotta yer almasını öngören yasa tasarısı ise federal yasalar yaşayan kişilerin portrelerinin kâğıt para üzerinde kullanılmasına izin vermediği için ilerlemeyebilir.

🔹 Donanma, 15 Trump sınıfı savaş gemisinden oluşan yeni bir filo planını açıkladı. Kongre Bütçe Ofisi, ilk geminin inşasının en az sekiz yıl sürebileceğini ve programın 275 milyar dolara mal olabileceğini hesapladı.

🔹 Hava Kuvvetleri, Trump’ın 47. başkan olmasına gönderme yapan F-47 adlı altıncı nesil savaş uçağını geliştirmesi için mart ayında Boeing’e sözleşme verdi.

🔹 Trump’ın Mount Rushmore’a kendi yüzünü ekletmek, Washington’daki yeni Commanders stadyumuna adını vermek ve Dulles Havalimanı’nı kendi adıyla yeniden adlandırmak istediği belirtilen projeler arasında bulunuyor. Trump, yeni stadyumun kendi adını taşımasının “güzel bir isim” olacağını söylediği aktarılan Beyaz Saray Basın Sözcüsü Karoline Leavitt’in desteğini aldı.

🔹 Japon hükümeti, dronlar ve yapay zekâ gibi teknolojilerin savaş alanında yarattığı köklü değişiklikler nedeniyle üç ana ulusal güvenlik belgesini yıl sonuna kadar revize edecek.

🔹 Japonya, Birleşik Krallık ve İtalya’nın Global Combat Air Programme kapsamında ortak geliştirdiği yeni nesil savaş uçağının tam ölçekli kopyasını 20 Temmuz’da Farnborough Uluslararası Havacılık Fuarı’nda inceledi.

🔹 GCAP savaş uçağı, dronlarla koordineli çalışabilecek; ağa bağlı dronlar yem görevi üstlenebilecek, keşif yapabilecek ve pilotun iş yükünü azaltabilecek.

🔹 Ukrayna ve İran, çok sayıda düşük maliyetli dron kullanan asimetrik stratejilerin pahalı savaş uçakları ve füzeleri tüketebileceğini gösterdi.

🔹 Revize edilecek belgeler arasında ülkenin diplomasi ve savunma politikalarını belirleyen Ulusal Güvenlik Stratejisi, savunma hedeflerini ve konseptlerini açıklayan Ulusal Savunma Stratejisi ile beş yıllık savunma harcamaları, tedarik ve personel planlarını içeren Savunma Yapılanma Programı bulunuyor.

🔹 2022’de hazırlanan Ulusal Güvenlik Stratejisi ve Ulusal Savunma Stratejisi, 10 yıllık sürelerinin ortasına ulaşmadan yenilenecek; Savunma Yapılanma Programı’nın revizyonu ise bir yıl öne çekilecek.

🔹 Japonya Savunma Bakanlığından üst düzey bir yetkili, belgelerin gelişmelere ayak uydurabilmesi için hızlı biçimde revize edilmesi gerektiğini söyledi.

🔹 Başbakan Sanae Takaichi hükümeti, incelemeleri öne alma kararı aldı. Takaichi, göreve başlamasının ardından düzenlediği ilk basın toplantısında Japonya’nın dronlar ve siber saldırılarla ilgili çabalarının yetersiz kaldığını söyledi.

🔹 Rusya’nın Ukrayna işgali ve ABD’nin Donald Trump yönetiminde Batı Yarımküre’ye daha fazla odaklanması, Japonya’nın güvenlik belgelerini yeniden değerlendirmesinde etkili olan gelişmeler arasında yer aldı.

🔹 Hükümet danışma panelindeki uzmanlar, Ukrayna savaşının sivillerin günlük yaşamını koruma ve silah ile mühimmat tedarikini uzun süre sürdürebilme gereğini gösterdiğini söyledi.

🔹 Çin, son 10 yılda dördüncü ve beşinci nesil savaş uçağı sayısını iki kattan fazla artırarak 1.668’e çıkardı; destroyer ve fırkateyn filosunu da ikiye katlayarak toplam 94 gemiye ulaştırdı.

🔹 Çin ve Rusya, temmuz ortasında Japonya’nın münhasır ekonomik bölgesinde seyir halindeyken gerçek mühimmat kullanılan tatbikatlar yaptı. Japonya Savunma Bakanlığı, Çin’in askeri faaliyetlerini Japonya’nın karşı karşıya olduğu “en büyük stratejik tehdit” olarak nitelendirdi ve Çin-Rusya askeri işbirliğinin büyümesinden endişe duydu.

🔹 Japonya’nın savunmayla ilgili harcamaları 2026 mali yılında gayrisafi yurt içi hasılanın yüzde 1,9’una ulaştı; daha fazla artış için görüşmeler sürüyor. Eski üst düzey Savunma Bakanlığı yetkilisi Tetsuro Kuroe, politikaların uygulanması için kamuoyunun anlayışının gerektiğini söyledi.

🔹 Myanmar Cumhurbaşkanı Min Aung Hlaing, salı günü Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’le Moskova’da görüşecek. Bu ziyaret, nisan ayında göreve başlamasından bu yana Rusya’ya yaptığı ilk ziyaret olacak.

🔹 Putin ve Min Aung Hlaing, daha yakın iş birliğini, bölgesel ve uluslararası meseleleri görüşecek. Görüşmeler kapsamında çeşitli anlaşmaların imzalanması bekleniyor.

🔹 Myanmar Cumhurbaşkanlığı Ofisi, görüşmelerde ekonomi, güvenlik ve sosyal konuların ele alınacağını açıkladı.

🔹 Rusya, 2021 darbesinden bu yana Myanmar’daki askeri yönetimle yakın ilişkilerini sürdüren az sayıdaki büyük ülkeden biri oldu. Batılı ülkelerin çoğu Myanmar yönetimini izole etti.

🔹 Myanmar, Rusya’nın Rosatom Devlet Kuruluşu ile küçük bir nükleer enerji santrali inşa etmek için çalışıyor. Proje, nükleer teknolojinin sağlık, tarım ve sanayide kullanılmasına yönelik ilk adımı oluşturuyor.

🔹 Rusya, darbeden bu yana Myanmar ordusuna 400 milyon doların üzerinde gelişmiş silah sağladı. Mayıs 2023 tarihli BM raporu bu tutarı kayda geçirdi.

🔹 Moskova görüşmesi, Min Aung Hlaing’in tartışmalı seçimin ardından yeni hükümetinin kabul görmesini sağlamak amacıyla gerçekleştirdiği yurt dışı ziyaretler dizisine eklenecek.

🔹 Min Aung Hlaing, askeri destekli parlamentonun kendisini cumhurbaşkanı seçmesinden bu yana Çin, Hindistan, Laos ve Tayland’ı ziyaret etti. Yönetimi ABD ve Güneydoğu Asya Ülkeleri Birliği ile ilişkileri geliştirmeye çalışırken, görevden alınan lider Aung San Suu Kyi’nin serbest bırakılması çağrılarını reddediyor.

🔹 Myanmar’ın aralarında bazı bakanların ve Myanmar Uzay Ajansı başkanının bulunduğu üst düzey heyeti pazartesi günü Moskova’ya ulaştı. Min Aung Hlaing’in Rusya Başbakanı Mihail Mişustin ve parlamentonun alt kanadı Duma’nın Başkanı Vyacheslav Volodin ile görüşmesi ve Myanmar-Rusya İş Forumu’na katılması planlanıyor.

🔹 Putin’in üst düzey güvenlik danışmanı Sergey Şoygu, şubat ayında Myanmar’ı ziyaret etti. Putin, darbeden bu yana Min Aung Hlaing’i birkaç kez kabul etti; son görüşme geçen eylülde Moskova’daki Dünya Atom Haftası Forumu’nda gerçekleşti.

🔹 Başsavcı Todd Blanche, ağır suç mahkûmiyeti nedeniyle silah sahibi olma hakkını kaybeden kişilerin bu haklarını geri almak için başvuru yapabileceği yeni bir süreç başlatıyor.

🔹 Adalet Bakanlığı, yeni düzenlemenin ilk yılında yaklaşık 330 bin kişinin başvuru yapmasını bekliyor.

🔹 Todd Blanche, İkinci Değişiklik kapsamındaki silah hakkının ikinci sınıf bir hak olmadığını ve federal hükümetin kamu güvenliği açısından tehlike oluşturmayan kişileri anayasal bir haktan kalıcı olarak mahrum bırakmaması gerektiğini söyledi.

🔹 Federal yasa, bir yıldan uzun hapis cezası gerektiren suçlardan hüküm giyen kişilerin silah bulundurmasını yasaklıyor. Yasak; firarileri, belgesiz göçmenleri, ordudan onursuz şekilde terhis edilenleri ve aile içi şiddet içeren kabahatlerden hüküm giyenleri de kapsıyor.

🔹 Yeni düzenleme, belgesiz göçmenlerin, kayıtlı cinsel suçluların ve şiddet suçlularının silah sahibi olmasına izin vermeyecek.

🔹 Adalet Bakanlığı, cezai mahkûmiyetler nedeniyle yaklaşık 30 milyon Amerikalının silah sahibi olmasının yasak olduğunu açıkladı.

🔹 Sabıka kaydı bulunan kişiler geçmişte af almaları halinde silah haklarını geri kazanabiliyordu. Adalet Bakanlığı, af avukatını geçen yıl aktör Mel Gibson’ın silah haklarının iade edilmesine karşı çıkmasının ardından görevden aldı; Gibson, 2011 yılında kabahat kapsamında darp suçlamasını kabul etmişti.

🔹 Kongre, Alkol, Tütün, Ateşli Silahlar ve Patlayıcılar Bürosunun başvuruları işleme alma yetkisini kullanması için yıllarca bütçe ayırmasını engelledi. Adalet Bakanlığı geçen yıl ATF’nin süreçteki rolünü kaldırdı; yeni düzenleme yetkiyi başsavcılık makamına veriyor ve başvuruların yaklaşık bir ay içinde alınması bekleniyor.

🔹 Kuzey Hindistan’daki Knowledge Park 3 çevresinde yaklaşık 100 bin öğrenci özel kolej ve üniversitelerde eğitim görüyor. Aileler eğitim masrafları için birikimlerini tüketirken, mezun sayısı iyi ücretli işlerin çok üzerine çıkıyor.

🔹 Hindistan’da özel kolejlerin sayısı, Narendra Modi’nin 2014’te başbakan olmasının ardından geçen 10 yılda üç katına çıktı. 2024’te yükseköğretimdeki öğrenci sayısı 45 milyona ulaştı ve öğrencilerin üçte ikisinden fazlası özel kurumlara devam etti.

🔹 25 yaş altındaki üniversite mezunlarının yaklaşık yüzde 40’ı işsiz. Hindistan’da ayda 500 dolardan fazla ücret sunan yaklaşık 250 bin yeni iş yaratılıyor.

🔹 Hindistan’daki yaklaşık 550 devlet üniversitesinin yalnızca onda biri seçkin kabul ediliyor. Bu kurumların en iyi programlarına başvuranların yüzde 5’inden azı kabul edilirken, yıllık öğrenim ücreti ortalama 250 doların altında kalıyor.

🔹 Özel mühendislik kolejlerinde yılda yaklaşık 400 bin öğrenci 20 bin dolardan fazla harcama yapıyor. Mezunların yıllık medyan maaşı yaklaşık 3 bin dolar seviyesinde bulunuyor.

🔹 Varanasi’den 18 yaşındaki Harshit Rai, Noida Institute of Engineering and Technology’de yapay zekâ ve makine öğrenimi eğitimi alıyor. Eğitiminin 15 bin dolara mal olmasını ve bunun 7 bin dolarını banka kredisiyle karşılamayı bekliyor; kredi, mezuniyetten bir yıl sonra yıllık yüzde 10 faiz işlemeye başlayacak.

🔹 Rai, ayda 80 bin rupi kazanmayı hedefliyor ancak bunun yarısına razı olabileceğini söyledi. Bu gelir düzeyinde eğitim masrafını geri kazanmasının beş veya altı yıl sürebileceğini belirtti.

🔹 Yapay zekâ, Infosys ve Tata Consultancy Services gibi şirketlerin büyüttüğü bilgi teknolojileri sektöründeki işlerin güvenliğini de azaltabilir. Zoho’nun kurucu ortağı Sridhar Vembu, Hindistan’da eğitim için ağır borçlanmanın akıllıca olmadığını söyledi.

🔹 Bihar’daki bir devlet üniversitesine kabul edilen Atul Anand, iki yıl önce geçirdiği trafik kazasının ardından Amity University’ye borçlanarak kaydoldu. Eğitim ve yaşam giderlerinin yaklaşık 15 bin dolara ulaşmasını bekleyen Anand’a eyalet hükümeti 4 bin dolar kredi verdi; ailesi de birikimlerini kullanıyor.

🔹 Anand, günlük giderlerini karşılamak için geceleri serbest grafik tasarımı işleri yapıyor. Teknoloji sektöründe yılda 10 bin dolar ücretli bir iş bulabilirse ailesinin ve kendi kredi yükünü azaltmak istediğini söyledi.

🔹 Geçen ay sınavlarda hile yapıldığı iddialarıyla başlayan öğrenci protestoları, gençlerin daha iyi bir yaşamın önündeki engellere yönelik öfkesine dönüştü. Protestoların görünür yoğunluğu azalsa da öğrencilerin eğitim maliyetleri, borçlar ve iş bulma kaygısı sürüyor.

🔹 Avanti Fellows programı, düşük gelirli öğrencilerin seçkin devlet üniversitelerine giriş sınavlarına hazırlanması için ücretsiz eğitim ve yoğun koçluk sağlıyor. Ancak bu kurumlarda sınırlı sayıda kontenjan ve mezunları bekleyen sınırlı sayıda iyi ücretli iş bulunuyor.